{"id":27944,"date":"2020-12-05T09:00:38","date_gmt":"2020-12-05T08:00:38","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?p=27944"},"modified":"2020-12-05T09:00:38","modified_gmt":"2020-12-05T08:00:38","slug":"liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","title":{"rendered":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor  (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: right;\"><em>\u201cGjymtyr\u00eb t\u00eb Krishtit b\u00ebhemi,<\/em><br \/>\n<em>Krishti b\u00ebhet e jona gjymtyr\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: right;\">\u00a0Sh\u00ebn Simeon Teologu i Ri<\/p>\n<p><strong>\u201cT\u00eb shenjtat, t\u00eb shenjt\u00ebve\u201d <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Jisu Krishti na la porosi t\u00eb kryejm\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb kungohemi me Trupin e tij t\u00eb shenjt\u00eb dhe me Gjakun e tij t\u00eb t\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb, q\u00eb t\u00eb bashkohemi me t\u00eb. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, sh\u00ebn Joan Gojarti shkruan: \u201c\u00cbsht\u00eb e nevojshme t\u00eb m\u00ebsojm\u00eb se \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo mrekulli e misterve, dometh\u00ebn\u00eb e Eukaristis\u00eb Hyjnore, se p\u00ebrse Krishti na e dha dhe \u00e7far\u00eb p\u00ebrfitimi kemi nga pjes\u00ebmarrja n\u00eb t\u00eb. Sepse, sikurse thot\u00eb Apostull Pavli, b\u00ebhemi nj\u00eb trup me Krishtin dhe \u201cgjymtyr\u00eb t\u00eb Trupit t\u00eb tij, prej mishit dhe kockave t\u00eb tij&#8230; (Efes. 5:30). Kjo b\u00ebhet e mundur me an\u00eb t\u00eb ushqimit q\u00eb na dhuroi, dometh\u00ebn\u00eb p\u00ebrmes Kungimit Hyjnor&#8230; Prandaj Ai u bashkua me ne, duke u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb trup me ne, q\u00eb t\u00eb jemi nj\u00eb bashk\u00eb me t\u00eb, sikurse trupi \u00ebsht\u00eb i bashkuar me kok\u00ebn\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn1\" name=\"_ftnref1\">[1]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Q\u00ebllimi i kryerjes s\u00eb Dark\u00ebs Mistike Eukaristike \u00ebsht\u00eb pjes\u00ebmarrja n\u00eb Tryez\u00ebn e Zotit. Megjithat\u00eb shum\u00eb besimtar\u00eb marrin pjes\u00eb shum\u00eb rrall\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb Tryez\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb vijn\u00eb pa parap\u00ebrgatitjen e duhur. Sh\u00ebn Joan Gojarti kritikon me fjal\u00ebt m\u00eb t\u00eb ashpra zakonin q\u00eb ekzistonte at\u00ebkoh\u00eb, i cili vazhdon t\u00eb ekzistoj\u00eb deri n\u00eb dit\u00ebt e sotme, dometh\u00ebn\u00eb q\u00eb besimtar\u00ebt t\u00eb kungohen vet\u00ebm n\u00eb t\u00eb kremtet e m\u00ebdha, pavar\u00ebsisht n\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u2019u kunguar apo jo. Ky at\u00eb i shenjt\u00eb thot\u00eb: \u201cShoh shum\u00eb veta q\u00eb kungohen me Trupin e shenjt\u00eb t\u00eb Krishtit, thjesht sa p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb, m\u00eb shum\u00eb nga zakoni dhe detyrimi, sesa me vet\u00ebdije t\u00eb plot\u00eb. K\u00ebta thon\u00eb se kur afron Kreshma e Madhe apo dit\u00ebt e Theofanis\u00eb, dikush duhet t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Misteret e kulluara, pavar\u00ebsisht se n\u00eb \u00e7\u2019gjendje ndodhet. Mir\u00ebpo kushti i pjes\u00ebmarrjes nuk \u00ebsht\u00eb afrimi i Theofanis\u00eb apo i Kreshm\u00ebs s\u00eb Madhe, por \u00e7ilt\u00ebrsia dhe past\u00ebrtia e shpirtit. Sa her\u00eb t\u2019i kesh k\u00ebto t\u00eb dyja, afrohu drejt Kungat\u00ebs, nd\u00ebrsa pa to, mos u afro kurr\u00eb\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn2\" name=\"_ftnref2\">[2]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb nj\u00eb fjalim tjet\u00ebr, t\u00eb mbajtur pes\u00eb dit\u00eb para Krishtlindjes, sh\u00ebn Joan Gojarti ka th\u00ebn\u00eb: \u201cShum\u00eb nga besimtar\u00ebt kan\u00eb arritur n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb till\u00eb marr\u00ebzie dhe shp\u00ebrfilljeje ndaj Mistereve t\u00eb shenjta, saq\u00eb, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb jan\u00eb t\u00eb mbushur me lig\u00ebsi t\u00eb panum\u00ebrta dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi nuk kujdesen fare p\u00ebr veten e tyre, i afrohen Tryez\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb gjat\u00eb t\u00eb kremteve t\u00eb pap\u00ebrgatitur, duke mos e ditur se koha p\u00ebr t\u2019u kunguar nuk \u00ebsht\u00eb e kremtja, por nd\u00ebrgjegjja e past\u00ebr dhe jeta e \u00e7liruar nga paudh\u00ebsit\u00eb. Dhe ashtu sikurse ai q\u00eb nuk ndien asgj\u00eb t\u00eb keqe n\u00eb nd\u00ebrgjegjen e tij duhet t\u00eb kungohet \u00e7do dit\u00eb, ashtu edhe ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb i ngarkuar me m\u00ebkate dhe nuk pendohet, nuk duhet t\u00eb kungohet as n\u00eb t\u00eb kremtet e m\u00ebdha. Sepse nuk na \u00e7liron nga m\u00ebkatet t\u00eb kunguarit nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, n\u00ebse kungohemi padenj\u00ebsisht, p\u00ebrkundrazi, kjo na d\u00ebmton m\u00eb shum\u00eb. Sepse, megjith\u00ebse afrohemi drejt Kungat\u00ebs vet\u00ebm nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, as at\u00ebher\u00eb nuk afrohemi t\u00eb pastruar nga m\u00ebkatet. Prandaj, ju lutem t\u00eb gjith\u00ebve t\u00eb mos u afroheni Mistereve Hyjnore n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, dometh\u00ebn\u00eb t\u00eb pap\u00ebrgatitur, ngaq\u00eb k\u00ebshtu e k\u00ebrkon zakoni i s\u00eb kremtes, por n\u00ebse dikur vendosni t\u00eb merrni pjes\u00eb n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore dhe t\u00eb kungoheni, filloni t\u00eb pastroni veten tuaj shum\u00eb dit\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara p\u00ebrmes pendimit, lutjes, l\u00ebmosh\u00ebs, p\u00ebrkujdesjes p\u00ebr gj\u00ebrat shpirt\u00ebrore&#8230; Sepse a nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u2019u \u00e7uditur q\u00eb p\u00ebr gj\u00ebrat trupore t\u00eb tregoni kaq shum\u00eb p\u00ebrkujdesje, saq\u00eb, kur afrohet ndonj\u00eb fest\u00eb e madhe, shum\u00eb dit\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara nxirrni nga s\u00ebnduk\u00ebt rrobat m\u00eb t\u00eb bukura p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb gati, blini k\u00ebpuc\u00eb dhe shtroni tryez\u00eb t\u00eb pasur&#8230;, nd\u00ebrsa p\u00ebr shpirtin tuaj, t\u00eb cilin e keni l\u00ebn\u00eb pas dore, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i mbushur me ndyr\u00ebsi dhe papast\u00ebrti, q\u00eb vdes nga uria shpirt\u00ebrore&#8230; t\u00eb mos tregoni asnj\u00eb p\u00ebrkujdesje? Trupin t\u00ebnd e sjell n\u00eb kish\u00eb pasi m\u00eb par\u00eb e ke stolisur, nd\u00ebrsa shpirtin e sjell t\u00eb zhveshur dhe plot me sh\u00ebmti&#8230; A nuk e dini se Tryeza e shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb e mbushur plot me zjarr shpirt\u00ebror dhe ashtu si burimet rrjedhin uj\u00eb natyral, k\u00ebshtu edhe prej saj buron nj\u00eb flak\u00eb e pap\u00ebrshkrueshme? Mos iu afro, pra, asaj duke mbajtur n\u00eb dor\u00eb kallamishte, gjethe t\u00eb thata apo bar, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos e ndez\u00ebsh m\u00eb shum\u00eb zjarrin dhe t\u00eb digjet shpirti yt. Por afroju asaj duke mbajtur gur\u00eb t\u00eb \u00e7muar, ar dhe argjend, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ta pastrosh akoma m\u00eb shum\u00eb materien dhe t\u00eb largohesh nga kisha duke marr\u00eb me vete nj\u00eb p\u00ebrfitim t\u00eb madh\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn3\" name=\"_ftnref3\">[3]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>* * *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shpeshher\u00eb, t\u00eb krishter\u00ebt jan\u00eb n\u00eb ankth p\u00ebr shpesht\u00ebsin\u00eb e kungimit t\u00eb tyre. Shum\u00eb besojn\u00eb se duhet t\u00eb kungohen shum\u00eb rrall\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00ebt jan\u00eb p\u00ebr kungimin e shpesht\u00eb. Le t\u2019ia japim s\u00ebrish fjal\u00ebn M\u00ebsuesit ekumenik t\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb, sh\u00ebn Joan Gojartit, q\u00eb t\u2019i p\u00ebrgjigjet paqart\u00ebsis\u00eb son\u00eb: \u201cShum\u00eb besimtar\u00eb kungohen nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, disa t\u00eb tjer\u00eb dy her\u00eb dhe disa tri her\u00eb n\u00eb vit&#8230; Cil\u00ebn nga k\u00ebto t\u00eb pranojm\u00eb?&#8230; As ata q\u00eb thon\u00eb nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, as ata q\u00eb thon\u00eb t\u00eb kungohemi shum\u00eb her\u00eb, as ata q\u00eb thon\u00eb t\u00eb kungohemi pak her\u00eb, por ata q\u00eb kungohen me nd\u00ebrgjegje t\u00eb past\u00ebr, me zem\u00ebr t\u00eb past\u00ebr dhe me jet\u00eb t\u00eb paqortueshme. K\u00ebta le t\u00eb afrohen gjithmon\u00eb p\u00ebr t\u2019u kunguar, nd\u00ebrsa ata q\u00eb nuk jan\u00eb t\u00eb till\u00eb, le t\u00eb mos afrohen as edhe nj\u00eb her\u00eb. Sepse marrin mbi veten e tyre d\u00ebnimin, gjykimin, ferrin dhe nd\u00ebshkimin\u201d. N\u00eb vazhdim, shenjtori i drejtohet atyre q\u00eb kungohen nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit dhe q\u00eb besojn\u00eb se ngaq\u00eb kungohen nj\u00eb her\u00eb vit nuk do t\u00eb marrin mbi vete d\u00ebnimin. \u201cI kushton sh\u00ebndetit t\u00eb shpirtit t\u00ebnd vet\u00ebm dyzet dit\u00eb, ndoshta as dyzet dit\u00eb dhe d\u00ebshiron q\u00eb t\u00eb t\u00eb jap\u00eb Per\u00ebndia shlyerjen e m\u00ebkateve? Mendon se \u00ebsht\u00eb loj\u00eb kjo, o njeri?! Nuk jua them k\u00ebto q\u00eb t\u2019ju pengoj t\u2019i afroheni Kungat\u00ebs nj\u00eb her\u00eb n\u00eb vit, por ngaq\u00eb dua t\u00eb vini m\u00eb shpesh t\u00eb kungoheni me Misteret e shenjta. Prandaj prifti p\u00ebrmend shenjtor\u00ebt (n\u00ebnkupton thirrjen: \u201ct\u00eb Shenjtat, t\u00eb shenjt\u00ebve\u201d) dhe me k\u00ebto fjal\u00eb na qorton t\u00eb gjith\u00ebve q\u00eb t\u00eb mos afrohemi t\u00eb pap\u00ebrgatitur\u201d. Kjo thirrje e priftit meshues pak \u00e7aste para Kungimit Hyjnor, nuk na l\u00eb hap\u00ebsira t\u00eb justifikojm\u00eb afrimin ton\u00eb t\u00eb pap\u00ebrgatitur drejt Kungat\u00ebs. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cPrifti, me z\u00eb shum\u00eb t\u00eb lart\u00eb, me thirrje plot tmerr, si ndonj\u00eb predikues, duke ngritur dor\u00ebn lart, q\u00ebndron drejt, n\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb ta shohin t\u00eb gjith\u00eb dhe duke thirrur me t\u00eb madhe n\u00eb at\u00eb qet\u00ebsi t\u00eb plot\u00eb, disa i fton t\u00eb kungohen, nd\u00ebrsa disa t\u00eb tjer\u00eb i ndalon&#8230; Sepse kur thot\u00eb: \u201ct\u00eb Shenjtat, t\u00eb shenjt\u00ebve\u201d, n\u00ebnkupton k\u00ebt\u00eb: Ai q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb i shenjt\u00eb, le t\u00eb mos afrohet. Nuk thot\u00eb thjesht t\u00eb jet\u00eb i pastruar nga m\u00ebkatet, por i shenjt\u00eb. Sepse t\u00eb shenjt\u00eb nuk t\u00eb b\u00ebn vet\u00ebm mungesa e m\u00ebkatit, por edhe prania e Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb dhe pasuria e veprave t\u00eb mira. Nuk dua vet\u00ebm t\u00eb jeni, &#8211; thot\u00eb, \u2013 t\u00eb \u00e7liruar nga llumi, por t\u00eb jeni t\u00eb bardh\u00eb e t\u00eb bukur&#8230; Duhet t\u00eb jemi t\u00eb bukur n\u00eb shpirt, t\u00eb jet\u00eb e past\u00ebr stolia jon\u00eb dhe fytyra e shpirtit ton\u00eb e hijshme&#8230; Ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb i till\u00eb, le t\u00eb afrohet dhe le t\u00eb prek\u00eb Potirin mbret\u00ebror\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn4\" name=\"_ftnref4\">[4]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cJu lutem dhe ju p\u00ebrgj\u00ebrohem, &#8211; thot\u00eb sh\u00ebn Joani, &#8211; t\u00eb mos i afrohemi t\u00eb papast\u00ebr k\u00ebsaj Tryeze t\u00eb shenjt\u00eb, as me nd\u00ebrgjegje dinake, sepse kjo nuk do t\u00eb jet\u00eb afrim drejt Kungimit, edhe n\u00ebse buz\u00ebt tona do t\u00eb prekin me mij\u00ebra her\u00eb Trupin e shenjt\u00eb t\u00eb Krishtit, por do t\u00eb marrim mbi vete d\u00ebnimin, nd\u00ebshkimin dhe do t\u00eb trash\u00ebgojm\u00eb ferrin. Pra, asnj\u00eb m\u00ebkatar le t\u00eb mos afrohet. M\u00eb mir\u00eb t\u00eb mos them: \u2018asnj\u00eb m\u00ebkatar\u2019, sepse k\u00ebshtu, s\u00eb pari, largoj nga Tryeza hyjnore veten time, por le t\u00eb them: Askush q\u00eb vazhdon t\u00eb mbetet n\u00eb m\u00ebkatet e tij, t\u00eb mos afrohet\u201d. Dhe shenjtori vazhdon: \u201cKur t\u2019i afrohesh Tryez\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb, t\u00eb kesh besim t\u00eb patundur se atje \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm vet\u00eb Krishti, Mbreti i t\u00eb gjith\u00ebve. Ai ndodhet atje me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe shqyrton d\u00ebshir\u00ebn e brendshme t\u00eb \u00e7dokujt, duke dalluar se cili afrohet me shpres\u00ebtarin\u00eb q\u00eb meriton Misteri i shenjt\u00eb, cili afrohet me nd\u00ebrgjegje dinake, me mendime t\u00eb ndyra e t\u00eb papastra e me vepra t\u00eb ndotura\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn5\" name=\"_ftnref5\">[5]<\/a>. Krishti shqyrton \u00e7donj\u00ebrin nga ata q\u00eb afrohen drejt Kungat\u00ebs dhe nga \u00e7dokush k\u00ebrkon t\u00eb afrohet i parap\u00ebrgatitur, i penduar p\u00ebr t\u00ebr\u00eb m\u00ebkatet e veta, me nd\u00ebrgjegje t\u00eb pastruar p\u00ebrmes rr\u00ebfimit t\u00eb \u00e7ilt\u00ebr.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb librin \u201cHistoria e murgj\u00ebrve t\u00eb Egjiptit\u201d, p\u00ebrmendet nj\u00eb prift me emrin Evlogjio, i cili kur i blatonte Per\u00ebndis\u00eb Dhuratat e Nderuara, merrte prej tij aq hir, saq\u00eb mund t\u00eb dallonte gjendjen shpirt\u00ebrore t\u00eb \u00e7do murgu q\u00eb i afrohej Altarit t\u00eb shenjt\u00eb p\u00ebr t\u2019u kunguar. Shum\u00eb her\u00eb, kur shihte murgj\u00ebr q\u00eb b\u00ebheshin gati t\u2019i afroheshin Altarit, i ndalonte duke u th\u00ebn\u00eb: \u201cSi guxoni t\u2019u afroheni Mistereve t\u00eb shenjta me mendje t\u00eb ndotur?&#8230; Largohuni p\u00ebr pak koh\u00eb nga Misteret e shenjta dhe pendohuni me gjith\u00eb shpirt, q\u00eb t\u00eb falen m\u00ebkatet tuaja dhe t\u00eb b\u00ebheni t\u00eb denj\u00eb p\u00ebr Kungimin e Krishtit. Sepse n\u00ebse m\u00eb par\u00eb nuk pastroheni p\u00ebrbrenda, nuk do t\u00eb mund t\u2019i afroheni dot hirit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>\u201cMe frik\u00eb Per\u00ebndie, besim dhe dashuri, afrohuni\u201d<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb \u00e7do Liturgji Hyjnore prifti fton besimtar\u00ebt t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb Tryez\u00ebn e Jet\u00ebs \u201cme frik\u00eb Per\u00ebndie, besim dhe dashuri\u201d. P\u00ebrmes k\u00ebsaj ftese na kujton parap\u00ebrgatitjen trupore dhe shpirt\u00ebrore q\u00eb duhet t\u00eb kemi, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb ulemi n\u00eb Dark\u00ebn Krishtit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cKur t\u2019i afroheni k\u00ebsaj Tryeze hyjnore dhe t\u00eb frikshme, t\u00eb vini me frik\u00eb dhe tmerr, me nd\u00ebrgjegje t\u00eb past\u00ebr, me kreshm\u00eb dhe me lutje, pa zhurm\u00eb, pa shkelur dhe pa shtyr\u00eb nj\u00ebri-tjetrin. Sepse kjo parregullsi \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb marr\u00ebzie dhe shp\u00ebrfillja m\u00eb e madhe ndaj Mistereve t\u00eb shenjta. Atyre q\u00eb veprojn\u00eb k\u00ebshtu, kjo nuk do t\u2019u sjell\u00eb gj\u00eb tjet\u00ebr, p\u00ebrve\u00e7 nd\u00ebshkimit dhe ferrit. Kungata Hyjnore, &#8211; vazhdon sh\u00ebn Joani, &#8211; \u00ebsht\u00eb ila\u00e7 sh\u00ebrues p\u00ebr plag\u00ebt tona, pasuri e amshuar dhe na mund\u00ebson hyrjen n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb e qiejve. Pra, le t\u00eb afrohemi drejt kungimit me frik\u00eb&#8230; Le t\u00eb derdhim lot e le t\u00eb vajtojm\u00eb p\u00ebr m\u00ebkatet q\u00eb kemi kryer&#8230; Dhe pasi t\u00eb jemi pastruar, le t\u00eb afrohemi t\u00eb kungohemi me qet\u00ebsi dhe hijeshi, si\u00e7 i ka hije, sepse po i afrohemi Mbretit t\u00eb qiejve. Dhe pasi t\u00eb pranojm\u00eb flijimin e shenjt\u00eb e t\u00eb pacenuar \u2013 dometh\u00ebn\u00eb Trupin dhe Gjakun e Krishtit, \u2013 le ta puthim e le ta p\u00ebrqafojm\u00eb at\u00eb me syt\u00eb tan\u00eb, le ta mbushim mendjen ton\u00eb me ngroht\u00ebsi shpirt\u00ebrore, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ardhja jon\u00eb n\u00eb kish\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhet shkak gjykimi apo d\u00ebnimi, por t\u00eb na udh\u00ebheq\u00eb drejt ngaz\u00ebllimit t\u00eb shpirtit, drejt dashuris\u00eb, virtytit, pajtimit me Per\u00ebndin\u00eb dhe drejt paqes s\u00eb q\u00ebndrueshme. Mbledhja liturgjike le t\u00eb b\u00ebhet burim i shum\u00eb t\u00eb mirave, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb edhe veten ton\u00eb ta shenjt\u00ebrojm\u00eb, por edhe t\u00eb af\u00ebrmve tan\u00eb t\u2019ua forcojm\u00eb besimin\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn6\" name=\"_ftnref6\">[6]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Joan Gojarti krahason qet\u00ebsin\u00eb q\u00eb mbizot\u00ebronte shum\u00eb her\u00eb gjat\u00eb ndeshjeve atletike me zhurm\u00ebn q\u00eb b\u00ebhej gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Kungimit Hyjnor. Ai pyet besimtar\u00ebt: \u201cA nuk ju duket e \u00e7uditshme q\u00eb atje ku djalli b\u00ebn parad\u00eb t\u00eb ket\u00eb kaq shum\u00eb qet\u00ebsi dhe k\u00ebtu ku Krishti na fton pran\u00eb tij t\u00eb ket\u00eb kaq shum\u00eb zhurm\u00eb? N\u00eb treg t\u00eb ket\u00eb qet\u00ebsi, nd\u00ebrsa k\u00ebtu n\u00eb kish\u00eb t\u00eb thirrura? N\u00eb mes t\u00eb detit t\u00eb ket\u00eb bunac\u00eb, nd\u00ebrsa n\u00eb liman furtun\u00eb? Pa m\u00eb thuaj, o njeri, p\u00ebrse b\u00ebn zhurm\u00eb? P\u00ebrse nxitohesh? Kinse nga nevoja p\u00ebr t\u00eb mbaruar disa pun\u00eb? Ndoshta ngaq\u00eb n\u00eb ato \u00e7aste t\u00eb kalon n\u00eb kok\u00eb mendimi se ke disa pun\u00eb p\u00ebr t\u00eb kryer? Mos ndoshta n\u00eb ato \u00e7aste ke ndjesin\u00eb se ndodhesh mbi tok\u00eb? &#8230; Mir\u00ebpo, t\u00eb mendosh se gjat\u00eb \u00e7astit t\u00eb Kungimit Hyjnor q\u00ebndron mbi tok\u00eb dhe se nuk je duke marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb korin e engj\u00ebjve, kjo \u00ebsht\u00eb tregues i nj\u00eb zemre prej guri\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn7\" name=\"_ftnref7\">[7]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, le t\u00eb p\u00ebrmendim edhe nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb pavend q\u00eb ndodh gjat\u00eb Kungimit Hyjnor, q\u00eb ka lidhje me femrat: I afrohen Potirit t\u00eb Jet\u00ebs me buz\u00eb t\u00eb lyera dhe k\u00ebshtu tregojn\u00eb se nuk e kan\u00eb fare ndjesin\u00eb se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb Kungimi Hyjnor. Sigurisht, mir\u00eb do t\u00eb ishte q\u00eb femrat t\u00eb mos lyheshin asnj\u00ebher\u00eb, q\u00eb t\u00eb mos e tjet\u00ebrsonin hijeshin\u00eb e tyre natyrale. Kryesisht, gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Kungimit Hyjnor, kur afrohen me buz\u00eb t\u00eb lyera, fyejn\u00eb Zotin. Sh\u00ebn Joan Gojarti e kritikon rrept\u00eb zakonin e lyerjes q\u00eb kishin femrat e epok\u00ebs s\u00eb tij: \u201cTi q\u00eb je e krishter\u00eb dhe q\u00eb Krishti \u00ebsht\u00eb kreu yt, p\u00ebrdor marifete djall\u00ebzore? Dhe nuk kujton ujin q\u00eb lau t\u00ebr\u00eb fytyr\u00ebn t\u00ebnde kur u pag\u00ebzove, flijimin q\u00eb stolis buz\u00ebt e tua, Gjakun e shenjt\u00eb t\u00eb Krishtit q\u00eb leu me t\u00eb kuqe gjuh\u00ebn t\u00ebnde? N\u00ebse i kupton t\u00eb gjitha k\u00ebto, edhe pse mund t\u00eb t\u00eb p\u00eblqej\u00eb shum\u00eb t\u00eb stolisesh, nuk do t\u00eb guxosh ta b\u00ebsh dhe as nuk do t\u00eb mundesh dot t\u00eb durosh pluhurin e ngjyrave n\u00eb fytyr\u00ebn t\u00ebnde&#8230; Dije se Krishti nuk k\u00ebnaqet me k\u00ebto ngjyra, por d\u00ebshiron nj\u00eb tjet\u00ebr lloj bukurie&#8230; hijeshin\u00eb e shpirtit\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn8\" name=\"_ftnref8\">[8]<\/a>. Me k\u00ebt\u00eb hijeshi shpirt\u00ebrore gruaja duhet t\u00eb shkoj\u00eb drejt Kungat\u00ebs Hyjnore.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>* * *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb Tryez\u00ebn e Zotit do t\u00eb duhet t\u00eb shkojm\u00eb t\u00eb veshur me stolin\u00eb e dasm\u00ebs. Dhe stolia kryesore e dasm\u00ebs \u00ebsht\u00eb dashuria.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Shprehja e par\u00eb e dashuris\u00eb \u00ebsht\u00eb falja e atyre q\u00eb na b\u00ebn\u00eb keq dhe q\u00eb na kan\u00eb b\u00ebr\u00eb padrejt\u00ebsi. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cAsnj\u00eb nga ata q\u00eb kan\u00eb armiq, le t\u00eb mos i afrohet Tryez\u00ebs s\u00eb hirshme dhe t\u00eb mos kungohet me Trupin e shenjt\u00eb t\u00eb Zotit. Asnj\u00eb nga ata q\u00eb i afrohen Kungat\u00ebs Hyjnore t\u00eb mos ket\u00eb armiq. Ke ndonj\u00eb armik? Mos u afro t\u00eb kungohesh. D\u00ebshiron t\u00eb afrohesh? Pajtohu me armikun t\u00ebnd dhe at\u00ebher\u00eb t\u00eb vish e t\u00eb prek\u00ebsh t\u00eb Shenjtat. K\u00ebto nuk i them un\u00eb, por vet\u00eb Zoti yn\u00eb, i cili u kryq\u00ebzua p\u00ebr ne. Q\u00eb t\u00eb na pajtonte me Atin, ai nuk iu shmang as vdekjes dhe as derdhjes s\u00eb Gjakut t\u00eb tij t\u00eb shenjt\u00eb p\u00ebr ne. Dhe ti nuk d\u00ebshiron t\u2019i flas\u00ebsh apo t\u00eb vraposh i pari e t\u00eb pajtohesh me v\u00ebllain t\u00ebnd? D\u00ebgjo se \u00e7far\u00eb thot\u00eb Krishti p\u00ebr ata q\u00eb veprojn\u00eb k\u00ebshtu: <em>\u201cN\u00ebse, kur sjell dhurat\u00ebn e blatimit n\u00eb altar, kujtohesh se v\u00ebllai yt ka di\u00e7ka kund\u00ebr teje, at\u00ebher\u00eb l\u00ebre dhurat\u00ebn aty para altarit, shko e pajtohu m\u00eb par\u00eb me v\u00ebllain t\u00ebnd, pastaj kthehu e kushtoje dhurat\u00ebn t\u00ebnde\u201d<\/em> (Mt. 5:23-24). Nuk tha: \u2018Prit q\u00eb t\u00eb vij\u00eb ai tek ti\u2019. As nuk i tha ndonj\u00eb t\u00eb treti t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebsoj\u00eb dhe as iu lut ndonj\u00eb tjetri, por tha: \u2018Ti vet\u00eb vrapo drejt tij\u2019. Sepse Krishti thot\u00eb: <em>Shko e pajtohu m\u00eb par\u00eb me v\u00ebllain t\u00ebnd<\/em>. Oh, \u00e7\u2019dashuri e madhe! Krishti nuk e konsideron shp\u00ebrfillje l\u00ebnien m\u00ebnjan\u00eb t\u00eb dhurat\u00ebs s\u00eb blatimit dhe ti mendon se \u00ebsht\u00eb p\u00ebr\u00e7muese t\u00eb vraposh i pari e t\u00eb pajtohesh me v\u00ebllan\u00eb?\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn9\" name=\"_ftnref9\">[9]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liturgjia Hyjnore \u00ebsht\u00eb Mbret\u00ebria e Per\u00ebndis\u00eb. Dhe ushqimi n\u00eb dark\u00ebn e Mbret\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb dashuria: \u201cDashuria e Per\u00ebndis\u00eb \u00ebsht\u00eb Parajs\u00eb&#8230; Dhe kur gjejm\u00eb dashurin\u00eb, ushqehemi me buk\u00ebn q\u00eb zbret prej s\u00eb larti&#8230; Ai q\u00eb gjen dashurin\u00eb, ushqehet me Krishtin \u00e7do dit\u00eb dhe b\u00ebhet i pavdeksh\u00ebm&#8230; Lum ai q\u00eb ushqehet me buk\u00ebn e dashuris\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb Jisui\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn10\" name=\"_ftnref10\">[10]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebrmes pendimit dhe frik\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, kap\u00ebrcejm\u00eb detin e kripur t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tanishme dhe arrijm\u00eb te Dashuria. \u201cPendimi \u00ebsht\u00eb anija, frika (e Per\u00ebndis\u00eb) \u00ebsht\u00eb timoni i saj, nd\u00ebrsa dashuria \u00ebsht\u00eb limani hyjnor&#8230; Dhe kur t\u00eb arrijm\u00eb te dashuria, kemi arritur tek Per\u00ebndia. Dhe rrug\u00ebtimi yn\u00eb mbaroi dhe arrit\u00ebm n\u00eb ishullin q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb, atje ku ndodhet Ati, Biri dhe Shpirti i Shenjt\u00eb. Atij i p\u00ebrket lavdia dhe pushteti. Amin\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn11\" name=\"_ftnref11\">[11]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>* * *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ebse k\u00ebrkohet parap\u00ebrgatitje q\u00eb t\u2019i afrohemi Kungimit Hyjnor sa m\u00eb denj\u00ebsisht q\u00eb t\u00eb mundemi, nj\u00eb p\u00ebrpjekje e nj\u00ebjt\u00eb nevojitet edhe pas Liturgjis\u00eb Hyjnore, q\u00eb t\u00eb mos b\u00ebhemi t\u00eb padenj\u00eb p\u00ebr dhurat\u00ebn e Krishtit. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cNuk ju detyroj t\u00eb kreshmoni edhe pas Kungimit Hyjnor, edhe pse do t\u00eb ishte gj\u00eb fort e mir\u00eb p\u00ebr ju. Por t\u00eb pakt\u00ebn mos u jepni pas d\u00ebfrimeve dhe shijimeve. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb more Buk\u00ebn e Jet\u00ebs, kryen nj\u00eb vep\u00ebr p\u00ebr vdekje dhe nuk frik\u00ebsohesh? Vall\u00eb, nuk e di ti se sa gj\u00ebra t\u00eb pahijshme vijn\u00eb n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb nga d\u00ebfrimet? T\u00eb qeshura t\u00eb kota, fjal\u00eb t\u00eb pahijshme, shaka t\u00eb d\u00ebmshme, d\u00ebrd\u00ebllitje t\u00eb marra dhe shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb tjera, q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mir\u00eb as t\u2019i p\u00ebrmendim. Dhe k\u00ebto i b\u00ebn nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ke shijuar ushqimin nga Tryeza e Krishtit, kur u denj\u00ebsove t\u00eb prek\u00ebsh me gjuh\u00ebn t\u00ebnde Trupin e tij t\u00eb shenjt\u00eb&#8230; Kur t\u00eb shtrosh tryez\u00eb materiale, kij n\u00eb mendje at\u00eb Tryez\u00eb, Dark\u00ebn Mistike t\u00eb Zotit, vigjilenc\u00ebn e nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb tij n\u00eb at\u00eb nat\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb&#8230; Dhe jeta e tanishme \u00ebsht\u00eb nat\u00eb. Le t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb zgjuar bashk\u00eb me Zotin Krisht, le t\u00eb vigjilojm\u00eb bashk\u00eb me nx\u00ebn\u00ebsit e tij. \u00cbsht\u00eb koha p\u00ebr lutje, jo p\u00ebr dehje. Kjo vlen p\u00ebr \u00e7do koh\u00eb, por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb gjat\u00eb festave. Sepse e kremtja p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye kryhet, jo q\u00eb t\u00eb sh\u00ebmtohemi m\u00eb shum\u00eb, jo q\u00eb t\u2019i shtojm\u00eb m\u00ebkate t\u00eb tjera vetes, por q\u00eb t\u00eb na falen m\u00ebkatet q\u00eb kemi b\u00ebr\u00eb&#8230; N\u00eb kish\u00eb d\u00ebgjove himne t\u00eb hirshme, shijove ushqimin e Tryez\u00ebs mbret\u00ebrore, u mbushe me Shpirtin e Shenjt\u00eb, psale bashk\u00eb me Serafimet, u b\u00ebre pjes\u00eb e Fuqive qiellore. Pra, mos e flak tutje t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb g\u00ebzim. Mos e \u00e7o d\u00ebm thesarin q\u00eb trash\u00ebgove\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn12\" name=\"_ftnref12\">[12]<\/a>. Veprat tona pas Kungimit Hyjnor le t\u00eb jen\u00eb t\u00eb denja p\u00ebr dashurin\u00eb e Krishtit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb kemi gjithmon\u00eb brenda nesh Krishtin.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Frytet e Kungimit Hyjnor <\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ebse besimtari kungohet duke qen\u00eb i parap\u00ebrgatitur si\u00e7 duhet, me rr\u00ebfim t\u00eb \u00e7ilt\u00ebr, me kreshm\u00eb, me dashuri ndaj v\u00ebllez\u00ebrve, me besim dhe frik\u00eb Per\u00ebndie, at\u00ebher\u00eb kungimi i tij do t\u00eb jap\u00eb fryte shpirt\u00ebrore. Njeriu bashkohet me Krishtin, bashkohet me v\u00ebllez\u00ebrit n\u00eb Krishtin. Le t\u00eb shohim m\u00eb me holl\u00ebsi frytet e Kungimit Hyjnor.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Bashkimi i besimtarit me Krishtin<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ebp\u00ebrmjet Kungimit Hyjnor besimtari b\u00ebhet \u201cnj\u00eb Trup\u201d dhe \u201cnj\u00eb Gjak\u201d me Krishtin. Vet\u00eb Krishti, kur foli p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb rreth Misterit t\u00eb Eukaristis\u00eb Hyjnore, tha: \u201cKush ha mishin tim dhe pi gjakun tim, mbetet tek un\u00eb dhe un\u00eb n\u00eb t\u00eb\u201d (Jn. 6:56).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me an\u00eb t\u00eb Kungimit Hyjnor bashkohemi me Trupin dhe Gjakun e T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb t\u00eb Krishtit, ashtu si\u00e7 p\u00ebrzihet uji me miellin dhe b\u00ebhen nj\u00eb brum\u00eb. \u201cPret Krishtin brenda teje, &#8211; thot\u00eb sh\u00ebn Joan Gojarti, &#8211; bashkohesh me Trupin e shenjt\u00eb t\u00eb Zotit q\u00eb ndodhet n\u00eb qiejt\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn13\" name=\"_ftnref13\">[13]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Dashuria e Krishtit p\u00ebr ne, sipas sh\u00ebn Joan Gojartit, nuk u mjaftua vet\u00ebm me mish\u00ebrimin e tij, me P\u00ebsimet e pacenuara dhe me Varrimin e tij. Por, p\u00ebrtej k\u00ebtyre, ai na dhuroi edhe Kungimin Hyjnor: \u201cKrishtit nuk i mjaftoi fakti q\u00eb u b\u00eb njeri p\u00ebr ne, q\u00eb u rrah me kamxhik dhe q\u00eb u ther p\u00ebr ne, por ai bashkon edhe veten e tij me ne. Jo vet\u00ebm p\u00ebrmes besimit, por realisht ai na b\u00ebn Trup t\u00eb tij&#8230; Shih sa shum\u00eb na vler\u00ebson! Shih se n\u00eb \u00e7\u2019tryez\u00eb je ulur p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb! N\u00eb at\u00eb Tryez\u00eb, t\u00eb cil\u00ebn, kur e shohin engj\u00ebjt e shenjt\u00eb, tmerrohen dhe nuk guxojn\u00eb ta shohin pa druajtje, p\u00ebr shkak t\u00eb rrezatimit t\u00eb saj, nd\u00ebrsa ne ushqehemi n\u00eb t\u00eb, bashkohemi dhe b\u00ebhemi nj\u00eb Trup me Krishtin; cili mund ta p\u00ebrshkruaj\u00eb fuqin\u00eb e Zotit dhe cili mund t\u2019i b\u00ebj\u00eb t\u00eb njohura t\u00ebr\u00eb lavd\u00ebrimet e tij? (Ps. 105:2)\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn14\" name=\"_ftnref14\">[14]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb nj\u00eb fjalim tjet\u00ebr, Gojarti, i ndri\u00e7uar nga Per\u00ebndia, v\u00eb n\u00eb goj\u00ebn e Krishtit k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cP\u00ebr ty, o njeri, pranova p\u00ebshtymat, rrahjet me kamxhik, u zbraza nga lavdia, lash\u00eb Atin dhe erdha tek ti q\u00eb m\u00eb urren, q\u00eb m\u00eb shmangesh dhe q\u00eb nuk d\u00ebshiron as t\u00eb d\u00ebgjosh emrin tim. Vrapova drejt teje dhe t\u00eb arrita, q\u00eb t\u00eb t\u00eb b\u00ebj timin. U bashkova dhe hyra n\u00eb nj\u00eb lidhje t\u00eb ngusht\u00eb me ty. T\u00eb thash\u00eb: \u2018Ha Trupin tim dhe pi Gjakun tim\u2019. Je bashk\u00eb me mua lart n\u00eb qiell dhe k\u00ebtu posht\u00eb n\u00eb tok\u00eb jam i bashkuar me ty&#8230; Nuk kam nj\u00eb lidhje t\u00eb thjesht\u00eb me ty, por jam bashkuar me ty, hahem dhe dob\u00ebsohem pak nga pak, q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet m\u00eb i fort\u00eb g\u00ebrshetimi, bashkimi dhe nd\u00ebrthurja mes nesh. Sepse ato gj\u00ebra q\u00eb thjesht jan\u00eb bashkuar me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn, ruajn\u00eb kufijt\u00eb e tyre, nd\u00ebrsa un\u00eb lidhem ngusht\u00ebsisht me ty, dometh\u00ebn\u00eb nuk d\u00ebshiroj t\u00eb ket\u00eb asgj\u00eb tjet\u00ebr nd\u00ebrmjet nesh, por dua q\u00eb t\u00eb jemi nj\u00eb, un\u00eb edhe ti\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn15\" name=\"_ftnref15\">[15]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nuk nd\u00ebrhyn asgj\u00eb midis Krishtit dhe besimtarit q\u00eb kungohet denj\u00ebsisht. \u00c7do gj\u00eb shkrihet nga zjarri i dashuris\u00eb s\u00eb tij. \u201cNe dhe Krishti jemi nj\u00eb<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn16\" name=\"_ftnref16\">[16]<\/a>\u201d \u2013 thot\u00eb Gojarti hyjmbajt\u00ebs. Vet\u00ebm nj\u00eb shenjtor mund t\u00eb flas\u00eb me kaq shum\u00eb guxim. Dhe realisht k\u00ebshtu flasin shenjtor\u00ebt:<\/p>\n<p style=\"padding-left: 60px;\">\u201cGjymtyr\u00eb t\u00eb Krishtit b\u00ebhemi, Krishti b\u00ebhet e jona gjymtyr\u00eb.<br \/>\nKrishti b\u00ebhet dor\u00eb dhe k\u00ebmb\u00eb e imja, fort t\u00eb mjerit,<br \/>\ndhe un\u00eb i mjeri b\u00ebhem dor\u00eb e Krishtit dhe k\u00ebmb\u00eb e Krishtit&#8230;<br \/>\nO Shp\u00ebtimtari im, sa e madhe \u00ebsht\u00eb zem\u00ebrdhembshuria jote!<br \/>\nSi m\u00eb denj\u00ebsove t\u00eb b\u00ebhem gjymtyr\u00eb e jotja,<br \/>\nMua t\u00eb papastrin, pl\u00ebngprish\u00ebsin dhe t\u00eb p\u00ebrdalin?<br \/>\nSi m\u00eb veshe stoli t\u00eb ndritshme&#8230;?<br \/>\nSe trupi yt i pacenuar dhe hyjnor ndri\u00e7on me zjarrin e hyjnis\u00eb sate<br \/>\nT\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb lidhen dhe bashkohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrsosur me Ty&#8230;<br \/>\nU bashkova dhe njoha hyjnin\u00eb t\u00ebnde dhe u b\u00ebra trup i yti i past\u00ebr<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn17\" name=\"_ftnref17\">[17]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"padding-left: 40px;\"><em>Bashkimi me v\u00ebllez\u00ebrit \u2013 formimi i Kish\u00ebs <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Me an\u00eb t\u00eb pjes\u00ebmarrjes n\u00eb Kungimin Hyjnor, bashkohemi me v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb s\u00eb bashku formojm\u00eb Trupin e Krishtit. Apostull Pavli shkruan: <em>\u201cAshtu si buka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e vetme, ashtu edhe ne, edhe pse jemi shum\u00eb, b\u00ebhemi nj\u00eb\u00a0 trup i vet\u00ebm, sepse marrim pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb vetmen buk\u00eb\u201d <\/em>(I Kor. 10:17). Dhe sh\u00ebn Joan Gojarti v\u00eb n\u00eb dukje se ashtu si Buka e shenjt\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn kungohemi, \u00ebsht\u00eb Trup i Krishtit, ashtu edhe ne q\u00eb kungohemi b\u00ebhemi Trup i Krishtit. \u201cJo shum\u00eb trupa, por nj\u00eb trup. Sepse, ashtu si buka, edhe pse p\u00ebrb\u00ebhet nga shum\u00eb fara, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb e vetme, saq\u00eb farat nuk duken asgj\u00ebkund, edhe pse ndodhen aty brenda, &#8230; ashtu edhe ne bashkohemi me Krishtin dhe me nj\u00ebri-tjetrin. Sepse ti nuk ushqehesh nga nj\u00eb buk\u00eb e ndryshme nga ai tjetri, por t\u00eb gjith\u00eb ushqehemi nga e nj\u00ebjta buk\u00eb. Prandaj Apostull Pavli tha se marrim pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb vetmen buk\u00eb\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn18\" name=\"_ftnref18\">[18]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">P\u00ebrmes misterit t\u00eb Pag\u00ebzimit t\u00eb shenjt\u00eb u b\u00ebm\u00eb bij t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb sipas Hirit dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb shenjt\u00eb, t\u00eb Kish\u00ebs. Nd\u00ebrsa me an\u00eb t\u00eb Kungimit Hyjnor ushqehemi me Trupin dhe Gjakun e shenjt\u00eb t\u00eb Krishtit. \u201cKrishti, &#8211; thot\u00eb sh\u00ebn Joan Gojarti, &#8211; bashkohet me \u00e7donj\u00ebrin prej besimtar\u00ebve me an\u00eb t\u00eb Mistereve t\u00eb shenjta, dometh\u00ebn\u00eb me an\u00eb t\u00eb Kungimit Hyjnor. At\u00eb q\u00eb Krishti e rilindi p\u00ebrmes Pag\u00ebzimit t\u00eb shenjt\u00eb, e ushqen me an\u00eb t\u00eb vetes s\u00eb tij\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn19\" name=\"_ftnref19\">[19]<\/a>. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, nd\u00ebrmjet besimtar\u00ebve krijohet nj\u00eb lidhje e ngusht\u00eb shpirt\u00ebrore, nj\u00eb lidhje e v\u00ebrtet\u00eb dashurie. Kjo dashuri duhet t\u00eb jet\u00eb shenja dalluese n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e besimtar\u00ebve me nj\u00ebri-tjetrin. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cNe q\u00eb u b\u00ebm\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb Tryez\u00ebs shpirt\u00ebrore, le t\u00eb b\u00ebhemi edhe pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb dashuris\u00eb shpirt\u00ebrore. Sepse n\u00ebse kusar\u00ebt, duke ndar\u00eb gj\u00ebrat e grabitura, harrojn\u00eb sjelljet e tyre prej kusari, \u00e7far\u00eb justifikimi do t\u00eb kemi ne q\u00eb kungohemi vazhdimisht me Trupin e shenjt\u00eb t\u00eb Zotit dhe nuk imitojm\u00eb as but\u00ebsin\u00eb e kusar\u00ebve? P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, p\u00ebr shum\u00eb njer\u00ebz, jo vet\u00ebm pjes\u00ebmarrja n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, por edhe vet\u00eb fakti q\u00eb jan\u00eb nga i nj\u00ebjti qytet, \u00ebsht\u00eb e mjaftueshme q\u00eb t\u00eb ken\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie miq\u00ebsore nd\u00ebrmjet tyre. Nd\u00ebrsa ne t\u00eb krishter\u00ebt, q\u00eb jemi nga i nj\u00ebjti qytet, nga e nj\u00ebjta sht\u00ebpi, q\u00eb marrim pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn tryez\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn udh\u00eb, q\u00eb jemi nga e nj\u00ebjta rr\u00ebnj\u00eb, q\u00eb hyjm\u00eb nga e nj\u00ebjta der\u00eb, q\u00eb marrim pjes\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn jet\u00eb, q\u00eb kemi t\u00eb nj\u00ebjtin Mbret dhe Bari, t\u00eb nj\u00ebjtin M\u00ebsues dhe Gjykat\u00ebs, t\u00eb nj\u00ebjtin Krijues dhe At\u00eb, q\u00eb i kemi t\u00eb gjitha t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta, n\u00ebse krijojm\u00eb p\u00ebr\u00e7arje mes nesh, si mund t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb t\u00eb jemi t\u00eb falur\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn20\" name=\"_ftnref20\">[20]<\/a>? Besimtar\u00ebt q\u00eb kungohen me Trupin e Krishtit, i bashkon \u00e7do gj\u00eb, sepse ata i bashkon vet\u00eb Krishti.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kisha jon\u00eb e shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb Trupi i Krishtit, nd\u00ebrsa naosi \u00ebsht\u00eb Sht\u00ebpia at\u00ebrore. T\u00eb gjith\u00eb sa vijn\u00eb n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore jan\u00eb v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb n\u00eb Krishtin dhe dashuria duhet t\u00eb ekzistoj\u00eb p\u00ebrher\u00eb mes nesh. P\u00ebrderisa Krishti jep Trupin e tij t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb p\u00ebr ne, do t\u00eb duhet q\u00eb edhe ne t\u2019i duam nga zemra v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb dhe t\u2019i ndihmojm\u00eb n\u00eb \u00e7do nevoj\u00eb t\u00eb tyren. Atyre q\u00eb shp\u00ebrfillnin v\u00ebllez\u00ebrit e uritur, sh\u00ebn Joan Gojarti u drejton k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cKrishti u jep t\u00eb gjith\u00ebve nj\u00eblloj Trupin e tij t\u00eb shenjt\u00eb, nd\u00ebrsa ti as nj\u00eb cop\u00eb nga buka e zakonshme nuk u jep atyre?\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn21\" name=\"_ftnref21\">[21]<\/a>. Kjo \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e padenj\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb kungojn\u00eb Trupin dhe Gjakun e Krishtit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liturgjia Hyjnore \u00ebsht\u00eb shfaqja e misterit t\u00eb Kish\u00ebs. Bashk\u00ebsia e besimtar\u00ebve \u00ebsht\u00eb populli i bekuar i Per\u00ebndis\u00eb, t\u00eb bashkuar me nj\u00ebri-tjetrin n\u00eb dashurin\u00eb e Krishtit. T\u00eb gjith\u00eb jemi nj\u00eb n\u00eb Krishtin dhe me nj\u00ebri-tjetrin, sepse Krishti \u00ebsht\u00eb nyja lidh\u00ebse e unitetit, sepse ai \u00ebsht\u00eb Per\u00ebndi dhe Njeri\u201d \u2013 shkruan sh\u00ebn Kirili i Aleksandris\u00eb<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn22\" name=\"_ftnref22\">[22]<\/a>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00ebp\u00ebrmjet mish\u00ebrimit, Krishti \u201cmori trupin e Kish\u00ebs dhe erdhi n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e saj. E gjeti t\u00eb ndotur, t\u00eb lerosur, t\u00eb zhveshur, t\u00eb zhytur n\u00eb gjak dhe e pastroi (p\u00ebrmes Pag\u00ebzimit), e leu me aroma (me an\u00eb t\u00eb Mirosjes), e ushqeu (p\u00ebrmes Kungimit Hyjnor) dhe i veshi nj\u00eb rrob\u00eb q\u00eb s\u2019mund t\u2019i gjendet shoqja: Ai vet\u00eb u b\u00eb stolia e saj, t\u00eb cil\u00ebn e kapi prej dore dhe e ngjiti lart\u201d<a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftn23\" name=\"_ftnref23\">[23]<\/a>. E \u00e7on drejt Mbret\u00ebris\u00eb qiellore ku kryhet Liturgjia Hyjnore.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u0399\u03b5\u03c1\u03bf\u03bc\u03bf\u03bd\u03ac\u03c7\u03bf\u03c5 \u0393\u03c1\u03b7\u03b3\u03bf\u03c1\u03af\u03bf\u03c5,\u00a0<\/strong><em>O \u0395\u03ba\u03ba\u03bb\u03b7\u03c3\u03b9\u03b1\u03c3\u03bc\u03cc\u03c2<\/em><br \/>\n\u0395\u03ba\u03b4\u03cc\u03c3\u03b5\u03b9\u03c2: \u0399\u03b5\u03c1\u03cc\u03bd \u039a\u03bf\u03c5\u03c4\u03bb\u03bf\u03c5\u03bc\u03bf\u03c5\u03c3\u03b9\u03b1\u03bd\u03cc\u03bd \u039a\u03b5\u03bb\u03bb\u03af\u03bf\u03bd<br \/>\n\u0386\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2 \u0399\u03c9\u03ac\u03bd\u03bd\u03b7\u03c2 \u03bf \u0398\u03b5\u03bf\u03bb\u03cc\u03b3\u03bf\u03c2.<br \/>\nShqip: Stefan Zhupa<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref1\" name=\"_ftn1\">[1]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 13, 578.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref2\" name=\"_ftn2\">[2]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 20, 484.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref3\" name=\"_ftn3\">[3]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 35, 214-216.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref4\" name=\"_ftn4\">[4]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 25, 38-48.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref5\" name=\"_ftn5\">[5]<\/a> M 56, 140.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref6\" name=\"_ftn6\">[6]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 35, 456-460.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref7\" name=\"_ftn7\">[7]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 35, 514.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref8\" name=\"_ftn8\">[8]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 10, 332.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref9\" name=\"_ftn9\">[9]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 32, 636-638.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref10\" name=\"_ftn10\">[10]<\/a> \u0391\u03b2\u03b2\u03ac\u03c2 \u0399\u03c3\u03b1\u03ac\u03ba, \u03c3\u03b5\u03bb. 282.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref11\" name=\"_ftn11\">[11]<\/a> \u0391\u03b2\u03b2\u03ac\u03c2 \u0399\u03c3\u03b1\u03ac\u03ba, \u03c3\u03b5\u03bb. 283.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref12\" name=\"_ftn12\">[12]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 18a, 206-208.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref13\" name=\"_ftn13\">[13]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 22, 204.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref14\" name=\"_ftn14\">[14]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 12, 212-214.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref15\" name=\"_ftn15\">[15]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 23, 404.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref16\" name=\"_ftn16\">[16]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 24, 362.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref17\" name=\"_ftn17\">[17]<\/a> Sh\u00ebn Simeon Teologu i Ri, SC 156, 288 dhe 176-178.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref18\" name=\"_ftn18\">[18]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 18a, 86.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref19\" name=\"_ftn19\">[19]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 12, 214.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref20\" name=\"_ftn20\">[20]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 10, 408-410.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref21\" name=\"_ftn21\">[21]<\/a> \u0395\u03a0\u0395 18a, 200.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref22\" name=\"_ftn22\">[22]<\/a> M 74, 560D.<\/p>\n<p><a href=\"applewebdata:\/\/2C8EB40A-ECF8-403A-B7F8-9AEAA95E27E6#_ftnref23\" name=\"_ftn23\">[23]<\/a> Sh\u00ebn Joan Gojarti, \u0395\u03a0\u0395 33, 388 dhe 5, 210.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cGjymtyr\u00eb t\u00eb Krishtit b\u00ebhemi, Krishti b\u00ebhet e jona gjymtyr\u00eb\u201d. \u00a0Sh\u00ebn Simeon Teologu i Ri \u201cT\u00eb shenjtat, t\u00eb shenjt\u00ebve\u201d Jisu Krishti na la porosi t\u00eb kryejm\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb kungohemi me Trupin e tij t\u00eb shenjt\u00eb dhe me Gjakun e tij t\u00eb t\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb, q\u00eb t\u00eb bashkohemi me t\u00eb. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27947,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","fifu_image_alt":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor  (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani","footnotes":""},"categories":[2028],"tags":[2189,2410,2115,2664,2666],"class_list":["post-27944","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tekste-shpirterore","tag-kungimi-hyjnor","tag-liturgjia-hyjnore","tag-priftmurgu-grigor-kutlumusiani","tag-te-shenjtat","tag-te-shenjteve"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27944\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-12-05T08:00:38+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"24 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86\"},\"headline\":\"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\",\"datePublished\":\"2020-12-05T08:00:38+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\"},\"wordCount\":4908,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"keywords\":[\"Kungimi hyjnor\",\"Liturgjia Hyjnore\",\"Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\",\"T\u00eb shenjtat\",\"t\u00eb shenjt\u00ebve\"],\"articleSection\":[\"Shkrime Teologjike-Liturgjike\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\",\"name\":\"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"datePublished\":\"2020-12-05T08:00:38+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"width\":\"1920\",\"height\":\"948\",\"caption\":\"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kisha Orthodhokse\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27944","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2020-12-05T08:00:38+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png","width":1200,"height":630}],"author":"Kisha Orthodhokse","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Written by":"Kisha Orthodhokse","Est. reading time":"24 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/"},"author":{"name":"Kisha Orthodhokse","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86"},"headline":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani","datePublished":"2020-12-05T08:00:38+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/"},"wordCount":4908,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","keywords":["Kungimi hyjnor","Liturgjia Hyjnore","Priftmurgu Grigor Kutlumusiani","T\u00eb shenjtat","t\u00eb shenjt\u00ebve"],"articleSection":["Shkrime Teologjike-Liturgjike"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","name":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","datePublished":"2020-12-05T08:00:38+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","width":"1920","height":"948","caption":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/12\/05\/liturgjia-hyjnore-kungimi-hyjnor-pjesa-iii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Liturgjia Hyjnore \u2013 Kungimi Hyjnor (Pjesa III) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86","name":"Kisha Orthodhokse","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kisha Orthodhokse"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27944"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27944\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27945,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27944\/revisions\/27945"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27947"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}