Sinodi i Kat\u00ebrt Ekumenik u mblodh n\u00eb Kalqedoni n\u00eb vitin 451. N\u00eb t\u00eb mor\u00ebn pjes\u00eb 630 Et\u00ebr t\u00eb ardhur kryesisht nga dioqezat e Lindjes, me n\u00eb krye sh\u00ebn Anatolin e Konstandinopoj\u00ebs (3 korrik), t\u00eb d\u00ebrguarit e Pap\u00ebs s\u00eb Rom\u00ebs, sh\u00ebn Leontin, Maksimianin e Antiokis\u00eb dhe sh\u00ebn Juvenalin e Jerusalemit. Kjo asamble, u thirr nga perandor\u00ebt Markian dhe Pulkeria, q\u00eb t\u00eb vendosej paqja dhe uniteti, t\u00eb cenuara qysh n\u00eb sinodin e rrem\u00eb t\u00eb Efesit (449) dhe t\u00eb d\u00ebnohej herezia e Eftihit.<\/p>\n
Pas Sinodit t\u00eb Tret\u00eb Ekumenik, partizan\u00ebt e Shkoll\u00ebs teologjike t\u00eb Aleksandris\u00eb dhe t\u00eb Antiokis\u00eb nuk kishin arritur n\u00eb nj\u00eb mendje p\u00ebr Simbolin e Besimit, p\u00ebr sa i p\u00ebrket bashkimit n\u00eb Krishtin t\u00eb dy natyrave, at\u00eb hyjnore dhe njer\u00ebzore. Eftihi, nj\u00eb arkimandrit n\u00eb Konstandinopoj\u00eb, kishte qen\u00eb bashk\u00ebpun\u00ebtor i sh\u00ebn Kirilit. N\u00eb p\u00ebrpjekjet e tij p\u00ebr t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur \u00e7do gjurm\u00eb t\u00eb nestorianizmit, thoshte se t\u00eb dyja natyrat, hyjnorja dhe njer\u00ebzorja, nuk mund t\u00eb dalloheshin nj\u00ebra nga tjetra pas mish\u00ebrimit, dhe se natyra njer\u00ebzore e Krishtit, n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, ishte \u201cp\u00ebrthithur\u201d nga natyra hyjnore. Nd\u00ebrsa Nestori i kishte ndar\u00eb t\u00eb dy natyrat, Eftihi ra n\u00eb herezin\u00eb e kund\u00ebrt dhe fliste p\u00ebr \u201cp\u00ebrzierje\u201d dhe \u201cshkrirje\u201d t\u00eb t\u00eb dy natyrave n\u00eb nj\u00eb t\u00eb vetme: at\u00eb hyjnore. Sipas k\u00ebtij konceptimi t\u00eb gabuar, dilte ose q\u00eb Shp\u00ebtimtari nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebrtet i s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs natyr\u00eb me Atin dhe Shpirtin e Shenjt\u00eb, ose q\u00eb nuk u kungua me natyr\u00ebn ton\u00eb njer\u00ebzore. Eftihi i Dhorileos dalloi te mendimet e Eftihit nj\u00eb herezi q\u00eb hidhte posht\u00eb t\u00ebr\u00eb misterin e shp\u00ebtimit, ndaj u mblodh nj\u00eb sinod n\u00eb Konstandinopoj\u00eb, n\u00ebn drejtimin e sh\u00ebn Flavianit, i cili e d\u00ebnoi arkimandritin (448). Por fal\u00eb mb\u00ebshtetjes s\u00eb oborrit, heretiku arriti ta kthente situat\u00ebn n\u00eb an\u00ebn e tij, dhe pas nd\u00ebrhyrjes s\u00eb dhunshme t\u00eb kryepiskopit t\u00eb Aleksandris\u00eb, Dioskorit, gjat\u00eb \u201cHajdut\u00ebris\u00eb s\u00eb Efesit\u201d (449), ai u shfaj\u00ebsua.<\/p>\n
Sh\u00ebn Flaviani u shkarkua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb padrejt\u00eb dhe vdiq pak koh\u00eb pas keqtrajtimeve q\u00eb i b\u00ebn\u00eb. Pas vdekjes s\u00eb Theodhosit II, i cili kishte mb\u00ebshtetur Eftihin, mbret\u00ebrit Markian dhe Pulkeria u ftuan nga papa sh\u00ebn Leoni dhe nga t\u00eb gjith\u00eb orthodhoks\u00ebt, q\u00eb t\u00eb ndreqnin padrejt\u00ebsin\u00eb me an\u00ebn e k\u00ebtij Sinodi.<\/p>\n
Fillimisht u thirr\u00ebn n\u00eb Nikea, n\u00eb shtator t\u00eb vitit 451 dhe pastaj Et\u00ebrit shkuan n\u00eb Kalqedoni, n\u00eb bazilik\u00ebn e Sh\u00ebn Efimis\u00eb (11 korrik). Ata k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebn n\u00eb d\u00ebnimin e Nestorit, i cili ishte d\u00ebnuar m\u00eb p\u00ebrpara nga Sinodi i Efesit, dhe u p\u00ebrpoq\u00ebn t\u00eb rr\u00ebzonin monofizitizmin e Eftihit. Duke p\u00ebrdorur t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn metod\u00eb pajtimi dhe sinteze si ajo e sh\u00ebn Kirilit dhe Joanit t\u00eb Antiokis\u00eb (433), ata arrit\u00ebn t\u00eb harmonizonin pik\u00ebpamjet respektive t\u00eb Aleksandris\u00eb, t\u00eb Antiokis\u00eb dhe t\u00eb Rom\u00ebs, dhe plot\u00ebsuan vepr\u00ebn e Sinodit t\u00eb Tret\u00eb Ekumenik, duke p\u00ebrkufizuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dogm\u00ebn e Personit t\u00eb Krishtit Shp\u00ebtimtar (dogma kristologjike).<\/p>\n
Pasi shqyrtuan argumentet e Eftihit, n\u00eb baz\u00eb t\u00eb Shkrimeve t\u00eb Shenjta dhe t\u00eb vendimeve t\u00eb Sinodeve t\u00eb m\u00ebparshme, Et\u00ebrit e shtrin\u00eb anatem\u00ebn mbi k\u00ebdo q\u00eb do t\u00eb shtonte ose t\u00eb hiqte \u00e7far\u00ebdo tek Tri Sinodet e para Ekumenike dhe, duke u bazuar n\u00eb letr\u00ebn e sh\u00ebn Leonit drejtuar Flavianit, t\u00eb cilin e p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebn si kolon\u00eb t\u00eb Orthodhoksis\u00eb, hartuan nj\u00eb p\u00ebrkufizim t\u00eb besimit, i cili u lexua solemnisht n\u00eb prani t\u00eb perandorit, m\u00eb 22 tetor. N\u00eb t\u00eb thuhej:<\/p>\n
\u201cDuke ndjekur Et\u00ebrit e shenjt\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb unanimisht m\u00ebsojm\u00eb se ne pohojm\u00eb nj\u00eb Bir t\u00eb vet\u00ebm, Zotin ton\u00eb Jisu Krisht, Per\u00ebndi i p\u00ebrkryer dhe njeri i p\u00ebrkryer, q\u00eb ka shpirt t\u00eb arsyesh\u00ebm dhe trup, i bashk\u00ebqensh\u00ebm me Atin sipas hyjnis\u00eb s\u00eb tij, dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht i bashk\u00ebqensh\u00ebm me ne sipas natyr\u00ebs s\u00eb Tij njer\u00ebzore, i ngjash\u00ebm n\u00eb gjith\u00e7ka me ne, p\u00ebrve\u00e7 m\u00ebkatit; q\u00eb lindi prej Atit para shekujve sipas hyjnis\u00eb, dhe q\u00eb n\u00eb koh\u00ebt e fundit lindi prej Virgj\u00ebresh\u00ebs Mari, N\u00ebn\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, p\u00ebr shp\u00ebtimin ton\u00eb, sipas natyr\u00ebs njer\u00ebzore: Nj\u00eb Krisht i vet\u00ebm dhe i nj\u00ebjt\u00eb, Bir, Zot, i Vet\u00ebmlindur, i njohur si person n\u00eb dy natyra, pap\u00ebrzierje, pa ndryshim, pap\u00ebr\u00e7arje, pa ndarje, ku dallimi i natyrave nuk u fshi absolutisht p\u00ebr shkak t\u00eb bashkimit, por ve\u00e7antia e \u00e7donj\u00ebr\u00ebs u ruajt, duke takuar tjetr\u00ebn n\u00eb nj\u00eb person unik dhe hipostaz\u00eb unike: nj\u00eb Krisht i vet\u00ebm dhe i nj\u00ebjt\u00eb, i Cili nuk u nda, nuk u p\u00ebr\u00e7a n\u00eb dy persona, por q\u00eb \u00ebsht\u00eb i vetmi dhe i nj\u00ebjti Zot Jisu Krisht, Biri i Vet\u00ebm, Per\u00ebndi Fjal\u00eb, sikund\u00ebr profet\u00ebt e dikursh\u00ebm e shpall\u00ebn, si\u00e7 na m\u00ebsoi vet\u00eb Jisu Krishti dhe ashtu si na e transmetoi Simboli i Et\u00ebrve.\u201d T\u00eb gjith\u00eb n\u00ebnshkruan unanimisht.<\/p>\n
Me k\u00ebt\u00eb p\u00ebrkufizim t\u00eb besimit, unik n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb dhe sakt\u00ebsin\u00eb e tij, Et\u00ebrit e shenjt\u00eb rr\u00ebfyen, pra, bashkimin e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb t\u00eb dy natyrave, hynore dhe njer\u00ebzore, n\u00eb Personin unik t\u00eb Fjal\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Fal\u00eb besimit t\u00eb k\u00ebtij Sinodi, ne orthodhoks\u00ebt kuptojm\u00eb se vet\u00ebm duke jetuar me Krishtin Per\u00ebndi-njeri mund t\u00eb bashkohemi me Per\u00ebndin\u00eb dhe t\u00eb hyjnizohemi, pa e humbur identitetin ton\u00eb t\u00eb natyrsh\u00ebm. Bashkimi pa ngat\u00ebrrim i hyjnis\u00eb dhe i natyr\u00ebs njer\u00ebzore n\u00eb Krishtin, sipas hipostaz\u00ebs, te t\u00eb krishter\u00ebt b\u00ebhet bashkim pa ngat\u00ebrrim t\u00eb t\u00eb dyja natyrave, sipas hirit t\u00eb Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb…<\/p>\n
Per\u00ebndinjeriu i p\u00ebrkufizuar nga Sinodi i Kalqedonis\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebr ne t\u00eb krishter\u00ebt orthodhoks\u00eb, \u201cvlera supreme dhe kriteri i fundit i s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs\u201d, pasi n\u00eb T\u00eb dhe p\u00ebrmes Tij shkojm\u00eb te Per\u00ebndia dhe bir\u00ebsohemi prej Tij. N\u00eb sesionet e m\u00ebpasshme, Et\u00ebrit trajtuan \u00e7\u00ebshtjet e rregullit dhe t\u00eb disiplin\u00ebs kishtare, dhe nxor\u00ebn me ligj 27 Kanone, t\u00eb cilave iu shtua edhe nj\u00eb dekret, q\u00eb konfirmonte Kanonin e Tret\u00eb t\u00eb Sinodit t\u00eb Dyt\u00eb Ekumenik dhe i jepte fronit t\u00eb Konstandinopoj\u00ebs – si kryeqytet – rangun e dyt\u00eb pas Rom\u00ebs dhe juridiksionin patriarkal mbi dioqezat e Azis\u00eb, t\u00eb Pontit dhe t\u00eb Thrak\u00ebs, si dhe mbi komunitetet e krishtera jasht\u00eb kufijve t\u00eb Perandoris\u00eb.<\/p>\n
Shk\u00ebputur nga Sinaksari Korrik-Gusht, V\u00ebllimi VI, i cili ndodhet n\u00eb proces botimi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Artikull teologjik mbi Sinodin e Kat\u00ebrt Ekumenik t\u00eb mbledhur n\u00eb Kalqedoni m\u00eb 451 me 630 Et\u00ebr. Shpjegohet konteksti i herezis\u00eb s\u00eb Eftihit dhe Nestorit, p\u00ebrkufizimi dogmatik i Personit t\u00eb Krishtit (dy natyra n\u00eb nj\u00eb hipostaz\u00eb), kanonet e nxjerra dhe r\u00ebnd\u00ebsia e tij p\u00ebr besimin orthodhoks. Shk\u00ebputur nga Sinaksari Korrik-Gusht.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"7 (367)","viti":"2023","muaji":"Korrik","muaji_numer":"7","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Sinodi IV Ekumenik\", \"Kalqedoni\", \"451\", \"Eftihi\", \"Nestori\", \"sh\u00ebn Leoni\", \"sh\u00ebn Flaviani\", \"dogma kristologjike\", \"Krishti Per\u00ebndi-njeri\", \"Sinaksari\"]","permbledhje":"Artikull teologjik mbi Sinodin e Kat\u00ebrt Ekumenik t\u00eb mbledhur n\u00eb Kalqedoni m\u00eb 451 me 630 Et\u00ebr. Shpjegohet konteksti i herezis\u00eb s\u00eb Eftihit dhe Nestorit, p\u00ebrkufizimi dogmatik i Personit t\u00eb Krishtit (dy natyra n\u00eb nj\u00eb hipostaz\u00eb), kanonet e nxjerra dhe r\u00ebnd\u00ebsia e tij p\u00ebr besimin orthodhoks. Shk\u00ebputur nga Sinaksari Korrik-Gusht.","autori":"","kategoria":"Teologji \/ Historia e Kish\u00ebs","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[11750],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11700],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-90270","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-teologji-historia-e-kishes","ngjallja_viti-11700","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n