N\u00eb Fashikullin 139 dhe n\u00eb Dosjen nr. 4 n\u00eb Arkivin Qendror t\u00eb Shtetit ruhet materiali “Regjist\u00ebr i Mitropolis\u00eb s\u00eb Driinupolit, Gjirokast\u00ebr, mbi pasurit\u00eb e Manastireve 1841-1873”.<\/p>\n
B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb material t\u00eb vyer dokumentar jo vet\u00ebm si nj\u00eb kadast\u00ebr origjinale e pasurive t\u00eb nj\u00eb pjese t\u00eb mir\u00eb t\u00eb manastireve n\u00eb juridiksion t\u00eb Mitropolis\u00eb historike t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, por edhe informacione burimore p\u00ebr gjendjen e tyre n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, por edhe t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr mikrohistorin\u00eb e tyre dhe t\u00eb trevave q\u00eb i rrethonin.<\/p>\n
N\u00eb ve\u00e7anti dhe ndoshta si shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs, po i referohemi historis\u00eb prek\u00ebse t\u00eb rip\u00ebrt\u00ebritjes qoft\u00eb dhe provizore t\u00eb Manastirit dikur t\u00eb Ndritsh\u00ebm t\u00eb Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Hormov\u00eb.<\/p>\n
Faqet q\u00eb i jan\u00eb dedikuar k\u00ebtij manastiri jan\u00eb t\u00eb pakta krahasimisht me t\u00eb tjera analoge, nd\u00ebrsa struktura e p\u00ebrmbajtjes s\u00eb tyre \u00ebsht\u00eb e ngjashme. Nj\u00eb pjes\u00eb e shkurt\u00ebr treguese me fakte historike, kadast\u00ebr e pronave t\u00eb paluajtshme q\u00eb disponon manastiri, lista e njer\u00ebzve q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb t\u00eb, inventari i sendeve t\u00eb shenjta me vler\u00eb dhe pajisjeve t\u00eb tjera si edhe faqe nga arka me burimin e t\u00eb ardhurave dhe destinacionin e shpenzimeve.<\/p>\n
Madje sh\u00ebnimet p\u00ebr manastirin n\u00eb fjal\u00eb dhe t\u00eb tjerat q\u00eb p\u00ebrmbahen n\u00eb Fashikull – gjithsej 23 manastire – kryesisht kishin p\u00ebr q\u00ebllim pik\u00ebrisht p\u00ebrpilimin e nj\u00eb kadastre t\u00eb pronave t\u00eb tyre si edhe vler\u00ebsim t\u00eb gjendjes financiare. Ishte periudh\u00eb kur Patriarkana Ekumenike udh\u00ebzonte episkopatat lokale dhe manastiret q\u00eb, duke u orientuar drejt n\u00eb politikat e reja shtet\u00ebrore p\u00ebr pronat e paluajtshme dhe privilegjet e manastireve, t\u00eb impenjoheshin n\u00eb regjistrimin e tyre t\u00eb ri dhe marrjen e titujve pron\u00ebsor\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebr t’u rikthyer te Manastiri i Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Hormov\u00eb, n\u00eb sh\u00ebnimin historik hyr\u00ebs, b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr rikthimin dhe rijet\u00ebzimin e tij pas shkat\u00ebrrimit t\u00eb Hormov\u00ebs nga Ali pash\u00eb Tepelena dhe shfarosjes e d\u00ebbimit t\u00eb t\u00eb Krishter\u00ebve nga ajo qytez\u00eb fort e lul\u00ebzuar. Banor\u00ebt q\u00eb i shp\u00ebtuan masakrimit, u larguan n\u00eb vise t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme, n\u00eb ato t\u00eb Greqis\u00eb, n\u00eb Konstandinopoj\u00eb etj. Nd\u00ebrkaq kujtimi dhe mall\u00ebngjimi p\u00ebr vendlindjen ishte i fuqish\u00ebm.<\/p>\n
Shembulli q\u00eb na vjen nga ky Kodik – fond i Arkivit Qendror t\u00eb Shtetit – \u00ebsht\u00eb me vlera edhe p\u00ebr dit\u00ebt e sotme. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr m\u00ebnyr\u00ebn se si nisma t\u00eb vogla t\u00eb shoq\u00ebruara nga kontributi qoft\u00eb dhe simbolik i besimtar\u00ebve mund t\u00eb b\u00ebhen shkas p\u00ebr ngjarje t\u00eb mrekullueshme shum\u00ebdimensionale.<\/p>\n
N\u00eb sh\u00ebnim referohet se nj\u00eb besimtar nga Hormova, Kristo – Ki\u00e7o Qurku, i vendosur n\u00eb Gjirokast\u00ebr, kontribuon maksimalisht n\u00eb rihapjen e manastirit. Interesimit t\u00eb tij i p\u00ebrgjigjet si parakusht i domosdosh\u00ebm vullneti i Episkopit t\u00eb asaj kohe, dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr nj\u00eb prift i mbetur i ve me rr\u00ebnj\u00eb hormovite – Anastasi – q\u00eb qethet murg dhe i thirrur pater Agapios, vendoset si igumen n\u00eb manastir. E shoq\u00ebron gjithashtu, duke u qethur murgesh\u00eb, tetoja e tij q\u00eb u thirr motra Zinovia, e cila sh\u00ebrbeu s\u00eb bashku me nj\u00eb tjet\u00ebr mot\u00ebr, murgesh\u00ebn Angjeliqi.<\/p>\n
Kjo histori e mrekullueshme ndodhi n\u00eb vitin 1870. Nd\u00ebrkaq q\u00eb, me sa duket, pavar\u00ebsisht faktit se qyteza ishte shkat\u00ebrruar dhe popullsia ishte krejt e re dhe jo e krishter\u00eb, pronat e manastirit ishin respektuar dhe nuk referohen pengesa n\u00eb ushtrimin e s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb tij p\u00ebr t’i p\u00ebrdorur. Konfirmohet kjo si nga kadastra e kujdesshme q\u00eb referon toponimit\u00eb, kufitar\u00ebt dhe sip\u00ebrfaqet e parcel\u00ebzave, por edhe nga analiza e t\u00eb ardhurave t\u00eb manastirit.<\/p>\n
Ky nj\u00eb m\u00ebsim gjithashtu me shum\u00eb vler\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb aspekt edhe p\u00ebr sot. Madje vitet e nd\u00ebrprerjes s\u00eb ushtrimit t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs mbi pasurit\u00eb e paluajtshme t\u00eb manastireve tona \u00ebsht\u00eb thuajse nj\u00ebsoj, nd\u00ebrkaq q\u00eb rinjohja dhe rikthimi aspak t\u00eb ngjashme.<\/p>\n
Nism\u00ebn, natyrisht, e p\u00ebrqafuan fort dhe e mb\u00ebshtet\u00ebn m\u00eb se dhjet\u00eb familje hormovit\u00ebsh t\u00eb vendosura n\u00eb Konstandinopoj\u00eb, q\u00eb ishin t\u00eb interesuar jo vet\u00ebm n\u00eb rithemelimin e manastirit por edhe n\u00eb vitet m\u00eb pas. Sikund\u00ebr dhe Ki\u00e7o Qurku.<\/p>\n
Pjesa tjet\u00ebr e t\u00eb ardhurave t\u00eb nevojshme p\u00ebr p\u00ebrballimin e shpenzimeve p\u00ebrb\u00ebhet nga t\u00eb ardhura nga tokat dhe prodhimi i tyre n\u00eb drith\u00ebra, bag\u00ebtia q\u00eb mbar\u00ebshtonte manastiri (madje duke pun\u00ebsuar njer\u00ebz), por edhe nga misteret q\u00eb kryheshin n\u00eb t\u00eb. Nga pesha e k\u00ebtyre t\u00eb fundit, mund t\u00eb nxirret p\u00ebrfundimi se nj\u00eb komunitet i denj\u00eb besimtar\u00ebsh nga zona p\u00ebrreth kishin respekt dhe p\u00ebrd\u00ebllim t\u00eb madh p\u00ebr manastirin, duke kryer atje dyzetdit\u00ebshin e f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb porsalindur, pag\u00ebzime, ajazma etj.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa nuk e dim\u00eb se p\u00ebr sa vite vijoi s\u00eb funksionuari Manastiri i Shenjt\u00eb i Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Hormov\u00eb, e sigurt \u00ebsht\u00eb se ky nuk \u00ebsht\u00eb rasti i vet\u00ebm n\u00eb historin\u00eb dhe gjeografin\u00eb e trevave q\u00eb u referohemi.<\/p>\n
Aktualisht g\u00ebrmadhat e themeleve t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb tij jan\u00eb t\u00eb dukshme…<\/p>\n
(Korresp. NGJALLJA)<\/p>\n
N\u00eb foto: Hormov\u00eb, rr\u00ebnoja t\u00eb mbetura nga Manastiri i Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Artikulli prezanton dokumentin nga Arkivi Qendror i Shtetit (Fashikulli 139) p\u00ebr Manastirin e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Hormov\u00eb, q\u00eb u rithemelua m\u00eb 1870 pas shkat\u00ebrrimit nga Ali Pash\u00eb Tepelena, fal\u00eb kontributit t\u00eb besimtarit Kristo Qurku dhe priftit Anastasi (pater Agapios). Tregon vlerat e ruajtjes s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kishtare.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"9 (345)","viti":"2021","muaji":"Shtator","muaji_numer":"9","dita":"","faqet":"[6]","fjale_kyce":"[\"Manastiri i Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs\", \"Hormov\u00eb\", \"Mitropolia e Driinupolit\", \"Gjirokast\u00ebr\", \"Arkivi Qendror i Shtetit\", \"Ali pash\u00eb Tepelena\", \"Kristo Ki\u00e7o Qurku\", \"pater Agapios\", \"Konstandinopoj\u00eb\", \"Patriarkana Ekumenike\"]","permbledhje":"Artikulli prezanton dokumentin nga Arkivi Qendror i Shtetit (Fashikulli 139) p\u00ebr Manastirin e Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs n\u00eb Hormov\u00eb, q\u00eb u rithemelua m\u00eb 1870 pas shkat\u00ebrrimit nga Ali Pash\u00eb Tepelena, fal\u00eb kontributit t\u00eb besimtarit Kristo Qurku dhe priftit Anastasi (pater Agapios). Tregon vlerat e ruajtjes s\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kishtare.","autori":"Korresp. NGJALLJA","kategoria":"Histori kishtare \/ Manastire","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[11464],"ngjallja_autori":[10977],"ngjallja_viti":[11333],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89931","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-histori-kishtare-manastire","ngjallja_autori-korresp-ngjallja","ngjallja_viti-11333","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n