Sh\u00ebn Dhimitri jetoi n\u00eb Selanik gjat\u00eb sundimit
\nt\u00eb Galer Maksimianit (rreth 306). Rridhte nga
\nnj\u00eb nd\u00ebr familjet m\u00eb aristokrate t\u00eb provinc\u00ebs
\ns\u00eb Maqedonis\u00eb dhe t\u00eb gjith\u00eb e \u00e7monin, jo ve-
\nt\u00ebm p\u00ebr origjin\u00ebn e tij fisnike dhe paraqitjen e
\nhirshme, por edhe p\u00ebr virtytin, men\u00e7urin\u00eb dhe
\nmir\u00ebsin\u00eb. Edhe pse i ri, e zot\u00ebronte mir\u00eb artin
\nushtarak, ishte graduar nga Galeri, q\u00eb at\u00ebher\u00eb
\nishte cezar i perandoris\u00eb s\u00eb Lindjes, gjeneral i
\nushtrive t\u00eb Thesalis\u00eb dhe kryekonsull i Greqis\u00eb.
\nPor k\u00ebto pozita nuk e b\u00ebn\u00eb q\u00eb t\u00eb humbiste kup-
\ntimin e gj\u00ebrave m\u00eb thelb\u00ebsore. Zemra e tij ishte
\nprekur nga besimi te Krishti dhe e shp\u00ebrfilli
\nlavdin\u00eb e bot\u00ebs. Pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb koh\u00ebs
\ne kalonte duke m\u00ebsuar dhe interpretuar pu-
\nblikisht Fjal\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb. Fjala e tij ishte bi-
\nnd\u00ebse, dhe vet\u00eb jeta e tij ishte nj\u00eb zbatim n\u00eb
\npraktik\u00eb i drejt\u00ebsis\u00eb, paqes, dashuris\u00eb p\u00ebr v\u00eb-
\nllez\u00ebrit, madje nj\u00eb num\u00ebr i madh pagan\u00ebsh u
\nb\u00ebn\u00eb t\u00eb krishter\u00eb, me gjith\u00eb persekutimet e
\nashpra q\u00eb kishte nisur perandori kund\u00ebr t\u00eb
\nkrishter\u00ebve.
\nPerandori Maksimian po korrte fitore bri-
\nlante kund\u00ebr skith\u00ebve. Kur kthehej nga Roma,
\nndaloi n\u00eb Selanik q\u00eb ta mblidhte turm\u00ebn p\u00ebr
\nt\u2019u ofruar idhujve. Disa pagan\u00eb, xheloz\u00eb p\u00ebr
\nsuksesin e fjal\u00ebs s\u00eb Dhimitrit, p\u00ebrfituan nga
\nardhja e perandorit n\u00eb qytet dhe e denoncuan
\nshenjtin te perandori si t\u00eb krishter\u00eb. \u00c7udia e
\nk\u00ebtij t\u00eb fundit u shnd\u00ebrrua n\u00eb zem\u00ebrim t\u00eb fu-
\nrish\u00ebm kur mori vesh se Dhimitri i besonte
\nKrishtit dhe se predikonte me sukses duke
\nshfryt\u00ebzuar vendin e tij n\u00eb asamblet\u00eb zyrtare.
\nE arrestoi dhe e futi n\u00eb nj\u00eb qeli t\u00eb ngusht\u00eb e t\u00eb
\nerr\u00ebt, n\u00eb pjes\u00ebn e n\u00ebndheshme, t\u00eb pist\u00eb t\u00eb nj\u00eb
\nbanje. Nj\u00eb akrep iu afrua te k\u00ebmba p\u00ebr ta
\npickuar, por e d\u00ebboi me shenj\u00ebn e kryqit. E
\nlan\u00eb t\u00eb vet\u00ebm mes lag\u00ebshtir\u00ebs dhe er\u00ebs s\u00eb keqe.
\nNuk i b\u00ebn\u00eb aspak p\u00ebrshtypje k\u00ebto, por, i
\nmbushur me g\u00ebzim mendonte kungimin e af\u00ebrt
\nme p\u00ebsimin shp\u00ebtimtar t\u00eb Krishtit; por duhej t\u00eb
\npriste deri n\u00eb fund t\u00eb festimeve t\u00eb organizuara
\nme rastin e triumfit t\u00eb perandorit, q\u00eb t\u00eb reali-
\nzohej martirizimi i tij.
\nSi\u00e7 e kishte zakon n\u00eb t\u00eb tilla raste, Maksi-
\nmiani kishte organizuar n\u00eb amfiteat\u00ebr loj\u00ebra me
\ngladiator\u00eb. Kishte sjell\u00eb me vete nj\u00eb burr\u00eb vigan,
\nme fuqi herkuli q\u00eb quhej Lie, nga fisi i vanda-
\nl\u00ebve. Ishte kaq i fort\u00eb dhe i shkath\u00ebt, sa askush
\nMartiri i shenjt\u00eb, i madh e i lavdish\u00ebm
\nDhimit\u00ebr Mirovliti
\nnuk i kishte rezistuar i vet\u00ebm ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb.
\nNestori, nj\u00eb djalosh i ri i krishter\u00eb, si pa kre-
\nnarin\u00eb e kot\u00eb q\u00eb kishte perandori p\u00ebrkrah atij
\nvigani, vendosi t\u2019i tregonte se vet\u00ebm Krishtit i
\np\u00ebrket fuqia e v\u00ebrtet\u00eb. Shpejtoi te Dhimitri dhe
\ni k\u00ebrkoi lutjen dhe mbrojtjen kur t\u00eb ndeshej
\nme gjigantin. Shenjti i b\u00ebri mbi ball\u00eb shenj\u00ebn e
\nkryqit dhe e d\u00ebrgoi si Davidi p\u00ebrball\u00eb Goliathit
\n(I Sam. 17). U paraqit n\u00eb amfiteat\u00ebr, nd\u00ebrsa tur-
\nma brohoriste p\u00ebr Lieun. Nestori u afrua para
\nperandorit, hoqi tunik\u00ebn dhe tha: \u201cPer\u00ebndi i
\nDhimitrit, eja m\u00eb ndihmo!\u201d. Q\u00eb n\u00eb hapin e par\u00eb,
\nkur vigani e mb\u00ebrtheu djaloshin, ai l\u00ebvizi dhe i
\nnguli kam\u00ebn n\u00eb zem\u00ebr p\u00ebr vdekje. T\u00eb gjith\u00eb u
\nshtang\u00ebn nga kjo sken\u00eb dhe pyet\u00ebn se si barbari
\nra menj\u00ebher\u00eb p\u00ebrtok\u00eb nga fuqia e nj\u00eb f\u00ebmije.
\nNd\u00ebrsa perandori ziente nga t\u00ebrbimi, u ngrit
\ndhe dha urdh\u00ebr t\u2019ia prisnin kok\u00ebn Nestorit ja-
\nsht\u00eb qytetit.
\nMaksimiani kishte d\u00ebgjuar nga goja e
\nNestorit p\u00ebr Dhimitrin dhe mendoi se mos
\nshenjti kishte b\u00ebr\u00eb ndonj\u00eb magji, ndaj urdh\u00ebroi
\nrojat ta vrisnin me heshta atje ku ishte, n\u00eb bur-
\ngun e n\u00ebndhesh\u00ebm, pa gjyq. Disa t\u00eb krishter\u00eb
\nishin t\u00eb pranish\u00ebm kur e ekzekutuan shenjtin.
\nAta prit\u00ebn derisa ushtar\u00ebt u larguan dhe e va-
\nrros\u00ebn trupin e tij me
\ndevotshm\u00ebri. Lupi, sh\u00ebr-
\nb\u00ebtori i sh\u00ebn Dhimitrit,
\nishte edhe ai i pranish\u00ebm
\npara se ta varrosnin, mo-
\nri tunik\u00ebn e martirit, t\u00eb la-
\nr\u00eb me gjakun e tij dhe vuri
\nn\u00eb gisht unaz\u00ebn mbret\u00eb-
\nrore q\u00eb mbante. Me an\u00ebn
\ne k\u00ebtyre t\u00eb dyjave, Lupi
\nkreu shum\u00eb mrekulli dhe
\nsh\u00ebrime. Kur e mori vesh
\nk\u00ebt\u00eb gj\u00eb, Maksimiani i
\nd\u00ebrgoi ushtar\u00ebt t\u2019ia pris-
\nnin kok\u00ebn edhe sh\u00ebrb\u00eb-
\ntorit besnik t\u00eb shenjtit.
\nPer\u00ebndia b\u00ebri q\u00eb t\u00eb
\nburonte miro sh\u00ebruese
\nnga trupi i shenjtit. Q\u00eb
\n1600 vjet m\u00eb par\u00eb, shu-
\nm\u00eb her\u00eb sh\u00ebn Dhimitri ka
\nshfaqur dashamir\u00ebsi p\u00ebr
\nqytetin e Selanikut dhe
\nbanor\u00ebt e tij. I ka mbrojtur nga m\u00ebsymja e
\nbarbar\u00ebve, i ka shp\u00ebtuar nga epidemit\u00eb dhe
\nzit\u00eb e buk\u00ebs, ka sh\u00ebruar t\u00eb s\u00ebmur\u00eb dhe ka ngu-
\nsh\u00eblluar t\u00eb pik\u00eblluar. \u00c7udit\u00eb e tij jan\u00eb aq shu-
\nm\u00eb, saq\u00eb ai q\u00eb do t\u00eb guxonte t\u2019i num\u00ebronte, do
\nt\u2019i ngjante nj\u00eb njeriu t\u00eb pamend q\u00eb donte t\u00eb
\nnum\u00ebronte kokrrat e r\u00ebr\u00ebs.
\nN\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dit\u00eb, kremtohet kujtimi i
\ntransferimit t\u00eb ikon\u00ebs s\u00eb sh\u00ebn Dhimitrit nga
\nSelaniku n\u00eb manastirin e Pantokrat orit n\u00eb
\nKonstandinopoj\u00eb, e cila m\u00eb par\u00eb ishte ve-
\nndosur brenda arkivolit t\u00eb tij.
\nKur perandori Manuel Komnini u nis p\u00ebr
\nt\u00eb luftuar n\u00eb Sicili (1149), Josifi, igumeni me z\u00eb
\ni manastirit t\u00eb Pantokratorit, e takoi n\u00eb nj\u00eb
\nfshat af\u00ebr Selanikut dhe i kujtoi premtimin q\u00eb
\nkishin b\u00ebr\u00eb t\u00eb par\u00ebt e tij p\u00ebr t\u2019i dhuruar mana-
\nstirit t\u00eb Pantokratorit ikon\u00ebn mrekullib\u00ebr\u00ebse
\nq\u00eb gjendej brenda arkivolit t\u00eb sh\u00ebn Dhimitrit
\nn\u00eb Selanik. Perandori pranoi me g\u00ebzim dhe e
\ntransportoi me madh\u00ebshti ikon\u00ebn deri n\u00eb
\nKonstandinopoj\u00eb. Atje u prit nga shum\u00eb murgj
\ne laik\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt u g\u00ebzuan q\u00eb tashm\u00eb, ashtu si
\nSelaniku, edhe ata do t\u00eb kishin mbrojtjen e
\nmartirit t\u00eb shenjt\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Tetor 2017.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"10 (297)","viti":"2017","muaji":"Tetor","muaji_numer":"10","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Martiri\", \"shenjt\u00eb\", \"madh\", \"lavdish\u00ebm\", \"Dhimit\u00ebr\"]","permbledhje":"Material nga Tetor 2017.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[12856],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-95472","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-12856","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n