{"id":27738,"date":"2020-11-16T12:29:42","date_gmt":"2020-11-16T11:29:42","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2020\/?p=27738"},"modified":"2020-11-16T12:29:42","modified_gmt":"2020-11-16T11:29:42","slug":"liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","title":{"rendered":"Liturgjia Hyjnore &#8211; Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\">Ne t\u00eb krishter\u00ebt shkojm\u00eb n\u00eb kish\u00eb, n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore, q\u00eb t\u2019i lutemi Zotit t\u00eb jet\u00eb i m\u00ebshirsh\u00ebm ndaj nesh. Koha e Liturgjis\u00eb Hyjnore \u00ebsht\u00eb \u00e7asti i pajtimit ton\u00eb me Krishtin. Ai \u00ebsht\u00eb Ati fort i dashur, q\u00eb na pret me krah\u00ebt e dashuris\u00eb s\u00eb Tij at\u00ebrore gjithmon\u00eb t\u00eb hapura. Dhe ne, n\u00eb \u00e7astin q\u00eb Zoti na jep faljen, flasim, jemi t\u00eb pakujdessh\u00ebm, b\u00ebjm\u00eb zhurm\u00eb. Dhe largohemi nga kisha pa asnj\u00eb p\u00ebrfitim. Prandaj sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cNuk mund t\u00eb q\u00ebndrosh n\u00eb heshtje brenda n\u00eb kish\u00eb? At\u00ebher\u00eb dil jasht\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb mos d\u00ebmtosh e t\u00eb mos pengosh edhe t\u00eb tjer\u00ebt\u201d<a name=\"_ftnref1\"><\/a>[1]. Padyshim, nuk do t\u00eb duhej t\u00eb zgjidhnim t\u00eb largoheshim nga kisha, por t\u00eb q\u00ebndronim n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore me mendjen e p\u00ebrqendruar tek ato q\u00eb thot\u00eb dhe b\u00ebn prifti dhe kori.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u201cLe t\u2019i ngrem\u00eb lart zemrat\u201d <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Per\u00ebndia, kur i k\u00ebrkoi patrikut Abraham t\u00eb flijonte Isakun, i tha: <em>&#8220;Merr tani birin t\u00ebnd t\u00eb dashur, t\u00eb cilin e do, Isakun, shko n\u00eb vendin e Moriahve dhe flijoje n\u00eb nj\u00eb nga malet q\u00eb do t\u00eb t\u00eb tregoj&#8221;<\/em> (Zan. 22:2). Meshuesi na nxit q\u00eb edhe ne t\u00eb ngjitemi n\u00eb k\u00ebt\u00eb mal t\u00eb lart\u00eb, q\u00eb t\u00eb blatojm\u00eb Anafor\u00ebn eukaristike. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cMos l\u00ebr asnj\u00eb nga mendimet e tua njer\u00ebzore t\u00eb t\u00eb pushtoj\u00eb shpirtin gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Anafor\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb. Mos lejo asnj\u00eb nga pasionet e tua rob\u00ebruese t\u00eb ndodhen pran\u00eb teje. Ngjitu i vet\u00ebm atje lart, ku nuk duhet t\u00eb ngjitet asgj\u00eb tok\u00ebsore. L\u00ebr posht\u00eb n\u00eb tok\u00eb \u00e7do pasion t\u00eb palogjiksh\u00ebm dhe t\u00eb marr\u00eb. Dhe at\u00ebher\u00eb le t\u00eb mos t\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsoj\u00eb asgj\u00eb, por b\u00ebhu m\u00eb i lart\u00eb edhe se qiejt\u201d<a name=\"_ftnref2\"><\/a>[2].<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0<\/strong><strong>* *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cLe t\u2019i ngrem\u00eb lart zemrat\u201d, \u2013 thot\u00eb prifti. Me fjal\u00ebn \u201clart\u201d na tregon vendin ku shpirti q\u00eb do Zotin takohet me Dh\u00ebndrin Krisht dhe e lavd\u00ebron at\u00eb. Besimtari q\u00eb digjet nga d\u00ebshira p\u00ebr t\u00eb takuar Zotin, p\u00ebrpiqet vazhdimisht dhe ngjitet p\u00ebrher\u00eb drejt fronit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Sikurse shkruan edhe sh\u00ebn Grigori i Nis\u00ebs: \u201cBesimtari ngjitet pa u ndalur drejt lart\u00ebsis\u00eb s\u00eb qiellit, duke p\u00ebrt\u00ebrir\u00eb vazhdimisht fuqit\u00eb p\u00ebr t\u00eb ecur, p\u00ebrmes gj\u00ebrave q\u00eb fiton gjat\u00eb rrug\u00ebs\u201d<a name=\"_ftnref3\"><\/a>[3].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cI kemi tek Zoti\u201d, \u2013 i p\u00ebrgjigjen besimtar\u00ebt meshuesit. Me k\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjigje, besimtar\u00ebt e sigurojn\u00eb meshuesin se me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb zemrat e tyre ndodhen lart n\u00eb qiell, <em>\u201catje ku Krishti rri ulur n\u00eb t\u00eb djatht\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb\u201d<\/em> (Kol. 3:1).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u201cI kemi zemrat tona pran\u00eb Krishtit\u201d, \u2013 i themi priftit. Por n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb bisedojm\u00eb me nj\u00ebri-tjetrin p\u00ebr gj\u00ebra t\u00eb kota dhe fare t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsishme. \u00c7far\u00eb ka veshur nj\u00ebra, si ec\u00ebn tjetri, \u00e7far\u00eb i ka ndodhur nj\u00eb t\u00eb treti. Pra, le t\u00eb lejom\u00eb predikuesin e zjarrt\u00eb dhe gojart\u00eb t\u00eb na sjell\u00eb n\u00eb vete: \u201c\u00c7far\u00eb b\u00ebn, o njeri? Kur prifti tha: \u2018Le t\u2019i ngrem\u00eb lart zemrat\u2019, a nuk premtove dhe the: \u2018I kemi tek Zoti?\u2019 Nuk trembesh, nuk skuqesh nga turpi, ngaq\u00eb del g\u00ebnjeshtar n\u00eb k\u00ebt\u00eb moment t\u00eb friksh\u00ebm? Bobo, \u00e7far\u00eb mrekullie! Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Tryeza mistike \u00ebsht\u00eb gati, Qengji i Per\u00ebndis\u00eb, Jesu Krishti, flijohet p\u00ebr ty, prifti mundohet p\u00ebr ty, zjarri shpirt\u00ebror buron nga Tryeza e kulluar, Kerubimet q\u00ebndrojn\u00eb pran\u00eb saj dhe Serafimet fluturojn\u00eb p\u00ebrreth Tryez\u00ebs dhe mbulojn\u00eb fytyrat me krah\u00ebt e tyre dhe t\u00ebr\u00eb Fuqit\u00eb pa trup nd\u00ebrmjetojn\u00eb bashk\u00eb me priftin p\u00ebr ty, zjarri shpirt\u00ebror zbret posht\u00eb dhe Gjaku i Krishtit derdhet n\u00eb Potirin e shenjt\u00eb nga Brinja e Tij e kulluar p\u00ebr pastrimin t\u00ebnd, ti nuk trembesh fare nga e gjith\u00eb kjo? Nuk skuqesh nga turpi q\u00eb del g\u00ebnjeshtar gjat\u00eb k\u00ebtij \u00e7asti t\u00eb friksh\u00ebm? Me \u00e7far\u00eb guximi vjen drejt Mistereve t\u00eb shenjta? Me \u00e7\u2019lloj nd\u00ebrgjegjeje t\u00eb ndotur? Prandaj, v\u00ebllez\u00ebrit e mi, kur ndodhemi brenda n\u00eb kish\u00eb, t\u00eb mos fillojm\u00eb nga bisedat. Por t\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb plot frik\u00eb dhe tmerr, me syt\u00eb drejtuar posht\u00eb dhe shpirt t\u00eb ngritur lart. T\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb t\u00eb heshtur dhe t\u00eb brohorasim n\u00eb zem\u00ebr\u201d<a name=\"_ftnref4\"><\/a>[4].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Q\u00eb t\u00eb kemi mund\u00ebsi t\u2019i ngrem\u00eb zemrat tona n\u00eb qiell gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Anafor\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb parap\u00ebrgatitjen e duhur p\u00ebrpara Liturgjis\u00eb Hyjnore. P\u00ebrpara \u00e7astit t\u00eb friksh\u00ebm t\u00eb flijimit n\u00eb Golgotha, nd\u00ebrsa presim hyrjen e Mbretit Krisht n\u00eb Mbledhjen eukaristike t\u00eb bijve t\u00eb Tij, duhet t\u00eb ngjitemi mend\u00ebrisht pran\u00eb fronit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cPara se t\u00eb shoh\u00ebsh perden (e Der\u00ebs s\u00eb bukur) t\u00eb hapet dhe korin e engj\u00ebjve t\u00eb ec\u00eb p\u00ebrpara, t\u00eb ngjitesh n\u00eb qiell&#8230; Kur t\u00eb d\u00ebgjosh profetin t\u00eb thot\u00eb: \u2018K\u00ebshtu thot\u00eb Zoti\u2019, largohu nga toka, fillo t\u00eb ngjitesh edhe ti drejt qiellit\u201d<a name=\"_ftnref5\"><\/a>[5].<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0<\/strong><strong>* *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb se vijm\u00eb n\u00eb kish\u00eb me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u2019iu lutur Per\u00ebndis\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb lavd\u00ebruar emrin e Tij t\u00eb shenjt\u00eb, por n\u00eb vazhdim l\u00ebm\u00eb m\u00ebnjan\u00eb Zotin dhe \u201cmerremi me ata q\u00eb kemi pran\u00eb, p\u00ebr t\u00eb zgjidhur problemet e sht\u00ebpis\u00eb son\u00eb. Flasim p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me tregun, me jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, me teatrin, me ushtrin\u00eb, p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb zgjidhura e t\u00eb pazgjidhura&#8230; Me nj\u00eb fjal\u00eb, diskutojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha \u00e7\u00ebshtjet e jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt dhe ato individuale. Si mund t\u00eb falet nj\u00eb sjellje e till\u00eb? Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb bashk\u00ebbisedon me Mbretin e mbret\u00ebrve, t\u00eb cilit engj\u00ebjt i sh\u00ebrbejn\u00eb me frik\u00eb, ti braktis bised\u00ebn me t\u00eb dhe diskuton p\u00ebr dheun, p\u00ebr pluhurat dhe p\u00ebr merimangat? K\u00ebto gj\u00ebra i p\u00ebrkasin bot\u00ebs. Gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore duhet t\u00eb kemi ndjesin\u00eb se po bashk\u00ebbisedojm\u00eb me Per\u00ebndin\u00eb dhe se po marrim pjes\u00eb n\u00eb kryerjen e flijimit pa gjak. K\u00ebshtu do t\u00eb kemi mund\u00ebsi t\u00eb lart\u00ebsohemi shpirt\u00ebrisht, t\u00eb \u00e7lirohemi nga toka dhe t\u2019i afrohemi absid\u00ebs s\u00eb qiellit, q\u00eb Per\u00ebndia t\u00eb tregohet i m\u00ebshirsh\u00ebm e t\u00eb na jap\u00eb t\u00eb mirat q\u00eb na premtoi\u201d<a name=\"_ftnref6\"><\/a>[6].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sa her\u00eb q\u00eb kryhet Anafora e shenjt\u00eb, Jesu Krishti mish\u00ebrohet dhe blatohet <em>\u201cp\u00ebr shp\u00ebtimin dhe jet\u00ebn e bot\u00ebs\u201d<\/em>. Q\u00eb t\u00eb shijojm\u00eb dhurat\u00ebn e shp\u00ebtimit q\u00eb ofron Krishti, do t\u00eb duhet t\u00eb b\u00ebhemi t\u00eb huaj p\u00ebr gj\u00ebrat e bot\u00ebs dhe t\u2019i p\u00ebrkushtohemi Per\u00ebndis\u00eb, ashtu si\u00e7 na nxit himnografi i shenjt\u00eb i Himnit Akathist: <em>\u201cDuke par\u00eb lindje t\u00eb \u00e7uditshme (dometh\u00ebn\u00eb lindjen e Krishtit), le t\u00eb b\u00ebhemi t\u00eb huaj p\u00ebr bot\u00ebn, duke e zhvendosur mendjen n\u00eb qiell. Se prandaj Per\u00ebndia i lart\u00eb u shfaq mbi tok\u00eb si njeri i p\u00ebrulur duke dashur t\u00eb t\u00ebrheq\u00eb drejt lart\u00ebsis\u00eb ata q\u00eb i th\u00ebrresin: Aliluia\u201d. <\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Anafora e shenjt\u00eb <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>\u201cLe t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Zotin\u201d<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Pasi e siguruan meshuesin se zemrat e tyre i kan\u00eb pran\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, besimtar\u00ebt tashm\u00eb jan\u00eb gati t\u00eb p\u00ebrparojn\u00eb n\u00eb kryerjen e Misterit t\u00eb Eukaristis\u00eb Hyjnore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, pra, i nxit meshuesi tani me fjal\u00ebt: \u201cLe t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Zotin\u201d. Le t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Zotin p\u00ebr dashurin\u00eb e tij, duke kryer Eukaristin\u00eb Hyjnore. Dhe besimtar\u00ebt p\u00ebrgjigjen: \u201cI ka hije dhe \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb\u201d. I ka hije dhe \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Zotin. Dhe meshuesi, i cili \u00ebsht\u00eb goja e besimtar\u00ebve, fillon t\u00eb lexoj\u00eb urat\u00ebn e Anafor\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gojarti i hirsh\u00ebm shkruan se m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur dhuratat e Per\u00ebndis\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u2019i kujtojm\u00eb vazhdimisht dhe t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb p\u00ebrher\u00eb Zotin p\u00ebr to. Dhe vazhdon: \u201cPik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Misteri i friksh\u00ebm q\u00eb kryhet n\u00eb \u00e7do mbledhje liturgjike t\u00eb besimtar\u00ebve, nga i cili ofrohet shp\u00ebtimi i pamas\u00eb, quhet Eukaristi (Fal\u00ebnderim), sepse na kujton bamir\u00ebsit\u00eb e shumta dhe na zbulon pik\u00ebn kulmore t\u00eb P\u00ebrkujdesjes Hyjnore. Ky Mister i hyjsh\u00ebm na parap\u00ebrgatit me \u00e7do lloj m\u00ebnyre q\u00eb t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Per\u00ebndin\u00eb&#8230; Pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb kryhet ky flijim, prifti na nxit t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Per\u00ebndin\u00eb p\u00ebr t\u00ebr\u00eb bot\u00ebn q\u00eb na ka dhuruar, p\u00ebr t\u00eb shkuar\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb tashmen. P\u00ebr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ka ndodhur dhe p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndodh\u00eb. Sepse ky fal\u00ebnderim na \u00e7liron nga toka dhe na zhvendos n\u00eb qiell. Nga njer\u00ebz, na b\u00ebn engj\u00ebj\u201d<a name=\"_ftnref7\"><\/a>[7].<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0<\/strong><strong>* *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prifti i lutet Per\u00ebndis\u00eb: <em>\u201c<\/em><em>T\u00eb ka hije dhe \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb t\u00eb t\u00eb himnojm\u00eb, t\u00eb t\u00eb bekojm\u00eb, t\u00eb t\u00eb lavd\u00ebrojm\u00eb, t\u00eb t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb, t\u00eb t\u00eb falemi n\u00eb \u00e7do vend t\u00eb zot\u00ebrimit t\u00ebnd. Se ti je Per\u00ebndi q\u00eb s&#8217;mund t\u00eb t\u00eb shprehim, q\u00eb s&#8217;mund t\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb; q\u00eb je i paduksh\u00ebm, q\u00eb s&#8217;t\u00eb arrin mendja jon\u00eb, q\u00eb je gjithnj\u00eb, q\u00eb je i nj\u00ebjti; Ti dhe Biri yt i vet\u00ebmlindur dhe Shpirti yt i Shenjt\u00eb. Ti nga e mosqena n\u00eb t\u00eb qen\u00ebt na solle; dhe kur ram\u00eb na ngrite p\u00ebrs\u00ebri; dhe nuk pushove s\u00eb b\u00ebri \u00e7do gj\u00eb derisa na shpure lart n\u00eb qiell dhe na fale Mbret\u00ebrin\u00eb t\u00ebnde t\u00eb ardhshme. P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb ty, Atin, dhe Birin t\u00ebnd t\u00eb vet\u00ebmlindur dhe Shpirtin t\u00ebnd t\u00eb Shenjt\u00eb. T\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha ato q\u00eb dim\u00eb dhe ato q\u00eb s\u2019dim\u00eb, p\u00ebr bamir\u00ebsit\u00eb e dukshme dhe t\u00eb padukshme q\u00eb na jan\u00eb b\u00ebr\u00eb. T\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb dhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb Liturgji, q\u00eb denjove t\u00eb pranosh nga duart tona, ndon\u00ebse q\u00ebndrojn\u00eb pran\u00eb teje mij\u00ebra Kryeengj\u00ebj dhe dhjet\u00ebra mij\u00ebra engj\u00ebj, Kerubimet dhe Serafimet me gjasht\u00eb krah\u00eb, me shum\u00eb sy, q\u00eb q\u00ebndrojn\u00eb n\u00eb er\u00eb, q\u00eb fluturojn\u00eb. Himnin triumfal duke k\u00ebnduar, duke l\u00eb\u00e7itur, duke thirrur dhe duke th\u00ebn\u00eb:<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><em>Shenjt, Shenjt, Shenjt, Zoti Savaoth, qielli e dheu jan\u00eb plot me lavdin\u00eb t\u00ebnde: Hosana ti n\u00eb m\u00eb t\u00eb lartat. I bekuar \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb vjen n\u00eb emrin e Zotit. Hosana ti n\u00eb m\u00eb t\u00eb lartat\u201d <\/em>(Liturgjia e sh\u00ebn Joan Gojartit).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fal\u00ebnderojm\u00eb Per\u00ebndin\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha bamir\u00ebsit\u00eb e tij. P\u00ebr ato q\u00eb njohim dhe p\u00ebr ato q\u00eb nuk njohim. P\u00ebr ato q\u00eb jan\u00eb t\u00eb dukshme dhe p\u00ebr ato q\u00eb dashuria e tij nuk i ka zbuluar ende. Por fal\u00ebnderimi ndaj Per\u00ebndis\u00eb p\u00ebr dhuratat e dashuris\u00eb s\u00eb tij, m\u00eb par\u00eb k\u00ebrkon q\u00eb t\u00eb njohim dashurin\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb. T\u00eb shqyrtoj\u00eb \u00e7dokush jet\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se n\u00eb sa e sa m\u00ebnyra e ka ndihmuar Per\u00ebndia dhe at\u00ebher\u00eb, pa e detyruar kurrkush, do t\u00eb shp\u00ebrthej\u00eb n\u00eb himne fal\u00ebnderimi. Shembull konkret p\u00ebr k\u00ebt\u00eb jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Et\u00ebrit tan\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb. Ata na m\u00ebsojn\u00eb se duhet t\u00eb marrim pjes\u00eb n\u00eb lutjet e p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb Kish\u00ebs <em>\u201cduke psalur e duke lavd\u00ebruar Zotin me zemr\u00ebn tuaj, duke e fal\u00ebnderuar Per\u00ebndin\u00eb At\u00eb gjithmon\u00eb e p\u00ebr gjith\u00e7ka, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb Zotit ton\u00eb Jesu Krisht\u201d<\/em> (Efes. 5:19-20).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Simeon Teologu i Ri fal\u00ebnderon Zotin me k\u00ebto fjal\u00eb: \u201cT\u00eb fal\u00ebnderoj ty, o Imzot, o Zot i qiellit dhe i tok\u00ebs, se m\u00eb paracaktove q\u00eb para krijimit t\u00eb bot\u00ebs q\u00eb nga e mosqena t\u00eb vij n\u00eb jet\u00eb. T\u00eb fal\u00ebnderoj dhe t\u00eb falem ty, o Mbret i T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb, se p\u00ebrpara se t\u00eb lindja, ti, i vetmi i pavdeksh\u00ebm, i vetmi i t\u00ebr\u00ebfuqish\u00ebm, i vetmi i mir\u00eb dhe njeridash\u00ebs, zbrite n\u00eb tok\u00eb prej lart\u00ebsis\u00eb s\u00eb shenjt\u00ebris\u00eb sate, u mish\u00ebrove dhe linde prej Virgj\u00ebresh\u00ebs s\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb, q\u00eb t\u00eb m\u00eb rikrijosh, t\u00eb m\u00eb jap\u00ebsh jet\u00eb, t\u00eb m\u00eb \u00e7lirosh nga r\u00ebnia e Adamit dhe t\u00eb parap\u00ebrgatit\u00ebsh ngjitjen time drejt qiejve. M\u00eb pas, kur linda dhe u rrita pak\u00ebz, ti m\u00eb rip\u00ebrt\u00ebrive me an\u00eb t\u00eb rikrijimit gjat\u00eb Pag\u00ebzimit t\u00eb shenjt\u00eb dhe m\u00eb dhe nj\u00eb engj\u00ebll t\u00eb ndritsh\u00ebm p\u00ebr mbrojt\u00ebs&#8230; Ve\u00e7se, t\u00eb gjitha k\u00ebto dhurata q\u00eb m\u00eb dhe&#8230; un\u00eb i mjeri nuk i llogarita fare, por e lash\u00eb s\u00ebrish veten t\u00eb bjer\u00eb n\u00eb grop\u00ebn dhe n\u00eb ledhin e mendimeve dhe t\u00eb veprave t\u00eb pahijshme&#8230; Por ti u tregove zem\u00ebrdhembshur, pate m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr mua&#8230; dhe zgjate dor\u00ebn t\u00ebnde t\u00eb kulluar drejt meje q\u00eb isha i zhytur thell\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb ledh dhe nuk t\u00eb v\u00ebshtroja dot. Sepse si mund t\u00eb hapja syt\u00eb plot\u00ebsisht e t\u00eb t\u00eb shihja, kur isha i zhytur dhe i mbuluar t\u00ebr\u00ebsisht nga ndyr\u00ebsit\u00eb? Por ti, zgjate dor\u00ebn t\u00ebnde, m\u00eb kape prej flok\u00ebve t\u00eb kok\u00ebs sime&#8230; dhe duke m\u00eb t\u00ebrhequr me forc\u00eb m\u00eb nxore prej andej\u201d<a name=\"_ftnref8\"><\/a>[8].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fal\u00ebnderojm\u00eb Per\u00ebndin\u00eb p\u00ebr gjith\u00e7ka. E fal\u00ebnderojm\u00eb p\u00ebr vet\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore q\u00eb pranon nga duart tona. Dhe fal\u00ebnderimi yn\u00eb ndaj Per\u00ebndis\u00eb sjell dhurata t\u00eb reja n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb. \u201cSepse as Per\u00ebndia nuk do t\u00eb resht\u00eb kurr\u00eb s\u00eb ndihmuari njeriun dhe do ta mbush\u00eb p\u00ebrher\u00eb me t\u00eb mira, por as njeriu nuk do t\u00eb pushoj\u00eb s\u00eb pranuari bamir\u00ebsit\u00eb dhe t\u00eb mirat e shumta nga Per\u00ebndia. Sepse ai q\u00eb i \u00ebsht\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs Krijuesit, b\u00ebhet en\u00eb mir\u00ebsie dhe lavd\u00ebrues i tij\u201d<a name=\"_ftnref9\"><\/a>[9].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Fal\u00ebnderojm\u00eb dhe lavd\u00ebrojm\u00eb pafund emrin e t\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb t\u00eb Zotit: <em>\u201cO Per\u00ebndia im, q\u00eb je i mir\u00eb, q\u00eb t\u00eb erdhi keq p\u00ebr mua t\u00eb r\u00ebnin dhe q\u00eb t\u00eb p\u00eblqeu t\u00eb vish drejt meje, q\u00eb t\u00eb m\u00eb ngresh p\u00ebrmes kryq\u00ebzimit, ty t\u00eb th\u00ebrres: I shenjt\u00eb je, o Zot i lavdis\u00eb, dhe mir\u00ebsia jote nuk ka fund\u201d<\/em> (Oda e III-t\u00eb e kanonit ngjall\u00ebsor t\u00eb tingullit t\u00eb par\u00eb).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Himni triumfal <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Himni q\u00eb psalim gjat\u00eb Anafor\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb, quhet Himni triumfal. Himnon fitoren e Jesu Krishtit mbi vdekjen dhe djallin: \u201c<em>I shenjt\u00eb, i shenjt\u00eb, i shenjt\u00eb je, o Zoti Sabaoth, qielli e toka jan\u00eb plot me lavdin\u00eb t\u00ebnde<\/em>\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Himni triumfal \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrthurje e himnit trishenjtor engj\u00ebllor, q\u00eb d\u00ebgjoi Profeti Isaia kur Per\u00ebndia e ftoi n\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebn e tij profetike, me himnin q\u00eb populli priti Zotin n\u00eb Qytetin e shenjt\u00eb, <em>\u201ci cili shkonte drejt p\u00ebsimit vullnetar\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Joan Gojarti b\u00ebn nj\u00eb krahasim nd\u00ebrmjet himnit triumfal liturgjik dhe k\u00ebng\u00ebve triumfale q\u00eb k\u00ebndonin hebrenjt\u00eb kur u \u00e7liruan prej tiranis\u00eb egjiptiane: <em>\u201cDo t\u2019i k\u00ebndoj Zotit t\u00eb lavd\u00ebruar, se shum\u00eb u lart\u00ebsua&#8230;\u201d<\/em> (Eks. 15:1). Krahasimi tregon se himni triumfal q\u00eb psalim n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore \u00ebsht\u00eb \u201cshum\u00eb m\u00eb i ndritsh\u00ebm, sepse (nga Jesu Krishti) nuk u mposht\u00ebn egjiptian\u00ebt, por demon\u00ebt. Nuk p\u00ebrdor\u00ebm arm\u00eb t\u00eb dukshme, por u shfuqizua e keqja&#8230; Nuk rendim drejt tok\u00ebs s\u00eb premtuar, por zhvendosemi drejt qiellit. Nuk ham\u00eb mana, por ushqehemi me Trupin e Zotit. Nuk pim\u00eb uj\u00eb nga shk\u00ebmbi, por kungojm\u00eb Gjakun q\u00eb rrjedh nga brinja e Krishtit\u201d<a name=\"_ftnref10\"><\/a>[10].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb psalet himni triumfal n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore, ne ndodhemi bashk\u00eb me Fuqit\u00eb engj\u00ebllore pran\u00eb fronit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Engj\u00ebjt dhe njer\u00ebzit lavd\u00ebrojn\u00eb s\u00eb bashku Zotin. Duke folur rreth k\u00ebtij himni, sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cPra, e njoh\u00ebt k\u00ebt\u00eb z\u00eb? Yni ishte apo i Serafimeve? \u00cbsht\u00eb edhe z\u00ebri yn\u00eb, edhe i Serafimeve dhe kjo fal\u00eb Krishtit, i cili shembi murin ndar\u00ebs dhe solli paqe n\u00eb qiell e n\u00eb tok\u00eb&#8230; M\u00eb par\u00eb, ky himn psalej vet\u00ebm n\u00eb qiell. Por kur Krishti pranoi t\u00eb zbres\u00eb n\u00eb tok\u00eb, solli me vete edhe k\u00ebt\u00eb melodi. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja q\u00eb edhe kryeprifti, kur q\u00ebndron p\u00ebrball\u00eb Tryez\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb blatuar adhurimin e logjiksh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb blatuar flijimin e pa gjak, jo thjesht na fton t\u00eb psalim k\u00ebt\u00eb himn, por m\u00eb par\u00eb p\u00ebrmend Kerubimet dhe kujton Serafimet dhe m\u00eb pas nxit t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebt t\u00eb lart\u00ebsojn\u00eb z\u00ebrat e tyre plot frik\u00eb, t\u00eb shk\u00ebputin mendjen nga toka, duke kujtuar engj\u00ebjt, t\u00eb cil\u00ebt vall\u00ebzojn\u00eb bashk\u00eb me ne. Dhe \u00ebsht\u00eb sikur meshuesi t\u2019i th\u00ebrres\u00eb dhe t\u2019i thot\u00eb \u00e7donj\u00ebrit nga ne: Po k\u00ebndon bashk\u00eb me Kerubimet. Q\u00ebndro bashk\u00eb me Serafimet. Hapi krah\u00ebt e tu dhe fluturo bashk\u00eb me ta p\u00ebrreth fronit t\u00eb Mbretit\u201d<a name=\"_ftnref11\"><\/a>[11].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">N\u00eb librin \u201cLimonarion\u201d p\u00ebrmendet kjo ngjarje: N\u00eb Malin Sina, para se ky t\u00eb p\u00ebrdhosej nga barbar\u00ebt&#8230; dit\u00ebn e Pendikostis\u00eb kryhej Liturgjia Hyjnore n\u00eb maj\u00ebn e tij t\u00eb shenjt\u00eb, ku ishin mbledhur shum\u00eb murgj\u00ebr. N\u00eb koh\u00ebn q\u00eb prifti tha: <em>\u201cHimnin triumfal t\u00eb lavdis\u00eb sate t\u00eb ndritshme, le t\u00eb themi me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb, duke k\u00ebnduar, duke thirrur, duke lavd\u00ebruar, duke b\u00ebrtitur dhe duke th\u00ebn\u00eb\u201d<\/em>, u d\u00ebgjua nj\u00eb oshtim\u00eb, sepse u p\u00ebrgjigj\u00ebn t\u00eb gjith\u00eb malet p\u00ebrreth nj\u00ebz\u00ebri dhe me nj\u00eb britm\u00eb t\u00eb madhe e t\u00eb frikshme: <em>\u201cI shenjt\u00eb, i shenjt\u00eb, i shenjt\u00eb \u00ebsht\u00eb Zoti Sabaoth&#8230;\u201d<\/em>. Kjo oshtim\u00eb dhe kjo britm\u00eb e madhe vazhdoi p\u00ebr gjysm\u00eb ore. K\u00ebt\u00eb z\u00eb nuk e d\u00ebgjuan t\u00eb gjith\u00eb, por vet\u00ebm ata q\u00eb kishin vesh\u00eb p\u00ebr t\u00eb d\u00ebgjuar himnin e engj\u00ebjve<a name=\"_ftnref12\"><\/a>[12].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb d\u00ebgjojm\u00eb himnin engj\u00ebllor, do t\u00eb duhet t\u2019i kemi syt\u00eb t\u00eb pastruar prej zhurmave t\u00eb bot\u00ebs dhe t\u00eb m\u00ebkatit. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt, do t\u00eb marrim pjes\u00eb n\u00eb Anafor\u00ebn e shenjt\u00eb, por pa psalur bashk\u00eb me Fuqit\u00eb engj\u00ebllore, pa marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb lavd\u00ebrimin e fitores s\u00eb Krishtit.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Dashuria e Per\u00ebndis\u00eb<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb besimtar\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt i kan\u00eb t\u00eb pastra shqisat e tyre shpirt\u00ebrore, psalin himnin triumfal bashk\u00eb me Fuqit\u00eb engj\u00ebllore, prifti vazhdon t\u00eb lexoj\u00eb urat\u00ebn e Anafor\u00ebs: <em>\u201cEdhe ne, o Imzot njeridash\u00ebs, bashk\u00eb me k\u00ebto Fuqi t\u00eb lumura engj\u00ebllore, th\u00ebrresim e themi: I shenjt\u00eb dhe i T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb je ti dhe Biri yt i Vet\u00ebmlidur, si dhe Shpirti yt i Shenjt\u00eb. I shenjt\u00eb dhe i T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb je dhe lavdia jote \u00ebsht\u00eb e madh\u00ebrishme. Ti q\u00eb e deshe bot\u00ebn t\u00ebnde aq shum\u00eb saq\u00eb d\u00ebrgove Birin t\u00ebnd t\u00eb Vet\u00ebmlindur, q\u00eb \u00e7do njeri q\u00eb i beson Atij t\u00eb mos humbas\u00eb, por t\u00eb ket\u00eb jet\u00eb t\u00eb amshuar\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Per\u00ebndia At\u00eb, aq shum\u00eb e deshi bot\u00ebn, sa dha Birin e tij t\u00eb Vet\u00ebmlindur t\u00eb vdiste, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb cilido q\u00eb i beson atij, t\u00eb mos humbas\u00eb, por t\u00eb ket\u00eb jet\u00eb t\u00eb amshuar. Madh\u00ebsia e Dhurat\u00ebs s\u00eb Atit ndaj bot\u00ebs tregon madh\u00ebsin\u00eb e dashuris\u00eb s\u00eb tij p\u00ebr bot\u00ebn. Ai d\u00ebrgoi Birin e tij t\u00eb Vet\u00ebmlidur n\u00eb bot\u00ebn e vdekur, q\u00eb t\u2019i jap\u00eb asaj jet\u00eb s\u00ebrish. \u201cJo se nuk mund t\u00eb na shp\u00ebtonte n\u00eb ndonj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tjet\u00ebr, por e b\u00ebri k\u00ebt\u00eb q\u00eb t\u00eb shfaqte dashurin\u00eb e tij, e cila tejkalon \u00e7do gj\u00eb. Dhe na t\u00ebrhoqi drejt vetes p\u00ebrmes vdekjes s\u00eb Birit t\u00eb tij t\u00eb Vet\u00ebmlindur. Dhe n\u00ebse do t\u00eb kishte patur di\u00e7ka tjet\u00ebr m\u00eb t\u00eb \u00e7muar se Birin e vet, at\u00eb do ta kishte dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr ne, q\u00eb brezat e njer\u00ebzve t\u00eb ndodheshin pran\u00eb tij\u201d<a name=\"_ftnref13\"><\/a>[13].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Joan Gojarti duke shpjeguar fjal\u00ebt e Krishtit: \u201ckaq shum\u00eb e deshi Per\u00ebndia bot\u00ebn&#8230;\u201d, shkruan: \u201cShiko me kujdes se sa t\u00eb mrekullueshme jan\u00eb k\u00ebto fjal\u00eb: \u2018Aq shum\u00eb\u2019, \u2013 shkruan sh\u00ebn Joani, &#8211; duke menduar rreth madh\u00ebsis\u00eb s\u00eb asaj q\u00eb do t\u00eb thoshte. Prandaj e fillon k\u00ebshtu. Na thuaj, pra, o Joan i lumur, sa shum\u00eb? Thuana mas\u00ebn e saj, thuana madh\u00ebsin\u00eb e dashuris\u00eb. <em>\u2018Aq shum\u00eb e deshi Per\u00ebndia bot\u00ebn, sa dha Birin e tij t\u00eb Vet\u00ebmlindur, q\u00eb kushdo q\u00eb beson n\u00eb t\u00eb, t\u00eb mos humbas\u00eb, por t\u00eb ket\u00eb jet\u00ebn e amshuar\u2019<\/em> (Jn. 3:16). E sheh se kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja e pranis\u00eb s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb mes nesh, dometh\u00ebn\u00eb q\u00eb, p\u00ebrmes besimit n\u00eb t\u00eb, njer\u00ebzit t\u00eb gjejn\u00eb shp\u00ebtimin e t\u00eb \u00e7lirohen? \u00c7\u2019mund t\u00eb thot\u00eb dikush kur mendon rreth njeridashjes s\u00eb tij t\u00eb madhe dhe t\u00eb admirueshme, e cila tejkalon \u00e7do logjik\u00eb dhe e cila i dhuroi natyr\u00ebs njer\u00ebzore faljen e t\u00eb gjitha m\u00ebkateve, p\u00ebrmes dhurat\u00ebs s\u00eb Pag\u00ebzimit t\u00eb shenjt\u00eb? E \u00e7far\u00eb t\u00eb them un\u00eb? As mendja e as logjika nuk mjafton p\u00ebr t\u00eb folur m\u00eb tej. \u00a0Sepse sado q\u00eb t\u00eb flas, aq m\u00eb t\u00eb \u00a0shumta do t\u00eb jen\u00eb gj\u00ebrat q\u00eb do t\u00eb l\u00eb pa th\u00ebn\u00eb, aq sa do t\u00eb jen\u00eb m\u00eb t\u00eb shumta se ato q\u00eb do t\u00eb them&#8230; A mund t\u2019i p\u00ebrshkruaj\u00eb gjuha njer\u00ebzore ato q\u00eb Per\u00ebndia b\u00ebn p\u00ebr ne?\u201d<a name=\"_ftnref14\"><\/a>[14].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sipas sh\u00ebn Joan Gojartit, \u00e7do fjal\u00eb e dal\u00eb nga goja e Krishtit ka nj\u00eb dometh\u00ebnie t\u00eb thell\u00eb. \u201cSepse si fraza \u2018aq shum\u00eb e deshi&#8230;\u2019, ashtu edhe fraza \u2018Per\u00ebndia bot\u00ebn&#8230;\u2019, tregojn\u00eb shtrirjen e madhe t\u00eb dashuris\u00eb hyjnore. Sepse larg\u00ebsia nd\u00ebrmjet Per\u00ebndis\u00eb dhe njeriut ishte e madhe dhe e pafund. Sepse Per\u00ebndia i pavdeksh\u00ebm, i pafillim, madh\u00ebshtia e pafund, pati dashuri p\u00ebr ata q\u00eb u krijuan nga dheu dhe nga pluhuri, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb ngarkuar me m\u00ebkate t\u00eb shumta, q\u00eb shkonin p\u00ebrher\u00eb kund\u00ebr vullnetit t\u00eb tij, q\u00eb ishin mosmir\u00ebnjoh\u00ebs\u201d<a name=\"_ftnref15\"><\/a>[15].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Flijimi i Krishtit \u00ebsht\u00eb shfaqja e dashuris\u00eb hyjnore: <em>\u201cJa si \u00ebsht\u00eb shfaqur dashuria e Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb ne: Ai d\u00ebrgoi n\u00eb bot\u00eb Birin e tij t\u00eb Vet\u00ebmlindur q\u00eb ne t\u00eb jetojm\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet tij. K\u00ebtu q\u00ebndron dashuria: nuk e desh\u00ebm ne Per\u00ebndin\u00eb, por na deshi ai dhe d\u00ebrgoi Birin e tij si flijim p\u00ebr t\u00eb shlyer m\u00ebkatet tona\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Darka Mistike<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Meshuesi vazhdon Anafor\u00ebn e shenjt\u00eb: Kur erdhi Krishti dhe <em>\u201cp\u00ebrmbushi misterin e shp\u00ebtimit ton\u00eb, nat\u00ebn q\u00eb dor\u00ebzohej, ose m\u00eb mir\u00eb, q\u00eb dor\u00ebzonte veten p\u00ebr jet\u00ebn e bot\u00ebs, pasi mori buk\u00ebn n\u00eb duart e tij t\u00eb shenjta, t\u00eb pacenuara dhe t\u00eb pap\u00ebrlyera, fal\u00ebnderoi, e bekoi, e shenjt\u00ebroi, e theu dhe ua ndau nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb tij t\u00eb shenjt\u00eb, duke th\u00ebn\u00eb: Merrni, hani, ky \u00ebsht\u00eb Trupi im, q\u00eb thyhet p\u00ebr ju p\u00ebr ndjes\u00ebn e m\u00ebkateve. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb b\u00ebri edhe me Potirin pas dark\u00ebs dhe tha: Pini prej k\u00ebtij t\u00eb gjith\u00eb, ky \u00ebsht\u00eb Gjaku im i Bes\u00eblidhjes s\u00eb Re, q\u00eb derdhet p\u00ebr ju dhe p\u00ebr shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, p\u00ebr ndjes\u00ebn e m\u00ebkateve\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liturgjia Hyjnore \u00ebsht\u00eb Darka Mistike q\u00eb vazhdon t\u00eb kryhet ende. Nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrs\u00ebritje formale e asaj Darke, por shtrirja misteriale e Ngjarjes s\u00eb blatimit. Liturgjia Hyjnore \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Darka Mistike, sepse \u00ebsht\u00eb vet\u00eb Krishti q\u00eb e <em>\u201cblaton dhe q\u00eb blatohet<\/em>\u201d. Sh\u00ebn Joan Gojarti shkruan: \u201cDarka e at\u00ebhershme nuk ndryshon n\u00eb asgj\u00eb nga ky Mister. Sepse si k\u00ebt\u00eb (Liturgjin\u00eb Hyjnore), ashtu edhe at\u00eb (Dark\u00ebn Mistike), Krishti i blaton. Ai q\u00eb kreu Dark\u00ebn Mistike asokohe, kryen edhe Liturgjin\u00eb Hyjnore tani&#8230; Kjo (Tryeza e shenjt\u00eb) \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me tryez\u00ebn e asaj darke\u201d<a name=\"_ftnref16\"><\/a>[16].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prania e Jesu Krishtit \u00ebsht\u00eb Drita q\u00eb ndri\u00e7oi Dark\u00ebn Mistike dhe Drita q\u00eb ndri\u00e7on Dark\u00ebn e Eukaristis\u00eb Hyjnore. Prania e Jesu Krishtit \u00ebsht\u00eb stolia q\u00eb zbukuroi Dark\u00ebn Mistike dhe q\u00eb zbukuron edhe Dark\u00ebn e Liturgjis\u00eb: Jesu Krishti \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm edhe tani n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore. Ai zbukuroi tryez\u00ebn e Dark\u00ebs Mistike at\u00ebher\u00eb, por ai zbukuron edhe Tryez\u00ebn e Liturgjis\u00eb Hyjnore tani\u201d<a name=\"_ftnref17\"><\/a>[17].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>P\u00ebrkujtimi i Flijimit t\u00eb Krishtit<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Prifti vazhdon lutjen e Anafor\u00ebs s\u00eb shenjt\u00eb: <em>\u201cDuke kujtuar, pra, k\u00ebt\u00eb porosi shp\u00ebtimtare dhe gjith\u00e7ka q\u00eb \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr ne: Kryqin, Varrimin, Ngjalljen e triditshme, t\u00eb ngjiturit n\u00eb qiejt, t\u00eb ndenjurit nga e djathta e Atit, Ardhjen e Dyt\u00eb dhe t\u00eb lavd\u00ebruar: T\u00eb tuat, nga t\u00eb tuat, ty t\u00eb blatojm\u00eb nga t\u00eb gjitha dhe p\u00ebr t\u00eb gjitha\u201d<\/em>. Dhe besimtar\u00ebt psalin: \u201c<em>T\u00eb himnojm\u00eb, t\u00eb bekojm\u00eb, ty t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb, o Zot dhe t\u00eb lutemi, o Per\u00ebndia yn\u00eb\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Krishti, gjat\u00eb Dark\u00ebs Mistike, pasi u ndau nx\u00ebn\u00ebsve Trupin dhe Gjakun e tij, u la nj\u00eb porosi: <em>\u201cB\u00ebjeni k\u00ebt\u00eb n\u00eb p\u00ebrkujtimin tim\u201d<\/em> (Lk. 22:19). K\u00ebshtu, ai na m\u00ebson se p\u00ebrkujtimi i tij i v\u00ebrtet\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb mendim, por nj\u00eb veprim: kryerja e misterit t\u00eb Dark\u00ebs s\u00eb tij. M\u00ebnyra e vetme q\u00eb dikush t\u00eb \u201cmbaj\u00eb n\u00eb mendje\u201d Jesu Krishtin dhe misterin e Ekonomis\u00eb, \u00ebsht\u00eb t\u00eb rijetoj\u00eb flijimin e tij gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kujtimi i porosis\u00eb s\u00eb Zotit na nxit t\u00eb kryejm\u00eb misterin e p\u00ebrkujtimit t\u00eb tij liturgjik. Dhe \u00ebsht\u00eb aq e v\u00ebrtet\u00eb dhe e gjall\u00eb prania e Krishtit gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore, saq\u00eb n\u00eb t\u00eb mbaruar mund t\u2019i themi Krishtit: Mbaroi misteri i Ekonomis\u00eb sate Hyjnore.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Anafor\u00ebn e shenjt\u00eb e blatojm\u00eb si \u201cp\u00ebrkujtim t\u00eb vdekjes\u201d s\u00eb Krishtit. Gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore jo thjesht kujtojm\u00eb flijimin e Krishtit, por e jetojm\u00eb at\u00eb. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cGjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore blatojm\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin flijim q\u00eb u blatua n\u00eb Kryq, flijimin q\u00eb nuk ka fund. Sepse misteri i Liturgjis\u00eb Hyjnore kryhet n\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb misterit q\u00eb u krye nga Krishti n\u00eb Golgotha. Sikurse tha Krishti: <em>\u201cB\u00ebjeni k\u00ebt\u00eb n\u00eb p\u00ebrkujtimin tim\u201d<\/em> (Lk. 22:19). Gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore nuk kryejm\u00eb ndonj\u00eb flijim tjet\u00ebr, por gjithmon\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin flijim t\u00eb at\u00ebhersh\u00ebm. Pra, kryejm\u00eb p\u00ebrkujtimin e flijimit t\u00eb Golgothas\u00eb\u201d<a name=\"_ftnref18\"><\/a>[18].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Liturgjia Hyjnore \u00ebsht\u00eb misteri i vdekjes s\u00eb Krishtit n\u00eb kryq, sepse Krishti flijohet dhe u ofrohet besimtar\u00ebve p\u00ebr ngr\u00ebnie. Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb: \u201cAi shkon drejt flijimit t\u00eb friksh\u00ebm, por t\u00eb shenjt\u00eb. Krishti ndodhet i therur p\u00ebrpara teje\u201d<a name=\"_ftnref19\"><\/a>[19]. Ne marrim pjes\u00eb n\u00eb kryerjen e flijimit t\u00eb Zotit n\u00eb Kryq. Jemi t\u00eb pranish\u00ebm n\u00eb Golgotha, pran\u00eb Kryqit t\u00eb Zotit. Por nga cila an\u00eb q\u00ebndrojm\u00eb? Nga ana e nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb Krishtit apo nga ana e atyre q\u00eb e kryq\u00ebzuan? Sepse n\u00ebse b\u00ebjm\u00eb zhurm\u00eb, n\u00ebse merremi me p\u00ebrkujdesjet jet\u00ebsore apo mendojm\u00eb p\u00ebr gj\u00ebra tok\u00ebsore gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb Krishti flijohet p\u00ebr shp\u00ebtimin ton\u00eb, at\u00ebher\u00eb gjendemi nga ana e atyre q\u00eb e shanin Zotin dhe q\u00eb e kryq\u00ebzuan. Nuk ndodhemi pran\u00eb s\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebs dhe Nx\u00ebn\u00ebsit t\u00eb dashur, por pran\u00eb ushtar\u00ebve romak\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt talleshin me Zotin, pran\u00eb hebrenjve, t\u00eb cil\u00ebt e p\u00ebshtynin dhe e ironizonin.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Si rrjedhim, nuk mjafton thjesht t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb kish\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb kryhet Liturgjia Hyjnore, por k\u00ebrkohet q\u00eb t\u00eb jemi bashk\u00eb me Krishtin n\u00eb rrug\u00ebtimin drejt flijimit t\u00eb tij t\u00eb shenjt\u00eb, t\u00eb vuajm\u00eb bashk\u00eb me t\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb shijojm\u00eb edhe frytet e dashuris\u00eb s\u00eb tij, q\u00eb \u00ebsht\u00eb jeta e amshuar.<\/p>\n<p style=\"text-align: center;\"><strong>*\u00a0<\/strong><strong>* *<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Nikolla Kavasila, kur shpjegon thirrjen e priftit: \u201c<em>T\u00eb tuat, nga t\u00eb tuat, ty t\u00eb blatojm\u00eb nga t\u00eb gjitha dhe p\u00ebr t\u00eb gjitha\u201d, <\/em>duke iu drejtuar Atit qiellor, thot\u00eb: \u201cT\u00eb blatojm\u00eb ty, Per\u00ebndis\u00eb dhe Atit ton\u00eb, t\u00eb nj\u00ebjtin blatim q\u00eb t\u00eb ofroi edhe vet\u00eb Biri yt i Vet\u00ebmlidur. Duke e blatuar k\u00ebt\u00eb, t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb, sepse edhe Krishti t\u00eb fal\u00ebnderoi kur kushtoi t\u00eb nj\u00ebjtin blatim. Prandaj nuk shtojm\u00eb asgj\u00eb nga vetja jon\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb blatim t\u00eb Dhuratave dhe k\u00ebto dhurata nuk jan\u00eb vep\u00ebr e jona, por t\u00eb tuat, t\u00eb Krijuesit t\u00eb gjith\u00e7kaje\u201d<a name=\"_ftnref20\"><\/a>[20].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Duke i blatuar Zotit ato q\u00eb jan\u00eb t\u00eb tijat, e fal\u00ebnderom\u00eb \u201c<em>p\u00ebr t\u00eb gjitha\u201d<\/em>. Dhe Zoti pranon nga besimtar\u00ebt ato q\u00eb jan\u00eb t\u00eb tijat, sikur t\u00eb ishin v\u00ebrtet tonat. Kjo \u00ebsht\u00eb shenj\u00eb e mir\u00ebsis\u00eb s\u00eb pafund t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, sepse Per\u00ebndia, pasi i ofrojm\u00eb at\u00eb q\u00eb n\u00eb thelb \u00ebsht\u00eb e tij, e ndien veten huamarr\u00ebs kundrejt nesh<a name=\"_ftnref21\"><\/a>[21].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>Shenjt\u00ebrimi<\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb besimtar\u00ebt psalin \u201ct\u00eb himnojm\u00eb, t\u00eb bekojm\u00eb&#8230;\u201d, prifti vazhdon Anafor\u00ebn e shenjt\u00eb dhe th\u00ebrret Hirin e Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb q\u00eb t\u00eb shenjt\u00ebrohen Dhuratat e Nderuara q\u00eb jan\u00eb blatuar: <em>\u201cT\u00eb blatojm\u00eb edhe k\u00ebt\u00eb flijim shpirt\u00ebror e t\u00eb pagjaksh\u00ebm dhe t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb, t\u00eb lutemi e t\u00eb p\u00ebrgj\u00ebrohemi: D\u00ebrgo Shpirtin t\u00ebnd t\u00eb Shenjt\u00eb mbi ne dhe mbi k\u00ebto Dhurata q\u00eb ndodhen p\u00ebrpara. Dhe b\u00ebje k\u00ebt\u00eb Buk\u00eb, Trup t\u00eb \u00e7muar t\u00eb Krishtit t\u00ebnd. Amin. Dhe Ver\u00ebn q\u00eb ndodhet n\u00eb k\u00ebt\u00eb Potir t\u00eb shenjt\u00eb, b\u00ebje Gjak t\u00eb Nderuar t\u00eb Krishtit t\u00ebnd. Amin. Duke i shnd\u00ebrruar me an\u00eb t\u00eb Shpirtit t\u00ebnd t\u00eb Shenjt\u00eb. Amin. Amin. Amin. <\/em><em>Q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen p\u00ebr ata q\u00eb kungohen, pastrim shpirti, ndjes\u00eb m\u00ebkatesh, pjes\u00ebmarrje n\u00eb Shpirtin e Shenjt\u00eb, t\u00eb marrin plot\u00ebsin\u00eb e Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb qiejve, t\u00eb ken\u00eb guxim p\u00ebrpara teje, jo p\u00ebr gjykim apo p\u00ebr d\u00ebnim. Gjithashtu po t\u00eb blatojm\u00eb k\u00ebt\u00eb flijim shpirt\u00ebror edhe p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb prehur me besim, St\u00ebrgjysh\u00ebt, Et\u00ebrit, Patrik\u00ebt, Profet\u00ebt, Apostujt, Predikuesit, Ungjill\u00ebzuesit, D\u00ebshmor\u00ebt, Pohuesit, Asket\u00ebt dhe p\u00ebr \u00e7do shpirt t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb ka nd\u00ebrruar jet\u00eb me besim\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Nikolla Kavasila shkruan se Zoti u la porosi nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb shtrojn\u00eb Dark\u00ebn e Eukaristis\u00eb n\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb tij, sepse \u201cAi do t\u2019u jepte fuqin\u00eb p\u00ebr ta kryer at\u00eb. Cila \u00ebsht\u00eb kjo fuqi? Shpirti i Shenjt\u00eb. Liturgjia Hyjnore \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb&#8230; Shpirti i Shenjt\u00eb e kryen misteret p\u00ebrmes dor\u00ebs dhe goj\u00ebs s\u00eb prift\u00ebrinjve\u201d<a name=\"_ftnref22\"><\/a>[22].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Joan Gojarti thot\u00eb se \u201cmund ta realizojm\u00eb p\u00ebrher\u00eb Pendikostin\u00eb. Dhe kjo realizohet p\u00ebrmes Liturgjis\u00eb Hyjnore. \u00c7asti i shenjt\u00ebrimit t\u00eb Dhuratave \u00ebsht\u00eb koha e zbritjes s\u00eb Ngush\u00ebllimtarit, \u00ebsht\u00eb Pendikostia liturgjike\u201d<a name=\"_ftnref23\"><\/a>[23]. \u201cKy \u00e7ast, &#8211; thot\u00eb sh\u00ebn Nikolla Kavasila, &#8211; na shfaq Pendikostin\u00eb\u201d<a name=\"_ftnref24\"><\/a>[24].<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Sh\u00ebn Simeon Teologu i Ri thoshte kinse si p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb njohurin e vet priftmurg, duke fshehur veten e tij: \u201cNj\u00eb priftmurg, si mik i \u00e7ilt\u00ebr, m\u00eb besoi dhe m\u00eb tha se nuk kishte meshuar asnj\u00ebher\u00eb pa par\u00eb Shpirtin e Shenjt\u00eb, ashtu si\u00e7 e kishte par\u00eb duke ardhur mbi t\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb dor\u00ebzimit t\u00eb tij n\u00eb prift\u201d<a name=\"_ftnref25\"><\/a>[25]. Gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore, ata q\u00eb kan\u00eb sy t\u00eb past\u00ebr jetoj\u00eb misterin e Pendikostis\u00eb. Misterin e zbritjes s\u00eb Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb, i cili shenjt\u00ebron Dhuratat e blatuara, duke i shnd\u00ebrruar n\u00eb Trup dhe Gjak t\u00eb Zotit dhe Per\u00ebndis\u00eb dhe Shp\u00ebtimtarit ton\u00eb Jesu Krisht.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><strong><em>\u201cVe\u00e7an p\u00ebr t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebn, t\u00eb Pacenuar\u00ebn&#8230;\u201d <\/em><\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Menj\u00ebher\u00eb pas shenjt\u00ebrimit t\u00eb Dhuratave t\u00eb Nderuara, prifti thot\u00eb: \u201c<em>T\u00eb blatojm\u00eb k\u00ebt\u00eb flijim shpirt\u00ebror edhe p\u00ebr ata q\u00eb jan\u00eb prehur me besim, St\u00ebrgjysh\u00ebt, Et\u00ebrit, Patrik\u00ebt, Profet\u00ebt, Apostujt&#8230; dhe p\u00ebr \u00e7do shpirt t\u00eb drejt\u00eb q\u00eb ka nd\u00ebrruar jet\u00eb me besim\u201d<\/em>. Dhe vazhdon duke th\u00ebn\u00eb me z\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb: <em>\u201cVe\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebn, t\u00eb Pacenuar\u00ebn, t\u00eb P\u00ebrmbibekuar\u00ebn, t\u00eb lavd\u00ebruar\u00ebn, Zonj\u00ebn ton\u00eb Hyjlind\u00ebse dhe Gjithmon\u00ebvirgj\u00ebr\u00ebn Mari\u201d<\/em>. Dhe besimtar\u00ebt psalin troparin, me t\u00eb cilin madh\u00ebrohet Hyjlind\u00ebsja: \u201c<em>T\u00eb meriton<\/em> <em>me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb t\u00eb lumturojm\u00eb ty Hyjlind\u00ebsen, gjithmon\u00eb t\u00eb lumtur\u00ebn dhe t\u00eb P\u00ebrmbikulluar\u00ebn dhe N\u00ebn\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb son\u00eb. M\u00eb t\u00eb nderuar\u00ebn se Kerubimet dhe m\u00eb t\u00eb lavd\u00ebruar\u00ebn pa krahasim se Serafimet, q\u00eb pa u cenuar linde Fjal\u00ebn Per\u00ebndi, me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb Hyjlind\u00ebsen, ty t\u00eb madh\u00ebrojm\u00eb\u201d<\/em>.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ne blatojm\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore, q\u00eb t\u00eb nderojm\u00eb shenjtor\u00ebt. Blatojm\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore, q\u00eb t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Zotin p\u00ebr shenjtor\u00ebt. Ata jan\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebsit tan\u00eb n\u00eb betej\u00ebn e jet\u00ebs son\u00eb t\u00eb p\u00ebrditshme, sh\u00ebruesit e shpirtrave dhe t\u00eb trupave tan\u00eb. Ata, p\u00ebrmes jet\u00ebs s\u00eb tyre, nderuan Zotin dhe ne i nderojm\u00eb ata si miq t\u00eb dashur t\u00eb Krishtit. Por n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb nderojm\u00eb Hyjlind\u00ebsen e P\u00ebrmbishenjt\u00eb dhe fal\u00ebnderojm\u00eb Zotin q\u00eb e b\u00ebri at\u00eb N\u00ebn\u00ebn ton\u00eb t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Kur lindi Zoti, \u00e7do krijes\u00eb i blatoi dhurata fal\u00ebnderimi Krijuesit. <em>\u201cEngj\u00ebjt himnin, qiejt yjet, dijetar\u00ebt dhuratat, barinjt\u00eb \u00e7udin\u00eb, toka shpell\u00ebn, shkret\u00ebtira grazhdin, nd\u00ebrsa ne (njer\u00ebzit) N\u00ebn\u00ebn Virgj\u00ebresh\u00eb\u201d<\/em>. Gjat\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore, Zoti lind n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb misteriale dhe ofron veten e tij p\u00ebr ne. Dhe ne e fal\u00ebnderojm\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr N\u00ebn\u00ebn e tij t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">Ne fal\u00ebnderojm\u00eb dhe lavd\u00ebrojm\u00eb Zotin p\u00ebr N\u00ebn\u00ebn e tij t\u00eb P\u00ebrmbishenjt\u00eb, sepse ajo \u00e7eli rrug\u00ebn drejt qiellit dhe u b\u00eb ura q\u00eb zhvendos njer\u00ebzit nga toka n\u00eb qiell. Sh\u00ebn Grigor Pallamai shkruan: \u201cAskush nuk mund t\u00eb vij\u00eb drejt Per\u00ebndis\u00eb, p\u00ebrve\u00e7se n\u00ebp\u00ebrmjet Hyjlind\u00ebses dhe Krishtit, nd\u00ebrmjet\u00ebsit q\u00eb lindi prej saj. Dhe asnj\u00eb dhurat\u00eb nuk mund t\u2019u jepet qoft\u00eb engj\u00ebjve, qoft\u00eb njer\u00ebzve, p\u00ebrve\u00e7se n\u00ebp\u00ebrmjet saj&#8230; Virgj\u00ebresha \u00ebsht\u00eb ark\u00ebtarja dhe administruesja e pasuris\u00eb dhe e dhuratave t\u00eb Hyjnis\u00eb. N\u00eb t\u00eb mb\u00ebshteten dhe shpresojn\u00eb t\u00eb gjitha rangjet e larta t\u00eb Kerubimeve dhe Serafimeve. Dhe sa m\u00eb shum\u00eb digjen nga dashuria p\u00ebr t\u00eb, aq m\u00eb shum\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb dhuratat dhe pasurit\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb, q\u00eb u jepen p\u00ebrmes saj&#8230; Po ashtu edhe t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit, burra dhe gra, p\u00ebrmes Virgj\u00ebresh\u00ebs marrin ndri\u00e7imin nga Per\u00ebndia, sipas mas\u00ebs s\u00eb dashuris\u00eb q\u00eb kan\u00eb p\u00ebr t\u00eb&#8230; Ajo \u00ebsht\u00eb tema p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn flasin Profet\u00ebt, pik\u00ebnisja e Apostujve, mb\u00ebshtetja e D\u00ebshmor\u00ebve, themeli i M\u00ebsuesve, lavdia e njer\u00ebzve mbi tok\u00eb, ngaz\u00ebllimi i engj\u00ebjve n\u00eb qiell, mburrja e t\u00ebr\u00eb krijes\u00ebs. Ajo \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnja dhe burimi i \u00e7do t\u00eb mire t\u00eb padukshme, si dhe maja dhe p\u00ebrsosm\u00ebria e shenjt\u00ebris\u00eb. Dhe vet\u00ebm kujtimi i Hyjlind\u00ebses s\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00eb, &#8211; thot\u00eb sh\u00ebn Grigori, &#8211; mund ta shenjt\u00ebroj\u00eb at\u00eb q\u00eb e kujton\u201d<a name=\"_ftnref26\"><\/a>[26]. Prandaj edhe ne, bijt\u00eb e saj, n\u00eb \u00e7do Liturgji Hyjnore e lavd\u00ebrojm\u00eb dhe i jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs.<\/p>\n<p style=\"text-align: right;\"><strong>\u0399\u03b5\u03c1\u03bf\u03bc\u03bf\u03bd\u03ac\u03c7\u03bf\u03c5 \u0393\u03c1\u03b7\u03b3\u03bf\u03c1\u03af\u03bf\u03c5<\/strong>,\u00a0<em>O \u0395\u03ba\u03ba\u03bb\u03b7\u03c3\u03b9\u03b1\u03c3\u03bc\u03cc\u03c2<\/em><br \/>\n\u0395\u03ba\u03b4\u03cc\u03c3\u03b5\u03b9\u03c2: \u0399\u03b5\u03c1\u03cc\u03bd \u039a\u03bf\u03c5\u03c4\u03bb\u03bf\u03c5\u03bc\u03bf\u03c5\u03c3\u03b9\u03b1\u03bd\u03cc\u03bd \u039a\u03b5\u03bb\u03bb\u03af\u03bf\u03bd<br \/>\n\u0386\u03b3\u03b9\u03bf\u03c2 \u0399\u03c9\u03ac\u03bd\u03bd\u03b7\u03c2 \u03bf \u0398\u03b5\u03bf\u03bb\u03cc\u03b3\u03bf\u03c2.<br \/>\nShqip: Stefan Zhupa<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(vazhdon&#8230;)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn1\"><\/a>[1] \u0395\u03a0\u0395 18a, 522.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn2\"><\/a>[2] \u0395\u03a0\u0395 19, 166-168.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn3\"><\/a>[3] M 44, 401A.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn4\"><\/a>[4] Sh\u00ebn Joan Gojarti, \u0395\u03a0\u0395 30, 314-316.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn5\"><\/a>[5] \u0395\u03a0\u0395 18a, 516.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn6\"><\/a>[6] M 56, 103 dhe \u0395\u03a0\u0395 19, 78.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn7\"><\/a>[7] \u0395\u03a0\u0395 10, 158-160.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn8\"><\/a>[8] \u0395\u03ba\u03b4. \u0396\u03b1\u03b3\u03bf\u03c1\u03b1\u03af\u03bf\u03c5, \u03c3\u03b5\u03bb. 518-520.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn9\"><\/a>[9] Sh\u00ebn Irineu, SC 100, 501.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn10\"><\/a>[10] \u0395\u03a0\u0395 6, 110.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn11\"><\/a>[11] M 56, 138.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn12\"><\/a>[12] \u039b\u03b5\u03b9\u03bc\u03c9\u03bd\u03ac\u03c1\u03b9\u03bf\u03bd, \u0392\u03cc\u03bb\u03bf\u03c2 1959, \u03c3\u03b5\u03bb. 60.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn13\"><\/a>[13] \u0391\u03b2\u03b2\u03ac\u03c2 \u0399\u03c3\u03b1\u03ac\u03ba, \u03c3\u03b5\u03bb. 367.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn14\"><\/a>[14] \u0395\u03a0\u0395 3, 140-142.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn15\"><\/a>[15] \u0395\u03a0\u0395 13, 158.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn16\"><\/a>[16] \u0395\u03a0\u0395 11, 58; 12, 216.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn17\"><\/a>[17] Sh\u00ebn Joan Gojarti, \u0395\u03a0\u0395 35, 580.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn18\"><\/a>[18] \u0395\u03a0\u0395 25, 38.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn19\"><\/a>[19] \u0395\u03a0\u0395 35, 582.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn20\"><\/a>[20] M 150, 481.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn21\"><\/a>[21] Sh\u00ebn Maksim Pohuesi, M 90, 481CD.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn22\"><\/a>[22] M 150, 428A.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn23\"><\/a>[23] \u0395\u03a0\u0395 36, 298.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn24\"><\/a>[24] M 150, 452B.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn25\"><\/a>[25] \u0395\u03ba\u03b4. \u0396\u03b1\u03b3\u03bf\u03c1\u03b1\u03af\u03bf\u03c5, \u03c3\u03b5\u03bb. 554.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><a name=\"_ftn26\"><\/a>[26] \u0395\u03a0\u0395 11, 308-312.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ne t\u00eb krishter\u00ebt shkojm\u00eb n\u00eb kish\u00eb, n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore, q\u00eb t\u2019i lutemi Zotit t\u00eb jet\u00eb i m\u00ebshirsh\u00ebm ndaj nesh. Koha e Liturgjis\u00eb Hyjnore \u00ebsht\u00eb \u00e7asti i pajtimit ton\u00eb me Krishtin. Ai \u00ebsht\u00eb Ati fort i dashur, q\u00eb na pret me krah\u00ebt e dashuris\u00eb s\u00eb Tij at\u00ebrore gjithmon\u00eb t\u00eb hapura. Dhe ne, n\u00eb \u00e7astin q\u00eb Zoti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":25709,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"fifu_image_url":"","fifu_image_alt":"","footnotes":""},"categories":[2028],"tags":[2653,2657,2655,2410,2115],"class_list":["post-27738","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tekste-shpirterore","tag-anafora-e-shenjte","tag-himni-triumfal","tag-le-ti-ngreme-lart-zemrat","tag-liturgjia-hyjnore","tag-priftmurgu-grigor-kutlumusiani"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Liturgjia Hyjnore - Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27738\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-11-16T11:29:42+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Kisha Orthodhokse\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"30 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\"},\"author\":{\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86\"},\"headline\":\"Liturgjia Hyjnore &#8211; Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\",\"datePublished\":\"2020-11-16T11:29:42+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\"},\"wordCount\":5931,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"keywords\":[\"Anafora e Shenjt\u00eb\",\"Himni triumfal\",\"Le t\u2019i ngrem\u00eb lart zemrat\",\"Liturgjia Hyjnore\",\"Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\"],\"articleSection\":[\"Shkrime Teologjike-Liturgjike\"],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\",\"name\":\"Liturgjia Hyjnore - Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"datePublished\":\"2020-11-16T11:29:42+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg\",\"width\":1920,\"height\":948},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Liturgjia Hyjnore &#8211; Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Kisha Orthodhokse\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Liturgjia Hyjnore - Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27738","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","article_published_time":"2020-11-16T11:29:42+00:00","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"author":"Kisha Orthodhokse","twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Written by":"Kisha Orthodhokse","Est. reading time":"30 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/"},"author":{"name":"Kisha Orthodhokse","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86"},"headline":"Liturgjia Hyjnore &#8211; Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani","datePublished":"2020-11-16T11:29:42+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/"},"wordCount":5931,"publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","keywords":["Anafora e Shenjt\u00eb","Himni triumfal","Le t\u2019i ngrem\u00eb lart zemrat","Liturgjia Hyjnore","Priftmurgu Grigor Kutlumusiani"],"articleSection":["Shkrime Teologjike-Liturgjike"],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/","name":"Liturgjia Hyjnore - Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","datePublished":"2020-11-16T11:29:42+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#primaryimage","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/222222.jpg","width":1920,"height":948},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/2020\/11\/16\/liturgjia-hyjnore-anafora-e-shenjte-pjesa-ii-priftmurgu-grigor-kutlumusiani\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Liturgjia Hyjnore &#8211; Anafora e Shenjt\u00eb (Pjesa II) \u2013 Priftmurgu Grigor Kutlumusiani"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/person\/0c387634a7063ac612d7ed9ce71c7e86","name":"Kisha Orthodhokse","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/596e7c417251e30f2fbb9c00e026fce61a695a00e51c889caded71c96cbbdde5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Kisha Orthodhokse"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27738","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27738"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27738\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27740,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27738\/revisions\/27740"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25709"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27738"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27738"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27738"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}