\u201cM\u00eb t\u00ebrhoqi drejt besimit lutja Orthodhokse, bukuria e Liturgjis\u00eb Hyjnore\u201d<\/p>\n
Intervist\u00eb me Mitropolitin Kalistos (Ware) t\u00eb Diokleas, Kryetar i Komisionit t\u00eb Dialogut Anglikano-Orthodhoks,
\nq\u00eb mbajti mbledhjen e tij t\u00eb fundit n\u00eb Shqip\u00ebri<\/p>\n
– S\u00eb pari, di\u00e7ka t\u00eb shkurt\u00ebr se si u afruat me Orthodhoksin\u00eb, pasi ju vini nga nj\u00eb familje anglikane?<\/p>\n
– Quhem Mitropoliti Kalistos i Diokleas. Jam anglez nga origjina dhe jam rritur n\u00eb Kish\u00ebn Anglikane. E njoha Kish\u00ebn Orthodhokse q\u00eb kur isha 17 vje\u00e7, duke shkuar n\u00eb Kish\u00ebn Ruse n\u00eb Lo- nd\u00ebr. Gj\u00ebja kryesore q\u00eb m\u00eb t\u00ebrhoqi drejt Ortho- dhoksis\u00eb ishte lutja Orthodhokse, bukuria e Liturgjis\u00eb Hyjnore. U b\u00ebra orthodhoks kur isha 23 vje\u00e7 dhe 7 vjet m\u00eb von\u00eb u dor\u00ebzova prift.<\/p>\n
Shumic\u00ebn e jet\u00ebs sime e kam harxhuar duke u m\u00ebsuar student\u00ebve et\u00ebrit grek\u00eb dhe teologjin\u00eb orthodhokse n\u00eb Universitetin e Oksfordit.<\/p>\n
– Ju jeni kryetari i komisionit mbi Dialogun Orthodhokso-anglikan, si nisi ai dhe per- spektivat?<\/p>\n
– Ka pasur marr\u00ebdh\u00ebnie miq\u00ebsore midis dy Kishave prej m\u00eb shum\u00eb se 350 vjet, q\u00eb n\u00eb she- kullin XVII, por dialogu aktual ka nisur n\u00eb vitin 1973. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb jan\u00eb hartuar 3 raporte p\u00ebr marr\u00ebdh\u00ebniet midis dy kishave. M\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsi- shmi i tyre u hartua m\u00eb 2006 dhe u quajt \u201cKisha e Per\u00ebndis\u00eb Trinitar\u201d. Ishte i gjithi mbi teologjin\u00eb e Kish\u00ebs, marr\u00ebdh\u00ebniet e saj n\u00eb Trinin\u00eb e Shenjt\u00eb, midis Kish\u00ebs dhe celebrimit t\u00eb Eukaristis\u00eb. Q\u00eb nga ai vit kemi nisur nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re n\u00eb k\u00ebt\u00eb dialog. Tashm\u00eb po diskutojm\u00eb mbi natyr\u00ebn e personit njer\u00ebzor. Ne po shikojm\u00eb aspektin se qenia njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb kryer n\u00eb imazhin dhe p\u00eblqimin e Per\u00ebndis\u00eb. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ka nj\u00eb lidhje esenciale midis njeriut dhe Per\u00ebndis\u00eb dhe se nuk mund t\u00eb kuptojm\u00eb qenien njer\u00ebzore pa lidhjen me Krishtin dhe Trinin\u00eb e Shenjt\u00eb.<\/p>\n
Tani po shqyrtojm\u00eb disa nga rrjedhojat n\u00eb veprimtarin\u00eb baritore. Po diskutojm\u00eb edhe mbi p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb e qenies njer\u00ebzore p\u00ebr natyr\u00ebn e Bot\u00ebs. Cilat jan\u00eb lidhjet midis qenies njer\u00ebzore dhe bot\u00ebs materiale. Ka gj\u00ebra q\u00eb kan\u00eb ecur jo n\u00eb rrug\u00ebn e duhur sa i p\u00ebrket p\u00ebrgjegj\u00ebsis\u00eb nje- r\u00ebzore p\u00ebr bot\u00ebn rreth nesh.<\/p>\n
N\u00eb vitet e ardhshme shpresojm\u00eb t\u00eb shqyrtoj- m\u00eb aspekte t\u00eb tjera t\u00eb kuptimit t\u00eb qenies njer\u00eb- zore. P.sh. \u00e7\u00ebshtjet e bioetik\u00ebs, q\u00eb kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me lindjen, me eksperimentet q\u00eb po b\u00ebhen n\u00eb shum\u00eb vende per\u00ebndimore me embrionet. Me ato q\u00eb p\u00ebrfshin inxhinieria biologjike apo klonimi. T\u00eb gjitha k\u00ebto po b\u00ebhen tani t\u00eb mundshme dhe kan\u00eb nj\u00eb ndikim t\u00eb ndjesh\u00ebm lidhur me at\u00eb \u00e7ka kuptojm\u00eb me qenie njer\u00ebzore. Mendoj gjithashtu se do t\u00eb preken \u00e7\u00ebshtje si eutanazia. N\u00ebse ne t\u00eb krishter\u00ebt duam t\u2019u p\u00ebrgjigjemi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb vendosur, duhet t\u00eb bazohemi n\u00eb nj\u00eb teologji t\u00eb fuqishme t\u00eb qenies njer\u00ebzore.<\/p>\n
Ne do vazhdojm\u00eb t\u00eb diskutojm\u00eb p\u00ebr to n\u00eb mbledhjet e ardhshme. Kuptimi i njeriut nga ana jon\u00eb mund t\u00eb mos jet\u00eb shum\u00eb i ndrysh\u00ebm nga ai i anglikan\u00ebve, pasi t\u00eb dyja pal\u00ebt p\u00ebrballen me sfidat e nj\u00eb shoq\u00ebrie t\u00eb sekularizuar, t\u00eb cilave duhet t\u00eb dim\u00eb t\u2019u p\u00ebrgjigjemi.<\/p>\n
– K\u00ebsaj here takimi zhvillohet n\u00eb Shqip\u00ebri. \u00c7far\u00eb e b\u00ebri t\u00eb mundur k\u00ebt\u00eb dhe p\u00ebrshtypjet tuaja?<\/p>\n
– \u00c7do vit ne kemi nj\u00eb takim t\u00eb dialogut ton\u00eb. N\u00eb t\u00eb marrin pjes\u00eb 10-15 p\u00ebrfaq\u00ebsues nga secili krah. Mikpritja alternohet midis t\u00eb dy Kishave. K\u00ebt\u00eb vit ne jemi shum\u00eb t\u00eb lumtur q\u00eb jemi k\u00ebtu n\u00eb Shqip\u00ebri, si miq t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse dhe i jemi shum\u00eb mir\u00ebnjoh\u00ebs Fortlumturis\u00eb s\u00eb Tij, Kryepiskopit Anastas, i cili na ftoi.<\/p>\n
P\u00ebr mua \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb vizitoj vendin tuaj, kontakti im i par\u00eb me Kish\u00ebn Orthodhoske t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Sigurisht, un\u00eb kisha lexuar rreth historis\u00eb, p\u00ebr koh\u00ebn e Perandoris\u00eb Otomane dhe ruajtjen e traditave t\u00eb fuqishme. Kisha lexuar edhe p\u00ebr vitet e komunizmit kur Kisha Ortho- dhokse, si gjith\u00eb komunitet e tjera fetare, ishte eliminuar… Kur erdhi Kryepiskopi Anastas m\u00eb 1991 pothuaj nuk kishte mbetur asgj\u00eb dhe ai punoi fuqish\u00ebm p\u00ebr ringjalljen e saj. Kemi par\u00eb shum\u00eb nga arritjet dhe t\u00eb diel\u00ebn isha p\u00ebr Litur- gjin\u00eb Hyjnore n\u00eb kish\u00ebn e Tiran\u00ebs dhe kisha nde- rin t\u00eb celebroja. U preka kur pash\u00eb se kisha ishte plot me njer\u00ebz dhe shum\u00eb vinin p\u00ebr kungim. Kishte edhe shum\u00eb t\u00eb rinj e f\u00ebmij\u00eb. Un\u00eb u luta q\u00eb Kisha e Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb rritet gjithnj\u00eb e m\u00eb fort n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n
-Ju jeni nj\u00eb episkop i mir\u00ebnjohur n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn Orthodhokse dhe m\u00eb gjer\u00eb, por i p\u00ebr-<\/p>\n
kisni ve\u00e7an\u00ebrisht bot\u00ebs Per\u00ebndimore. Si e shihni perspektiv\u00ebn e besimit Orthodhoks n\u00eb k\u00ebto vende?<\/p>\n
-Po flas p\u00ebr Britanin\u00eb e Madhe, q\u00eb e njoh m\u00eb mir\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb moment Kisha Orthodhokse vazhdon t\u00eb rritet. Ne vazhdojm\u00eb t\u00eb hapim kisha t\u00eb reja, t\u00eb krijojm\u00eb enori t\u00eb reja. Nga nj\u00eb k\u00ebnd- v\u00ebshtrim ne po zgjerohemi, por, problemi yn\u00eb m\u00eb i madh baritor \u00ebsht\u00eb t\u00eb mbajm\u00eb af\u00ebr kish\u00ebs t\u00eb rinjt\u00eb, t\u00eb mos humbasim rinin\u00eb ton\u00eb. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb, sepse Britania e Madhe sot ka nj\u00eb shoq\u00ebri shum\u00eb t\u00eb sekularizuar. F\u00ebmij\u00ebt e familjeve orthodhokse shikojn\u00eb se shumica e shok\u00ebve t\u00eb tyre t\u00eb shkoll\u00ebs nuk shkojn\u00eb n\u00eb kish\u00eb. Ata mund t\u00eb ken\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi kur nisen e rriten p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb sfida jon\u00eb e madhe baritore t\u00eb vazhdojm\u00eb t\u00eb mbajm\u00eb nj\u00eb besim t\u00eb gjall\u00eb mes t\u00eb rinjve tan\u00eb. Ndoshta nj\u00eb nga nevojat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb orthodhoks\u00ebve, jo vet\u00ebm n\u00eb Britani, por n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, \u00ebsht\u00eb t\u00eb kemi nj\u00eb unitet dhe m\u00eb t\u00eb fort\u00eb mes nesh. Sot ne n\u00eb Britani kemi dioqeza nga Kisha Greke, Ruse, Rumune, e Anti- okis\u00eb (deri tani nuk kemi nj\u00eb shqiptare). Ne kemi gjith\u00eb k\u00ebto grupe t\u00eb organizuara mbi baza ko- mb\u00ebtare. Kjo \u00ebsht\u00eb e kuptueshme, se kur ortho- dhoks\u00ebt vijn\u00eb nga vendet e tyre n\u00eb Per\u00ebndim, kisha \u00ebsht\u00eb nj\u00eb lidhje me vendlindjen. Por, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb na duhet nj\u00eb unitet edhe m\u00eb i ngu- sht\u00eb mes t\u00eb gjith\u00eb orthodhoks\u00ebve.<\/p>\n
P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin e shkuar ne ngrit\u00ebm n\u00eb Britani nj\u00eb asamble me gjith\u00eb peshkop\u00ebt orthodhoks\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nevoj\u00eb e madhe p\u00ebr orthodhoks\u00ebt, jo vet\u00ebm n\u00eb Britani, por n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn Per\u00ebndimore, q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht me ruajtjen e traditave komb\u00ebtare, t\u00eb kemi nj\u00eb unitet midis gjith\u00eb orthodhoks\u00ebve.<\/p>\n
-Faleminderit!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Tetor 2011.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"10 (225)","viti":"2011","muaji":"Tetor","muaji_numer":"10","dita":"","faqet":"[3]","fjale_kyce":"[\"t\u00ebrhoqi\", \"drejt\", \"besimit\", \"lutja\", \"Orthodhokse\"]","permbledhje":"Material nga Tetor 2011.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11329],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-89135","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11329","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n