Kur politika provokon<\/p>\n
Kur politika provokon<\/p>\n
Nga Dr. Vasil Tushi<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb ardhur keq, kur n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb m\u00ebrzitshme me shi, kur gjat\u00eb nj\u00eb periudhe t\u00eb tensionuar, qoft\u00eb edhe p\u00ebr shkak t\u00eb rutin\u00ebs, i drejtohesh teatrit t\u00eb qytetit me shpres\u00eb se do ta ndryshosh disi gje- ndjen emocionale, aq m\u00eb tep\u00ebr kur titulli i dram\u00ebs q\u00eb vihet n\u00eb sken\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb se shpirt\u00ebror, \u201cSh\u00ebn M\u00ebria e Beratit\u201d, dhe kur n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend, n\u00eb institucionin e teatrit, i cili q\u00eb n\u00eb koh\u00ebn antike kur lindi, e deri m\u00eb sot konsiderohet si nj\u00eb nd\u00ebr institucio- net e edukimit, shikon di\u00e7ka m\u00eb shu- m\u00eb se absurde, m\u00eb shum\u00eb se ana- kronike dhe ofenduese, shikon t\u00eb dramatizuar nj\u00eb akt rruga\u00e7\u00ebrie, nj\u00eb blasfemi.<\/p>\n
Goditet Besimi Orthodhoks, fy- het institucioni m\u00eb i lart\u00eb shpirt\u00ebror i besimit Orthodhoks, Patriarkana Ekumenike dhe ofendohen shenjto- r\u00ebt e saj. Skenari p\u00ebr njer\u00ebzit n\u00eb mo- sh\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb reminishenc\u00eb e vepra- ve t\u00eb Realizmit Socialist, aq e v\u00ebrte- t\u00eb \u00ebsht\u00eb kjo gj\u00eb, sa kur del jasht\u00eb n\u00eb fuajen\u00eb e teatrit, m\u00eb shum\u00eb se i indinjuar nga ajo q\u00eb ke par\u00eb, t\u00eb du- ket sikur lexon ende parull\u00ebn e madhe pozante t\u00eb dikurshme me fjal\u00ebt e \u201cshokut Enver\u201d q\u00eb dikur sundonte hollin e k\u00ebtij teatri se: \u201cShkrimtar\u00eb dhe artist\u00eb jan\u00eb ndih- m\u00ebs t\u00eb Partis\u00eb n\u00eb edukimin komu- nist t\u00eb masave…\u201d. Tashm\u00eb ka ko- h\u00eb q\u00eb Besimi Orthodhoks po goditet gjithandej n\u00eb m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme, por t\u00eb arrihet deri k\u00ebtu, sa t\u00eb provo- kohen ndjenjat e nj\u00eb komuniteti t\u00eb<\/p>\n
t\u00ebr\u00eb n\u00eb nj\u00eb qytet me tradita thell\u00eb- sisht orthodhokse, \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb sfid\u00eb imorale.<\/p>\n
E theksoj k\u00ebt\u00eb fjal\u00eb, pasi po sy- nohet t\u00eb vazhdohet akoma m\u00ebsimi dhe pasurimi i historis\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet mitit dhe p\u00ebrrallave, n\u00ebp\u00ebrmjet shpif- jeve dhe trillimeve. Faktet historike t\u00eb manipuluara tashm\u00eb p\u00ebrpiqen t\u00eb marrin hipostat \u201cshkencor\u201d jo m\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet bibliografive t\u00eb manipu- luara, dhe t\u00eb v\u00ebrtetave gjysmake, n\u00eb kontekstin e asaj q\u00eb na p\u00eblqen dhe na b\u00ebn pun\u00eb si\u00e7 ka qen\u00eb zakon, por n\u00ebp\u00ebrmjet infrastruktur\u00ebs n\u00eb dukje artistike, duke luajtur dhe manipuluar me ndjenjat e njer\u00ebzve.<\/p>\n
Akti \u00ebsht\u00eb m\u00eb se i pamoralsh\u00ebm kur patriotizmi shitet nga ata njer\u00ebz, q\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se dy dekada ka- n\u00eb qen\u00eb n\u00eb krye t\u00eb politik\u00ebs imorale t\u00eb k\u00ebtij vendi, duke sjell\u00eb pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb kolaps t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm, q\u00eb p\u00ebr- jetojm\u00eb sot, madje nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e tyre kan\u00eb qen\u00eb nga ato hije t\u00eb mo\u00e7- me q\u00eb dikur, para viteve n\u00ebnt\u00eb- dhjet\u00eb, ia kan\u00eb mbajtur diellin k\u00ebtij vendi dhe nuk e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb shk\u00ebl- qej\u00eb si duhet mbi k\u00ebt\u00eb popull t\u00eb var- f\u00ebr. Le ta tregonin t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb patriotizmin dhe atdhedashu- rin\u00eb e tyre k\u00ebta njer\u00ebz, duke punuar realisht dhe duke krijuar, p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e njer\u00ebzve dhe jo duke shar\u00eb e ofenduar, p\u00ebr kapitale politike dhe materiale. Koha, ky gjykat\u00ebs i drejt\u00eb i jep hakun gjithkujt; tashm\u00eb t\u00eb gje- ndur zbuluar dhe t\u00eb kompromen- tuar p\u00ebr sa kan\u00eb b\u00ebr\u00eb ose edhe p\u00ebr<\/p>\n
sa kan\u00eb pasur mund\u00ebsi dhe nuk e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb, p\u00ebrpiqen ta shkarkojn\u00eb barr\u00ebn gjetk\u00eb, plot patos at\u00ebher\u00eb, si\u00e7 dalin t\u00eb ngopur nga ka\u00e7amaku i politik\u00ebs, q\u00eb u ka siguruar mbi t\u00eb gjitha mir\u00ebqenie, mprehim pall\u00ebn ose pen\u00ebn e patriotizmit, p\u00ebr t\u2019u dukur burra t\u00eb mir\u00eb dhe patriot\u00eb. Ndoshta k\u00ebt\u00eb ka pasur parasysh edhe filozofi i madh Ni\u00e7e, kur dekla- ronte se p\u00ebr koh\u00ebn kur jetojm\u00eb, patriotizmi \u00ebsht\u00eb streha e fundit e t\u00eb degjeneruarve.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa tani dy fjal\u00eb p\u00ebr sa i p\u00ebr- ket Patriarkan\u00ebs dhe shenjtit t\u00eb madh, Sh\u00ebn Kozmait t\u00eb Etolis\u00eb apo t\u00eb Kolkondasit, i cili e mbrojti me gjakun e tij doktrin\u00ebn e besimit, t\u00eb cil\u00ebt p\u00ebrb\u00ebn\u00eb subjektin e dram\u00ebs s\u00eb zotit N. Dokle.<\/p>\n
Patriarkana \u00ebsht\u00eb organi m\u00eb i lart\u00eb shpirt\u00ebror i Besimit Orthodhoks, konsiderohet Kisha M\u00ebm\u00eb q\u00eb q\u00eb- ndron n\u00eb krye t\u00eb patriarkanave dhe kryepeshkoptave t\u00eb Bot\u00ebs Ortho- dhokse. \u00c7do kish\u00eb orthodhokse n\u00eb bot\u00eb e respekton Patriarkan\u00ebn e Hirshme t\u00eb Konstandinopoj\u00ebs, si t\u00eb par\u00ebn n\u00eb mes t\u00eb t\u00eb barabartave. Hi- storia e Kish\u00ebs son\u00eb Orthodhokse n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb e lidhur me T\u00eb. Kur Kisha jon\u00eb ka mundur t\u00eb krijoj\u00eb kushtet p\u00ebr nj\u00eb indipendenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb, Patriarkana e Shenjt\u00eb i ka dh\u00ebn\u00eb Tomosin, n\u00eb vitin 1937, pra i ka siguruar qysh at\u00ebher\u00eb Autoqe- falin\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb Orthodhokse t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Shum\u00eb episkop\u00eb t\u00eb (Vijon n\u00eb faqen 10)<\/p>\n
(Vijon nga faqja 9)<\/p>\n
nderuar shqiptar\u00eb si Kristofor Kissi, Joakim Martiniani etj., kan\u00eb pasur edhe poste drejtuese brenda strukturave shpirt\u00ebrore t\u00eb saj. \u00c7do ofez\u00eb e n\u00ebnkuptuar ose e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb kund\u00ebr saj p\u00ebr ne Orthodhoks\u00ebt, dhe p\u00ebr \u00e7do orthodhoks t\u00eb v\u00ebr- tet\u00eb p\u00ebrb\u00ebn blasfemi.<\/p>\n
P\u00ebr sa i p\u00ebrket Sh\u00ebn Kozmait, ai u martirizua p\u00ebr t\u00eb ruajtur Besimin e past\u00ebr Orthodhoks; ai ka kontributin e madh pasi me fjal\u00ebn dhe shem- bullin e tij frenoi islamizimin e nj\u00eb pjese t\u00eb madhe t\u00eb popullsis\u00eb, di\u00e7ka t\u00eb till\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb edhe Sh\u00ebn Nikodhimi i Vithkuqit, i cili u martirizua prej t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebve armiq t\u00eb Orthodhoksis\u00eb n\u00eb Berat, t\u00eb nj\u00ebj- t\u00ebn gj\u00eb ka b\u00ebr\u00eb dhe Sh\u00ebn Kristo Kopshtari nga P\u00ebrmeti e dhjet\u00ebra e dhjet\u00ebra shenjtor\u00eb t\u00eb njohur e t\u00eb panjohur n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend. K\u00ebta shenjtor\u00eb p\u00ebr vet\u00eb universalitetin e besimit, nderohen nga e gjith\u00eb Bota Orthodhokse, brenda s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb absurde t\u00eb ket\u00eb ndasi etnike.<\/p>\n
P\u00ebr Sh\u00ebn Kozman\u00eb, aq i madh \u00ebsht\u00eb nderimi, sa pothuajse gjysma e t\u00eb krishter\u00ebve burra t\u00eb Myzeqes\u00eb mbajn\u00eb edhe sot emrin e tij, p\u00ebr nde- rim e kujtim t\u00eb shenjtit. Ky shenjt \u00ebsht\u00eb nderuar dhe jan\u00eb ngritur tempuj n\u00eb kujtim t\u00eb tij, madje edhe nga jo t\u00eb krishter\u00ebt, qysh n\u00eb shekullin XIX. Kujtimi dhe shenjt\u00ebrimi i tij q\u00eb kurr\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim, mbrohej dhe nderohej n\u00eb Shqi- p\u00ebri edhe n\u00eb koh\u00ebn e p\u00ebrndjekjes s\u00eb eg\u00ebr ateiste. Profecit\u00eb dhe doktrina e Sh\u00ebn Kozmait jan\u00eb gj\u00ebrat m\u00eb t\u00eb shenjta q\u00eb mban, ruan dhe kultivon dheu i shenjt\u00eb i Myzeqes\u00eb, i ujitur nga gjaku i martir\u00eb-<\/p>\n
ve. Esht\u00eb pik\u00ebrisht Besimi i Krishter\u00eb Orthodhoks q\u00eb krijon, pasuron dhe ruan vlerat m\u00eb t\u00eb mira shpirt\u00ebrore dhe materiale t\u00eb k\u00ebtij vendi. Mendja dhe shpirti i zjarrt\u00eb i k\u00ebtij besimi, kan\u00eb nxjerr\u00eb artist\u00eb t\u00eb shquar si prifti Onufri, protopapa nga Neokastra i cili me penelin e tij krijoi vlera unikale, nxori Voskopojarin Nektar T\u00ebrpo i cili shkroi vepr\u00ebn m\u00eb t\u00eb qarkulluar p\u00ebr koh\u00ebn n\u00eb shekullin XVIII \u201cBesimin\u201d, nxori Sh\u00ebn Kozman\u00eb e shenjtor\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb me gjakun e tyre mbrojt\u00ebn dometh\u00ebnien e k\u00ebtyre vlerave, t\u00eb cilat n\u00eb shekuj armiqt\u00eb e vlerave dhe t\u00eb Orthodhoksis\u00eb, jan\u00eb p\u00ebrpjekur t\u2019i zhdukin ose t\u2019i p\u00ebr\u00e7udnojn\u00eb. Atje ku nuk arrin dot sqepari, p\u00ebrpiqet ta kryej\u00eb pun\u00ebn e saj g\u00ebnjeshtra dhe mashtrimi.<\/p>\n
P\u00ebr sa tham\u00eb, nj\u00eb zvet\u00ebnim i till\u00eb letrar, si drama e z. Dokle, e turp\u00ebron dhe e vet\u00ebdemaskon autorin, si dhe ata q\u00eb e ngrit\u00ebn n\u00eb sken\u00eb dhe e p\u00ebrkrah\u00ebn, sidomos n\u00eb nj\u00eb qytet si Kor\u00e7a, n\u00eb kish\u00ebn katedrale \u201cBurimi Jet\u00ebdh\u00ebn\u00ebs\u201d t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs, akoma edhe sot jehojn\u00eb lutjet dhe predikimet e Sh\u00ebn Kozmait, t\u00eb cilat p\u00ebrcillen nga brezi n\u00eb brez. N\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb till\u00eb, ku qytet\u00ebrimi e tradita e thell\u00eb orthodhokse q\u00eb krijoi k\u00ebt\u00eb qytet\u00ebrim, jan\u00eb kontrasti m\u00eb i p\u00ebrshtatsh\u00ebm, p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb m\u00eb mir\u00eb n\u00eb pah sh\u00ebmtimi moral i vepr\u00ebs n\u00eb fjal\u00eb.<\/p>\n
Aq m\u00eb tep\u00ebr, kur taksat x, y, z e k\u00ebshtu me radh\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb n\u00eb rritje, q\u00eb Bashkia vjel nga ne qytetar\u00ebt kor\u00e7ar\u00eb, sh\u00ebrbejn\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb sken\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr si kjo, dhe p\u00ebr t\u00eb dema- skuar institucionin e Teatrit, ironia \u00ebsht\u00eb m\u00eb se tragjike dhe nuk mund t\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb as p\u00ebr etik\u00eb formale. O Tempora, o Mores.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Shkurt 2013.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"2 (242)","viti":"2013","muaji":"Shkurt","muaji_numer":"2","dita":"","faqet":"[9, 10]","fjale_kyce":"[\"politika\", \"provokon\"]","permbledhje":"Material nga Shkurt 2013.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11331],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89607","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11331","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n