Ligjet parashikojn\u00eb qart\u00eb
\nse kush jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit p\u00ebr ruajtjen e monumenteve<\/p>\n
se kush jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit p\u00ebr ruajtjen e monumenteve<\/p>\n
– Kisha Orthodhokse ka restauruar plot\u00ebsisht 65 nga 165 objekte
\nq\u00eb mbajn\u00eb statusin monument kulture t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb kulturore-<\/p>\n
– Z. Apollon Ba\u00e7e ka k\u00ebrkuar q\u00eb Kisha Orthodhokse t\u00eb marr\u00eb n\u00eb mbrojtje kishat n\u00eb jug t\u00eb vendit, duke i mbrojtur k\u00ebshtu, edhe nga vjedhjet. Cili \u00ebsht\u00eb reagimi juaj?<\/p>\n
N\u00eb marr\u00ebveshjen e vitit 2009: ND\u00cbRMJET K\u00cbSHILLIT T\u00cb MINISTRAVE T\u00cb REPU- BLIK\u00cbS S\u00cb SHQIP\u00cbRIS\u00cb DHE KISH\u00cbS OR- THODHOKSE AUTOQEFALE T\u00cb SHQIP\u00cb- RIS\u00cb \u201cP\u00cbR RREGULLIMIN E MARR\u00cbDH\u00cb- NIEVE T\u00cb ND\u00cbRSJELLA\u201d thuhet: Objektet e kultit q\u00eb kan\u00eb statusin e monumentit t\u00eb kultur\u00ebs t\u2019i kthehen n\u00eb pron\u00ebsi Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe do t\u00eb mbrohen e trajtohen nga ligji p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore.<\/p>\n
Duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmbledhje t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt t\u00eb numrit t\u00eb k\u00ebtyre monumenteve, kemi 165 kisha monumente kulture t\u00eb periudh\u00ebs bizantine dhe pasbizantine (pa futur k\u00ebtu bazilikat rr\u00ebnoj\u00eb t\u00eb periudh\u00ebs paleokristiane), te cilat sipas detyrimit ligjor duhet t\u2019i kthehen Kish\u00ebs son\u00eb, por p\u00ebr t\u00eb cilat shteti vazhdon t\u00eb ruaj\u00eb detyrimin p\u00ebr t\u2019i mbrojtur dhe restauruar.<\/p>\n
Pra, nuk \u00ebsht\u00eb i pranuesh\u00ebm nj\u00eb kthim selektiv dhe as nuk mund t\u00eb imagjinohet, si\u00e7 t\u00eb krijohet p\u00ebrshtypja nga intervista e z. Ba\u00e7e, se shteti nuk ka m\u00eb detyrime p\u00ebr ruajtjen e tyre. Legjislacioni \u00ebsht\u00eb i qart\u00eb. Ligjet si ai penal, edhe ai i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, parashikojn\u00eb se kush jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit p\u00ebr ruajtjen e atyre monumenteve. Nuk mendojm\u00eb se \u00ebsht\u00eb e ne- vojshme t\u00eb p\u00ebrmendim k\u00ebtu fraza t\u00eb t\u00ebra t\u00eb ligjeve n\u00eb fuqi, por e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb njer\u00ebzit dhe strukturat p\u00ebrkat\u00ebse duhet t\u2019i njohin mir\u00eb k\u00ebto ligje, q\u00eb m\u00eb pas t\u2019i zbatojn\u00eb ato ashtu si\u00e7 jan\u00eb parashikuar. Monumentet ligj\u00ebrisht duhet t\u00eb mbrohen nga shteti dhe shteti \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrgatis\u00eb strukturat p\u00ebrkat\u00ebse dhe sistemin mbrojt\u00ebs t\u00eb tyre.<\/p>\n
P\u00ebrve\u00e7 kthimit t\u00eb t\u00eb gjitha kishave t\u00eb rr\u00ebmbyera<\/p>\n
dhunsh\u00ebm nga monizmi, Komuniteti Orthodhoks i Shqip\u00ebris\u00eb k\u00ebrkon edhe kthimin e gjith\u00e7kaje tjet\u00ebr t\u00eb grabitur: ikonave, arkivave, librave e en\u00eb- ve t\u00eb shenjta, trojeve t\u00eb vendeve t\u00eb shenjta etj.<\/p>\n
Pra, nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje godinash. Sa p\u00ebr afirmimin e z. Ba\u00e7e, se Kisha duhet t\u2019u ngjitet maleve p\u00ebr t\u00eb ruajtur e riparuar kishat monument dhe nuk ka pse te ngrej\u00eb kisha t\u00eb reja (aty ku sot ndodhen shumica d\u00ebrrmuese e besimtar\u00ebve), nuk ia vlen t\u00eb ndalesh, se nga sa duket ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me paragjykimet personale t\u00eb artikullshkruesit dhe jo me postin e tij.<\/p>\n
– Si \u00ebsht\u00eb gjendja e k\u00ebtyre kishave dhe si kujdeset p\u00ebr to Kisha Orthodhokse?<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb gjithashtu e \u00e7uditshme q\u00eb k\u00ebto th\u00ebnie da- lin nga njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt e njohin shum\u00eb mir\u00eb kon- tributin e Kish\u00ebs Orthodhokse n\u00eb k\u00ebta 20 vjet n\u00eb fush\u00ebn e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs.<\/p>\n
Pik\u00ebrisht n\u00eb Voskopjoj\u00eb Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb po restauron aktualisht kish\u00ebn e manastirit t\u00eb Sh\u00ebn Prodhromit, e cila \u00ebsht\u00eb monument kulture e kategoris\u00eb s\u00eb par\u00eb, pa<\/p>\n
harruar faktin q\u00eb n\u00eb vitet \u201998 -\u201999 Kisha Ortho- dhokse n\u00eb bashk\u00ebpunim me deg\u00ebn e monumente- ve n\u00eb Kor\u00e7\u00eb ka investuar nj\u00eb vler\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr restaurimin e kish\u00ebs s\u00eb Fjetjes s\u00eb Sh\u00ebn Maris\u00eb, kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Kollit dhe kish\u00ebs s\u00eb Taksiark\u00ebve.<\/p>\n
Si qytetar\u00eb, si besimtar\u00eb, por dhe si shtet da- shamir\u00ebs t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb kulturore duhet t\u00eb fal\u00ebnderojm\u00eb Kish\u00ebn dhe ve\u00e7an\u00ebrisht Kryepi- skopin Anastas, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb err\u00ebt t\u00eb monumenteve shqiptare kan\u00eb restauruar plot\u00ebsisht m\u00eb shum\u00eb se 65 nga 165 objekte q\u00eb mbajn\u00eb statusin monument kulture t\u00eb trash\u00eb- gimis\u00eb son\u00eb kulturore. Duke filluar gradualisht q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb viteve 90-t\u00eb, restaurimi i tyre nga Kisha Orthodhokse \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb profesionale t\u00eb mundur, duke ndjekur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashembullt detyrimet q\u00eb kan\u00eb ndaj ligjit t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n
Kujtojm\u00eb k\u00ebtu se Kisha ka restauruar plot\u00eb- sisht dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me t\u00eb gjitha ligjet e shtetit perla t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb son\u00eb komb\u00ebtare si mana- stiret e Zv\u00ebrnecit, Ardenic\u00ebs, Sh\u00ebn Joan Vladi- mirit, Sh\u00ebn Kozmait, Kakomes\u00eb, Sh\u00ebn Jorgjit (vijon n\u00eb faqen 10)<\/p>\n
Ligjet parashikojn\u00eb qart\u00eb
\nse kush jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsit p\u00ebr ruajtjen e monumenteve<\/p>\n
(vijon nga faqja 9)
\napo kisha me vlera tep\u00ebr t\u00eb ve\u00e7anta e t\u00eb rreziku-
\nara t\u00eb shkat\u00ebrroheshin si ajo e Leus\u00ebs, Vllahogo-
\nranxis\u00eb, Zervatit, Libofsh\u00ebs, Sh\u00ebn e Premtes etj.<\/p>\n
Gjithashtu, jan\u00eb edhe 160 kisha t\u00eb rr\u00ebnuara, q\u00eb nuk kan\u00eb qen\u00eb futur n\u00eb list\u00ebn e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs, t\u00eb cilat jan\u00eb riparuar apo ringritur.<\/p>\n
P\u00ebrse ky kontribut i Kish\u00ebs nuk p\u00ebrmendet pothuajse fare, dhe kujt i vjen keq p\u00ebr k\u00ebt\u00eb? Pse Kisha Orthodhokse nuk fal\u00ebnderohet p\u00ebr 8 milion\u00eb eurot e investuara n\u00eb restaurimet e monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs, t\u00eb cilat vet\u00eb shteti shqiptar i ka p\u00ebr detyr\u00eb t\u2019i ruaj\u00eb e t\u2019i restauroj\u00eb? Pa p\u00ebrmendur k\u00ebtu q\u00eb Kisha Orthodhokse n\u00eb k\u00ebto 8 milion\u00eb euro t\u00eb investuara n\u00eb monumentet e kultur\u00ebs i ka paguar shtetit t\u00eb gjitha tatimet. N\u00eb momentin q\u00eb shteti yn\u00eb, nuk ka mund\u00ebsi t\u00eb nd\u00ebrhyj\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb monumentet e kultur\u00ebs s\u00eb k\u00ebsaj kategorie, pse nuk e leht\u00ebson Kish\u00ebn Orthodhokse nga barra e taksave q\u00eb r\u00ebndojn\u00eb investimet n\u00eb monumentet shqiptare t\u00eb kultur\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar mir\u00ebmbajtjen e tyre?<\/p>\n
\u00cbsht\u00eb dhe ana tjet\u00ebr e medaljes: Ka monu- mente q\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoren ende nga orga- net shtet\u00ebrore. Apo d\u00ebgjon q\u00eb nj\u00eb drejtor lokal i monumenteve t\u00eb kultur\u00ebs k\u00ebrkon t\u00eb marr\u00eb n\u00eb zot\u00ebrim nj\u00eb manastir dhe ta menaxhoj\u00eb at\u00eb p\u00ebr<\/p>\n
t\u00eb p\u00ebrfituar nga turist\u00ebt. K\u00ebto situata, pavar\u00eb- sisht se nuk jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritura, na b\u00ebjn\u00eb t\u00eb mendojm\u00eb sikur disa njer\u00ebzve i ka mbetur koha n\u00eb vitin 1967 dhe duan t\u00eb rishtet\u00ebzojn\u00eb kishat, por tani p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrfituar ata vet\u00eb ekonomikisht.<\/p>\n
Pra, do thoshim, se para se t\u00eb hidheshin shashka t\u00eb tilla p\u00ebr t\u00eb t\u00ebrhequr v\u00ebmendjen nga problemet reale, duhet fal\u00ebnderuar Kisha Ortho-<\/p>\n
dhokse p\u00ebr gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb kontribut dhe t\u00eb zbatohen ligjet ekzistuese, t\u00eb cilat obligojn\u00eb si n\u00eb njohjen e pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb Kish\u00ebs, por edhe shprehen p\u00ebr detyrimet e shtetit n\u00eb ruajtjen e vlerave t\u00eb kultu- r\u00ebs komb\u00ebtare.<\/p>\n
Thoma Dhima<\/p>\n
(Botuar n\u00eb Gazeta Shqiptare)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Janar 2012.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"1 (228)","viti":"2012","muaji":"Janar","muaji_numer":"1","dita":"","faqet":"[7, 8]","fjale_kyce":"[\"Ligjet\", \"parashikojn\u00eb\", \"qart\u00eb\", \"kush\", \"jan\u00eb\"]","permbledhje":"Material nga Janar 2012.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11330],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89236","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11330","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n