Fillon restaurimi i shum\u00ebpritur i kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn e Premtes
\nn\u00eb fshatin \u00c7et\u00eb t\u00eb Kavaj\u00ebs<\/p>\n
VLERAT E MONUMENTIT<\/p>\n
Kisha e Sh\u00ebn e Premtes n\u00eb fshatin \u00c7et\u00eb t\u00eb Kavaj\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga monumentet m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme. Shum\u00eb besimtar\u00eb orthodhoks\u00eb n\u00eb Kavaj\u00eb, Durr\u00ebs dhe m\u00eb gjer\u00eb e njohin k\u00ebt\u00eb kish\u00eb me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe shpirt\u00ebrore, si dhe vend pelegrinazhi.<\/p>\n
Por nd\u00ebrsa p\u00ebr rind\u00ebrtimin e kish\u00ebs kemi t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb sakta, p\u00ebr nd\u00ebrtimin fillestar t\u00eb saj nuk ekziston ndonj\u00eb e dh\u00ebn\u00eb dokumentare. A. Meksi, duke u bazuar n\u00eb tiparet arkitektonike t\u00eb kish\u00ebs dhe n\u00eb analogji me monumente t\u00eb tjera, e daton kish\u00ebn e Sh\u00ebn e Premtes n\u00eb \u00c7et\u00eb t\u00eb Kavaj\u00ebs n\u00eb fundin e shekullit XIII (A. Meksi, \u201cKishat e Shqi- p\u00ebris\u00eb s\u00eb Mesme e t\u00eb Veriut\u201d, Monumentet 1, 1984, fq. 105-107).<\/p>\n
Piktura murale, e cila vesh gjith\u00eb interierin e kish\u00ebs, e realizuar nga faza t\u00eb hershme deri n\u00eb faza t\u00eb vona, ruan vlera t\u00eb larta artistike, nd\u00ebrsa ikonostasi me dru t\u00eb gdhendur cek\u00ebt dhe me ngjyr\u00eb ari e ngjyra t\u00eb tjera, dhe n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi me nj\u00eb pamje q\u00eb krijon harmoni me pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb interierit, p\u00ebrmbante ikona t\u00eb mjeshtrit t\u00eb njohur t\u00eb shekullit XVIII, Konstandin Shpatarakut.<\/p>\n
Gjat\u00eb viteve 1977-1988 jan\u00eb kryer disa nd\u00ebr- hyrje restauruese nga Instituti i Monumenteve t\u00eb Kultur\u00ebs, si n\u00eb arkitektur\u00eb, ashtu dhe n\u00eb piktur\u00ebn murale. Por si rezultat i nj\u00eb periudhe t\u00eb gjat\u00eb kohore, q\u00eb nga nd\u00ebrhyrjet e fundit e deri m\u00eb sot, pa mir\u00ebmbajtjet e nevojshme, mo- numenti ka p\u00ebsuar d\u00ebmtime, t\u00eb cilat kan\u00eb prekur elementet konstruktive t\u00eb tij dhe, si pasoj\u00eb, edhe piktur\u00ebn murale.<\/p>\n
Duke konsideruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb vlerat e monumentit dhe gjendjen e tij, Kryepi- skopi Anastas k\u00ebrkoi nga B\u00ebrthama e Trash\u00ebgi- mis\u00eb Kulturore realizimin e nj\u00eb projekti restauri- mi dhe shp\u00ebtimi. K\u00ebt\u00eb projekt e p\u00ebrshpejtoi dhe nj\u00eb zjarr i r\u00ebn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pashpjegueshme, i<\/p>\n
cili m\u00eb shum\u00eb se t\u00eb tjerat d\u00ebmtoi \u00e7atin\u00eb dhe afres- kun n\u00eb pjes\u00ebn veriper\u00ebndimore t\u00eb kish\u00ebs.<\/p>\n
ND\u00cbRHYRJET KONSOLIDUESE<\/p>\n
Nd\u00ebrhyrje p\u00ebr sh\u00ebndoshjen e
\nkonstruksionit ekzistues.<\/p>\n
Gjendja statike relativisht e mir\u00eb e nd\u00ebrtes\u00ebs t\u00eb imponon nd\u00ebrmarrjen e nd\u00ebrhyrjeve t\u00eb p\u00ebr- mbajtura, p\u00ebr t\u00eb shmangur d\u00ebmtimet e shkaktua- ra deri m\u00eb sot. K\u00ebto nd\u00ebrhyrje do t\u00eb konsistojn\u00eb kryesisht n\u00eb nd\u00ebrhyrje lokale, tashm\u00eb t\u00eb njohura dhe t\u00eb zbatuara gjer\u00ebsisht n\u00eb praktik\u00ebn restauru- ese, si\u00e7 jan\u00eb qepjet, injektimet, fugatimet dhe ri- nd\u00ebrtimet e pjes\u00ebve t\u00eb degraduara.<\/p>\n
Qepjet. Qepjet e \u00e7arjeve t\u00eb m\u00ebdha, mbi 2 cm, do t\u00eb realizohen me material t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb me at\u00eb ek- zistues, duke hequr gur\u00ebt e d\u00ebmtuar dhe duke i z\u00ebvend\u00ebsuar ata me gur\u00eb t\u00eb rinj<\/p>\n
Fugatimet. Fugatimet do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb kufizua- ra dhe vet\u00ebm n\u00eb ato pjes\u00eb t\u00eb muratur\u00ebs, ku lla\u00e7i \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht i degraduar.<\/p>\n
Injektimet. Injektimet do t\u00eb shoq\u00ebrojn\u00eb krye- sisht qepjet e muratur\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kri- johet nj\u00eb lidhje e q\u00ebndrueshme e materialit t\u00eb ri, gur\u00ebve dhe lla\u00e7it, me materialet ekzistuese.<\/p>\n
Nd\u00ebrhyrje p\u00ebrforcuese. Vendosja e tiranta- ve t\u00eb reja \u00e7elik inoksidab\u00ebl nikelkrom.<\/p>\n
Rikonstruksioni i \u00e7atis\u00eb. Mbulesa e \u00e7ati- s\u00eb me tjegulla vendi \u00ebsht\u00eb krejt\u00ebsisht e d\u00ebmtuar. Si rrjedhim reshjet e shiut dep\u00ebrtojn\u00eb n\u00eb interie- rin e kish\u00ebs, duke shkaktuar d\u00ebmtime serioze n\u00eb konstruksionin e \u00e7atis\u00eb, si dhe lagien e piktur\u00ebs murale.<\/p>\n
Rikonstruksioni i \u00e7atis\u00eb do t\u00eb konsistoj\u00eb n\u00eb:<\/p>\n
Zbulimin nga tjegullat dhe pastrimin e ha- p\u00ebsir\u00ebs n\u00ebn to. Mbas zbulimit nga tjegullat dhe mbeturinat do t\u00eb b\u00ebhet kontrolli i gjendjes s\u00eb<\/p>\n
konstruksionit t\u00eb \u00e7atis\u00eb, petavrave dhe kapria- tave.<\/p>\n
Do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen elementet e degraduara t\u00eb konstruksionit t\u00eb \u00e7atis\u00eb, si dhe mbulesa me tjegulla. Mbi petavra do t\u00eb shtrohet let\u00ebr katra- mat 3 mm dhe mbi t\u00eb do t\u00eb shtrohen tjegullat t\u00eb fiksuara me lla\u00e7 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sip\u00ebrfaqen e \u00e7atis\u00eb, si ulluk\u00ebt, ashtu dhe kapak\u00ebt.<\/p>\n
Drenazhimi. Eliminimi i lag\u00ebshtis\u00eb nga kapilariteti do t\u00eb arrihet me nd\u00ebrtimin e drenazhit gjat\u00eb gjith\u00eb gjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb mureve perimetral\u00eb, i cili do t\u00eb ket\u00eb kuot\u00ebn fundore 30-50 cm n\u00ebn kuot\u00ebn e dyshemes\u00eb s\u00eb kish\u00ebs.<\/p>\n
Nd\u00ebrhyrje t\u00eb karakterit morfologjik. Plo- t\u00ebsimi dhe, vende-vende, rip\u00ebrt\u00ebritja e korniz\u00ebs ekzistuese do t\u00eb realizohet me pllaka guri gjat\u00eb gjith\u00eb perimetrit t\u00eb muratur\u00ebs.<\/p>\n
Punime pastrimi. Muraturat, sidomos ajo per\u00ebndimore, do t\u00eb pastrohen nga lla\u00e7i dhe boj\u00ebrat e mbetura nga nd\u00ebrtimet e m\u00ebvonshme. Pastrimi do t\u00eb b\u00ebhet n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mekanike me dor\u00eb.<\/p>\n
Vendosje dyersh e dritaresh. Dyert e dri- taret ekzistuese jan\u00eb d\u00ebmtuar me kalimin e ko- h\u00ebs. Ato do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen me t\u00eb reja.<\/p>\n
Punime rind\u00ebrtimi. Hajati do t\u00eb rind\u00ebrtohet dhe do t\u00eb p\u00ebrs\u00ebris\u00eb pak a shum\u00eb formulimin e dikursh\u00ebm, d.m.th. do t\u00eb nd\u00ebrtohet me l\u00ebnd\u00eb druri, kolonat dhe trar\u00ebt dhe do t\u00eb mbulohet me tjegulla.<\/p>\n
Fondi i akorduar nga Kryepiskopi Anastas p\u00ebr k\u00ebto nd\u00ebrhyrje \u00ebsht\u00eb 4,250,000 lek\u00eb.<\/p>\n
Me k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrhyrje t\u00eb plot\u00eb restauruese ky monument shp\u00ebtohet nga degradimi dhe i shtohet list\u00ebs s\u00eb gjat\u00eb t\u00eb monumenteve t\u00eb restauruara nga Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebrgatiti Ark. Rest.<\/p>\n
Gentian Stratob\u00ebrdha<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Janar 2011.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"1 (216)","viti":"2011","muaji":"Janar","muaji_numer":"1","dita":"","faqet":"[3]","fjale_kyce":"[\"Fillon\", \"restaurimi\", \"shum\u00ebpritur\", \"kish\u00ebs\", \"Sh\u00ebn\"]","permbledhje":"Material nga Janar 2011.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11329],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-88856","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11329","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n