Q\u00ebndrime t\u00eb pajustifikuara kund\u00ebr Kish\u00ebs
\nOrthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/p>\n
TJET\u00cbRSIMIPALEJUESH\u00cbM
\nIHISTORIS\u00cb<\/p>\n
Intervist\u00eb e Fortlumturis\u00eb s\u00eb Tij, Kryepiskopit t\u00eb Tiran\u00ebs,
\nDurr\u00ebsit dhe t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb,
\nprof. dr. Anastasit<\/p>\n
Lexoni n\u00eb faqen 6-7<\/p>\n
Q\u00ebndrime t\u00eb pajustifikuara kund\u00ebr Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/p>\n
TJET\u00cbRSIMIPALEJUESH\u00cbMIHISTORIS\u00cb<\/p>\n
Intervist\u00eb e Fortlumturis\u00eb s\u00eb Tij, Kryepiskopit t\u00eb Tiran\u00ebs, Durr\u00ebsit dhe t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb,
\nprof. dr. Anastasit<\/p>\n
Gazetari i Ngjalljes: Z. Arben Puto n\u00eb librin e tij q\u00eb ka dal\u00eb n\u00eb qarkullim koh\u00ebt e fundit, (“Lufta Italo-Greke, diktator\u00eb dhe ku- isling\u00eb” Botimet Toena, 2011), midis t\u00eb tjerave n\u00eb fq. 292-3 thot\u00eb: “Mbetet gjithnj\u00eb i papreksh\u00ebm parimi se autoqefalia e Kish\u00ebs Shqiptare nuk pajtohet me v\u00ebnien n\u00eb krye t\u00eb nj\u00eb kleriku t\u00eb huaj… P\u00ebr pasoj\u00eb, n\u00eb kushtet aktuale Kisha Ortodokse Shqiptare e ka humbur autoqefalin\u00eb. Kjo \u00e7\u00ebshtje ka t\u00ebrhequr edhe v\u00eb- mendjen e Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Tiran\u00eb, si\u00e7 del nga kabllogramet e publikuara nga organizata Wikileaks”. Ambasadori Withers ka shprehur rezerva p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e kish\u00ebs n\u00eb \u00e7\u00ebshtjen e zhvarrimeve dhe thot\u00eb: “Kisha Ortodokse n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast rezulton t\u00eb jet\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb zyr\u00eb e qeveris\u00eb s\u00eb Athin\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri sesa nj\u00eb kish\u00eb autoqefale, sepse nuk ka ndonj\u00eb lidhje t\u00eb funksioneve t\u00eb kish\u00ebs me varrezat ushtarake t\u00eb nj\u00eb shteti” dhe m\u00eb tej: “Peshkopi Janullatos rezulton k\u00ebshtu t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb zyrtar i Karamanlisit, me t\u00eb cilin \u00ebsht\u00eb kon- sultuar n\u00eb lidhje me \u00e7\u00ebshtjen e varrezave”<\/p>\n
Kryepiskopi Anastas: K\u00ebt\u00eb fraz\u00eb, ambasadori Withers nuk e ka th\u00ebn\u00eb kurr\u00eb. Nuk ek- ziston n\u00eb tekstin n\u00eb origjinal t\u00eb kabllogramit me nr. kod. 06, Tirana 662 t\u00eb dat\u00ebs 21 qershor 2006, t\u00eb cilin e publikoi organizata \u201cWikileaks\u201d. Duke i hedhur nj\u00eb sy kritik tekstit, q\u00eb i re- ferohet z. Arben Puto (Gazeta Shqip, 6 shtator 2011), konstatohet leht\u00eb se teksti q\u00eb para- shtron z. Puto, n\u00eb thonj\u00ebza, \u00ebsht\u00eb bashkim i q\u00ebllimsh\u00ebm i dy fjalive t\u00eb shk\u00ebputura nga nj\u00eb koment fyes, b\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb gazetar. P\u00ebrve\u00e7 k\u00eb- saj, ishte e pamundur p\u00ebr ambasadorin ameri- kan z. Withers t\u00eb formulonte nj\u00eb mendim t\u00eb till\u00eb, sepse n\u00eb vitin 2006 kur u shkrua ky kab- llogram q\u00eb referohet n\u00eb lib\u00ebr, z. Withers nuk kishte ardhur ende n\u00eb Shqip\u00ebri. Kabllogrami n\u00ebnshkruhet nga ambasadorja znj. Marcy Ries.<\/p>\n
P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr q\u00eb as nuk ekziston nj\u00eb fraz\u00eb e till\u00eb n\u00eb origjinalin n\u00eb anglisht t\u00eb tekstit t\u00eb publikuar nga Wikileaks. Historiani z. Puto, p\u00ebr t\u00eb fyer ashp\u00ebr Kish\u00ebn Orthodhokse dhe Kryepiskopin e saj, i bashk\u00ebngjit me keqda- shje libritt\u00eb tij dy fjali shpif\u00ebse t\u00eb nj\u00eb gazetari shqiptar, i mb\u00ebshtjell me mantelin e Amba- sad\u00ebs Amerikane dhe i paraqet n\u00eb thonj\u00ebza,<\/p>\n
si fjali dhe mendim t\u00eb nj\u00eb ambasadori ame- rikan. Sigurisht, nj\u00eb gj\u00eb e till\u00eb nuk quhet \u201chistori\u201d por tjet\u00ebrsim i historis\u00eb me q\u00ebllim diskreditues.<\/p>\n
Gazetari: A mund t\u00eb na sqaroni di\u00e7ka p\u00ebr pik\u00ebpamjen e z. Puto se Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb e ka humbur taniAutoqefalin\u00eb e saj?<\/p>\n
Kryepiskopi: \u00cbsht\u00eb shum\u00eb e qart\u00eb, se p\u00ebr shkak t\u00eb munges\u00ebs s\u00eb dijeve teologjike e n\u00eb ve\u00e7anti t\u00eb atyre nomokanonike, por edhe ngaq\u00eb nuk b\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb Kish\u00ebn Orthodhokse, autori n\u00eb fjal\u00eb nuk e njeh faktin se Autoqefalia n\u00eb Tradit\u00ebn Orthodhokse nuk varet nga shtet\u00ebsia e Primatit t\u00eb saj. Autoqefalia e Ki- sh\u00ebs Orthodhokse t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb njihet, pa as ngurrimin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl, q\u00eb nga viti 1992, nga t\u00eb gjitha Kishat Orthodhokse pa p\u00ebrjashtim, n\u00eb mbar\u00eb globin. Gjithashtu emri i Primatit t\u00eb saj p\u00ebrmendet nga t\u00eb gjith\u00eb Patriark\u00ebt dhe Kryepiskop\u00ebt-Kryetar\u00eb t\u00eb Kishave Autoqefale Orthodhokse n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, \u00e7do t\u00eb diel e t\u00eb kremte, kur k\u00ebta meshojn\u00eb. Fakti se Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb Autoqefale njihet edhe prej Kishave t\u00eb krishtera dhe orga- nizmave nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb nd\u00ebr t\u00eb krishter\u00eb.<\/p>\n
\u201cKisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00eb-<\/p>\n
ris\u00eb\u201d, me Kryepiskopin konkret aktual \u00ebsht\u00eb njohur si person juridik nga gjykatat shqiptare dhe ligji nr. 10057 i dat\u00ebs 22.1.2009. T\u00eb b\u00ebn p\u00ebrshtypje fakti se k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpiqet ta injo- roj\u00eb nj\u00eb historian. Fatmir\u00ebsisht qindra mij\u00ebrat orthodhoks\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb e din\u00eb shum\u00eb mir\u00eb se Kisha e tyre pas shp\u00ebrb\u00ebrjes s\u00eb saj nga regji- mi ateist, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrs\u00ebri Autoqefale q\u00eb nga viti 1992, sipas Kanoneve t\u00eb Shenjta.<\/p>\n
Gazetari: Po p\u00ebrsa shkruan gazetari rreth marr\u00ebdh\u00ebnieve tuaja me z. Karamanlis, cili \u00ebsht\u00eb komenti juaj?<\/p>\n
Kryepiskopi: Episkopi Andon Merdani, emri i t\u00eb cilit p\u00ebrmendet n\u00eb kabllogramin q\u00eb botoi \u201cWikileaks\u201d e siguroi Sinodin e Shenjt\u00eb se fjal\u00ebt e tij u shtremb\u00ebruan. K\u00ebrkoi falje q\u00eb nuk i p\u00ebrg\u00ebnjeshtroi menj\u00ebher\u00eb ato q\u00eb i atri- buohen se ka th\u00ebn\u00eb n\u00eb nj\u00eb takim personal pune me nj\u00eb nga p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e Ambasad\u00ebs Amerikane n\u00eb Kryepiskopat\u00eb n\u00eb vitin 2006 (kur ishte ende prift). Nd\u00ebrsa, sa i takon infor- macionit q\u00eb vjen nga kabllogrami lidhur me pyetjen tuaj, ku edhe mb\u00ebshtetet komenti gazetaresk, se gjoja m\u00eb 7 qershor 2006 i b\u00ebra nj\u00eb vizit\u00eb z. Karamanlis dhe diskutuam p\u00ebr varrezat etj., deklaroj me p\u00ebrgjegj\u00ebsi se kjo \u00ebsht\u00eb g\u00ebnjesht\u00ebr. M\u00eb 7 qershor t\u00eb vitit 2006,<\/p>\n
ndodhesha n\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim. Gjat\u00eb jav\u00ebve q\u00eb i kishin paraprir\u00eb zhurm\u00ebs s\u00eb madhe n\u00eb lidhje me zhvarrimet, ndodhesha n\u00eb London Derry t\u00eb Irland\u00ebs, n\u00eb mbledhjen e Komitetit Qendror t\u00eb Konferenc\u00ebs s\u00eb Kishave Evropiane, si z\u00ebvend\u00ebspresident i k\u00ebsaj organizate.<\/p>\n
Me k\u00ebt\u00eb rast dua t\u00eb them se me zotin Karamanlis jemi miq p\u00ebrpara se ai t\u00eb b\u00ebhej kryeminist\u00ebr. Mos harroni faktin se p\u00ebrve\u00e7 se Kryepiskop i Shqip\u00ebris\u00eb kam qen\u00eb p\u00ebr rreth 35 vjet profesor i Universitetit \u201cKapo- distria\u201d t\u00eb Athin\u00ebs, jam an\u00ebtar nderi i Akade- mis\u00eb s\u00eb Athin\u00ebs, President i K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Kishave, si rrjedhoj\u00eb kemi edhe shum\u00eb \u00e7\u00eb- shtje t\u00eb tjera p\u00ebr t\u00eb diskutuar me persona pu- blik\u00eb n\u00eb shum\u00eb vende, p\u00ebrfshir\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb dhe Greqin\u00eb.<\/p>\n
Fraza se Kryepiskopi Anastas \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb zyrtar i Karamanlisit\u201d, jo vet\u00ebm q\u00eb \u00ebsht\u00eb e g\u00ebnjesht\u00ebrt dhe keqdash\u00ebse, por edhe qe- sharake. Dhe me t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb habit fakti se si nj\u00eb profesor universiteti, n\u00eb epilogun e librit t\u00eb tij historik, p\u00ebrdor sajesa t\u00eb tilla p\u00ebr t\u00eb dis- kredituar Kish\u00ebn Orthodhokse dhe Kryepi- skopin e saj.<\/p>\n
Gazetari: Po rreth atyre q\u00eb thuhen p\u00ebr varrezat dhe pjes\u00ebmarrjen e Kish\u00ebs n\u00eb zhvarrime, \u00e7far\u00eb do t\u00eb thoshit?<\/p>\n
Kryepiskopi: Kisha Orthodhokse Autoqe- fale e Shqip\u00ebris\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb kurr\u00eb me zhvarrime, p\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zhurm\u00eb aq e madhe. Fraza se \u201cKisha Ortodokse rezulton k\u00ebshtu t\u00eb jet\u00eb m\u00eb shum\u00eb nj\u00eb zyr\u00eb e Qeveris\u00eb s\u00eb Athin\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri sesa nj\u00eb Kish\u00eb Ortodokse…\u201d tregon padije dhe te- ndenc\u00eb dashakeqe. Bisedimet dhe drafti i par\u00eb i Marr\u00ebveshjes midis dy Qeverive, asaj t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe Greqis\u00eb, n\u00eb lidhje me varrezat e t\u00eb r\u00ebn\u00ebve n\u00eb Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, filluan n\u00eb vitin 2002. Kjo ishte n\u00eb vazhdim t\u00eb \u201cMarr\u00eb- veshjes s\u00eb Miq\u00ebsis\u00eb, Fqinj\u00ebsis\u00eb s\u00eb Mir\u00eb dhe Bashk\u00ebpunimit t\u00eb Nd\u00ebrsjell\u00eb\u201d q\u00eb n\u00ebnshkruan t\u00eb dy vendet n\u00eb Tiran\u00eb (21.3.1996). Kisha jon\u00eb, p\u00ebr t\u00eb leht\u00ebsuar t\u00eb dyja qeverit\u00eb n\u00eb rea- lizimin e marr\u00ebveshjes q\u00eb ato kishin vendo- sur t\u00eb n\u00ebnshkruanin, ofroi truallin e mana- stirit t\u00eb Sh\u00ebn Nikoll\u00ebs, pran\u00eb K\u00eblcyr\u00ebs, jo p\u00ebr \u201cmauzole\u201d, por p\u00ebr varreza. Di\u00e7ka e till\u00eb \u00ebsht\u00eb e zakonshme p\u00ebr shum\u00eb shekuj n\u00eb Shqip\u00ebri,<\/p>\n
pra q\u00eb varrezat orthodhokse t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vendosura pran\u00eb kishave dhe manastireve.<\/p>\n
Pozita e Kish\u00ebs Orthodhokse n\u00eb lidhje me t\u00eb vdekurit, t\u00eb \u00e7far\u00ebdolloj etniciteti qofshin, \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e njohur: respekt i plot\u00eb. Ve\u00e7an\u00eb- risht, p\u00ebr sa jan\u00eb orthodhoks\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dety- rim t\u00eb ken\u00eb mbi varr nj\u00eb kryq dhe t\u00eb lexohet nj\u00eb lutje e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebrkujtimore, q\u00eb quhet \u201ctrisai\u201d. B\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb detyrim fetar shum\u00ebshekullor.<\/p>\n
Teorit\u00eb shpif\u00ebse mbi synimet politike, mbi planet e err\u00ebta, mbi caktimin e kufijve etj., p\u00ebr- doren nga disa qarqe nacionaliste q\u00eb u p\u00eblqen t\u00eb krijojn\u00eb zhurm\u00eb dhe t\u00eb kultivojn\u00eb dyshi- min e lig dhe armiq\u00ebsin\u00eb midis popujve fqinj\u00eb. Dhe krejt e kund\u00ebrta, p\u00ebrpjekja e Kish\u00ebs Orthodhokse – e konkretisht dhimbja dhe p\u00ebrpjekja ime personale – \u00ebsht\u00eb kultivi- mi i mir\u00ebkuptimit reciprok, respekti i nd\u00ebrsjell\u00eb si edhe arritja e bashk\u00ebpuni- mit t\u00eb sinqert\u00eb p\u00ebr bashkekzistenc\u00ebn paq\u00ebsore dhe p\u00ebrparimin e p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb popujve fqinj\u00eb t\u00eb Ballkanit brenda kuadrit t\u00eb Bashkimit Evropian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Dhjetor 2011.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"12 (227)","viti":"2011","muaji":"Dhjetor","muaji_numer":"12","dita":"","faqet":"[1, 6, 7]","fjale_kyce":"[\"TJET\u00cbRSIM\", \"PALEJUESH\u00cbM\", \"HISTORIS\u00cb\"]","permbledhje":"Material nga Dhjetor 2011.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11329],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89194","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11329","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n