20 vjet m\u00eb par\u00eb dhe sot<\/p>\n
Rreziku i madh dhe real<\/p>\n
p\u00ebr Kish\u00ebn dhe Autoqefalin\u00eb – asfiksia ekonomike<\/p>\n
D<\/p>\n
uke rishfletuar koleksionet e \u201cNgjallja\u201d, mars 1993, ndesha editorialin me titull \u201cNj\u00eb rrezik i madh p\u00ebr autoqefalin\u00eb: asfiksia ekonomike\u201d. Kalojangaparagrafi n\u00eb paragraf dhe kisha dy ndjesi: at\u00eb t\u00eb arritjeve dhe hopit t\u00eb jasht\u00ebza- konsh\u00ebm t\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb k\u00ebto dy dekada, por… Por edhe t\u00eb faktit se shum\u00eb nga ato probleme mbeten po aq aktuale dhe sot… N\u00eb mos edhe m\u00eb tep\u00ebr!<\/p>\n
Ne artikull shkruhej se ka qarqe q\u00eb \u201cshtiren se p\u00ebrpiqen ta shp\u00eb- tojn\u00eb Kish\u00ebn nga rreziku i t\u00eb pa- surit n\u00eb krye t\u00eb nj\u00eb Kryepiskopi me origjin\u00eb jo shqiptare…\u201d, por gjetk\u00eb e kan\u00eb q\u00ebllimin dhe gjetk\u00eb \u00ebsht\u00eb rreziku q\u00eb i k\u00ebrc\u00ebnohet Auto- qefalis\u00eb… \u201cK\u00ebrc\u00ebnimi themelor p\u00ebr Autoqefalin\u00eb \u00ebsht\u00eb varf\u00ebria ekonomike…\u201d<\/p>\n
Dhe m\u00eb tej flitej p\u00ebr gjendjen q\u00eb la persekutimi ateist dhe p\u00ebr kthi- min e pronave, manastireve, p\u00ebr nd\u00ebrtimin e kishave, shkollave, objekteve administrative etj… Po si paraqitet gjendja sot? A ka shum\u00eb ndryshime?<\/p>\n
Nga ato q\u00eb p\u00ebrmendeshin n\u00eb artikull, Manastiri i Ardenic\u00ebs u kthye n\u00eb vitin 1995 (pas nd\u00ebrhyr- jeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare), kisha e Sh\u00ebn Prokopit u kthye po n\u00eb at\u00eb koh\u00eb (por nuk plot\u00ebsohen dokumentet dhe nuk lejohet t\u00eb rind\u00ebrtohet); kisha \u201cBurimi Jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebs\u201d n\u00eb Kor\u00e7\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb muze dhe vet\u00ebm nj\u00eb pjes\u00eb \u00ebsht\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr sh\u00ebrbesa; Akademia Teologjike u nd\u00ebrtua pa asnj\u00eb ndihm\u00eb n\u00eb Manastirin e Sh\u00ebn Vlashit (i cili u rind\u00ebr- tua nga hi\u00e7i… pasi Kisha ribleu tokat e saj); Kryepiskopata u ve- ndos n\u00eb nj\u00eb godin\u00eb t\u00eb bler\u00eb dhe t\u00eb rikonstruktuar me fondet e gjetura nga Kryepiskopi (pa asnj\u00eb mb\u00ebshte- tje nga shteti). Vet\u00ebm p\u00ebr Kish\u00ebn Katedrale u dha nj\u00eb kompensim p\u00ebr truallin e z\u00ebn\u00eb nga Hotel Tirana.<\/p>\n
Edhe shumica d\u00ebrrmuese e kisha- ve, objekteve administrative, shko- llave, klinikave u nd\u00ebrtuan me fo- ndet e Kish\u00ebs n\u00eb troje t\u00eb blera nga vet\u00eb ajo, pa ndihm\u00eb nga shteti. Shumica e ikonave dhe e sendeve t\u00eb shenjta ndodhen ende n\u00eb duart e shtetit. Kishat monument admini- strohen ende nga shteti. Arkivat e Kish\u00ebs jan\u00eb ende n\u00eb zot\u00ebrim t\u00eb shtetit (q\u00eb nxjerr edhe t\u00eb ardhura nga p\u00ebrdorimi i tyre). Jan\u00eb kthyer tep\u00ebr pak troje rreth kishave dhe atje ku nuk ka interesa t\u00eb \u201cve\u00e7anta\u201d (kujtojm\u00eb Kakomen\u00eb…).<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb ringritje q\u00eb ngjan me nj\u00eb mrekulli, m\u00eb shum\u00eb jan\u00eb p\u00ebrdorur donacione bujare nga i gjith\u00eb globi, t\u00eb mbledhura me shum\u00eb mund nga Kryepiskopi Anastas, p\u00ebr t\u00eb ringritur at\u00eb \u00e7ka ishte shkat\u00ebrruar. Mb\u00ebshtetja e shtetit ka qen\u00eb tep\u00ebr e pak\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb inekzistente. T\u00eb ar- dhurat nga kishat mjaft t\u00eb pakta. T\u00eb ardhurat nga pronat tep\u00ebr minimale. Edhe nj\u00eb fond i posa\u00e7\u00ebm nga shteti, i dh\u00ebn\u00eb koh\u00ebt e fundit, p\u00ebr rrogat e punonj\u00ebsve t\u00eb komunite- teve fetare (nism\u00eb q\u00eb sidoqoft\u00eb, si<\/p>\n
e para, duhet p\u00ebrsh\u00ebndetur), \u00ebsht\u00eb krejt e pamjaftueshme dhe nuk ka asnj\u00eb krahasim as me d\u00ebmet e p\u00ebsuara, as me nevojat reale.<\/p>\n
Por, k\u00ebrkesat vijn\u00eb n\u00eb rritje, duke nisur nga rrogat e klerik\u00ebve, nevoja p\u00ebr meremetime e nd\u00ebrtime t\u00eb reja, p\u00ebr katekizmin, etj., pa folur pastaj p\u00ebr rolin q\u00eb i takon t\u00eb luaj\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb m\u00eb t\u00eb vuajtur- ve, si p.sh. mensat p\u00ebr personat n\u00eb nevoj\u00eb; p\u00ebr arsimin dhe sh\u00ebndet\u00eb- sin\u00eb etj.<\/p>\n
K\u00ebto nevoja b\u00ebhen edhe m\u00eb t\u00eb mprehta, pasi dy dekada nga liria e besimit donacionet sa vijn\u00eb e zbe- hen dhe konjukturat nd\u00ebrkomb\u00ebtare kan\u00eb ven\u00eb n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi dhe dhuru- esit m\u00eb bujar\u00eb.<\/p>\n
Kisha ka edhe disa t\u00eb ardhura, si nga punishtja e qirinjve, ekonomi ndihm\u00ebse, godina t\u00eb dh\u00ebna me qira, donacione t\u00eb besimtar\u00ebve (m\u00eb shum\u00eb nga njer\u00ebzit me t\u00eb ardhura t\u00eb pakta sesa nga biznesi!), por t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb pamjaftueshme p\u00ebr t\u00eb mbuluar qoft\u00eb edhe rrogat e kle- rik\u00ebve (pa ndihmat e donacionet nga bota).<\/p>\n
Ndaj \u00ebsht\u00eb nevoja p\u00ebr nj\u00eb nd\u00ebr- gjegj\u00ebsim t\u00eb besimtar\u00ebve, por edhe t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb problem, se k\u00ebto \u00e7\u00ebshtje u takon atyre t\u2019i marrin p\u00ebrsip\u00ebr. Si\u00e7 ka qen\u00eb p\u00ebr shekuj tradita, e nd\u00ebrprer\u00eb nga regjimi ateist. Jan\u00eb k\u00ebta besimtar\u00eb, me t\u00eb ardhura t\u00eb pakta ose me biznese, q\u00eb duhet t\u2019i rikthehen k\u00ebsaj tradite, p\u00ebr t\u00eb kontribuuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb rre- gullt p\u00ebr mbar\u00ebvajtjen e Kish\u00ebs. Dhe q\u00eb, sigurisht, do ken\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn t\u00eb interesohen edhe se si jan\u00eb p\u00ebr- dorur ato \u00e7ka kan\u00eb dhuruar.<\/p>\n
Artikulli i 20 vjet\u00ebve m\u00eb par\u00eb p\u00ebrfundonte me nj\u00eb paragraf q\u00eb ting\u00ebllon po aq aktual e paralaj- m\u00ebrues edhe sot: \u201cLe t\u00eb pushojn\u00eb p\u00ebrpjekjet q\u00eb po b\u00ebjn\u00eb disa qarqe p\u00ebr t\u00eb \u00e7orientuar opinionin pu- blik me vring\u00ebllim\u00ebn e rreziqeve imagjinare. Rreziku i madh q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnon Autoqefalin\u00eb… \u00ebsht\u00eb asfiksia ekonomike, q\u00eb ia kan\u00eb imponuar t\u00eb fuqishmit e ndry- sh\u00ebm… duke i maskuar synimet e tyre me bunker\u00eb t\u00eb rinj prej le- tre, shpifjesh, gjojap\u00ebr t\u2019u mbroj- tur nga nj\u00eb armik i paqen\u00eb…\u201d<\/p>\n
Thoma Dhima<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Mars 2013.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"3 (243)","viti":"2013","muaji":"Mars","muaji_numer":"3","dita":"","faqet":"[3]","fjale_kyce":"[\"vjet\", \"par\u00eb\", \"Rreziku\", \"madh\", \"real\"]","permbledhje":"Material nga Mars 2013.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11331],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89624","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11331","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n