Kontributi i Kish\u00ebs son\u00eb Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb sektorin e rip\u00ebrt\u00ebritjes s\u00eb objektve t\u00eb adhurimit, t\u00eb cilat nj\u00ebher\u00ebsh mbartin vlera t\u00eb ve\u00e7anta dhe jan\u00eb shpallur Monumente t\u00eb Kultur\u00ebs, p\u00ebrb\u00ebn natyrisht nj\u00eb kontribut q\u00eb do t\u00eb \u00e7mohet edhe m\u00eb shum\u00eb me kalimin e koh\u00ebs. E gjith\u00eb kjo vep\u00ebr \u00ebsht\u00eb realizuar fal\u00eb frym\u00ebzimit dhe, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr e kryesisht, me mb\u00ebshtetjen e nevojshme financiare t\u00eb Kryepiskopit t\u00eb Tiran\u00ebs, Durr\u00ebsit dhe t\u00eb Gjith\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Imzot Anastasit.<\/p>\n
Faktet flasin shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se mund\u00ebsit\u00eb p\u00ebrshkruese edhe t\u00eb reportazhit m\u00eb t\u00eb mir\u00eb. Dhe, natyrisht, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje nd\u00ebrgjegjeje.<\/p>\n
Vet\u00eb kryepiskopi, p\u00ebr nga detyra dhe formimi i tij, p\u00ebrb\u00ebn faktor t\u00eb vyer p\u00ebrsa i p\u00ebrket ndjeshm\u00ebris\u00eb dhe predispozicionit p\u00ebr ruajtjen, promovimin, rijet\u00ebsimin dhe restaurimin e gjith\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb krijimtaris\u00eb shpirt\u00ebrore Orthodhokse. Me mjaft mund ai arriti t\u00eb siguroj\u00eb fonde dhe burime specialist\u00ebsh t\u00eb shquar t\u00eb fush\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb realizuar n\u00eb parametrat m\u00eb t\u00eb avancuar teknik\u00eb rehabilitimin e dhjet\u00ebra kishave dhe komplekseve t\u00eb manastireve apo dhe m\u00eb gjer\u00eb n\u00eb urbanistik\u00eb, duke q\u00ebndruar n\u00eb pararoj\u00eb t\u00eb k\u00ebtij procesi kompleks.<\/p>\n
Shteti, duke vazhduar t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb refraktar dhe rob i politikave dhe praktikave t\u00eb form\u00ebsuara n\u00eb periudh\u00ebn e regjimit ateist, i cili e persekutonte Besimin Orthodhoks, vijon t\u00eb ket\u00eb rezerva p\u00ebr t\u00eb bashk\u00ebvepruar me Kish\u00ebn ton\u00eb madje edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb, ku interesi i p\u00ebrbashk\u00ebt \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm, por dhe urgjent.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, ky artikull nuk synon t\u00eb p\u00ebrqendrohet n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb.<\/p>\n
Synimi \u00ebsht\u00eb evidentimi dhe, n\u00eb vazhdim, p\u00ebrcaktimi i m\u00ebnyrave m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatshme p\u00ebr p\u00ebrballimin e k\u00ebtij fenomeni, i cili \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb problem, pasi p\u00ebrtej dimensionit shpirt\u00ebror, p\u00ebrmban edhe elementin e nd\u00ebrgjegj\u00ebsimit p\u00ebr p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ndaj historis\u00eb, d\u00ebshmis\u00eb dhe vazhdim\u00ebsis\u00eb s\u00eb tradit\u00ebs.<\/p>\n
Terreni i Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme p\u00ebrb\u00ebn d\u00ebshmi apostolike t\u00eb Besimit Krishter\u00eb. Gjithashtu, p\u00ebr shkak t\u00eb pozicionit t\u00eb favorsh\u00ebm gjeografik, ka qen\u00eb nj\u00eb rajon me interes t\u00eb posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr Perandoris\u00eb shum\u00ebshekullore Bizantine, e p\u00ebr pasoj\u00eb ngarkohet me p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konsideruesh\u00ebm krijimesh t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb shpirt\u00ebrore dhe kulturore Orthodhokse.<\/p>\n
Pavar\u00ebsisht n\u00ebse k\u00ebto objekte, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb abuzive ende nuk i jan\u00eb kthyer Kish\u00ebs Orthodokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Mitropolive t\u00eb saj p\u00ebrgjegj\u00ebse, enorive dhe manastireve, n\u00eb t\u00eb shumt\u00ebn e rasteve p\u00ebrdoren p\u00ebr nevoja t\u00eb adhurimit dhe si qendra liturgjikale t\u00eb Komuniteteve lokale Orthodhokse. P\u00ebr pasoj\u00eb, k\u00ebto komunitete, q\u00eb jan\u00eb dhe trash\u00ebgimtar\u00eb ligjor\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre objekteve, i mbulojn\u00eb natyrisht edhe nevojat e mir\u00ebmbajtjes, konservimit n\u00eb shum\u00eb raste dhe jo rrall\u00eb edhe nevoja t\u00eb restaurimit t\u00eb tyre.<\/p>\n
Kjo p\u00ebrb\u00ebn kontributin m\u00eb t\u00eb vyer t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse. Sepse pavar\u00ebsisht ndjeshm\u00ebris\u00eb s\u00eb synuar, kontributit t\u00eb d\u00ebshiruar, pjes\u00ebmarrjes s\u00eb instancave shtet\u00ebrore, organizatave joqeveritare ose medias informative, m\u00eb thelb\u00ebsor \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht krijimi dhe motivimi i komuniteteve adhuruese p\u00ebr k\u00ebto objekte me dimension monumental dhe historik.<\/p>\n
Madje, p\u00ebr dekadat e m\u00ebparshme, kur as interesi shtet\u00ebror dhe as kompetenca formale profesionale nuk ishte n\u00eb nivelet e sotme, ishin pik\u00ebrisht komunitetet Orthodhokse t\u00eb cilat, si detyrim ndaj besimit, garantonin mir\u00ebqenien dhe jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e kishave dhe t\u00eb manastireve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb shpirt\u00ebrore dhe kulturore.<\/p>\n
Nd\u00ebrkaq, konstatohet intrasigjenc\u00eb e nd\u00ebrgjegjshme e instancave shtet\u00ebrore: nga nj\u00ebra an\u00eb p\u00ebr t\u00eb mos rikthyer me t\u00eb drejta t\u00eb plota burimet pasurore t\u00eb paluajtshme apo t\u00eb luajtshme, t\u00eb faktuara dhe publikisht t\u00eb njohura si t\u00eb drejta t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, dhe nga ana tjet\u00ebr, p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe zbatuar nj\u00eb program konvergues p\u00ebr bashk\u00ebveprim t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb m\u00eb efektiv, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur, promovuar dhe restauruar thesarin e trash\u00ebgimis\u00eb shpirt\u00ebrore dhe kulturore Orthodhokse.<\/p>\n
Situatat dhe d\u00ebshmit\u00eb historike diktojn\u00eb detyrimisht veprime emergjente dhe ve\u00e7an\u00ebrisht bashk\u00ebpunim midis k\u00ebtyre dy pal\u00ebve. Refuzimi i nj\u00eb kuadri t\u00eb k\u00ebtill\u00eb konsiderohet shmangie e p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb dhe me pasoja t\u00eb parikuperueshme n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n
Por, faktori m\u00eb vendimtar q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnon deri n\u00eb mosekzistenc\u00eb infrastruktur\u00ebn e k\u00ebtyre objekteve adhurimit lidhet kryesisht me zbrazjen demografike t\u00eb rajoneve rurale. \u00cbsht\u00eb fakt i d\u00ebshmuar historik se i gjith\u00eb thesari i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore dhe shpirt\u00ebrore u krijua n\u00eb kushte t\u00eb caktuara t\u00eb lul\u00ebzimit demografik dhe mir\u00ebqenies ekonomike t\u00eb rajoneve ku ai d\u00ebshmohet.<\/p>\n
Duhet theksuar fakti fakti se popullsit\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebn financiarisht, me ofrime dhe pjes\u00ebmarrje t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, ishin thell\u00ebsisht t\u00eb lidhur me besimin dhe adhurimin orthodhoks, si dhe p\u00ebrjetimin e thell\u00eb t\u00eb tij. Kjo duket jo vet\u00ebm gjat\u00eb krijimit, nd\u00ebrtimit, send\u00ebrtimit n\u00eb punishte artist\u00ebsh dhe nga grupe t\u00eb tilla, por edhe n\u00eb vijim, n\u00eb mir\u00ebmbajtjen dhe p\u00ebrjet\u00ebsimin e tyre.<\/p>\n
Sot e gjith\u00eb kjo trash\u00ebgimi \u00ebsht\u00eb e ekspozuar ndaj nj\u00eb rreziku me dimension objektiv dhe subjektiv. Nga nj\u00ebra an\u00eb, k\u00ebrc\u00ebnohet nga largimi i popullsis\u00eb nga rajonet rurale, q\u00eb si pasoj\u00eb i privon monumentet e trash\u00ebgimis\u00eb shpirt\u00ebrore dhe kulturore Orthodhokse nga \u201cpelikula\u201d mb\u00ebshtjell\u00ebse e kujdesit dhe mir\u00ebmbajtjes, s\u00eb bashku kjo edhe me p\u00ebrballimin e kostove respektive financiare. Nga ana tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb indiferentizmi shpirt\u00ebror. Madje, ky i dyti ndikohet edhe nga faktor\u00eb t\u00eb caktuar t\u00eb propagand\u00ebs shtet\u00ebrore t\u00eb sotme. K\u00ebshtu, nxiten q\u00ebndrime q\u00eb synojn\u00eb zbehjen e dimensionit t\u00eb hyjsh\u00ebm t\u00eb vendeve historike t\u00eb adhurimit, duke promovuar thjesht vlera t\u00eb artit dhe kultur\u00ebs q\u00eb ato mbartin. Kjo ndikon subjektivisht n\u00eb zbehjen e ndjenj\u00ebs s\u00eb detyrimit t\u00eb pjes\u00ebtar\u00ebve t\u00eb komuniteteve lokale p\u00ebr pjes\u00ebmarrje aktive n\u00eb mir\u00ebmbajtjen e tyre. Mungesa e vullnetit dhe iniciativave p\u00ebr bashk\u00ebveprim nga ana e strukturave shtet\u00ebrore, t\u00eb cilat kan\u00eb dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsi ligjore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, \u00ebsht\u00eb gjithashtu nj\u00eb alibi e pad\u00ebshiruar p\u00ebr mosveprim.<\/p>\n
Sidoqoft\u00eb, objektiv mbetet ndikimi dhe pasoja e shthurjes demografike t\u00eb rajoneve rurale, e pashembullt m\u00eb par\u00eb p\u00ebr k\u00ebto zona.<\/p>\n
Ndaj, \u00ebsht\u00eb shembull frym\u00ebzues p\u00ebrpjekja ambicioze dhe aspak e leht\u00eb e Kryepiskopit Anastas, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar efektet e braktisjes diakronike t\u00eb objekteve adhuruese dhe gjithashtu t\u00eb indiferenc\u00ebs vijuese. Por, kjo k\u00ebrkon mb\u00ebshtetje financiare dhe njer\u00ebzore p\u00ebr t\u00eb pasur perspektiv\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar situatat e r\u00ebnduara q\u00eb krijon zbrazja demografike.<\/p>\n
Orfea Beci<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Analiz\u00eb e Orfea Becit mbi rrezikun q\u00eb i kanoset trash\u00ebgimis\u00eb kulturore orthodhokse nga zbrazja demografike e rajoneve rurale dhe indiferentizmi shpirt\u00ebror. Vler\u00ebsohet kontributi i Kryepiskopit Anastas n\u00eb restaurimin e kishave dhe manastireve, kritikohet shteti p\u00ebr mosbashk\u00ebveprim dhe k\u00ebrkohet program konvergent p\u00ebr mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"7 (367)","viti":"2023","muaji":"Korrik","muaji_numer":"7","dita":"","faqet":"[7, 8]","fjale_kyce":"[\"trash\u00ebgimi kulturore\", \"monumente kulture\", \"demografi\", \"rajone rurale\", \"restaurim\", \"Kryepiskopi Anastas\", \"Leus\u00eb\", \"P\u00ebrmet\", \"kisha\", \"manastire\", \"shteti\"]","permbledhje":"Analiz\u00eb e Orfea Becit mbi rrezikun q\u00eb i kanoset trash\u00ebgimis\u00eb kulturore orthodhokse nga zbrazja demografike e rajoneve rurale dhe indiferentizmi shpirt\u00ebror. Vler\u00ebsohet kontributi i Kryepiskopit Anastas n\u00eb restaurimin e kishave dhe manastireve, kritikohet shteti p\u00ebr mosbashk\u00ebveprim dhe k\u00ebrkohet program konvergent p\u00ebr mbrojtjen e trash\u00ebgimis\u00eb.","autori":"Orfea Beci","kategoria":"Analiz\u00eb \/ Trash\u00ebgimi kulturore","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[11753],"ngjallja_autori":[9441],"ngjallja_viti":[11700],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-90272","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-analize-trashegimi-kulturore","ngjallja_autori-orfea-beci","ngjallja_viti-11700","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n