Marr\u00eb nga gazeta \u201cSot\u201d<\/p>\n
\u201cPopullsia ortodokse shqiptare, fisnike dhe atdhetare, ka kontribuuar shekull
\npas shekulli p\u00ebr lirin\u00eb, drejt\u00ebsin\u00eb, demokracin\u00eb dhe pavar\u00ebsin\u00eb e kombit shqiptar\u201d<\/p>\n
Nga Sali LEKA<\/p>\n
Shkrimet e her\u00ebpashershme t\u00eb Pirro Priftit dhe Llukan Than\u00ebs, n\u00eb faqet e gazet\u00ebs \u201cSot\u201d, sidomos dy artikuj ku i b\u00ebjn\u00eb disa k\u00ebshilla t\u00eb buta autorit Lirim Muhaj, m\u00eb kan\u00eb p\u00eblqyer p\u00ebr rr\u00ebfimet e v\u00ebrteta dhe argumentet e goditura, q\u00eb p\u00ebrcjellin tek lexuesi i \u00e7do niveli kulturologjik, bindjeje fetare e politike, origjine shoq\u00ebrore e p\u00ebrkat\u00ebsie trevore. Lirim Muhaj, m\u00eb dat\u00ebn 2 tetor 2012, n\u00eb artikullin e tij ka fyer popullsin\u00eb ortodokse shqiptare, n\u00ebn mask\u00ebn e demaskimit absurd, me shpifje e trillime, p\u00ebr Kryepeshkopin Anastas Janullatos. Muhaj shkruan: \u201cJanullatosi mban t\u00eb fshehur n\u00ebn veladon grad\u00ebn e kolonelit t\u00eb Asfalis\u00eb greke\u201d. K\u00ebto fjal\u00eb jan\u00eb trillime mon- struoze. Asfalia e Athin\u00ebs ka pasur, ka e do t\u00eb ket\u00eb oficer\u00eb strateg\u00eb, shembull e model p\u00ebr ko- mbin e tyre dhe nuk i lypset t\u00eb gradoj\u00eb major e kolonel, as prift e as dervish, as hoxh\u00eb e myfti, as peshkop e kardinal. Kurse, p\u00ebr sa i p\u00ebrket popullsis\u00eb ortodokse shqiptare, fisnike dhe atdhetare, ajo ka kontribuuar shekull pas shekulli p\u00ebr lirin\u00eb, drejt\u00ebsin\u00eb, demokracin\u00eb dhe pava- r\u00ebsin\u00eb e kombit shqiptar.<\/p>\n
Un\u00eb jam nga treva e Sh\u00ebngjergjit, fqinj me trevat e Ben\u00eb-Bastarit, Guri i Bardh\u00eb, Marta- nesh, Shmil dhe Furrari, me dyzet e pes\u00eb fshatra. Gjat\u00eb kat\u00ebr shekujve t\u00eb pushtimit e sundimit otomanist, u vran\u00eb e u cop\u00ebtuan n\u00eb Shk\u00ebmbin e Valit, Samodit, Skuranit dhe Rozaverit 240 gra dhe vajza, se nuk pranonin t\u00eb ktheheshin n\u00eb otomane (osmane), nuk pranonin t\u00eb shk\u00ebmbe- nin veshjen e bukur e t\u00eb virtytshme ilire, me per\u00e7en e huajtur nga larg, shum\u00eb larg. Edhe n\u00eb rrug\u00ebn Kruj\u00eb-Qaf\u00eb Shtamb\u00eb, n\u00eb shk\u00ebmbin e Vaj\u00ebs u masakruan 80 gra e vajza t\u00eb reja nga osmanlinjt\u00eb, kurse helenizimi nuk ka vrar\u00eb asnj\u00eb vajz\u00eb e grua shqiptare, q\u00eb t\u2019i kthente n\u00eb greke (ortodokse).<\/p>\n
Ortodokse, kristiane, vajzat dhe grat\u00eb shqip- tare ishin, jan\u00eb dhe do t\u00eb jen\u00eb p\u00ebrs\u00ebri, edhe n\u00eb qoft\u00eb se do t\u2019i gremisin p\u00ebrs\u00ebri n\u00ebp\u00ebr shk\u00ebmbinj. Tani lind pyetja: Ku ishin djemt\u00eb dhe burrat kur i vran\u00eb k\u00ebto 320 gra t\u00eb pafajshme, si p\u00ebllumbe- sha t\u00eb mrekullueshme? K\u00ebsaj pyetjeje, un\u00eb i p\u00ebrgjigjem me k\u00ebrkes\u00ebn e lexuesve, q\u00eb duhet t\u00eb pyesin, t\u00eb flasin dhe mos t\u00eb heshtin, se jemi n\u00eb jubileun e madh t\u00eb 100-vjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb nga otomanizmi dhe jo nga hele- nizmi, as nga Kryepeshkopi Anastas. Helenizmi i Athin\u00ebs, as e ka sulmuar, as e ka pushtuar ko- mbin shqiptar, por e ka ndihmuar dhe mbrojtur<\/p>\n
\u00e7do shekull, para e pas Krishtit, kur nis\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrtoheshin Pireu, Athina, Selaniku, Kavalla, Patra, Larisa, Veria, Kosturi, Korinti, Korfuzi, Follorina, Preveza, Janina, Butrinti, Delvina, Himara, Gjirokastra, Kanina, Voskopoja, Mana- stiri, Bylisi, Apolonia, Berati, Skampini, Durr\u00ebsi, Lisi, Shkodra, Preza, Kruja dhe Petrela, e pro- jektuar dhe e themeluar nga dy v\u00ebllez\u00ebrit, Petro e Telini dhe motra e tyre Stela, kreshnike dhe fisnike. Mir\u00ebpo, pas vitit 1477, Petrela e bardh\u00eb e madh\u00ebshtore u shkretua nga ushtria mizore otomane. Kat\u00ebrqind djem dhe burra, gra dhe vajza u vran\u00eb n\u00eb zallishten e lumit Erzen, tek Shk\u00ebmbi i \u00c7ar\u00eb, ku kishin ardhur nga Zhullima, Peza, Ndroqi, Shijaku, Sukthi, Ishmi, Nikla,<\/p>\n
Thumana, Borizana, Kruja, Vora, Preza, Zall Herri, p\u00ebr t\u00eb shp\u00ebtuar Petrel\u00ebn dhe Brarin, qytetin strategjik dhe pasanik, por u shkretua manastiri, Pazari, Kisha e Zonj\u00ebs s\u00eb Bekuar, af\u00ebr shpell\u00ebs n\u00eb gryk\u00ebn gjigande t\u00eb Tujanit. U dogj e u p\u00ebrv\u00eblua banka e monedhave, n\u00eb tunelin n\u00ebntok\u00ebsor, me thesarin e madh t\u00eb florinjve. Masakr\u00ebn e grabitjes s\u00eb thesarit t\u00eb Brarit dhe historin\u00eb se ku i degdisi florinjt\u00eb e grabitur oto- mani, do t\u2019i rr\u00ebfej me k\u00ebrkes\u00ebn e lexuesve, por nuk mund t\u2019ua kthej thesarin me qytetin piktoresk t\u00eb Brarit historik, pasi pushtuesit barbar\u00eb e kan\u00eb shnd\u00ebrruar n\u00eb perla, diadema e relike t\u00eb shtrenjta p\u00ebr haremet e sulltan\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr e t\u00eb rinj t\u00eb otomanit.<\/p>\n
Por theksoj se historia e jet\u00ebs kristiane shqip- tare, aq sa \u00ebsht\u00eb tragjike dhe mizore, \u00ebsht\u00eb dhe e shk\u00eblqyeshme, aderike shembullore. Shk\u00eblqimi dhe bardh\u00ebsia kristiane ortodokse mbi tremij\u00ebvje- \u00e7are, nuk mund t\u00eb err\u00ebsohet nga g\u00eblbockat e Muhajve intrigant\u00eb e drit\u00ebshkurt\u00ebr, q\u00eb nuk shohin<\/p>\n
p\u00ebrtej hund\u00ebs s\u00eb tyre. Historin\u00eb e madhe kristiane t\u00eb kombit shqiptar nuk e kan\u00eb publikuar pes\u00eb shekuj, as n\u00eb shekullin e nj\u00ebzet\u00eb, n\u00eb koh\u00ebn e delirit absurd t\u00eb sistemit eneveristo-ramizisto- paganist. E kam obligim t\u00eb theksoj, se deri me pushtimin otoman t\u00eb vendit, kombi shqiptar kristian, i bekuar, i admiruar dhe pasanik, mbu- shur e plot\u00ebsuar me t\u00eb gjitha t\u00eb mirat e tok\u00ebs dhe t\u00eb qiellit, pas vitit 1502, p\u00ebsoi nj\u00eb atak historik nga perandoria e err\u00ebsir\u00ebs dhe delirit, q\u00eb u end si nj\u00eb p\u00eblhur\u00eb e kobshme n\u00eb vendin e shqipo- njave.<\/p>\n
Pas k\u00ebtij pushtimi barbar, 7 milion\u00eb shqiptar\u00eb u masakruan, u mbyt\u00ebn detrave, u detyruan t\u00eb ikin e t\u00eb marrin dherat e huaj, ku u strehuan, u<\/p>\n
mbrojt\u00ebn e u p\u00ebrkrah\u00ebn nga kombet kristiane t\u00eb Ballkanit e t\u00eb Evrop\u00ebs. Kombi helen, bullgar, maqedonas, serb, kroat, slloven ishin krah\u00ebhapur ndaj k\u00ebsaj popullsie shqiptare, t\u00eb larguar nga nata e terrorit osman. Vet\u00ebm kombi helen, pasardh\u00ebsit e Akilit e Priamit madh\u00ebshtor, me pes\u00eb milion\u00eb banor\u00eb, priti, ushqeu e strehoi dy milion\u00eb arvanitas, popullsi e hershme kristiane, iliro-pellazgjike mbi shtat\u00ebmij\u00ebvje\u00e7are, e krahinave bregdetare t\u00eb Jonit e Adriatikut, deri p\u00ebrtej Ulqinit e Kotorikut. Pes\u00ebqind mij\u00eb shqip- tar\u00eb i mori n\u00eb mbrojtje kombi i vog\u00ebl kalabrez, por besnik e kreshnik, n\u00eb territorin e Italis\u00eb s\u00eb Jugut. Kurse pes\u00ebqind mij\u00eb t\u00eb tjer\u00eb u p\u00ebrhap\u00ebn si zogjt\u00eb e kllo\u00e7k\u00ebs n\u00eb Italin\u00eb e Veriut, t\u00eb lodhur, t\u00eb drobitur dhe p\u00ebr dy shekuj u asimiluan, u b\u00ebn\u00eb italian\u00eb. Populli italian flet nj\u00eb lloj gjuhe, por kalabrez\u00ebt e jugut jan\u00eb krejt ndryshe nga Apeninet e Veriut.<\/p>\n
(vijon n\u00eb faqen 10)<\/p>\n
(vijon nga faqja 9)<\/p>\n
Qytezat e shkretuara kristiane shqiptare, otomanizmi i mbushi… me t\u00eb ardhur nga larg, p\u00ebrtej Anadollit…<\/p>\n
Pas vitit 1507, otomani mbylli shkollat fetare kristiane dhe ndaloi rrept\u00ebsisht shkrimin shqip. Djemt\u00eb e trev\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebngjergjit shkonin n\u00eb Athin\u00eb, Selanik dhe Janin\u00eb e m\u00ebsonin n\u00ebp\u00ebr shkollat gjuh\u00ebn dhe let\u00ebrsin\u00eb e Homerit, Eskilit, Artistotelit, Sokratit, Demostenit, Puk\u00ebvilit, Pla- tonit dhe filozof\u00ebve e dijetar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb hele- nizmit, q\u00eb n\u00eb shekujt p\u00ebrpara dhe pas Krishtit ishin shembull dhe modeli i humanizmit p\u00ebr drejt\u00ebsi, demokraci p\u00ebr mbar\u00eb kombet e Ball- kanit dhe Evrop\u00ebs.<\/p>\n
Treva e lasht\u00eb e Sh\u00ebngjergjit, me nj\u00ebzet e pes\u00eb kisha e manastire dhe shtat\u00eb shkolla fetare kristiane, u kthyen n\u00eb g\u00ebrmadha dhe murana. Fshati im, Selba, me pes\u00eb manastire e kisha dhe dy shkolla fetare u shkretuan. Manastiri i Sh\u00ebn Jaut, i Sh\u00ebn Mlliut, Kisha e Sh\u00ebn Jonit, e Sh\u00ebn Mitrit dhe Kisha e Kryqit t\u00eb Shenjt\u00eb, e nd\u00ebrtuar n\u00eb tokat e fisit t\u00eb Lekajve, me vreshta e pem\u00eb frutore t\u00eb shumta, u rr\u00ebnuan nga zjarri dhe hekuri i barbarit otoman.<\/p>\n
Fshati Selba, me pozicion t\u00eb fort\u00eb strategjik, me dy male, me kodra e lugina, me pes\u00eb gryk\u00eb- qafa t\u00eb fortifikuara, ishte nj\u00eb fshat i bardh\u00eb kristian, q\u00eb u rr\u00ebnua gur mbi gur nga otomanizmi dhe, pes\u00eb shekuj m\u00eb von\u00eb, nga nj\u00eb pushtues po kaq mizor, nga pagan\u00ebt dhe ateist\u00ebt e regjimit t\u00eb diktatur\u00ebs komuniste. Komunizmi dhe otoma- nizmi jan\u00eb dy plag\u00ebt m\u00eb t\u00eb r\u00ebnda q\u00eb ka p\u00ebrjetuar trupi i kombit shqiptar dhe sot, kur jemi n\u00eb prag t\u00eb nj\u00ebqindvjetorit t\u00eb Pavar\u00ebsis\u00eb, lufta dhe rezis- tenca e shqiptar\u00ebve kund\u00ebr k\u00ebtyre dy skalioneve t\u00eb s\u00eb keqes historike, duhet th\u00ebn\u00eb se ka qen\u00eb nj\u00eb luft\u00eb epokale dhe titanike, unikale n\u00eb historin\u00eb<\/p>\n
e gadishullit dhe kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n
Luft\u00ebrat kat\u00ebrshekullore n\u00eb pes\u00eb gryk\u00eb – qafat e Selb\u00ebs fisnike dhe kreshnike nuk i kan\u00eb publikuar, por k\u00ebto luft\u00ebra i kan\u00eb shkruar varret n\u00eb Firishte, Barbanec, Bekaj, Asnalij dhe Kafarr, vende etnike, me toponime t\u00eb lashta mbi dymb\u00eb- dhjet\u00ebmij\u00ebvje\u00e7are kristiane, iliro-pellazgjike.<\/p>\n
Nuk po tregoj numrin e burrave dhe djemve t\u00eb vrar\u00eb n\u00eb luft\u00eb me otomanin e fisit t\u00eb Lekajve dhe t\u00eb fiseve t\u00eb tjera t\u00eb Selb\u00ebs fisnike, t\u00eb Sh\u00ebn- gjergjit sojnik, t\u00eb trevave t\u00eb mrekullueshme iliro- -shqiptare, q\u00eb u kalvarizuan n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb tragjike, p\u00ebr t\u00eb mbrojtur bedenat komb\u00ebtare t\u00eb shqiptarizmit dhe identitetin kristiano-evropian t\u00eb rac\u00ebs shqiptare.<\/p>\n
T\u00eb gjitha k\u00ebto, Lirim Muhaj ose nuk i di ose b\u00ebn sikur nuk i di dhe mpreh maj\u00ebn e lapsit p\u00ebr t\u00eb nxir\u00eb Kryepeshkopin Janullatos, sikur ai t\u00eb ishte e keqja e k\u00ebtij vendi. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, duke sulmuar popullsin\u00eb ortodokse shqiptare, ajka e shqiptarizimit t\u00eb kulluar, ky zot\u00ebri tenton t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb mur midis shqiptar\u00ebve, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt feja historikisht \u00ebsht\u00eb identifikuar me kombin dhe jo me ndasit\u00eb artificiale, q\u00eb nxisin urrejtje dhe p\u00ebrjashtim.<\/p>\n
Toleranca fetare, sigurisht, q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebra an\u00eb e medaljes dhe duhet p\u00ebrsh\u00ebndetur, pasi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb na \u00e7mon bota moderne, Evropa dhe Ame- rika. Por historia nuk mund t\u00eb zhb\u00ebhet dhe aq m\u00eb keq t\u00eb drejtohet n\u00eb kanale t\u00eb err\u00ebta e t\u00eb pa- v\u00ebrteta, si\u00e7 tentojn\u00eb Muhot dhe soj e sorollopi i tyre.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrvjetor t\u00eb shenjt\u00eb historik, ne p\u00ebr- kujtojm\u00eb \u00e7lirimin e shqiptar\u00ebve nga kthetrat e otomanizmit dhe apelojm\u00eb q\u00eb historia komb\u00ebtare t\u00eb njihet nga brezat e sot\u00ebm, p\u00ebrndryshe, nj\u00eb hi- stori q\u00eb nuk njihet, p\u00ebrs\u00ebritet, dhe rrota e histo- ris\u00eb rrezikon q\u00eb t\u00eb kthehet prapa…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Nentor 2012.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"11 (239)","viti":"2012","muaji":"Nentor","muaji_numer":"11","dita":"","faqet":"[9, 10]","fjale_kyce":"[\"Popullsia\", \"ortodokse\", \"shqiptare\", \"fisnike\", \"atdhetare\"]","permbledhje":"Material nga Nentor 2012.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11330],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89526","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11330","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n