“Revolucioni shoq\u00ebror dhe shpirt\u00ebror, q\u00eb do t\u00eb shp\u00ebtonte bot\u00ebn,- thoshte nj\u00eb prej kund\u00ebrshtar\u00ebve t\u00eb Ungjillit,- do t\u00eb ndodh\u00eb kur t\u00eb krishter\u00ebt t\u00eb vendosin ta jetojn\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb Krishterimin e tyre” (Klemenso). Edhe pse konteksti n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast ishte sarkastik, fjala e tij mbart v\u00ebrtet\u00ebsi. Nuk mjafton vet\u00ebm “nj\u00eb vendim” p\u00ebr dik\u00eb q\u00eb t\u00eb jetoj\u00eb “n\u00eb Krishtin”. Zonat e jet\u00ebs shpirt\u00ebrore jan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtira p\u00ebr t’u kaluar dhe kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr udh\u00ebheqje dhe mund, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb dit\u00ebt tona, kur nj\u00eb p\u00ebrshtjellim dhe nervoziz\u00ebm i ve\u00e7ant\u00eb, si mjegull e dendur, ka pllakosur zemr\u00ebn dhe mendjen. N\u00eb k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, udh\u00ebrr\u00ebfyesit ideal\u00eb p\u00ebr gjetjen e Per\u00ebndis\u00eb, t\u00eb bashk\u00ebnjeriut ton\u00eb dhe t\u00eb vetvetes mbeten edhe sot “tre ndri\u00e7uesit e m\u00ebdhenj t\u00eb Trinis\u00eb s\u00eb tridiellshme”, t\u00eb cil\u00ebt, q\u00eb prej fillimit, Lindja e krishter\u00eb Orthodhokse i konsideroi “predikues hyjfol\u00ebs, maj\u00ebn e m\u00ebsuesve”.<\/p>\n
Arsyeja q\u00eb Kisha i nxjerr n\u00eb pah “si m\u00ebsues ekumenik\u00eb” k\u00ebta Tre Hierark\u00eb (shih p\u00ebrl\u00ebshimin e \u00e7do sh\u00ebrbese t\u00eb shenjt\u00eb) \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht fakti se ata arrit\u00ebn t\u00eb mish\u00ebronin di\u00e7ka m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme nga tipi i t\u00eb diturit t\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb osh\u00ebnarit ose t\u00eb asketit t\u00eb thjesht\u00eb, t\u00eb pun\u00ebtorit t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb social; arrit\u00ebn t\u00eb realizonin dhe t\u00eb na linin shembullin e llojit t\u00eb “njeriut t\u00eb plot\u00ebsuar”, t\u00eb “njeriut t\u00eb ri” q\u00eb jeton me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb “n\u00eb Zotin” dhe e p\u00ebrdor plot\u00ebsisht “dhurat\u00ebn e Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb”.<\/p>\n
P\u00ebrqasja m\u00eb esenciale n\u00eb frym\u00ebn, zemr\u00ebn dhe vullnetin e tyre mund t\u00eb rezultoj\u00eb shp\u00ebtimtare p\u00ebr ne q\u00eb, n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe, e jetojm\u00eb Ungjillin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb fragmentare, duke theksuar nj\u00ebanshm\u00ebrisht her\u00eb nj\u00eb element, her\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n
Konvergimi i mentalitetit ton\u00eb me mentalitetin e tyre<\/p>\n
1. Sigurisht kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb shtojm\u00eb, pa lidhje, n\u00eb radh\u00ebn e silogjizmave tona nj\u00eb referenc\u00eb nga Et\u00ebrit, zakonisht t\u00eb shk\u00ebputur nga diku, t\u00eb gjetur rast\u00ebsisht. Koordinim nuk do t\u00eb thot\u00eb evokim konvencional, q\u00eb vjen s\u00eb jashtmi, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrforcuar m\u00eb pas disa nga tezat tona, tek t\u00eb cilat p\u00ebrfunduam n\u00eb baz\u00eb t\u00eb prirjeve dhe paragjykimeve personale.<\/p>\n
\u00c7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb si t\u00eb fitojm\u00eb mentalitetin, m\u00ebnyr\u00ebn e t\u00eb menduarit t\u00eb Et\u00ebrve. K\u00ebt\u00eb e shtjellon sakt\u00eb at\u00eb Georgio Florovski. Duke gjykuar epok\u00ebn e teologjis\u00eb, e cila kishte humbur frym\u00ebn e mendimit t\u00eb Et\u00ebrve dhe i kishte shnd\u00ebrruar veprat e tyre n\u00eb dokumente t\u00eb arkivuara, arrin n\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrfundim: “\u00cbsht\u00eb shum\u00eb pak t\u00eb njoh\u00ebsh tekstet e Et\u00ebrve ose t\u00eb dish t\u00eb nxjerr\u00ebsh prej tyre referenca dhe argumente. Duhet ta zot\u00ebrosh teologjin\u00eb e tyre s\u00eb brendshmi. Intuita do t\u00eb ishte n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme sesa dituria e shumt\u00eb, sepse vet\u00ebm ajo i rigjall\u00ebron tekstet dhe ofron d\u00ebshmi prej tyre. Vet\u00ebm “s\u00eb brendshmi” mundet dikush t\u00eb kuptoj\u00eb dhe t\u00eb dalloj\u00eb \u00e7far\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmia katholike dhe \u00e7’do t\u00eb thot\u00eb opinion teologjik, hipotez\u00eb, shpjegim, teori”.<\/p>\n
Nuk mjafton vet\u00ebm t\u00eb dim\u00eb zgjidhjen q\u00eb i dhan\u00eb nj\u00ebrit apo tjetrit problem t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tyre, si\u00e7 nuk mjafton, natyrisht, p\u00ebr studentin e matematik\u00ebs t\u00eb dij\u00eb mekanikisht zgjidhjen e disa ushtrimeve t\u00eb caktuara. Ashtu si ai q\u00eb e nis nga njohja e problemave dhe zgjidhjeve konkrete dhe p\u00ebrpiqet p\u00ebrfundimisht t\u00eb familjarizohet me m\u00ebnyr\u00ebn “e t\u00eb menduarit matematik”, p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb zgjidh\u00eb edhe problemat e reja t\u00eb paraqitura, po k\u00ebshtu edhe n\u00eb rastin ton\u00eb konkret duhet t\u00eb studiojm\u00eb veprat e Et\u00ebrve p\u00ebr t\u00eb asimiluar m\u00ebnyr\u00ebn e mendimit t\u00eb tyre, parimet, parakushtet shpirt\u00ebrore n\u00eb baz\u00eb t\u00eb t\u00eb cilave dhan\u00eb nj\u00ebr\u00ebn apo tjetr\u00ebn p\u00ebrgjigje, q\u00eb m\u00eb pas t\u00eb mund t\u00eb zgjidhim me sakt\u00ebsi problemet bashk\u00ebkohore t\u00eb shfaqura koh\u00eb pas kohe.<\/p>\n
Jeta ndodhet n\u00eb ndryshim t\u00eb vazhduesh\u00ebm, ofron kushte t\u00eb reja dhe koeficient\u00ebt e problemeve n\u00eb shum\u00eb \u00e7\u00ebshtje ndryshojn\u00eb. P\u00ebr p\u00ebrballimin e tyre nevojitet metod\u00eb e sakt\u00eb t\u00eb menduari, q\u00ebndrim shpirt\u00ebror i ndri\u00e7uar sipas shembullit t\u00eb Et\u00ebrve dhe jo tabela referencash me th\u00ebnie t\u00eb tyre. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, na nevojitet t\u00eb kemi vizionin e Et\u00ebrve, t’i shikojm\u00eb gj\u00ebrat me dimensionet dhe kuptimin e tyre t\u00eb sakt\u00eb, si\u00e7 i pan\u00eb ata. T’i shikojm\u00eb bot\u00ebn dhe njeriun, si\u00e7 i pan\u00eb ata, pra, si\u00e7 i shikon Kisha.<\/p>\n
Restaurim i m\u00ebnyr\u00ebs at\u00ebrore t\u00eb t\u00eb menduarit nuk do t\u00eb thot\u00eb imitim i n\u00ebnshtruar si prej skllavi, memorizim apo p\u00ebrs\u00ebritje, por krijim, p\u00ebrballim i guximsh\u00ebm i problemeve q\u00eb dalin her\u00eb pas here n\u00eb jet\u00eb me baz\u00eb konceptimin kristocentrik t\u00eb bot\u00ebs dhe t\u00eb njeriut me “mendje Krishti” (1Kor. 2:16). Do t\u00eb thot\u00eb hulumtim serioz, thell\u00ebsi dhe dep\u00ebrtueshm\u00ebri. Et\u00ebrit shmangin improvizimet dhe thjesht\u00ebzimet naive. Kur flasin ose shkruajn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje, ndihet nj\u00eb preokupim serioz. E kan\u00eb vuajtur, e kan\u00eb p\u00ebrjetuar s\u00eb brendshmi. P\u00ebrqendrimi i gjat\u00eb shpirt\u00ebror n\u00eb t\u00eb cilin i shikojm\u00eb teksa zhyten n\u00eb vitet m\u00eb t\u00eb vrullshme t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb njeriut dhe rikthimi i shpesht\u00eb n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb till\u00eb heshtjeje dhe soditjeje shpirt\u00ebrore, \u00ebsht\u00eb prov\u00eb e k\u00ebsaj prirjeje t\u00eb frym\u00ebs s\u00eb tyre, q\u00eb k\u00ebrkon meditim t\u00eb thell\u00eb, t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb shpirt\u00ebror t\u00eb “t\u00eb parit” dhe “t\u00eb gjykuarit n\u00eb Per\u00ebndin\u00eb”.<\/p>\n
2. Qysh n\u00eb vitet tona t\u00eb shkoll\u00ebs kemi d\u00ebgjuar t\u00eb flitet shum\u00eb p\u00ebr ngjizjen e mahnitshme t\u00eb frym\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb me kultur\u00ebn e vjet\u00ebr antike, q\u00eb realizuan Tre Hierark\u00ebt. Ky ishte nj\u00eb problem shum\u00eb i mpreht\u00eb p\u00ebr koh\u00ebn e tyre. Dhe, p\u00ebr ta zgjidhur, u desh guxim e pavar\u00ebsi nga \u00e7do paragjykim, past\u00ebrti fryme dhe zemre. Sinteza finale q\u00eb na ofruan nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pajtim i thjesht\u00eb, nj\u00eb kompromis tipik. \u00cbsht\u00eb shprehje e “Ungjillit” me gjuh\u00ebn filozofike dhe kulturore t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb tyre. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, \u00ebsht\u00eb shp\u00ebtimi dhe pag\u00ebzimi i qytet\u00ebrimit antik. \u00c7do gj\u00eb t\u00eb mir\u00eb, \u00e7do gj\u00eb t\u00eb bukur, \u00e7do gj\u00eb madhore t\u00eb arritur nga njeriu para ardhjes s\u00eb Krishtit, Et\u00ebrit e marrin, e pastrojn\u00eb, e sh\u00ebrojn\u00eb, e v\u00ebn\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb Fjal\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb q\u00eb u b\u00eb njeri. Por, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb e shp\u00ebtojn\u00eb, e transformojn\u00eb, e integrojn\u00eb brenda s\u00eb V\u00ebrtet\u00ebs s\u00eb zbuluar. Gjuha e filozof\u00ebve dhe e poet\u00ebve antik\u00eb b\u00ebhet mjet adhurimi, mjet me an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilit njeriu shpreh, formulon dhe ia drejton dashurin\u00eb e tij Atit dhe v\u00ebllez\u00ebrve. P\u00ebrpos k\u00ebsaj: dituria greke, duke u bashkuar me Krishterimin, plot\u00ebsohet; resht s\u00eb qeni fragmentare, s\u00eb pasuri vet\u00ebm disa shenja t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. B\u00ebhet pjes\u00eb e gjith\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, t\u00eb cil\u00ebn na e zbuloi “Fjala e Per\u00ebndis\u00eb q\u00eb tend\u00ebsoi nd\u00ebr ne”.<\/p>\n
Tre Hierark\u00ebt udh\u00ebtojn\u00eb, studiojn\u00eb n\u00eb ambiente jo t\u00eb krishtera, zgjedhin si blet\u00ebt. Nderojn\u00eb filozofin\u00eb dhe artet. “Edukimi \u00ebsht\u00eb e mira e par\u00eb nga t\u00eb mirat q\u00eb kemi,- thot\u00eb sh\u00ebn Grigori,- dhe i till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm edukimi yn\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja m\u00eb fisnike, por edhe dituria e jashtme, t\u00eb cil\u00ebn shum\u00eb veta e d\u00ebnojn\u00eb si t\u00eb d\u00ebmshme dhe t\u00eb gabuar dhe q\u00eb kund\u00ebrshton Per\u00ebndin\u00eb”. Prandaj edhe e kultivojn\u00eb fjal\u00ebn sa m\u00eb shum\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb e mundur, sepse e konsiderojn\u00eb si dhurat\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, e cila e b\u00ebn njeriun t\u00eb dallohet dhe t\u00eb shquhet n\u00eb mes t\u00eb kafsh\u00ebve pa logjik\u00eb dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht e tregon prift t\u00eb mbar\u00eb krijes\u00ebs materiale. Me t\u00eb krijesa i ofron Per\u00ebndis\u00eb adhurimin dhe faljen.<\/p>\n
Por Et\u00ebrit nuk e hyjnizojn\u00eb fjal\u00ebn. Me besimin e b\u00ebjn\u00eb at\u00eb m\u00eb t\u00eb past\u00ebr dhe m\u00eb dep\u00ebrtuese drit\u00ebn e saj. Matematicien\u00ebt, pa mohuar aritmetik\u00ebn praktike, me an\u00eb t\u00eb konceptit algjebrik, e zhvillojn\u00eb m\u00eb tej mendimin matematik dhe e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb p\u00ebrballet dhe t\u00eb dep\u00ebrtoj\u00eb m\u00eb leht\u00eb dhe m\u00eb thell\u00eb n\u00eb esenc\u00ebn e problemeve, duke hulumtuar edhe sfera krejt\u00ebsisht t\u00eb paarritshme p\u00ebr aritmetik\u00ebn e zakonshme praktike. Po k\u00ebshtu edhe Et\u00ebrit, pa e p\u00ebrbuzur mendimin njer\u00ebzor dhe, p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb, pa u armiq\u00ebsuar dhe pa u frik\u00ebsuar nga ai, e zhvillojn\u00eb duke shfryt\u00ebzuar t\u00eb gjitha kapacitetet e tij. Dhe n\u00eb fund e tejkalojn\u00eb, duke par\u00eb dhe duke zgjidhur problemet e v\u00ebshtira t\u00eb jet\u00ebs mbi nj\u00eb baz\u00eb t\u00eb re, q\u00eb ua jep besimi n\u00eb vepr\u00ebn shp\u00ebtimtare t\u00eb Zotit, me t\u00eb cil\u00ebn njeriu \u00e7lirohet dhe “hyjnizohet”. Ata mendojn\u00eb me dialektik\u00ebn e Kryqit, brenda drit\u00ebs s\u00eb Ngjalljes.<\/p>\n
3. Mendimi i tyre \u00ebsht\u00eb i armatosur, i p\u00ebrflakur nga “misteri i madh i bes\u00ebs” (1Tim. 3:16): nga ardhja dhe prania e vazhdueshme e Birit dhe Fjal\u00ebs s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb n\u00eb mes ton\u00eb p\u00ebr \u00e7lirimin dhe hyjnizimin e njeriut. Fal\u00eb k\u00ebtij kristocentrizmi t\u00eb thell\u00eb, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn “esenc\u00ebn e Krishterimit”, dialektika e tyre p\u00ebrfton kthjellt\u00ebsi v\u00ebshtrimi apokaliptike, sh\u00ebndetshm\u00ebri unike. \u00c7ka na ofrojn\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm thjesht produkt shum\u00ebditurie dhe meditim filozofik. P\u00ebrvoj\u00ebn njer\u00ebzore e p\u00ebrpunojn\u00eb brenda zjarrit t\u00eb lutjes, t\u00eb p\u00ebrqendrimit shpirt\u00ebror, t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs s\u00eb thell\u00eb shpirt\u00ebrore. “Misteri i Krishtit” \u00ebsht\u00eb projektori q\u00eb i ndihmon t\u00eb shikojn\u00eb atje ku p\u00ebr ne mbizot\u00ebron err\u00ebsira e dendur.<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb karakteristike struktura dogmatike e mendimit t\u00eb Et\u00ebrve dhe p\u00ebrpjekjet e tyre t\u00eb njohura p\u00ebr dogm\u00ebn e drejt\u00eb. Disa prej nesh q\u00eb i shikojm\u00eb gj\u00ebrat, gjoja “n\u00eb sensin praktik”, nuk kuptojm\u00eb dhe, madje, as nuk prekemi nga ky zjarrm i tyre dogmatik. Por, p\u00ebr Et\u00ebrit, dogma nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb me fetarizmin pa ngjyr\u00eb t\u00eb disave. Dogma \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb shfaq dhe tregon misterin e Per\u00ebndis\u00eb, i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe mister i njeriut. Pra, nj\u00eb tjet\u00ebrsim dogmatik e pengon besimtarin p\u00ebr t\u00eb kuptuar k\u00ebt\u00eb “mister”, e v\u00ebshtir\u00ebson t\u00eb realizoj\u00eb vullnetin e Per\u00ebndis\u00eb, destinacionin e tij. Ja p\u00ebrse Et\u00ebrit k\u00ebmb\u00ebngulin n\u00eb Orthodhoksi, n\u00eb dogm\u00ebn e drejt\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebr ta, dogmat nuk jan\u00eb propozime abstrakte metafizike ose t\u00eb v\u00ebrteta apersonale, q\u00eb ekzistojn\u00eb n\u00eb nj\u00eb qiell platonik, jasht\u00eb nocionit t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs dhe koh\u00ebs. Jan\u00eb simbole jete t\u00eb ngarkuara me jet\u00eb dhe jo material p\u00ebr diskutime akademike. Jan\u00eb tregues, shigjeta drejtuese q\u00eb na \u00e7ojn\u00eb tek e v\u00ebrteta e gjall\u00eb dhe personale, te Krishti, i Cili \u00ebsht\u00eb i pranish\u00ebm me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe esencialisht brenda bot\u00ebs, brenda historis\u00eb, i nj\u00ebjti “dje dhe sot e p\u00ebrjet\u00eb”.<\/p>\n
Et\u00ebrit k\u00ebmb\u00ebngulin dhe p\u00ebrpiqen q\u00eb t\u00eb jen\u00eb t\u00eb p\u00ebrpikt\u00eb e t\u00eb vendosin sakt\u00eb treguesit q\u00eb drejtojn\u00eb rrug\u00ebtimin ton\u00eb drejt Per\u00ebndis\u00eb, sepse edhe shmangie t\u00eb vogla rrezikojn\u00eb t\u00eb mashtrojn\u00eb udh\u00ebtarin. Por nuk mbeten k\u00ebtu. Edhe vet\u00eb ata ecin n\u00eb rrug\u00ebn q\u00eb tregojn\u00eb k\u00ebta udh\u00ebrr\u00ebfyes, p\u00ebrjetojn\u00eb dogmat, takojn\u00eb Krishtin jo vet\u00ebm me mendim, “por me gjith\u00eb shpirt”, “kungohen” me jet\u00ebn e Tij mistike n\u00eb Kish\u00eb, bashkohen me At\u00eb. Si p\u00ebrfundim, jan\u00eb d\u00ebshmitar\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Duke pasur besim t\u00eb drejt\u00eb, ata jetojn\u00eb jet\u00eb t\u00eb drejt\u00eb dhe duke jetuar jet\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, zbulojn\u00eb, n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb madh\u00ebshtin\u00eb dhe bukurin\u00eb, besimin e drejt\u00eb.<\/p>\n
Pjes\u00eb nga artikulli i botuar n\u00eb Revist\u00ebn “K\u00ebrkim”, nr. 15.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Editorial i Kryepiskopit Anastas mbi kuptimin dinamik t\u00eb tradit\u00ebs s\u00eb Tre Hierark\u00ebve. Argumenton se nuk mjafton t\u00eb njohim tekstet e Et\u00ebrve, por duhet t\u00eb zot\u00ebrojm\u00eb mentalitetin dhe vizionin e tyre kristocentrik. Sinteza e Et\u00ebrve me kultur\u00ebn antike \u00ebsht\u00eb pag\u00ebzim i qytet\u00ebrimit antik n\u00ebn drit\u00ebn e Ungjillit. Dogma p\u00ebr ta nuk \u00ebsht\u00eb abstraksion metafizik, por simbol jete q\u00eb drejton tek Krishti.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"N\u00eb linj\u00ebn e Et\u00ebrve","numri":"1 (349)","viti":"2022","muaji":"Janar","muaji_numer":"1","dita":"","faqet":"[1, 2]","fjale_kyce":"[\"Tre Hierark\u00ebt\", \"et\u00ebrit e Kish\u00ebs\", \"tradita patristike\", \"Anastasi\", \"kristocentriz\u00ebm\", \"dogma orthodhokse\", \"teologjia at\u00ebrore\", \"Florovski\", \"mentaliteti i Et\u00ebrve\", \"edukimi\", \"filozofia antike\", \"Krishti\", \"Orthodhoksi\"]","permbledhje":"Editorial i Kryepiskopit Anastas mbi kuptimin dinamik t\u00eb tradit\u00ebs s\u00eb Tre Hierark\u00ebve. Argumenton se nuk mjafton t\u00eb njohim tekstet e Et\u00ebrve, por duhet t\u00eb zot\u00ebrojm\u00eb mentalitetin dhe vizionin e tyre kristocentrik. Sinteza e Et\u00ebrve me kultur\u00ebn antike \u00ebsht\u00eb pag\u00ebzim i qytet\u00ebrimit antik n\u00ebn drit\u00ebn e Ungjillit. Dogma p\u00ebr ta nuk \u00ebsht\u00eb abstraksion metafizik, por simbol jete q\u00eb drejton tek Krishti.","autori":"Anastasi, Kryepiskop i Tiran\u00ebs, Durr\u00ebsit dhe i Gjith\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb","kategoria":"Editorial teologjik \/ Mesazh shpirt\u00ebror","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[11516],"ngjallja_autori":[10668],"ngjallja_viti":[11515],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-89995","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-editorial-teologjik-mesazh-shpirteror","ngjallja_autori-anastasi-kryepiskop-i-tiranes-durresit-dhe-i-gjithe-shqiperise","ngjallja_viti-11515"],"acf":[],"yoast_head":"\n