Jet\u00ebn e Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeut, studiuesit e ndajn\u00eb n\u00eb dy periudha studimi. Kufiri ndar\u00ebs i tyre \u00ebsht\u00eb kthimi p\u00ebrfundimtar i Heroit ton\u00eb n\u00eb vitin 1443 n\u00eb qytetin e Kruj\u00ebs. V\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb studimore konsistojn\u00eb se, historian\u00ebt dhe studiuesit marrin ose jo parasysh pasakt\u00ebsit\u00eb dhe mungesat e t\u00eb dh\u00ebnave burimore t\u00eb autor\u00ebve t\u00eb m\u00ebparsh\u00ebm dhe nxjerrin konkluzione t\u00eb ndryshme. Ashtu si te historian\u00ebt osman\u00eb i kopjuan kronikat e m\u00ebparshme osmane dhe ndonj\u00ebher\u00eb i ndryshuan vitet, gj\u00eb q\u00eb solli tek t\u00eb gjitha studimet e m\u00ebvonshme ngat\u00ebrrim sistematik episodesh dhe ngjarjesh. Megjithat\u00eb, si\u00e7 dihet, Gjergj Kastrioti rridhte nga nj\u00eb familje q\u00eb identitet dhe etnitet shpirt\u00ebror t\u00eb saj kishte krishterimin e tradit\u00ebs arb\u00ebrore, Orthodhoksin\u00eb. K\u00ebshtu, mb\u00ebshtetur n\u00eb tradit\u00ebn shpirt\u00ebrore dhe familjare t\u00eb Kastriot\u00ebve, Gjergj Kastrioti lindi orthodhoks.<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtjet q\u00eb lidhen me familjen e Gjon Kastriotit si feja e tyre, kur u mor\u00ebn peng ose jo djemt\u00eb, vrasja ose jo e v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb Gjergj Kastriotit nga Sulltani etj., ndri\u00e7ohen mjaft, n\u00ebse studiuesit do t’u referohen t\u00eb dh\u00ebnave agjiografike…<\/p>\n
R\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kan\u00eb Aktet e Hilandarit, t\u00eb cilat jan\u00eb dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb p\u00ebrmendin emrin e Gjergj Kastriotit. K\u00ebto dokumente agjiografike, q\u00eb lidhen me historin\u00eb e Manastirit dhe familjes Kastrioti”, p\u00ebrmbajn\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb plota p\u00ebr periudh\u00ebn e rinis\u00eb s\u00eb Gjergj Kastriotit, sidomos p\u00ebr aspektin fetar, i cili ndikoi n\u00eb q\u00ebndrimet e tyre princ\u00ebrore. Si\u00e7 njohim, n\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb Akteve t\u00eb Hilandarit, Gjon Kastrioti dhe kat\u00ebr djemt\u00eb e tij (Stanisha, Reposhi, Kostandini, Gjergji) i japin Manastirit t\u00eb Hilandarit, dy fshatra dhe kish\u00ebn e Sh\u00ebn Maris\u00eb t\u00eb krahin\u00ebs s\u00eb Pollogut, si metoqe dhurat\u00eb prej tyre. Kurse Akti i dyt\u00eb i n\u00ebnshkruar prej t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebve, b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr blerjen e Pirgut t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit dhe dh\u00ebnies s\u00eb 60 florinjve nga Gjoni dhe tre djemve t\u00eb tij. Akti i par\u00eb daton n\u00eb vitin 1426. Nd\u00ebr t\u00eb tjera Gjon: “un\u00eb m\u00ebkatari dhe i pamerituari..” dhe “…i dhuruam Manastirit t\u00eb sh\u00ebnjt\u00eb sipas fuqis\u00eb son\u00eb…” K\u00ebto jan\u00eb shprehje q\u00eb tregojn\u00eb shpres\u00ebtarin\u00eb e tyre. Dhurimi sipas d\u00ebshir\u00ebs dhe fuqis\u00eb s\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e past\u00ebr shpirt\u00ebrore ndaj manastirit orthodhoks. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, manastiri i Hilandarit arriti n\u00eb kulmin e tij. Ai njohu bamir\u00ebsi nga hegjemon\u00ebt serb\u00eb Stefan dhe Sava Nemanja, nd\u00ebrtues t\u00eb manastirit me miratimin e perandorit t\u00eb Konstandinopoj\u00ebs, Alesksit III, n\u00eb fund t\u00eb shekullit XII.<\/p>\n
N\u00eb vitin 1326, Hilandari bleu manastirin e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs Skorpiu, q\u00eb iu bashk\u00ebngjit t\u00eb parit dhe m\u00eb pas, at\u00eb t\u00eb Sh\u00ebn Vasilit, q\u00eb th\u00ebrritej Manastiri i Pirgut (ose Manastiri i Kull\u00ebs). N\u00eb vijim Hilandarit iu bashk\u00ebngjit\u00ebn manastiret: i Komitissis, Kalika, Paparkiki, Omologjitu, Strovileas dhe Sh\u00ebn Gjergjit. Ky i fundit na intereson m\u00eb tep\u00ebr, sepse k\u00ebt\u00eb posedoi Gjoni dhe t\u00eb tre djemt\u00eb kundrejt vler\u00ebs dhurat\u00eb (si\u00e7 shkruhet m\u00eb posht\u00eb n\u00eb akt), blen\u00eb Pirgun e Sh\u00ebn Gjergjit. Murgjit e manastirit i shesin Gjonit dhe djemve, Reposh, Kostandin dhe Gjergj, k\u00ebt\u00eb manastir t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit q\u00eb nga murgjit quhej “Pirgu i Sh\u00ebn Gjergjit” dhe m\u00eb pas u quajt “Arbanarsk Pirg” (Pirgu i Shqiptar\u00ebve), bashk\u00eb me vreshtat dhe kat\u00ebr adelfatet, nga nj\u00eb p\u00ebr \u00e7do bler\u00ebs. Manastiri kishte fshatra metoqe n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb tij, n\u00eb zon\u00ebn e Maqedonis\u00eb, Arb\u00ebris\u00eb dhe t\u00eb Dukagjinit. Vet\u00ebm n\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit kishte 193 fshatra metoqe. K\u00ebto faktojn\u00eb pasurin\u00eb e madhe t\u00eb manastirit dhe hedhin posht\u00eb mendimin se mos ky manastir kishte nevoj\u00eb t’ia shiste Gjon Kastriotit dhe djemve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar ekonomikisht nga n\u00ebnshkrimi n\u00eb Aktin e Dyt\u00eb t\u00eb Hilandarit.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrmbajtje t\u00eb Aktit t\u00eb Dyt\u00eb, i cili pranohet se daton m\u00eb von\u00eb, p\u00ebrmendet Gjoni dhe tre djemt\u00eb e tij Reposhi, Konstandini dhe Gjergji, nd\u00ebrsa djali i madh, Stanishi, nuk p\u00ebrmendet si n\u00eb Aktin e Par\u00eb. N\u00eb lidhje me k\u00ebt\u00eb, studiuesit komentojn\u00eb se mosp\u00ebrmendja e djalit t\u00eb madh nga Gjon Kastrioti, \u00ebsht\u00eb e lidhur me faktin se n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb ai ishte islamizuar.<\/p>\n
Prania e djemve n\u00eb k\u00ebto vite t\u00eb n\u00ebnshkrimit t\u00eb akteve te babai i tyre, sipas Kristo Frash\u00ebrit, kuptohet se Sk\u00ebnderbeu q\u00ebndroi “vet\u00ebm tre vjet n\u00eb Akademi Ushtarake”. Si duket, nd\u00ebrrimi i fes\u00eb s\u00eb Stanishit, sh\u00ebrbeu si arsye e fort\u00eb p\u00ebr Gjon Kastriotin, q\u00eb t\u00eb mos e p\u00ebrfshinte at\u00eb n\u00eb Aktin e Dyt\u00eb. Mbi k\u00ebt\u00eb koment, mund t\u00eb themi se, nd\u00ebrrimi i fes\u00eb s\u00eb Stanishit, mjafton p\u00ebr Gjon Kastriotin, q\u00eb p\u00ebrpara bindjes shpirt\u00ebrore t\u00eb tij dhe murgjve orthodhoks\u00eb t\u00eb Hilandarit, t\u00eb mos e vendoste djalin e tij t\u00eb madh n\u00eb blerjen e Pirgut dhe t\u00eb ndonj\u00eb adelfati.<\/p>\n
Thoma Shkira
\nShk\u00ebputur nga referati i mbajtur n\u00eb takimin e Intelektual\u00ebve Orthodhoks\u00eb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Studim i Thoma Shkir\u00ebs mbi Aktet e Hilandarit si dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb p\u00ebrmendin Gjergj Kastriotin. Akti i par\u00eb (1426) d\u00ebshmon dhurimin e fshatrave; Akti i dyt\u00eb blerjen e Pirgut t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit. K\u00ebto akte mb\u00ebshtetin identitetin orthodhoks t\u00eb familjes Kastrioti.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"1 (349)","viti":"2022","muaji":"Janar","muaji_numer":"1","dita":"","faqet":"[9]","fjale_kyce":"[\"Aktet e Hilandarit\", \"Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeu\", \"Gjon Kastrioti\", \"Stanishi\", \"Reposhi\", \"Kostandini\", \"Pirgu i Sh\u00ebn Gjergjit\", \"Manastiri i Hilandarit\", \"Mali i Shenjt\u00eb\", \"Orthodhoksi\", \"Stefan Nemanja\", \"Sava Nemanja\", \"Kristo Frash\u00ebri\"]","permbledhje":"Studim i Thoma Shkir\u00ebs mbi Aktet e Hilandarit si dokumentet m\u00eb t\u00eb vjetra q\u00eb p\u00ebrmendin Gjergj Kastriotin. Akti i par\u00eb (1426) d\u00ebshmon dhurimin e fshatrave; Akti i dyt\u00eb blerjen e Pirgut t\u00eb Sh\u00ebn Gjergjit. K\u00ebto akte mb\u00ebshtetin identitetin orthodhoks t\u00eb familjes Kastrioti.","autori":"Thoma Shkira","kategoria":"Histori \/ Studim","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[11532],"ngjallja_autori":[11410],"ngjallja_viti":[11515],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-90007","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-histori-studim","ngjallja_autori-thoma-shkira","ngjallja_viti-11515"],"acf":[],"yoast_head":"\n