Komiteti i Pasuris\u00eb Bot\u00ebrore i Unesco-s, me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb deklarate n\u00eb korrik t\u00eb vitit 2021, shprehu mospajtimin me vendimet e qeveris\u00eb turke p\u00ebr t\u00eb transformuar n\u00eb xhami Kish\u00ebn e Sh\u00ebn Sofis\u00eb n\u00eb Stamboll dhe manastirin e Koras.<\/p>\n
N\u00eb sesionin e tij t\u00eb 44-t (23 korrik 2021), ky organiz\u00ebm, p\u00ebrfaq\u00ebsues i 21 vendeve, ka shprehur keqardhjen ndaj k\u00ebtij vendimi, me gjith\u00eb thirrjet e vazhdueshme q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur statusin si muze t\u00eb tyre, t\u00eb hapur p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb. Turqia ka mbi 82 mij\u00eb xhami dhe vet\u00ebm 438 muze.<\/p>\n
Shqet\u00ebsimi \u00ebsht\u00eb sepse nuk ka garanci t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr aksesin nga t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb t\u00eb dy monumenteve, q\u00eb tashm\u00eb jan\u00eb n\u00ebn kontrollin e autoriteteve fetare islamike. N\u00eb deklarat\u00eb i k\u00ebrkohet qeveris\u00eb turke nj\u00eb raport p\u00ebr mir\u00ebmbajtjen e tyre brenda shkurtit 2022, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb m\u00ebtejsh\u00ebm. Sipas rregullave t\u00eb Unesco-s, njohja si e mir\u00eb mbar\u00ebbot\u00ebrore i imponon shteteve t\u00eb mos ndryshojn\u00eb statusin e tyre pa dialog paraprak.<\/p>\n
Kjo nuk ndodhi me k\u00ebto dy kisha muze dhe mbase do t\u00eb thot\u00eb heqje e njohjes, me efekte negative p\u00ebr imazhin e vendit dhe t\u00eb ardhurave nga turizmi. N\u00eb tetorin e vitit 2020, nj\u00eb delegacion i Unesco-s i kishte vizituar t\u00eb dy monumentet.<\/p>\n
Andrey Azoulay, drejtore e p\u00ebrgjithshme e Unesco-s, ka th\u00ebn\u00eb: “Sh\u00ebn Sofia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kryevep\u00ebr arkitektonike dhe nj\u00eb d\u00ebshmi unike e takimit midis Evrop\u00ebs dhe Azis\u00eb n\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve. Statusi i saj si muze reflekton universalitetin e trash\u00ebgimis\u00eb s\u00eb saj dhe e b\u00ebn nj\u00eb simbol t\u00eb fuqish\u00ebm dialogu”.<\/p>\n
Ernesto Ottone Ramirez, z\u00ebvend\u00ebsdrejtor p\u00ebr kultur\u00ebn, shtoi: “\u00cbsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb t\u00eb diskutohet paraprakisht me Unesco-n \u00e7do vendim p\u00ebr modifikim, i cili ka rrjedhoja ndaj mund\u00ebsis\u00eb fizike p\u00ebr ta vizituar, mbi struktur\u00ebn e godin\u00ebs, mbi pasurit\u00eb e l\u00ebvizshme dhe mbi administrimin e monumentit”.<\/p>\n
Majin e kaluar, nj\u00eb zon\u00eb manastirale e kish\u00ebs siriake, ku p\u00ebrfshihen kisha dhe nd\u00ebrtesa kishtare, u fut n\u00eb list\u00ebn e pasuris\u00eb bot\u00ebrore t\u00eb Unesco-s, por edhe ky vendim tani duket se do t\u00eb vihet n\u00eb diskutim.<\/p>\n
Transformimi i “Sh\u00ebn Sofis\u00eb” dhe “Koras” ka l\u00ebnduar, mbi t\u00eb gjitha, kishat e krishtera dhe ve\u00e7an\u00ebrisht at\u00eb Orthodhokse. Pas shum\u00eb prononcimesh t\u00eb tjera, n\u00eb fillim t\u00eb qershorit, Patriarku Ekumenik, Vartholomeu, ka kujtuar se “Sh\u00ebn Sofia” ka qen\u00eb: “p\u00ebr 900 vjet selia e paraardh\u00ebsve t\u00eb mi dhe mbetet nj\u00eb sanktuar shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, thell\u00ebsisht i respektuar dhe i nderuar nga t\u00eb krishter\u00ebt orthodhoks\u00eb si dhe nd\u00ebrtesa m\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuese e qytet\u00ebrimit mij\u00ebvje\u00e7ar t\u00eb Perandoris\u00eb Bizantine”.<\/p>\n
M\u00eb 13 maj, kryetari i Diyanet, organizmi m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb vend i mysliman\u00ebve sunit\u00eb, doli n\u00eb minbar (vendi nga flitet n\u00eb xhami) duke mbajtur nj\u00eb shpat\u00eb, duke konfirmuar t\u00eb drejt\u00ebn islamike mbi godin\u00ebn e fituar me luft\u00eb. Pak dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, presidenti Erdogan p\u00ebruroi nj\u00eb xhami n\u00eb sheshin “Taksim”, duke e quajtur dialog godinash me “Sh\u00ebn Sofin\u00eb” q\u00eb gjendet jo larg q\u00eb aty dhe kthimin e saj n\u00eb xhami e quajti si gj\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vitit 2020, si “gurin e \u00e7muar t\u00eb kuror\u00ebs”…<\/p>\n
Lorenzo Prezzi
\nwww.settimananews.it<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
UNESCO n\u00eb sesionin e 44-t (23 korrik 2021) shprehu mospajtimin me vendimet e Turqis\u00eb p\u00ebr t\u00eb transformuar Sh\u00ebn Sofin\u00eb dhe manastirin e Koras n\u00eb xhami. I k\u00ebrkohet Turqis\u00eb raport mir\u00ebmbajtjeje deri n\u00eb shkurt 2022. P\u00ebrfshihen deklaratat e Andrey Azoulay, Ernesto Ottone Ramirez, Patriarkut Ekumenik Vartholomeu dhe Erdoganit.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"7 (343)","viti":"2021","muaji":"Korrik","muaji_numer":"7","dita":"23","faqet":"[11]","fjale_kyce":"[\"Sh\u00ebn Sofia\", \"UNESCO\", \"Turqia\", \"Stamboll\", \"Kora\", \"xhami\", \"Erdogan\", \"Patriarku Vartholomeu\", \"Diyanet\", \"Andrey Azoulay\", \"trash\u00ebgimi bot\u00ebrore\"]","permbledhje":"UNESCO n\u00eb sesionin e 44-t (23 korrik 2021) shprehu mospajtimin me vendimet e Turqis\u00eb p\u00ebr t\u00eb transformuar Sh\u00ebn Sofin\u00eb dhe manastirin e Koras n\u00eb xhami. I k\u00ebrkohet Turqis\u00eb raport mir\u00ebmbajtjeje deri n\u00eb shkurt 2022. P\u00ebrfshihen deklaratat e Andrey Azoulay, Ernesto Ottone Ramirez, Patriarkut Ekumenik Vartholomeu dhe Erdoganit.","autori":"Lorenzo Prezzi","kategoria":"Lajme nd\u00ebrkomb\u00ebtare \/ Trash\u00ebgimi kulturore","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[11436],"ngjallja_autori":[11437],"ngjallja_viti":[11333],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89901","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-lajme-nderkombetare-trashegimi-kulturore","ngjallja_autori-lorenzo-prezzi","ngjallja_viti-11333","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n