Jet\u00ebn e Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeut studiuesit e ndajn\u00eb n\u00eb dy periudha. Kufiri ndar\u00ebs i tyre \u00ebsht\u00eb kthimi p\u00ebrfundimtar i Heroit ton\u00eb n\u00eb qytetin e Kruj\u00ebs, n\u00eb vitin 1443. Shkaku i v\u00ebshtir\u00ebsive studimore t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb Gjergj Kastriotit \u00ebsht\u00eb se historian\u00ebt dhe studiuesit, qofshin t\u00eb huaj apo vendas, marrin ose jo parasysh pasakt\u00ebsit\u00eb dhe mungesat e t\u00eb dh\u00ebnave burimore t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm dhe nxjerrin konkluzione t\u00eb ndryshme. Ashtu si dhe historian\u00ebt osman\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt kopjuan kronikat e m\u00ebparshme osmane dhe ndonj\u00ebher\u00eb ndryshuan vitet, gj\u00eb q\u00eb solli tek t\u00eb gjitha studimet e m\u00ebvonshme ngat\u00ebrrim sistematik episodesh dhe ngjarjesh.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, si\u00e7 dihet, Gjergj Kastrioti rridhte nga nj\u00eb familje q\u00eb identitet dhe etnitet shpirt\u00ebror t\u00eb saj kishte Krishterimin e tradit\u00ebs arb\u00ebrore, Orthodhoksin\u00eb. K\u00ebshtu, mb\u00ebshtetur n\u00eb tradit\u00ebn shpirt\u00ebrore dhe familjare t\u00eb Kastriot\u00ebve, Gjergj Kastrioti lindi orthodhoks. \u00c7\u00ebshtjet q\u00eb lidhen me familjen e Gjon Kastriotit, si besimi i tyre, kur u mor\u00ebn peng ose jo djemt\u00eb e tij, vrasja ose jo e v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb Gjergj Kastriotit nga Sulltani etj., ndri\u00e7ohen mjaft, n\u00ebse studiuesit do t’u referoheshin t\u00eb dh\u00ebnave agjiografike.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt, r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kan\u00eb aktet e Hilandarit, dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb p\u00ebrmendin emrin e Gjergj Kastriotit. K\u00ebto dokumente agjiografike, t\u00eb cilat lidhen me historin\u00eb e manastirit dhe familjes Kastrioti, p\u00ebrmbajn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb plota p\u00ebr periudh\u00ebn e rinis\u00eb s\u00eb Gjergj Kastriotit, sidomos p\u00ebr aspektin fetar, i cili ndikoi n\u00eb q\u00ebndrimet e tij princ\u00ebrore. N\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb Akteve t\u00eb Hilandarit, Gjoni dhe kat\u00ebr djemt\u00eb e tij (Stanishi, Reposhi, Kostandini dhe Gjergji) i ofrojn\u00eb Manastirit t\u00eb Hilandarit dy fshatra si dhe Kish\u00ebn e Sh\u00ebn Maris\u00eb t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb Pollogut, si metoqe dhurat\u00eb prej tyre. Kurse Akti i dyt\u00eb, i n\u00ebnshkruar prej t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebve, b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr blerjen e Pirgut t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit dhe dh\u00ebnies s\u00eb 60 florinjve nga Gjoni dhe tre djemt\u00eb e tij. Akti i par\u00eb daton n\u00eb vitin 1426. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, n\u00eb to Gjoni shkruan: “un\u00eb m\u00ebkatari dhe i pamerituari..” dhe “^i dhuruam Manastirit t\u00eb shenjt\u00eb sipas fuqis\u00eb son\u00eb^”. K\u00ebto shprehje tregojn\u00eb shpres\u00ebtarin\u00eb e tyre t\u00eb thell\u00eb. Dhurimi sipas d\u00ebshir\u00ebs dhe mund\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e past\u00ebr shpirt\u00ebrore ndaj manastirit orthodhoks.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, manastiri i Hilandarit arriti kulmin e tij. Ai njohu bamir\u00ebsi nga hegjemon\u00ebt serb\u00eb Stefan dhe Sava Nemanja, nd\u00ebrtues t\u00eb manastirit me miratimin e perandorit t\u00eb Konstandinopoj\u00ebs, Aleksit III, n\u00eb fund t\u00eb shekullit XII. N\u00eb vitin 1326, Hilandari bleu manastirin e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs “Skorpiu”, q\u00eb iu bashk\u00ebngjit t\u00eb parit dhe m\u00eb pas, at\u00eb t\u00eb Sh\u00ebn Vasilit, q\u00eb th\u00ebrritej “Manastiri i Pirgut”.<\/p>\n
N\u00eb vijim, Hilandarit iu bashk\u00ebngjit\u00ebn manastiret: i Komitissis, Kalika, Paparkiki, Omologjitu, Strovileas dhe Sh\u00ebn Gjergjit. Ky i fundit na intereson m\u00eb tep\u00ebr, sepse k\u00ebt\u00eb posedoi Gjoni dhe t\u00eb tre djemt\u00eb, t\u00eb cilin e blen\u00eb kundrejt nj\u00eb vlere (si\u00e7 shkruhet m\u00eb posht\u00eb n\u00eb akt). Murgjit e manastirit i shesin Gjonit dhe djemve, Reposhit, Kostandinit dhe Gjergjit, k\u00ebt\u00eb manastir t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit, q\u00eb nga murgjit th\u00ebrritej: “Pirgu i Sh\u00ebn Gjergjit” dhe m\u00eb pas mori emrin: “Arbanski Pirg” (Pirgu i Shqiptar\u00ebve), bashk\u00eb me vreshtat dhe kat\u00ebr adelfatet, nga nj\u00eb p\u00ebr \u00e7do bler\u00ebs. Manastiri kishte fshatra metoqe n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb tij, n\u00eb zon\u00ebn e Maqedonis\u00eb, Arb\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Dukagjinit. Vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit kishte 193 fshatra metoqe. K\u00ebto m\u00eb sip\u00ebr faktojn\u00eb pasurit\u00eb e shumta t\u00eb Hilandarit dhe hedhin posht\u00eb tez\u00ebn se ky manastir kishte nevoj\u00eb t’i shiste Gjon Kastriotit dhe djemve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar ekonomikisht.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb Aktit t\u00eb Dyt\u00eb, i cili pranohet se daton m\u00eb von\u00eb, p\u00ebrmendet Gjoni dhe tre djemt\u00eb e tij Reposhi, Konstandini dhe Gjergji, nd\u00ebrsa djali i madh, Stanishi, nuk p\u00ebrmendet, ashtu si edhe n\u00eb Aktin e Par\u00eb. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, studiuesit komentojn\u00eb se mosp\u00ebrmendja e djalit t\u00eb madh nga Gjon Kastrioti, \u00ebsht\u00eb e lidhur me faktin se n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, ai ishte islamizuar.<\/p>\n
Prania e djemve n\u00eb k\u00ebto vite t\u00eb n\u00ebnshkrimit t\u00eb akteve te babai i tyre, sipas Kristo Frash\u00ebrit, na l\u00eb t\u00eb kuptojm\u00eb se Sk\u00ebnderbeu q\u00ebndroi “vet\u00ebm tre vjet n\u00eb Akademi Ushtarake”. Si\u00e7 duket, nd\u00ebrrimi i fes\u00eb s\u00eb Stanishit, mjafton p\u00ebr Gjon Kastriotin, q\u00eb p\u00ebrpara bindjes shpirt\u00ebrore t\u00eb tij dhe murgjve orthodhoks\u00eb t\u00eb Hilandarit, t\u00eb mos e vendoste emrin e djalit t\u00eb madh n\u00eb Aktin e Dyt\u00eb, duke mos e p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebshtu n\u00eb blerjen e Pirgut apo t\u00eb ndonj\u00eb adelfati.<\/p>\n
Dr. Thoma Shkira<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Artikulli analizon Aktet e Hilandarit si dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb p\u00ebrmendin emrin e Gjergj Kastriotit, duke ndri\u00e7uar identitetin orthodhoks t\u00eb familjes Kastrioti dhe blerjen e Pirgut t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit nga Gjoni dhe tre djemt\u00eb e tij (Reposhi, Kostandini dhe Gjergji). Mungesa e Stanishit n\u00eb Aktin e Dyt\u00eb lidhet me islamizimin e tij t\u00eb hersh\u00ebm.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"P\u00cbRMBAJTJA E AKTEVE T\u00cb HILANDARIT","numri":"2 (362)","viti":"2023","muaji":"Shkurt","muaji_numer":"2","dita":"","faqet":"[4]","fjale_kyce":"[\"Gjergj Kastrioti Sk\u00ebnderbeu\", \"Aktet e Hilandarit\", \"Manastiri i Hilandarit\", \"Gjon Kastrioti\", \"Orthodhoksi\", \"Mali i Athosit\", \"Stanish Kastrioti\", \"Reposh Kastrioti\", \"histori kishtare\"]","permbledhje":"Artikulli analizon Aktet e Hilandarit si dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb p\u00ebrmendin emrin e Gjergj Kastriotit, duke ndri\u00e7uar identitetin orthodhoks t\u00eb familjes Kastrioti dhe blerjen e Pirgut t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit nga Gjoni dhe tre djemt\u00eb e tij (Reposhi, Kostandini dhe Gjergji). Mungesa e Stanishit n\u00eb Aktin e Dyt\u00eb lidhet me islamizimin e tij t\u00eb hersh\u00ebm.","autori":"Dr. Thoma Shkira","kategoria":"Histori kishtare","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9691],"ngjallja_autori":[11688],"ngjallja_viti":[11700],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-90207","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-histori-kishtare","ngjallja_autori-dr-thoma-shkira","ngjallja_viti-11700","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n