{"id":95815,"date":"2026-06-01T18:52:02","date_gmt":"2026-06-01T16:52:02","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/"},"modified":"2026-06-01T18:52:02","modified_gmt":"2026-06-01T16:52:02","slug":"orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/","title":{"rendered":"Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste"},"content":{"rendered":"<p>Nga Pirro Kondili<br \/>\nDit\u00ebt e t\u00eb kremteve t\u00eb m\u00ebdha fetare organet<br \/>\npartiake dhe shtet\u00ebrore intensifikonin kontro-<br \/>\nllet n\u00eb vendet e shenjta dhe pikat e njohura t\u00eb<br \/>\npelegrinazhit, t\u00eb cilat ndodheshin zakonisht larg<br \/>\nqendrave t\u00eb banuara, por edhe p\u00ebrreth banesave<br \/>\nt\u00eb klerik\u00ebve \u201ct\u00eb papenduar\u201d dhe t\u00eb gjith\u00eb atyre<br \/>\nq\u00eb konsideroheshin t\u00eb dyshimt\u00eb p\u00ebr veprimtari<br \/>\nt\u00eb fsheht\u00eb fetare. Duket e pabesueshme, por<br \/>\ninformator\u00ebt e regjimit kishin urdh\u00ebr t\u00eb kontro-<br \/>\nllonin edhe plehrat p\u00ebr t\u00eb gjetur prova faj\u00ebsie, si<br \/>\np.sh. l\u00ebvozhga vez\u00ebsh t\u00eb kuqe gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb<br \/>\nPashk\u00ebs apo t\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb rr\u00ebmbenin ndo-<br \/>\nnj\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nga f\u00ebmij\u00eb t\u00eb vegj\u00ebl, p\u00ebr t\u00eb arre-<br \/>\nstuar n\u00eb vazhdim prind\u00ebrit e tyre e p\u00ebr t\u2019i ulur<br \/>\nn\u00eb bank\u00ebn e t\u00eb akuzuarit apo p\u00ebr t\u2019i demaskuar<br \/>\npublikisht, gj\u00eb q\u00eb ndodhte r\u00ebndom n\u00eb \u00e7do k\u00ebnd<br \/>\nt\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<br \/>\nMartesat e p\u00ebrziera ishin nj\u00eb nga arm\u00ebt m\u00eb<br \/>\nt\u00eb fuqishme t\u00eb propagand\u00ebs komuniste p\u00ebr<br \/>\np\u00ebrjet\u00ebsimin e ateizmit dhe homogjenizimin<br \/>\nideologjik t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, s\u00eb cil\u00ebs i pren\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt<br \/>\np\u00ebr ta pasur n\u00ebn nj\u00eb kontroll sa m\u00eb efikas. Si-<br \/>\ngurisht q\u00eb k\u00ebto martesa, edhe p\u00ebrpara se feja<br \/>\nt\u00eb ndalohej me ligj, nuk ndiqnin rregullat dhe<br \/>\nkanonet e komuniteteve fetare, sipas t\u00eb cilave<br \/>\nbashk\u00ebshorti apo bashk\u00ebshortja e fes\u00eb tjet\u00ebr<br \/>\nduhej t\u00eb ndiqte fen\u00eb e bashk\u00ebshortit apo bash-<br \/>\nk\u00ebshortes. P\u00ebrkundrazi, p\u00ebrdoreshin p\u00ebr t\u00eb sfi-<br \/>\nduar hapur k\u00ebto rregulla dhe kanone tradicio-<br \/>\nnale. Komunist\u00ebt inkurajonin martesat e p\u00ebr-<br \/>\nziera vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb k\u00ebto t\u00eb shkeleshin n\u00eb<br \/>\nm\u00ebnyr\u00eb t\u00eb zhurmshme, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb distan-<br \/>\nconin k\u00ebto familje nga parimet morale dhe<br \/>\ntraditat e fes\u00eb s\u00eb tyre, aq m\u00eb tep\u00ebr po t\u00eb kemi<br \/>\nparasysh edhe edukimin e f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb do t\u00eb<br \/>\nrriteshin n\u00eb k\u00ebto kushte. Kinemat\u00eb e vendit dhe<br \/>\nTelevizioni Komb\u00ebtar shfaqnin her\u00eb pas here<br \/>\nnj\u00eb film artistik me titull  \u201c\u00c7ifti i lumtur\u201d, ku<br \/>\nprotagonist\u00ebt ishin dy t\u00eb rinj t\u00eb dashuruar me<br \/>\np\u00ebrkat\u00ebsi t\u00eb ndryshme fetare. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye,<br \/>\ni ati i nj\u00ebrit prej t\u00eb rinjve ishte kund\u00ebr k\u00ebsaj<br \/>\nmartese. At\u00ebher\u00eb nd\u00ebrhyn Partia, shoq\u00ebria,<br \/>\nkoleg\u00ebt e pun\u00ebs etj. dhe gjith\u00e7ka p\u00ebrfundon<br \/>\nmir\u00eb, si n\u00eb p\u00ebrralla. Gjithsesi, suksesin m\u00eb t\u00eb<br \/>\nmadh n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim propaganda e sh\u00ebnoi n\u00eb<br \/>\nqytetet e m\u00ebdha, ku p\u00ebrb\u00ebrja e popullsis\u00eb, n\u00eb<br \/>\nnj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, ishte e p\u00ebrzier.<br \/>\nP\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyre, regjimi u k\u00ebrkoi qytetar\u00ebve<br \/>\nt\u00eb mos u vinin emra me prejardhje fetare f\u00eb-<br \/>\nmij\u00ebve t\u00eb porsalindur. Si ide ishte hedhur p\u00ebr<br \/>\nher\u00eb t\u00eb par\u00eb gjat\u00eb fushat\u00ebs ateiste nga t\u00eb rinjt\u00eb<br \/>\ne Shkoll\u00ebs \u201cNaim Frash\u00ebri\u201d t\u00eb Durr\u00ebsit pas nj\u00eb<br \/>\nOrthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie<br \/>\nn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste<br \/>\nlet\u00ebrk\u00ebmbimi q\u00eb pat\u00ebn me nj\u00eb m\u00ebsues pensio-<br \/>\nnist nga Tirana. Me gjith\u00eb trysnin\u00eb q\u00eb u ush-<br \/>\ntrua n\u00eb prapasken\u00eb, komunist\u00ebt nuk arrit\u00ebn dot<br \/>\nt\u00eb impononin k\u00ebt\u00eb risi t\u00eb tyre n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrdit-<br \/>\nshme, t\u00eb pakt\u00ebn jo aq sa do t\u00eb d\u00ebshironin. Qyte-<br \/>\ntar\u00ebt reagonin shpeshher\u00eb ndaj presioneve t\u00eb<br \/>\nn\u00ebpun\u00ebsve t\u00eb Gjendjes Civile duke u justifiku-<br \/>\nar se emri q\u00eb kishin zgjedhur, nuk kishte lidhje<br \/>\nme fen\u00eb, por me persona familjar\u00eb  shum\u00eb t\u00eb<br \/>\ndashur (at\u00eb, n\u00ebn\u00eb, gjysh, gjyshe..). Ky argument<br \/>\nishte me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb mjaft \u00e7armatos\u00ebs, pasi n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri f\u00ebmij\u00ebt e porsalindur merrnin emrat e<br \/>\nfamiljar\u00ebve q\u00eb kishin nd\u00ebrruar jet\u00eb, prandaj<br \/>\ndhe \u00e7do reagim ndaj k\u00ebsaj tradite konsiderohej<br \/>\nfyerje e madhe. Me kalimin e viteve, duke par\u00eb<br \/>\nse qytetar\u00ebt nuk tregonin asnj\u00eb interes p\u00ebr t\u00eb<br \/>\nhedhur posht\u00eb k\u00ebt\u00eb tradit\u00eb, n\u00eb vitin 1975 regjimi<br \/>\nnxori nj\u00eb ligj t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, me t\u00eb cilin ndalonte<br \/>\nn\u00ebpun\u00ebsit e Gjendjes Civile t\u00eb regjistronin t\u00eb<br \/>\nporsalindurit me emra \u201ct\u00eb pap\u00ebrshtatsh\u00ebm<br \/>\nnga pik\u00ebpamja politike, ideologjike dhe etike\u201d.<br \/>\nGjithsesi, as k\u00ebto ndalime ligjore nuk mund\u00ebn<br \/>\nt\u00eb impononin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb absolute mosp\u00ebrdo-<br \/>\nrimin e emrave me prejardhje fetare. Madje, ka<br \/>\npasur raste n\u00eb t\u00eb cilat familjar\u00ebt e linin f\u00ebmij\u00ebn<br \/>\npa em\u00ebr derisa n\u00ebpun\u00ebsit t\u00eb dor\u00ebzoheshin, por<br \/>\nedhe n\u00eb rastet kur nuk kishin zgjidhje tjet\u00ebr,<br \/>\nnuk e th\u00ebrrisnin kurr\u00eb me emrin e deklaruar, por<br \/>\nme at\u00eb q\u00eb ata vet\u00eb d\u00ebshironin.<br \/>\nMe t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb regjimi u p\u00ebrpoq t\u00eb<br \/>\nndryshonte edhe emrat e fshatrave dhe t\u00eb zo-<br \/>\nnave q\u00eb mbanin emra shenjtor\u00ebsh, si Sh\u00ebn<br \/>\nNikolla, Sh\u00ebn Vasili, Sh\u00ebn Maria etj. Megjithat\u00eb,<br \/>\ntabelat q\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb an\u00eb t\u00eb rrug\u00ebve me<br \/>\nemrat e rinj dhe p\u00ebrdorimi i tyre n\u00eb dokumente<br \/>\nzyrtare nuk mund\u00ebn kurr\u00eb t\u00eb fshinin nga jeta<br \/>\ne p\u00ebrditshme e popullit emrat e vjet\u00ebr histori-<br \/>\nk\u00eb. Edhe fshati Sh\u00ebn Vlash, i cili u gjend n\u00eb<br \/>\nepiqend\u00ebr t\u00eb fushat\u00ebs dhe propagand\u00ebs ate-<br \/>\niste, edhe pse i nd\u00ebrruan emrin, banor\u00ebt e tij<br \/>\ndhe t\u00eb zonave p\u00ebrreth nuk resht\u00ebn s\u00eb quajturi<br \/>\nashtu si\u00e7 e quanin gjithmon\u00eb: Sh\u00ebn Vlash.<br \/>\nNd\u00ebrkoh\u00eb filluan t\u00eb shfaqeshin simptomat<br \/>\ne para t\u00eb d\u00ebshtimit t\u00eb fushat\u00ebs ateiste. Besim-<br \/>\ntar\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb kishin filluar dal\u00ebngadal\u00eb t\u00eb or-<br \/>\nganizoheshin n\u00eb grupe t\u00eb vogla p\u00ebr t\u00eb kryer n\u00eb<br \/>\nfsheht\u00ebsi ritet fetare, nd\u00ebrsa klerik\u00ebt e thjesht\u00eb<br \/>\nushtronin me vet\u00ebmohim detyr\u00ebn e tyre. Ko-<br \/>\nmunist\u00ebt e kuptuan shum\u00eb shpejt se zhdukja e<br \/>\nformave t\u00eb dukshme t\u00eb institucionit t\u00eb fes\u00eb ish-<br \/>\nte nj\u00eb arritje sip\u00ebrfaq\u00ebsore. Bindjet fetare jo ve-<br \/>\nt\u00ebm nuk ishin zhdukur, por po merrnin p\u00ebrmasa<br \/>\nshqet\u00ebsuese. E keqja p\u00ebr komunist\u00ebt ishte se<br \/>\n\u00e7do shfaqje apo veprimtari fetare, e cila deri<br \/>\nm\u00eb 1967 konsiderohej jokomuniste, por n\u00eb t\u00eb<br \/>\nnj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb e ligjshme, pas p\u00ebrfundimit t\u00eb<br \/>\nfushat\u00ebs ateiste e ndalimit me ligj t\u00eb fes\u00eb ajo<br \/>\nshnd\u00ebrrohej automatikisht n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrligj-<br \/>\nshme, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe antikomuniste. Pra,<br \/>\ndashur pa dashur, ata po legalizonin t\u00eb pa-<br \/>\nk\u00ebnaqurit e terrorit ateist si disident\u00eb t\u00eb regjimit,<br \/>\nnd\u00ebrsa protagonist\u00ebt e luft\u00ebs p\u00ebr mbajtjen gja-<br \/>\nll\u00eb t\u00eb besimit fetar si komplotist\u00eb. Pik\u00ebrisht p\u00ebr<br \/>\nk\u00ebt\u00eb arsye, t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb u arrestuan p\u00ebr bi-<br \/>\nndjet e tyre fetare, u d\u00ebnuan p\u00ebr agjitacion-<br \/>\npropagand\u00eb dhe veprimtari armiq\u00ebsore \u201cn\u00eb d\u00ebm<br \/>\nt\u00eb popullit dhe t\u00eb atdheut\u201d.<br \/>\nPeriudha q\u00eb pasoi fushat\u00ebn ateiste konsi-<br \/>\nderohet si periudha e zgjimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqip-<br \/>\ntare. Rinia e viteve \u201970, e ndikuar padyshim nga<br \/>\nkanalet televizive per\u00ebndimore, por edhe nga<br \/>\nformimi i k\u00ebnaqsh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb sistem arsimor ci-<br \/>\nl\u00ebsor, q\u00eb edhe pse bazohej n\u00eb interpretimin e<br \/>\nnj\u00ebansh\u00ebm t\u00eb gj\u00ebrave, kultivoi padashur aft\u00eb-<br \/>\nsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb konceptuar t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e pik\u00eb-<br \/>\n(vijon n\u00eb faqen 10)<\/p>\n<p>pamjeve t\u00eb servirura, hodhi posht\u00eb dogmatizmat<br \/>\npolitike dhe recetat etike t\u00eb regjimit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb<br \/>\nklim\u00eb reagimesh antidiktatoriale n\u00eb fusha t\u00eb<br \/>\nndryshme t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrditshme u p\u00ebrshtat\u00ebn<br \/>\nedhe dhjet\u00ebra klerik\u00eb e mij\u00ebra besimtar\u00eb ortho-<br \/>\ndhoks\u00eb, veprimet e t\u00eb cil\u00ebve, p\u00ebr shkak t\u00eb terrorit<br \/>\nt\u00eb ushtruar, ishin m\u00eb shum\u00eb spontane. Me-<br \/>\ngjithat\u00eb, edhe pse nuk ishin t\u00eb mjaftueshme t\u00eb<br \/>\nruanin ekzistenc\u00ebn e Kish\u00ebs, autoqefalin\u00eb,<br \/>\nstrukturat e saj administrative e organizative,<br \/>\nb\u00ebn\u00eb t\u00eb mundur ruajtjen e besimit orthodhoks<br \/>\ndhe l\u00ebvrimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb traditave t\u00eb t\u00eb pa-<br \/>\nr\u00ebve n\u00eb dimensionin e tyre kulturor.<br \/>\nVdekja e diktatorit Enver Hoxha n\u00eb prill 1985,<br \/>\np\u00ebrkoi me nj\u00eb periudh\u00eb krize t\u00eb thell\u00eb ekonomi-<br \/>\nke t\u00eb vendeve socialiste t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore.<br \/>\nPasardh\u00ebsit t\u00eb tij, Ramiz Alis\u00eb, iu desh t\u00eb p\u00ebr-<br \/>\nballej me akuzat e ashpra t\u00eb komunitetit nd\u00ebr-<br \/>\ntar\u00ebt arrit\u00ebn me sakrifica t\u00eb shumta t\u00eb merrnin<br \/>\nnga shteti Kish\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit. Meshat e 25<br \/>\nMarsit, dit\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit t\u00eb Hyjlind\u00ebses, por<br \/>\nsidomos Liturgjia Hyjnore q\u00eb u celebrua me<br \/>\nmadh\u00ebshti m\u00eb 31 mars, t\u00eb Diel\u00ebn e Dafinave, e<br \/>\ncila p\u00ebrkoi me dit\u00ebn e zhvillimit t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb<br \/>\npara t\u00eb lira pas nj\u00eb gjysm\u00ebshekulli diktature,<br \/>\nparalajm\u00ebruan ringritjen kanonike t\u00eb Kish\u00ebs, e<br \/>\ncila u konkretizua me ardhjen n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb<br \/>\nKryepiskopit t\u00eb sot\u00ebm, Imzot Anastasit, m\u00eb 16<br \/>\nkorrik 1991, prania e t\u00eb cilit, pas reagimeve e<br \/>\nkund\u00ebrshtimeve t\u00eb shumta q\u00eb u d\u00ebgjuan nga<br \/>\ngoja e partiak\u00ebve femohues, sh\u00ebnoi fillimin e nj\u00eb<br \/>\nepoke t\u00eb re.<br \/>\n(Pjes\u00eb nga referati n\u00eb Kongresin<br \/>\nNd\u00ebrkomb\u00ebtar \u201cJeta e Kishave<br \/>\nOrthodhokse gjat\u00eb regjimit komunist &#8211;<br \/>\nPersekutim, Rezistenc\u00eb, D\u00ebshmi\u201d, Rumani,<br \/>\n24-26 tetor 2017)<br \/>\n(vijon nga faqja 9) komb\u00ebtar dhe t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare, n\u00eb lidhje<br \/>\nme respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, aspekti<br \/>\nm\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i t\u00eb cilit ishte liria e besimit.<br \/>\nHapat q\u00eb ai nd\u00ebrmori n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, d\u00ebshmuan<br \/>\nqart\u00eb se komunist\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt nuk ngurruan t\u00eb lidh-<br \/>\nnin marr\u00ebdh\u00ebnie diplomatike me superfuqit\u00eb,<br \/>\nb\u00ebnin \u00e7\u2019ishte e mundur p\u00ebr t\u00eb penguar rehabi-<br \/>\nlitimin e institucionit t\u00eb fes\u00eb. Arsyeja dihej nga<br \/>\nt\u00eb gjith\u00eb: Ishin vet\u00eb ata q\u00eb p\u00ebr gati \u00e7erek sheku-<br \/>\nlli kishin barazuar ringjalljen institucionale t\u00eb<br \/>\nbesimit me largimin e tyre nga skena politike.<br \/>\nMegjithat\u00eb, komunist\u00ebt s\u2019mund t\u00eb vendosnin<br \/>\nm\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit. Objektet e kultit po hape-<br \/>\nshin gjithandej me nism\u00ebn e vet\u00eb besimtar\u00ebve.<br \/>\nOrthodhoks\u00ebt e fshatit Dervician t\u00eb Gjiroka-<br \/>\nstr\u00ebs, me priftin Mihal Dako, kryen p\u00ebr her\u00eb t\u00eb<br \/>\npar\u00eb, m\u00eb 16 dhjetor 1990, mesh\u00eb hyjnore. N\u00eb<br \/>\nTiran\u00eb, n\u00eb kryeqendr\u00ebn historike t\u00eb Kish\u00ebs<br \/>\nOrthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb besim-<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Shtator 2018.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"9 (309)","viti":"2018","muaji":"Shtator","muaji_numer":"9","dita":"","faqet":"[9, 10]","fjale_kyce":"[\"Orthodhoksia\", \"burim\", \"q\u00ebndrese\", \"shprehje\", \"lirie\"]","permbledhje":"Material nga Shtator 2018.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[12881],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-95815","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-12881","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/95815\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"8 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/\",\"name\":\"Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T16:52:02+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/95815","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"8 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/","name":"Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T16:52:02+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/orthodhoksia-burim-qendrese-dhe-shprehje-lirie-ne-shqiperine-komuniste\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Orthodhoksia: burim q\u00ebndrese dhe shprehje lirie n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb komuniste"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/95815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=95815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=95815"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=95815"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=95815"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=95815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}