Rruga e Autoqefalis\u00eb s\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb ka kaluar mes v\u00ebshtir\u00ebsish, por ka qen\u00eb relativisht e shpejt\u00eb. Pas Pavar\u00ebsis\u00eb dhe sidomos pas Kongresit t\u00eb Lushnj\u00ebs, filloi t\u00eb rritej e kristalizohej k\u00ebrkesa p\u00ebr nj\u00eb \u201cKish\u00eb t\u00eb pavarur n\u00eb shtet t\u00eb pavarur\u201d. P\u00ebrpjekja e par\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme ishte Kongresi i Beratit, q\u00eb kremton k\u00ebt\u00eb shtator 100-vjetorin e mbledhjes. Pas tij nis\u00ebn bisedimet me Patriarkan\u00ebn Ekumenike, e cila, me gjith\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, u finalizuan kanonikisht me Tomosin Patriarkal, q\u00eb do ta njihte Autoqefalin\u00eb 15 vjet m\u00eb von\u00eb, n\u00eb vitin 1937.<\/p>\n
M\u00eb 10 shtator 1922, Kongresi u mblodh n\u00eb sall\u00ebn e shkoll\u00ebs s\u00eb Mangalemit. Mbledhja nisi n\u00ebn kryesimin e priftit at\u00eb Josif Qirici dhe n\u00eb t\u00eb u p\u00ebrfaq\u00ebsuan komunitetet orthodhokse shqiptare me delegat\u00eb. M\u00eb 12.9.1922, Kongresi shpalli pavar\u00ebsin\u00eb administrative t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse. Por duke qen\u00eb se n\u00eb t\u00eb nuk kishte asnj\u00eb episkop, vendimet nuk kishin vler\u00eb kanonike. N\u00eb dit\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb punimeve, Kongresi votoi edhe nj\u00eb statut. Autoriteti m\u00eb i lart\u00eb do t\u00eb ishte K\u00ebshilli i Lart\u00eb, i cili p\u00ebrs\u00ebri nuk kishte n\u00eb gjirin e tij asnj\u00eb episkop. Kryetar u zgjodh at\u00eb Vasil Marku, i cili kishte ardhur n\u00eb Shqip\u00ebri nga SHBA n\u00eb vitin 1921, s\u00eb bashku me at\u00eb Agathangjel \u00c7am\u00e7e.<\/p>\n
K\u00ebshilli u autorizua nga Kongresi t\u00eb hynte n\u00eb marr\u00ebveshje me Patriarkan\u00ebn Ekumenike dhe, po t\u00eb ishte nevoja dhe me Patriarkanat e Kishat e tjera orthodhokse autoqefale, p\u00ebr njohjen zyrtare t\u00eb autoqefalis\u00eb s\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb (artikulli 5) dhe t\u00eb k\u00ebrkonte nga Patriarkana dhe dy Episkop\u00eb p\u00ebr formimin e Sinodit t\u00eb Shenjt\u00eb (art. 6). Si gjuh\u00eb zyrtare e Kish\u00ebs, si n\u00eb korrespondenc\u00eb dhe n\u00eb sh\u00ebrbesat fetare, u caktua shqipja, por gjersa t\u00eb p\u00ebrktheheshin e t\u00eb botoheshin prej Sinodit t\u00eb Shenjt\u00eb t\u00eb gjith\u00eb librat liturgjik\u00eb t\u00eb nevojsh\u00ebm, mund t\u00eb p\u00ebrdorej dhe greqishtja (art. 10).<\/p>\n
N\u00eb Kongresin e Beratit u diskutua edhe p\u00ebr nj\u00eb rregullore t\u00eb Kish\u00ebs, ku u b\u00ebn\u00eb propozime t\u00eb ndryshme q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin me t\u00eb ardhurat e kishave dhe t\u00eb manastireve, duke zgjedhur nj\u00eb komision p\u00ebr kontrollin e tyre. Si qend\u00ebr e Kish\u00ebs u caktua qyteti i Kor\u00e7\u00ebs.<\/p>\n
Kongresi i mbylli punimet m\u00eb 19 shtator 1922. Patriarkana Ekumenike, e informuar p\u00ebr zhvillimet q\u00eb po ndodhnin n\u00eb Shqip\u00ebri, vendosi t\u00eb d\u00ebrgonte Mitropolitin e Meletit, Jerotheun, me origjin\u00eb nga P\u00ebrmeti, si ekzark patriarkal, i cili mb\u00ebrriti n\u00eb Kor\u00e7\u00eb n\u00eb dat\u00ebn 27 n\u00ebntor 1922. Hir\u00ebsia e Tij, Jerotheu, i d\u00ebrgoi Patriarkan\u00ebs Ekumenike raportin p\u00ebrkat\u00ebs dhe i k\u00ebrkoi d\u00ebrgimin e nj\u00eb delegacioni nga Kisha Shqiptare p\u00ebr t\u2019u sqaruar. Delegacioni u nis n\u00eb mars 1922 dhe kryesohej nga at\u00eb Vasil Marku, i cili i paraqiti Patriarkan\u00ebs Ekumenike vendimet e Kongresit t\u00eb Beratit. Por delegacioni u kthye n\u00eb Shqip\u00ebri pa r\u00ebn\u00eb dakord. Patriarkana Ekumenike, e njoftuar mbi sa po ngjanin n\u00eb Shqip\u00ebri dhe duke dashur t\u00eb k\u00ebt\u00eb dijeni t\u00eb plot\u00eb t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes kishtare, ngarkoi Hir\u00ebsin\u00eb e Tij, Episkopin e Meletit, Imzot Jerotheun, t\u00eb shkonte n\u00eb vend dhe si t\u2019i ekzaminonte me kujdes pun\u00ebt e Kish\u00ebs, t\u00eb b\u00ebnte raportin e duhur. Hir\u00ebsia e Tij erdhi n\u00eb Kor\u00e7\u00eb m\u00eb 27 n\u00ebntor t\u00eb atij viti. Ai lavd\u00ebroi zellin dhe akordin e orthodhoks\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, si dhe dashurin\u00eb e respektin e madh q\u00eb kishin k\u00ebta p\u00ebr Fronin Ekumenik dhe i d\u00ebrgoi Patriarkan\u00ebs raportin p\u00ebrkat\u00ebs, duke e lutur q\u00eb t\u00eb pranohej nga ana e saj nj\u00eb komision i Kish\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u2019u marr\u00eb vesh, komision i cili, n\u00ebn kryesin\u00eb e kryetarit t\u00eb K\u00ebshillit s\u00eb lart\u00eb, u nis nga fundi i marsit dhe arriti n\u00eb Stamboll nga mesi i prillit. V\u00ebrtet, Patriarkana i pranoi an\u00ebtar\u00ebt e komisionit, por meq\u00eb ajo parashikonte nj\u00eb far\u00eb var\u00ebsie t\u00eb Kish\u00ebs Shqiptare prej saj, gj\u00eb q\u00eb ishte kund\u00ebr statutit q\u00eb u votua nga Kongresi i Beratit, komisioni u gjend i shtr\u00ebnguar t\u00eb kthehej n\u00eb Shqip\u00ebri pa mbaruar pun\u00eb.<\/p>\n
Dy muaj pas kthimit t\u00eb komisionit, edhe nj\u00eb tjet\u00ebr episkop shqiptar, Imzot Kristofor Kissi, erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u2019i ofruar sh\u00ebrbimet e tij \u00e7\u00ebshtjes s\u00eb Kish\u00ebs Shqiptare. K\u00ebta dy episkop\u00eb, Imzot Jerotheu, si i Kor\u00e7\u00ebs dhe Imzot Kristofori, si i Beratit, m\u00eb 24 n\u00ebntor 1923 dor\u00ebzuan episkop Imzot Theofan Nolin, i cili u em\u00ebrua n\u00eb Mitropolin\u00eb e Durr\u00ebsit. Pas vitit 1924 dhe largimit t\u00eb Imzot Theofanit, vazhduan tentativat p\u00ebr arritjen e Autoqefalis\u00eb. Por as ardhja dy her\u00eb e Imzot Krisanthit si Ekzark i Patriarkan\u00ebs, nuk solli ndonj\u00eb p\u00ebrfundim.<\/p>\n
P\u00ebrfundimisht, pas Kongresit, p\u00ebrs\u00ebri jo me vler\u00eb kanonike, t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, n\u00eb vitin 1929, marr\u00ebveshja me Patriarkan\u00ebn Ekumenike u arrit n\u00eb vitin 1937. Pas k\u00ebsaj, u dha Tomosi i Autoqfalis\u00eb dhe Imzot Kristofori u zgjodh Kryepiskopi i par\u00eb kanonik i Kish\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n
Th. Dh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00eb 10 shtator 1922, n\u00eb sall\u00ebn e shkoll\u00ebs s\u00eb Mangalemit n\u00eb Berat u mblodh Kongresi q\u00eb kremton k\u00ebt\u00eb shtator 100-vjetorin. M\u00eb 12.9.1922, Kongresi shpalli pavar\u00ebsin\u00eb administrative t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse, votoi statutin dhe zgjodhi qend\u00ebr t\u00eb Kish\u00ebs qytetin e Kor\u00e7\u00ebs. Vendimet, pa pranin\u00eb e episkop\u00ebve, nuk kishin vler\u00eb kanonike. Autoqefalia kanonike u arrit p\u00ebrfundimisht n\u00eb vitin 1937 pas marr\u00ebveshjes me Patriarkan\u00ebn Ekumenike.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"9 (357)","viti":"2022","muaji":"Shtator","muaji_numer":"9","dita":"","faqet":"[3]","fjale_kyce":"[\"Kongresi i Beratit\", \"Autoqefali\", \"Patriarkana Ekumenike\", \"Josif Qirici\", \"Vasil Marku\", \"Jerotheu\", \"Kristofor Kissi\", \"Theofan Noli\", \"Tomosi Patriarkal\", \"1922\", \"Shqip\u00ebri\", \"100-vjetor\"]","permbledhje":"M\u00eb 10 shtator 1922, n\u00eb sall\u00ebn e shkoll\u00ebs s\u00eb Mangalemit n\u00eb Berat u mblodh Kongresi q\u00eb kremton k\u00ebt\u00eb shtator 100-vjetorin. M\u00eb 12.9.1922, Kongresi shpalli pavar\u00ebsin\u00eb administrative t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse, votoi statutin dhe zgjodhi qend\u00ebr t\u00eb Kish\u00ebs qytetin e Kor\u00e7\u00ebs. Vendimet, pa pranin\u00eb e episkop\u00ebve, nuk kishin vler\u00eb kanonike. Autoqefalia kanonike u arrit p\u00ebrfundimisht n\u00eb vitin 1937 pas marr\u00ebveshjes me Patriarkan\u00ebn Ekumenike.","autori":"Th. Dh.","kategoria":"Histori kishtare","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[9691],"ngjallja_autori":[9377],"ngjallja_viti":[11515],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-90120","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-histori-kishtare","ngjallja_autori-th-dh","ngjallja_viti-11515"],"acf":[],"yoast_head":"\n