D\u00ebshmia e Tre Hierark\u00ebve p\u00ebr \u201cndryshimin e mir\u00eb\u201d<\/p>\n
Nd\u00ebrmjet pik\u00ebpamjeve fetare dhe filozo- fike, t\u00eb cilat ndikojn\u00eb mbi jet\u00ebn e njer\u00ebzve, disa e pranojn\u00eb bot\u00ebn, disa p\u00ebrpiqen t\u2019i shmangen, kurse disa t\u00eb tjera k\u00ebrkojn\u00eb ta transformojn\u00eb. Pik\u00ebpamjet e krishtera b\u00ebjn\u00eb pjes\u00eb n\u00eb ato m\u00eb dinamiket t\u00eb grupit t\u00eb fundit.<\/p>\n
Natyrisht, brenda hap\u00ebsir\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb jan\u00eb zhvilluar tendenca dhe forma t\u00eb ndryshme spiritualiteti. Por, p\u00ebrcaktues p\u00ebr idealin ortho- dhoks mbeti ai vizion q\u00eb trajton t\u00eb t\u00ebr\u00ebn, q\u00eb- ndrimi dhe d\u00ebshmia q\u00eb p\u00ebrqafon t\u00eb gjitha, t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn, n\u00eb t\u00eb gjitha p\u00ebrmasat dhe kuptimin e saj. K\u00ebt\u00eb vizion t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm e kan\u00eb p\u00ebrpunuar fuqish\u00ebm dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb origjinale M\u00ebsuesit Ekumenik\u00eb: Vasili i Madh (330?-379), Grigor Theologu (329-390), Joan Gojarti (354-407). Duke e jetuar me t\u00ebr\u00eb qenien e tyre mesazhin biblik p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e t\u00eb gjithave m\u00eb Krishtin, ata meditojn\u00eb, analizojn\u00eb dhe luftojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb ndryshim t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb gj\u00ebrave njer\u00ebzore, me perspektiv\u00eb idealin ungjillor. Ata p\u00ebrjetojn\u00eb dinamik\u00ebn \u201ce ndryshimit t\u00eb mir\u00eb\u201d, t\u00eb transformi- mit t\u00eb t\u00eb gjithave q\u00eb p\u00ebruron Krishti n\u00eb hap\u00ebsi- r\u00ebn e jashtme e t\u00eb brendshme.<\/p>\n
N\u00eb fjalimin e tij \u201cN\u00eb t\u00eb diel\u00ebn e Re\u201d, q\u00eb u tha t\u00eb diel\u00ebn e par\u00eb pas Ngjalljes t\u00eb vitit 383, Grigor Theologu nd\u00ebrthur mjesht\u00ebrisht thirrjen p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrt\u00ebritje rr\u00ebnj\u00ebsore t\u00eb t\u00eb gjithave, e cila kryhet me Ngjalljen e Krishtit, dhe detyr\u00ebn e pand\u00ebr- prer\u00eb t\u00eb t\u00eb krishterit p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebrt\u00ebri- t\u00ebse. Mesazhi baz\u00eb i tij arrin kulmin me mohi- min\u201d \u201cT\u00eb vjetrat shkuan, ja tek u b\u00ebn\u00eb t\u00eb reja t\u00eb gjitha… ndryshohu me ndryshimin e mir\u00eb\u201d. Esht\u00eb fjala p\u00ebr nj\u00eb \u201cndryshim\u201d shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb- sish\u00ebm dhe shum\u00ebdimensional, p\u00ebr nj\u00eb ndry- shim t\u00eb thell\u00eb, t\u00eb vazhduesh\u00ebm, i cili kryhet me ngjarjen paskale dhe ka rrjedhoja t\u00eb drejtp\u00ebr- drejta si n\u00eb fush\u00ebn personale, edhe n\u00eb at\u00eb sho- q\u00ebrore.<\/p>\n
Sigurisht, nuk e injoroj faktin se ka shum\u00eb njer\u00ebz, t\u00eb cil\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb nj\u00eb mendimi \u201cme shpres\u00ebn ton\u00eb\u201d dhe nuk preken dhe aq nga nj\u00eb d\u00ebshmi e till\u00eb. Pik\u00ebpamje t\u00eb ndryshme filo- zofike kan\u00eb plasaritur unitetin e kuptimit t\u00eb tra- dit\u00ebs son\u00eb, dhe teori t\u00eb ndryshme kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb hije vizionin e Tre Hierark\u00ebve. Mir\u00ebpo kjo nuk e mohon faktin q\u00eb mesazhet e tyre p\u00ebr \u201cndryshimin e mir\u00eb\u201d p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb zemr\u00ebn e trash\u00eb- gimis\u00eb s\u00eb krishter\u00eb kulturore, filozofike dhe morale, nga e cila nd\u00ebrgjegjja e popullit ortho- dhoks ka marr\u00eb frym\u00ebzim dhe fuqi n\u00eb kthesa<\/p>\n
kritike. Tradita e q\u00ebndrueshme paskale prej shekujsh po formon moralin e tij. Aksiomat e besimit dhe t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb shtre- sa baz\u00eb t\u00eb subkoshienc\u00ebs s\u00eb Kombit; dhe ne q\u00eb p\u00ebrqafojm\u00eb sigurit\u00eb e t\u00eb Tre Hierark\u00ebve, jemi t\u00eb detyruar t\u2019ia transmetojm\u00eb nd\u00ebrgjegjes s\u00eb popullit.<\/p>\n
* * *<\/p>\n
D\u00ebshmia e Tre M\u00ebsuesve Ekumenik\u00eb p\u00ebr ndryshimin e mir\u00eb k\u00ebrkon kuptimin dinamik, pakrahasueshm\u00ebrisht m\u00eb t\u00eb guximsh\u00ebm dhe m\u00eb madh\u00ebshtor se \u00e7do vizion tjet\u00ebr, t\u00eb mund\u00ebsive dhe perspektivave t\u00eb njeriut. Vizion fetar \u00ebsht\u00eb ai, mund t\u00eb thot\u00eb dikush. Jo thjesht fetar! Edhe personal dhe shoq\u00ebror – kjo u duk, shpresoj- m\u00eb, n\u00eb fazat e ndryshme t\u00eb trajtimit t\u00eb tem\u00ebs. Ve\u00e7 k\u00ebsaj, kontributi i fes\u00eb konsiston n\u00eb thyerjen e guask\u00ebs izoluese t\u00eb mendjes, duke fuqizuar vullnetin, duke u dh\u00ebn\u00eb p\u00ebrpjekjeve perspekti- v\u00eb dhe shpres\u00eb, p\u00ebr kap\u00ebrcimin e asaj q\u00eb n\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb duket e pamundur.<\/p>\n
Vet\u00eb t\u00eb Tre Hierark\u00ebt kan\u00eb qen\u00eb faktor\u00eb t\u00eb nj\u00eb ndryshimi t\u00eb thell\u00eb shoq\u00ebror dhe rip\u00ebr- t\u00ebrit\u00ebs, me ide rr\u00ebnj\u00ebsisht reformuese, q\u00eb edhe sot mbeten t\u00eb guximshme dhe aktuale. T\u00eb \u00e7li- ruar nga kompromiset e koh\u00ebve, me mir\u00ebkup- tim t\u00eb thell\u00eb ndaj s\u00eb kaluar\u00ebs dhe me vizion profetik ndaj s\u00eb ardhmes, ata jetojn\u00eb n\u00eb p\u00ebrje- t\u00ebsi. Kan\u00eb harmonizuar veprimtarin\u00eb shoq\u00ebrore me monakizmin krijues, \u201cmjegull\u00ebn hyjnore\u201d t\u00eb dogm\u00ebs me kthjellt\u00ebsin\u00eb e moralit, urt\u00ebsin\u00eb e bot\u00ebs me tejkalimin e saj, me pranimin e Kryqit dhe me g\u00ebzimin e Pashk\u00ebs. Ata l\u00ebviz\u00ebn me<\/p>\n
origjinalitet dhe dinamiz\u00ebm. U munduan p\u00ebr shenjt\u00ebrimin e tyre personal, duke mbetur n\u00eb harmoni me mbar\u00eb njer\u00ebzimin dhe me mbar\u00eb natyr\u00ebn njer\u00ebzore. T\u00eb gjitha i p\u00ebrfshin\u00eb brenda vetes, duke i mb\u00ebshtjell\u00eb me drit\u00ebn e Ngjalljes.<\/p>\n
K\u00ebshtu, ata jan\u00eb aktual\u00eb tek e k\u00ebtushmja dhe e tanishmja, duke treguar qart\u00eb me men- djen e tyre t\u00eb sh\u00ebndetshme dhe jet\u00ebn autentike, se njeriu ftohet p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur drejt metamor- foz\u00ebs dhe ndryshimit rr\u00ebnj\u00ebsor; drejt transfor- mimit t\u00eb krijes\u00ebs. Me vet\u00ebdijen e thell\u00eb t\u00eb unitetit t\u00eb bot\u00ebs – me q\u00ebllimin final, hyjnizimin.<\/p>\n
Nuk i takojn\u00eb s\u00eb kaluar\u00ebs Tre Hierark\u00ebt. Ata vazhdojn\u00eb t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e Kish\u00ebs. Shprehin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb konstante mendimin e saj. Ata p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb realitet modern, n\u00eb \u00e7do koh\u00eb. S\u00eb bashku me t\u00eb gjith\u00eb shenjtor\u00ebt, ata formojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs. N\u00eb jet\u00ebn e mis- tershme dhe n\u00eb koh\u00ebn e liturgjis\u00eb, shenjtor\u00ebt vazhdojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb dhe t\u00eb veprojn\u00eb. Prania e tyre e mistershme, fryma e tyre, kontribuon pa pushim n\u00eb nj\u00eb pastrim biologjik – n\u00ebse do t\u00eb m\u00eb lejohej krahasimi i guximsh\u00ebm – t\u00eb mbetu- rinave t\u00eb dob\u00ebsis\u00eb dhe mjerimit njer\u00ebzor, q\u00eb grumbullojn\u00eb gabimet tona, mang\u00ebsit\u00eb dhe moskorrekt\u00ebsia jon\u00eb.<\/p>\n
Orthodhoksia e ka jetuar dhe e jeton k\u00ebt\u00eb d\u00ebshmi p\u00ebr rip\u00ebrt\u00ebritje dinamike dhe t\u00eb vazh- dueshme. E jeton k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb drejt \u201cndryshimit t\u00eb mir\u00eb\u201d jo si nj\u00eb detyrim ligjor, plot rrept\u00ebsi moralo-centrike, por si nj\u00eb t\u00eb kremte, si nj\u00eb panair t\u00eb nj\u00eb Eksodi t\u00eb ndritsh\u00ebm nga Egjipti \u201ci r\u00ebnd\u00eb dhe i err\u00ebt\u201d i jet\u00ebs, me udh\u00ebrr\u00ebfyes Krishtin e Kryq\u00ebzuar dhe t\u00eb Ngjallur.<\/p>\n
\u201cN\u00ebse mendon dhe vepron k\u00ebshtu\u201d, do t\u2019i thoshte edhe sot Grigor Theologu secilit prej nesh, Kish\u00ebs son\u00eb, t\u00ebr\u00eb popullit, \u201cp\u00ebr ty do t\u00eb jen\u00eb \u2018qielli i ri dhe toka e re\u2019, si edhe t\u00eb gjitha t\u00eb tjerat q\u00eb vet\u00ebkuptohen\u201d. Pra, n\u00eb rast se mendon dhe vepron k\u00ebshtu, dhe e kupton shkakun e k\u00ebtyre gj\u00ebrave, p\u00ebr hirin t\u00ebnd do t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb reja, qielli dhe toka, dhe t\u00eb gjitha t\u00eb tjerat.<\/p>\n
Kjo drit\u00eb e Ngjalljes dep\u00ebrton n\u00eb mendjen, n\u00eb ndjesin\u00eb, n\u00eb nd\u00ebrgjegjen e Orthodhoks\u00ebve. Ky himn triumfal i Ngjalljes na e forcon vull- netin. Kjo teori e Ngjalljes i mbush \u00ebndrrat dhe vizionet tona me pafund\u00ebsin\u00eb e thirrjes son\u00eb.<\/p>\n
Fragment i marr\u00eb nga libri \u201cGlobalizmi dhe Orthodhoksia\u201d, iKryepiskopitAnastas, Tiran\u00eb, 2004.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Janar 2011.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"1 (216)","viti":"2011","muaji":"Janar","muaji_numer":"1","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"D\u00ebshmia\", \"Hierark\u00ebve\", \"\u201cndryshimin\", \"mir\u00eb\u201d\"]","permbledhje":"Material nga Janar 2011.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11329],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-88861","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11329","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n