Kriza ekonomike dhe varf\u00ebria – sfida p\u00ebr Evrop\u00ebn e sotme<\/p>\n
Me ftes\u00eb t\u00eb Patriarkut Roma-
\nno-katolik t\u00eb Lisbon\u00ebs, nga 5-8 qer-
\nshor, u zhvillua n\u00eb kryeqytetin po-
\nrtugez Forumi II Katoliko – Ortho-
\ndhoks. K\u00ebt\u00eb radh\u00eb ai kishte si tem\u00eb
\n\u201cKriza ekonomike dhe varf\u00ebria.
\nSfida p\u00ebr Evrop\u00ebn e sotme.\u201d Puni-
\nmet u bashk\u00ebdrejtuan nga Mitropo-
\nliti Genadi i Sasim\u00ebs, i Patriarkan\u00ebs
\nEkumenike dhe nga Kardinali Peter
\nErdo, President i K\u00ebshillit t\u00eb Konfe-
\nrencave episkopale t\u00eb Evrop\u00ebs. Ki-
\nsha jon\u00eb u p\u00ebrfaq\u00ebsua nga Hir\u00ebsia
\ne Tij Andoni, Episkop i Kruj\u00ebs. Dy
\ntakimet e para, q\u00eb jan\u00eb gjykuar si
\np\u00ebrvoja pozitive, ishin mbajtur n\u00eb
\nTrento, Itali, m\u00eb 2008 dhe n\u00eb Ro-
\ndos, Greqi, m\u00eb 2010.<\/p>\n
Gjat\u00eb takimit u prek\u00ebn temat e kriz\u00ebs ekonomike dhe pasojat e saj p\u00ebr popullsin\u00eb e Evrop\u00ebs, par\u00eb n\u00eb drit\u00ebn e besimit t\u00eb Krishter\u00eb. Ajo u pa n\u00eb tri perspektiva: K\u00ebrkimi i ar- syeve n\u00eb origjin\u00eb t\u00eb kriz\u00ebs ekonomi- ke aktuale. K\u00ebrkimi i nj\u00eb p\u00ebrgjigje- je t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt nga ana e Kishave dhe roli i ve\u00e7ant\u00eb q\u00eb Kishat thirren t\u00eb luajn\u00eb n\u00eb k\u00ebto momente t\u00eb v\u00eb- shtira.<\/p>\n
Dit\u00ebt e takimit u sh\u00ebnuan edhe nga lutjet dhe sh\u00ebrbesat dhe shpirti v\u00ebllaz\u00ebror.<\/p>\n
N\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb punimeve u hartua nj\u00eb mesazh i p\u00ebrbashk\u00ebt drej- tuar t\u00eb krishter\u00ebve dhe t\u00eb gjith\u00eb aty- re q\u00eb ndajn\u00eb k\u00ebto shqet\u00ebsime:<\/p>\n
Nga Mesazhi i Forumit t\u00eb II-t\u00eb Katoliko-Orthodhoks<\/p>\n
…N\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb k\u00ebtij takimi, d\u00ebshirojm\u00eb t\u2019ua drejtojm\u00eb reflektimet tona t\u00eb krishter\u00ebve t\u00eb Kishave tona dhe gjith\u00eb atyre q\u00eb ndajn\u00eb shqet\u00ebsimet tona.<\/p>\n
Evropa e sotme po kalon nj\u00eb kriz\u00eb shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb. Shum\u00eb evropian\u00eb vuajn\u00eb drejtp\u00ebrdrejt pasojat e saj: ve\u00e7an\u00ebrisht papun\u00ebsin\u00eb, munges\u00ebn e perspektiv\u00ebs dhe t\u00eb shpres\u00ebs. T\u00eb gjith\u00eb evropian\u00ebt kan\u00eb shqet\u00ebsim p\u00ebr t\u00eb ardhmen e tyre.<\/p>\n
Kishat tona i kuptojn\u00eb dhe jan\u00eb t\u00eb kujdesshme ndaj k\u00ebtyre vuajtjeve dhe shqet\u00ebsimeve. Ato d\u00ebshirojn\u00eb ti drejtojn\u00eb besimtar\u00ebve t\u00eb tyre dhe t\u00eb gjith\u00eb Evropian\u00ebve nj\u00eb mesazh besimi dhe shprese. Duhet t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb kemi besim n\u00eb ndihm\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb dhe n\u00eb aft\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr t\u00eb ko- rrigjuar gabimet e s\u00eb shkuar\u00ebs dhe duhet t\u00eb sh\u00ebnojm\u00eb rrug\u00ebt e nj\u00eb t\u00eb ardhmeje drejt\u00ebsie dhe paqeje.<\/p>\n
Gjat\u00eb historis\u00eb s\u00eb saj, Evropa m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb her\u00eb ka ditur t\u00eb ko- rrigjoj\u00eb rrjedh\u00ebn e fatit t\u00eb saj, duke iu drejtuar burimeve t\u00eb mendimit dhe t\u00eb moralit t\u00eb krishter\u00eb, t\u00eb marra nga Ungjilli, nga tradita patristike dhe murg\u00ebrore, si dhe nga doktrina sociale e Kish\u00ebs, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb thesarin q\u00eb ndajn\u00eb popujt e saj.<\/p>\n
Mesazhi i Kishave ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me vendndodhjen dhe rolin e personit njer\u00ebzor n\u00eb krijimin, n\u00eb shoq\u00ebri dhe n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb jet\u00ebn ekonomike.<\/p>\n
Kishat e krishtera m\u00ebsojn\u00eb q\u00eb njeriu e gjen plot\u00ebsin\u00eb tek Per\u00ebndia, Krijuesi dhe Shp\u00ebtuesi i tij. Asgj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb bot\u00eb mund t\u00eb mbush\u00eb m\u00eb shum\u00eb njeriun. Ai thirret, duke ndjekur t\u00eb mirat e k\u00ebsaj bote, t\u00eb zbuloj\u00eb lidhjen q\u00eb e lidh me njer\u00ebzit e tjer\u00eb, n\u00eb kungim me Krijuesin.<\/p>\n
N\u00ebn ndikimin e procesit t\u00eb shekullarizimit, shum\u00eb evropian\u00eb jan\u00eb distancuar nga kjo lidhje p\u00ebrb\u00ebr\u00ebse me Per\u00ebndin\u00eb, duke k\u00ebrkuar sensin e jet\u00ebs vet\u00ebm n\u00eb horizontin tok\u00ebsor. Disa ideologji materialiste dhe hedo- niste u kan\u00eb propozuar vizione te reduktuara, q\u00eb duan t\u2019i b\u00ebjn\u00eb t\u00eb besojn\u00eb se lumturia mund t\u00eb arrihet n\u00ebp\u00ebrmjet mbledhjes s\u00eb t\u00eb mirave materiale, q\u00eb liria konsiston n\u00eb k\u00ebnaqjen e t\u00eb gjitha d\u00ebshirave, dhe se jeta n\u00eb shoq\u00ebri mund t\u00eb krijohet nga bashkimi i t\u00eb gjith\u00eb interesave privat\u00eb.<\/p>\n
Kishat v\u00ebzhgojn\u00eb q\u00eb kriza q\u00eb po kalojm\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb kriz\u00eb ekonomike. Nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb kriz\u00eb morale dhe kulturore, por m\u00eb thell\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb antropologjike dhe shpirt\u00ebrore.<\/p>\n
Kemi arritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb sepse financa \u00ebsht\u00eb shk\u00ebputur nga ekonomia reale dhe ekonomia, nga ana e saj, \u00ebsht\u00eb shk\u00ebputur nga kontrolli i vullnetit politik dhe ky i fundit, \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb nga etika.<\/p>\n
Duke marr\u00eb parasysh p\u00ebrvoj\u00ebn ton\u00eb t\u00eb pranis\u00eb s\u00eb gjall\u00eb t\u00eb Krishtit n\u00eb Kish\u00eb, besojm\u00eb se \u00ebsht\u00eb duke u kthyer te Krishti, tek gatishm\u00ebria e shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb dhe tek besimi i Krishter\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit e sot\u00ebm do t\u00eb<\/p>\n
gjejn\u00eb p\u00ebrgjigj\u00ebn e aspiratave t\u00eb tyre me t\u00eb thella.<\/p>\n
Shoq\u00ebria duhet t\u00eb organizohet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb jet\u00eb gjithmon\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb njeriut dhe jo e kund\u00ebrta. Njeriu \u00ebsht\u00eb nga natyra nj\u00eb qenie shoq\u00ebrore, q\u00eb realizohet para s\u00eb gjithash te familja. Refuzojm\u00eb individu- alizmin q\u00eb izolon personat, duke i ndar\u00eb nga nj\u00ebri-tjetri…<\/p>\n
T\u00eb krishter\u00ebt jan\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me gjith\u00eb njer\u00ebzit me vullnet t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb shoq\u00ebri m\u00eb t\u00eb drejt\u00eb e m\u00eb njer\u00ebzore…<\/p>\n
Tregu nuk duhet t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb forc\u00eb e verb\u00ebr anonime. \u00cbsht\u00eb vendi ku shk\u00ebmbehen t\u00eb mirat e nevojshme p\u00ebr zhvillimin material, shoq\u00ebror dhe shpirt\u00ebror t\u00eb personave. Tregu k\u00ebrkon t\u00eb rregullohet n\u00eb funksion t\u00eb zhvillimit integral t\u00eb personit.<\/p>\n
Nuk mund vazhdojm\u00eb t\u2019i shp\u00ebrdorojm\u00eb burimet e krijimit, t\u00eb ndotim ambientin n\u00eb t\u00eb cilin rrojm\u00eb, si\u00e7 po b\u00ebjm\u00eb. Thirrja e njeriut \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb kujdestar dhe jo grabitqar i krijimit. Sot duhet t\u00eb jemi t\u00eb nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr borxhin q\u00eb u kemi brezave t\u00eb ardhsh\u00ebm, t\u00eb cilave nuk duhet t\u2019u kalojm\u00eb nj\u00eb mjedis t\u00eb degraduar e t\u00eb pajetuesh\u00ebm…<\/p>\n
Duam t\u2019i drejtojm\u00eb fjal\u00eb nxitjeje qeverive komb\u00ebtare dhe p\u00ebrgjegj\u00ebsve t\u00eb institucioneve evropiane, p\u00ebr p\u00ebrpjekjet q\u00eb b\u00ebjn\u00eb p\u00ebr t\u00eb konkretizuar nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb drejt\u00eb dhe t\u00eb barabart\u00eb p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb nga kriza ekonomike dhe financiare, me kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr vendet q\u00eb jan\u00eb n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi.<\/p>\n
I drejtohemi faktorit t\u00eb vet\u00ebm t\u00eb aft\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb ndryshimet q\u00eb do zhvillojn\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb ton\u00eb drejt nj\u00eb stili t\u00eb ri jete: qytetar\u00ebve t\u00eb vendeve tona evropiane. N\u00ebse ky qytetar kupton nevoj\u00ebn jet\u00ebsore t\u00eb nj\u00eb ndryshimi t\u00eb zakoneve t\u00eb tij t\u00eb konsumit, p\u00ebrfaq\u00eb- suesit e tij n\u00eb instancat parlamentare do ta ndjekin, industria do p\u00ebrshtatet me zgjedhjet e tij te reja, shkolla do m\u00ebsoj\u00eb nj\u00eb model t\u00eb ri qytetarie m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkor\u00eb dhe m\u00eb solidare me t\u00eb varfrit. S\u00eb fundmi, njeriu evropian do ket\u00eb g\u00eb- zimin t\u00eb rigjall\u00ebroj\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e krishtera dhe t\u00eb kultivoj\u00eb dimensioni shpirt\u00ebror t\u00eb qenies s\u00eb tij, e vetmja gj\u00eb q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrmbush\u00eb k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr lumturi dhe kuptim…<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Gusht 2012.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"8 (235)","viti":"2012","muaji":"Gusht","muaji_numer":"8","dita":"","faqet":"[10]","fjale_kyce":"[\"Kriza\", \"ekonomike\", \"varf\u00c3\u00abria\", \"sfida\", \"p\u00c3\u00abr\"]","permbledhje":"Material nga Gusht 2012.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11330],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89442","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11330","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n