T\u00eb Enjten e Madhe, v\u00ebmendja e Kish\u00ebs son\u00eb kthehet n\u00eb kat\u00ebr tema qendrore: Larjen e k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb apostujve nga Krishti; Dark\u00ebn Mistike, dometh\u00ebn\u00eb, dor\u00ebzimin e mistereve t\u00eb frikshme t\u00eb Eukaristis\u00eb Hyjnore; Lutjen e Mbinatyrshme t\u00eb Zotit drejtuar Atit t\u00eb Tij; dhe tradhtin\u00eb e Krishtit nga nx\u00ebn\u00ebsi. N\u00eb interpretimin e m\u00ebposht\u00ebm fokusi i v\u00ebmendjes son\u00eb do t\u00eb p\u00ebrqendrohet n\u00eb m\u00eb qendroren e tyre, n\u00eb Dark\u00ebn Mistike. Darka Mistike ka thurje t\u00eb dyfisht\u00eb. I referohet Pashk\u00ebs, q\u00eb festonin hebrenjt\u00eb n\u00eb p\u00ebrkujtim t\u00eb daljes s\u00eb tyre nga rob\u00ebria e Egjiptit, dhe Pashk\u00ebs s\u00eb re, t\u00eb cil\u00ebn p\u00ebruron Krishti me Flijimin dhe P\u00ebsimin e tij shp\u00ebtimtar, dhe e cila do t\u00eb kremtohet n\u00eb t\u00eb ardhmen me kryerjen e misterit t\u00eb Eukaristis\u00eb Hyjnore: “E dyfisht\u00eb Darka; sjell Pashk\u00ebn e ligjit, dhe Pashk\u00ebn e re, gjakun dhe trupin e Krishtit.” Zoti Krisht, nd\u00ebrsa hanin, mori buk\u00ebn dhe pasi e bekoi, e preu dhe ua dha nx\u00ebn\u00ebsve t\u00eb tij duke th\u00ebn\u00eb: “Merrni hani; ky \u00ebsht\u00eb trupi im. Pastaj mori kup\u00ebn dhe si b\u00ebri fal\u00ebnderimin, ua dha atyre, duke u th\u00ebn\u00eb: Pini t\u00eb gjith\u00eb prej saj, ky \u00ebsht\u00eb gjaku im i dhiat\u00ebs s\u00eb re i cili derdhet p\u00ebr shum\u00eb vet\u00eb p\u00ebr ndjes\u00ebn e m\u00ebkateve” (Matth. 26:26-28). Me kalimin e kup\u00ebs, Zoti kreu nj\u00eb veprim liturgjikal, dhe me fjal\u00ebn e tij lidhi k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje me ngjarjen e madhe q\u00eb pritet t\u00eb ndodh\u00eb pas pak: Pranimin e vullnetsh\u00ebm t\u00eb Kryqit dhe t\u00eb vdekjes s\u00eb Tij p\u00ebr shp\u00ebtimin e t\u00eb shumt\u00ebve. Me k\u00ebt\u00eb l\u00ebvizje solemne, Krishti zbulon se identifikohet me sh\u00ebrb\u00ebtorin n\u00eb vuajtje, gj\u00eb q\u00eb kishte parashikuar profeti Isaia, dhe se vdekja e tij nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dor\u00ebzim i thjesht\u00eb n\u00eb duart e armiqve, por nj\u00eb flijim – falje m\u00ebkatesh, q\u00eb \u00ebsht\u00eb paralajm\u00ebruar prej shekujsh e q\u00eb do t\u00eb mbetet boshti qendror i historis\u00eb s\u00eb njer\u00ebzimit. Referimi n\u00eb gjakun e dhiat\u00ebs \u00e7on mendimin tek traktati, dhiata e vjet\u00ebr e Sinait, q\u00eb ishte vulosur me theroret e kafsh\u00ebve, dhe thekson se k\u00ebtu fjala \u00ebsht\u00eb p\u00ebr nj\u00eb traktat, dhiata e re, bashkim p\u00ebrfundimtar, t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb dhe njer\u00ebzve, q\u00eb kryhet dhe vuloset me gjakun e Per\u00ebndinjeriut. Marr\u00ebdh\u00ebnia e vjet\u00ebr, mb\u00ebshtetej n\u00eb nj\u00eb ligj. Per\u00ebndia kishte zgjedhur nj\u00eb popull t\u00eb caktuar, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb i zgjedhuri i tij. Kushti i domosdosh\u00ebm q\u00eb kjo marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb zgjaste, ishte respektimi i ligjit. Me flijimin n\u00eb Kryq t\u00eb Krishtit, nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie e re hapej p\u00ebr njer\u00ebzit, e cila nuk mb\u00ebshtetej m\u00eb n\u00eb ligj, por n\u00eb dashurin\u00eb, n\u00eb flijimin e vullnetsh\u00ebm dhe t\u00eb painteres. Qendra e r\u00ebndes\u00ebs nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb aft\u00ebsia njer\u00ebzore n\u00eb respektimin e urdhrave, por dhurimi i lir\u00eb i hirit dhe dashuris\u00eb s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Njeriu nuk mb\u00ebshtetet m\u00eb n\u00eb fuqit\u00eb e tij p\u00ebr p\u00ebrsosjen dhe sigurin\u00eb, por dor\u00ebzohet n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn dhe n\u00eb dashurin\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb. N\u00eb regjimin e m\u00ebparsh\u00ebm t\u00eb dhiat\u00ebs, karakteristika baz\u00eb qe frika. Me k\u00ebt\u00eb traktat, dhiat\u00eb t\u00eb re, njeriu afrohet tek Per\u00ebndia me leht\u00ebsi dhe besim, si biri te i ati. “Ky \u00ebsht\u00eb gjaku im i dhiat\u00ebs s\u00eb re, q\u00eb derdhet p\u00ebr shum\u00eb vet\u00eb, p\u00ebr ndjes\u00ebn e m\u00ebkateve.”<\/p>\n
2. Ashtu si n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, ngjarjet me t\u00eb cilat ishte realizuar \u00e7lirimi i Izraelit nga rob\u00ebria e Egjiptit, duhej t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin pand\u00ebrprer\u00eb epiqendr\u00ebn e mendimit dhe kujtimit t\u00eb popullit izraelit, ashtu edhe ngjarjet e Pashk\u00ebs se re, me t\u00eb cilat faktohet dhiata e re do t\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen pik\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme kujtimi dhe referimi t\u00eb komunitetit t\u00eb ri t\u00eb t\u00eb shp\u00ebtuarve t\u00eb Kish\u00ebs. Zoti tha: “Kjo kup\u00eb \u00ebsht\u00eb dhiata e re n\u00eb gjakun tim; k\u00ebt\u00eb ta b\u00ebni sa her\u00eb t\u00eb pini p\u00ebr kujtimin tim” (1 Kor. 11:25). Ky veprim q\u00eb tani e tutje do t\u00eb aktivizohet n\u00eb nj\u00eb sh\u00ebrbes\u00eb eukaristike. Dhiata do t\u00eb p\u00ebrt\u00ebrihet vazhdimisht nga nx\u00ebn\u00ebsit e Krishtit. Me blatimin e flijimit t\u00eb trupit dhe t\u00eb gjakut t\u00eb tij, Krishti, jo vet\u00ebm q\u00eb p\u00ebruroi nj\u00eb dhiat\u00eb t\u00eb re, por b\u00ebri Trup t\u00eb Tij njer\u00ebzit q\u00eb e pranuan. T\u00eb gjith\u00eb sa kungohen n\u00eb k\u00eb trup dhe gjak t\u00eb Tij, marrin pjes\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e Tij. P\u00ebrb\u00ebjn\u00eb Kish\u00ebn. Kisha nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb kuvend besimtar\u00ebsh, por trupi mistik i Krishtit, “q\u00eb plot\u00ebson t\u00eb gjitha nd\u00ebr t\u00eb gjitha”. T\u00eb gjitha k\u00ebto t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb u zbuluan me ngjarjet e P\u00ebsimit, t\u00eb Pashk\u00ebs s\u00eb Re, Kisha i rijeton me kujtim t\u00eb gjall\u00eb, duke u p\u00ebrpjekur t’i p\u00ebrjetoj\u00eb n\u00eb t\u00eb tashmen. Midis predikimit t\u00eb dhiat\u00ebs s\u00eb re dhe jet\u00ebs s\u00eb besimtarit, q\u00ebndron ngjarja e madhe, q\u00eb mban emrin jet\u00eb liturgjike e Kish\u00ebs son\u00eb. Brenda saj shtrihen dhe aktivizohen ngjarjet e P\u00ebsimit. Me kujtimin eukaristik p\u00ebrjetojm\u00eb Dark\u00ebn Mistike, Kryq\u00ebzimin, Pashk\u00ebn e Re; marrim pjes\u00eb n\u00eb to, kungohemi n\u00eb dashurin\u00eb; bashk\u00ebtrup\u00ebzohemi me Krishtin. Dhiata duhet t\u00eb p\u00ebrt\u00ebrihet vazhdimisht n\u00eb nivelin e liris\u00eb son\u00eb personale.<\/p>\n
3. P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto, sigurisht, q\u00eb nevojitet nj\u00eb pranim i qart\u00eb besimi dhe dashurie. Apostull Pavli porosit: “Njeriu, pra, le t\u00eb provoj\u00eb vetveten, dhe k\u00ebshtu le t\u00eb haj\u00eb nga buka dhe t\u00eb pij\u00eb nga kupa. Sepse ai q\u00eb ha e pi pa e merituar, ha e pi d\u00ebnim p\u00ebr veten e vet, se nuk e dallon trupin e Zotit.” (I Kor. 11:28-29). Padenj\u00ebsia, q\u00ebndron kryesisht n\u00eb faktin se njeriu nuk dallon trupin e Zotit.<\/p>\n
Kjo mund t\u00eb thot\u00eb se ai q\u00eb ha dhe pi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padenj\u00eb, nuk kupton \u00e7far\u00eb jan\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebto t\u00eb shenjta t\u00eb cilave u afrohet; nuk ka devocionin, frik\u00ebn dhe druajtjen q\u00eb krijon besimi. Kjo fraz\u00eb ve\u00e7se, – trupi i Krishtit – shum\u00eb shpesh n\u00eb letrat e Pavlit i referohet Kish\u00ebs. Pra, gjithkush do t\u00eb mund, t\u00eb kuptoj\u00eb madje se \u00ebsht\u00eb i padenj\u00eb ai njeri, i cili nuk dallon dhe nuk kupton se gjith\u00eb Kisha, – kleri dhe populli, e mobilizuar e triumfale, – \u00ebsht\u00eb trupi i Krishtit. Kush gjendet pra n\u00eb kund\u00ebrshti dhe mban antipati e armiq\u00ebsi p\u00ebr v\u00ebllain e tij, “p\u00ebr t\u00eb cilin vdiq Krishti”, \u00ebsht\u00eb i padenj\u00eb i Krishtit, kur vjen n\u00eb altarin e Zotit me k\u00ebt\u00eb prirje. Pik\u00ebrisht, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye Kisha n\u00eb momentin e kungimit hyjnor, fton besimtar\u00ebt t\u00eb afrohen “me frik\u00eb Per\u00ebndie, besim dhe dashuri”. Porosia e apostullit, q\u00eb i ndalon nj\u00eb njeriu t\u00eb haj\u00eb dhe t\u00eb pij\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padenj\u00eb Trupin dhe Gjakun e Krishtit, nuk do t\u00eb thot\u00eb se p\u00ebrjashton m\u00ebkatarin, i cili ndjen gjendjen e tij. Sepse at\u00ebher\u00eb, do t\u00eb duhej t\u00eb p\u00ebrjashtonte t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit. Krishti fton pran\u00eb tij m\u00ebkatar\u00ebt e penduesh\u00ebm. Ngelet “Per\u00ebndia e t\u00eb pendueshm\u00ebve”. Kushtin baz\u00eb e p\u00ebrb\u00ebn pendimi i vazhduesh\u00ebm, q\u00eb shprehet me p\u00ebrul\u00ebsi e prirje pajtimi dhe dashurie p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit. Nga ana i tjet\u00ebr, nd\u00ebrgjegjja e Kish\u00ebs son\u00eb, nuk na lejon t’i afrohemi misterit pa ndjenj\u00ebn se a jemi m\u00ebkatar\u00eb. Urata q\u00eb lexojm\u00eb para Kungimit Hyjnor, v\u00eb n\u00eb goj\u00ebn dhe nd\u00ebrgjegjen e besimtarit k\u00ebt\u00eb pohim “Besoj o Zot, dhe rr\u00ebfej se i Ti je n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb Krishti, i Biri i Per\u00ebndis\u00eb s\u00eb gjall\u00eb, q\u00eb erdhe n\u00eb bot\u00eb p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar m\u00ebkatar\u00ebt, nga t\u00eb cil\u00ebt i pari jam un\u00eb”. Pra, jo mungesa e m\u00ebkatit, – kush do t\u00eb guxonte t\u00eb imagjinonte p\u00ebr veten e tij se \u00ebsht\u00eb i pam\u00ebkatsh\u00ebm? – por nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi i varf\u00ebris\u00eb son\u00eb shpirt\u00ebrore, i m\u00ebkat\u00ebsis\u00eb, hap rrug\u00ebn p\u00ebr t’iu afruar misterit t\u00eb Eukaristis\u00eb Hyjnore. Himni q\u00eb psalet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur t\u00eb Enjten e Madhe, p\u00ebrcakton karakterin e besimtarit orthodhoks. Flet p\u00ebr vendimin e besimit, t\u00eb evitimit t\u00eb \u00e7do veprimi tradhtar; dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht p\u00ebr nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb jet\u00ebs m\u00ebkatare, e cila, ve\u00e7se, dor\u00ebzohet n\u00eb duart e Krishtit, me v\u00ebshtrim t\u00eb qet\u00eb, t\u00eb ngulur te Mbret\u00ebria e Per\u00ebndis\u00eb, Mbret\u00ebria e ndjes\u00ebs dhe dashuris\u00eb. “N\u00eb Dark\u00ebn t\u00ebnde Mistike, o i Biri i Per\u00ebndis\u00eb, merrm\u00eb sot pjes\u00ebtar. Se armiqve t\u00eb Tu nuk do t’ua them misterin; dhe as puthje nuk t\u00eb jap si Juda. Por si kusari po t\u00eb pohoj, Kujtom\u00eb, o Zot kur t\u00eb vij n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb T\u00ebnde”.<\/p>\n
“N\u00eb Dark\u00ebn t\u00ebnde Mistike, o i Biri i Per\u00ebndis\u00eb, merrm\u00eb sot pjes\u00ebtar, se nuk do t’ua them armiqve t\u00eb tu misterin; as do t\u00eb t\u00eb jap t\u00eb puthur si Juda; por si kusari t\u00eb th\u00ebrres: Kujtom\u00eb, o Zot kur t\u00eb vish n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb T\u00ebnde”.<\/p>\n
+Anastasi<\/p>\n
Botuar n\u00eb Gazet\u00ebn “Ngjallja”, prill 1994<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Reflektim teologjik i Kryepiskopit Anastas mbi t\u00eb Enjten e Madhe dhe Dark\u00ebn Mistike. Trajtohet themelimi i Eukaristis\u00eb Hyjnore, dhiata e re n\u00eb gjakun e Krishtit dhe kushti i pranimit t\u00eb misterit me pendim e dashuri. Botuar fillimisht n\u00eb Ngjallja, prill 1994.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"4 (376)","viti":"2024","muaji":"Prill","muaji_numer":"4","dita":"","faqet":"[7, 8]","fjale_kyce":"[\"Darka Mistike\", \"E Enjte e Madhe\", \"Eukaristia Hyjnore\", \"Kryepiskopi Anastas\", \"Pashka\", \"dhiata e re\", \"Apostull Pavli\", \"kungim\", \"Krishti\", \"pendim\"]","permbledhje":"Reflektim teologjik i Kryepiskopit Anastas mbi t\u00eb Enjten e Madhe dhe Dark\u00ebn Mistike. Trajtohet themelimi i Eukaristis\u00eb Hyjnore, dhiata e re n\u00eb gjakun e Krishtit dhe kushti i pranimit t\u00eb misterit me pendim e dashuri. Botuar fillimisht n\u00eb Ngjallja, prill 1994.","autori":"Kryepiskopi Anastas","kategoria":"Teologji \/ Predikim","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9913],"ngjallja_autori":[9438],"ngjallja_viti":[11815],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-90429","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-teologji-predikim","ngjallja_autori-kryepiskopi-anastas","ngjallja_viti-11815","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n