{"id":88642,"date":"2026-06-01T07:28:37","date_gmt":"2026-06-01T05:28:37","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/"},"modified":"2026-06-01T07:28:37","modified_gmt":"2026-06-01T05:28:37","slug":"muzika-bizantine-ne-shqiperi","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/","title":{"rendered":"Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri"},"content":{"rendered":"<p>MUZIKA BIZANTINE N\u00cb SHQIP\u00cbRI<\/p>\n<p>H<\/p>\n<p>istoria e muzik\u00ebs kishtare bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me t\u00eb qenurit e saj pjes\u00eb e Perandoris\u00eb Bizantine p\u00ebr afro 1000 vjet. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kjo perandori ka l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb thella n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend sidomos n\u00eb art, si: n\u00eb arkitektur\u00eb, n\u00eb piktur\u00eb, n\u00eb skulptu- r\u00ebn e drurit, n\u00eb muzik\u00ebn kishtare etj. Vendi yn\u00eb \u00ebsht\u00eb plot me monu- mente e vepra t\u00eb tilla arti, n\u00eb t\u00eb cilat spikat dora dhe mendja e mjesht\u00ebr- ve dhe e artist\u00ebve vend\u00ebs 1.<\/p>\n<p>Gjithashtu hap\u00ebsira shqiptare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vat\u00ebr e r\u00ebnd\u00ebsishme q\u00eb ka trash\u00ebguar dor\u00ebshkrime t\u00eb pa- sura kishtare, ku disa prej tyre p\u00ebr- b\u00ebjn\u00eb edhe monumente t\u00eb vyera n\u00eb shkall\u00eb bot\u00ebrore2. K\u00ebta kodik\u00eb t\u00eb dor\u00ebshkruar, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pasuri t\u00eb \u00e7muar t\u00eb kultur\u00ebs s\u00eb vendit ton\u00eb, ku mes tyre nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb z\u00ebn\u00eb edhe dor\u00ebshkrimet e muzik\u00ebs kishtare bizantine, t\u00eb cilat i p\u00ebrkasin periudhave t\u00eb ndryshme t\u00eb zhvilli- mit t\u00eb saj dhe d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebrdori- min dhe kultivimin e muzik\u00ebs bizantine n\u00eb viset e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme.<\/p>\n<p>Sot n\u00eb Arkivin Qendror Shte- t\u00ebror, p\u00ebrve\u00e7 kodik\u00ebve me shenja ekfonike ruhen edhe 5 kodik\u00eb me muzik\u00eb bizantine, t\u00eb cil\u00ebt edhe pse t\u00eb pakt\u00eb n\u00eb num\u00ebr kan\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb madhe p\u00ebr muzikolog\u00ebt, sepse jan\u00eb burimet e para t\u00eb shkruara muzikore n\u00eb vendin ton\u00eb t\u00eb njohura deri m\u00eb sot. M\u00eb i hershmi mes tyre \u00ebsht\u00eb Kodiku i P\u00ebrmetit nr. 81, i cili \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb pergamen dhe i takon shek. XII. Pas tij n\u00eb radh\u00eb kronologjike vjen Kodiku i Beratit nr. 23, i cili \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb let\u00ebr n\u00eb vitin 1292 nga Mihal Slavopuli dhe i p\u00ebrket periudh\u00ebs kukuzelia- ne, d.m.th. periudh\u00ebs gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs jetoi dhe veproi nj\u00eb prej personali- teteve m\u00eb t\u00eb shquara t\u00eb muzik\u00ebs bizantine, Joan Kukuzeli nga Du- rr\u00ebsi. Tre kodik\u00ebt e tjer\u00eb muzikor\u00eb i p\u00ebrkasin periudhave m\u00eb t\u00eb von- shme dhe p\u00ebrfshijn\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb kohore dyshekullore. Konkretisht, ata jan\u00eb Kodiku i Kor\u00e7\u00ebs nr. 72, q\u00eb i takon vitit 1736; Kodiku i Elba- sanit nr. 87, q\u00eb daton m\u00eb 1806 dhe Kodiku i Tiran\u00ebs nr. 95, q\u00eb i p\u00ebrket vitit 18953.<\/p>\n<p>* * *<\/p>\n<p>Jo vet\u00ebm historia e muzik\u00ebs bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri, por edhe ajo mbar\u00ebbot\u00ebrore lidhet ngusht\u00eb me personin e Sh\u00ebn Joan Kukuzelit nga Durr\u00ebsi, i cili pas Sh\u00ebn Joan Dama- skinit konsiderohet si burimi i dyt\u00eb i muzik\u00ebs kishtare bizantine. Me veprat e tij Teoria rreth artit muzi- kor, Iso e madhe e papadik\u00ebs dhe Troho e madhe e muzik\u00ebs si edhe krijime me k\u00ebng\u00eb kishtare, ai krijoi nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb re, e cila quhet pe- riudha kukuzeliane.<\/p>\n<p>Si d\u00ebshmi e ruajtjes dhe kulti- vimit t\u00eb k\u00ebsaj muzike n\u00eb Shqip\u00ebri jan\u00eb edhe shum\u00eb emra k\u00ebng\u00ebta- r\u00ebsh, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb gjuh\u00ebn e kish\u00ebs quhen \u201cpsalt\u00eb\u201d. N\u00eb vendin ton\u00eb vazhdim\u00ebsia e m\u00ebsimit dhe e prak- tikimit t\u00eb k\u00ebsaj muzike \u00ebsht\u00eb arritur n\u00ebp\u00ebrmjet dy m\u00ebnyrave:<\/p>\n<p>Forma e par\u00eb \u00ebsht\u00eb praktika me an\u00eb t\u00eb veshit q\u00eb organizohej prej protopsaltit ose ndryshe psaltit t\u00eb par\u00eb4 t\u00eb kish\u00ebs n\u00eb form\u00eb kursi p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e psalt\u00ebve t\u00eb ardhsh\u00ebm si me an\u00eb t\u00eb praktik\u00ebs, ashtu edhe nga ana teorike me njohurit\u00eb m\u00eb elementare t\u00eb muzik\u00ebs bizantine. K\u00ebto lloj kursesh u b\u00ebn\u00eb tradicio- nale p\u00ebr transmetimin e t\u00eb psalurit nga nj\u00eb brez n\u00eb tjetrin me nuancat e karakterin e vendit ku vepronin. Shkolla t\u00eb tilla kan\u00eb ekzistuar n\u00eb Kor\u00e7\u00eb, Elbasan, Durr\u00ebs, Kavaj\u00eb, Berat e gjetiu. N\u00eb fillim t\u00eb shek. XIX \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgatitur dhe reforma e re e thjeshtimit t\u00eb sistemit grafik t\u00eb muzik\u00ebs bizantine nga Arkima- ndrit Krisanthi, mitropolit i m\u00ebvon- sh\u00ebm i Durr\u00ebsit, i cili bashk\u00eb me<\/p>\n<p>dy studiues t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj muzike Hurmuzio hartofilaksin dhe Grigor protopsaltin quhen m\u00ebsuesit e m\u00eb- dhenj t\u00eb metod\u00ebs s\u00eb re t\u00eb muzik\u00ebs kishtare bizantine5.<\/p>\n<p>Forma e dyt\u00eb e m\u00ebsimit ka qe- n\u00eb ajo e m\u00ebsimit t\u00eb detyruar t\u00eb teo- ris\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj muzike n\u00eb shkollat e koh\u00ebs, ve\u00e7an\u00ebrisht nga ata q\u00eb p\u00ebr- gatiteshin p\u00ebr m\u00ebsues. Gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb sundimit turk, m\u00ebsuesit, meq\u00eb dinin shkrim e k\u00ebndim kryenin edhe detyr\u00ebn e psaltit, prandaj shpeshhe- r\u00eb psalt\u00ebt i th\u00ebrrisnin edhe \u201cdhaskal\u201d. N\u00eb manastire kopjoheshin tekstet muzikore, t\u00eb cilat m\u00eb pas shp\u00ebrnda- heshin n\u00ebp\u00ebr kishat e fshatrave dhe p\u00ebrdoreshin nga psalt\u00ebr-m\u00ebsuesit.<\/p>\n<p>Pra, n\u00ebp\u00ebrmjet k\u00ebtyre formave dhe sidomos t\u00eb form\u00ebs s\u00eb par\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb e vjetra n\u00eb vendin ton\u00eb, \u00ebsht\u00eb siguruar nj\u00eb vazhdim\u00ebsi e njohjes s\u00eb muzik\u00ebs bizantine dhe e t\u00eb psalurit n\u00ebp\u00ebr kisha. \u00cbsht\u00eb si-<\/p>\n<p>guruar kuadri p\u00ebrkat\u00ebs i protopsal- t\u00ebve q\u00eb e praktikonin k\u00ebt\u00eb muzik\u00eb, si edhe nj\u00eb pjes\u00eb e mir\u00eb e teksteve muzikore n\u00eb dor\u00ebshkrim, q\u00eb si\u00e7 u tha gjenden n\u00ebp\u00ebr kisha e mana- stire. N\u00eb k\u00ebto dor\u00ebshkrime ka edhe pjes\u00eb himnesh t\u00eb kompozuara nga vet\u00eb protopsalt\u00ebt me nuanca t\u00eb karakterit vend\u00ebs, duke u dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb bukuri dhe hijeshi melodis\u00eb tra- dicionale bizantine.<\/p>\n<p>Udh\u00ebtimit p\u00ebrgjat\u00eb historis\u00eb s\u00eb pasur t\u00eb muzik\u00ebs bizantine n\u00eb Shqi- p\u00ebri i erdhi radha t\u00eb ndaloj\u00eb tek nj\u00eb personalitet i madh, i cili p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb stacion shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr l\u00ebvrimin dhe zhvillimin e k\u00ebsaj mu- zike n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe6. Ky \u00ebsht\u00eb Imzot F.S.Noli. Duke p\u00ebrkthyer e botuar tekstet liturgjike m\u00eb t\u00eb do- mosdoshme q\u00eb p\u00ebrdoreshin n\u00eb ki- sh\u00eb, ai nj\u00ebkoh\u00ebsisht kontribuoi n\u00eb vendosjen nj\u00eb her\u00eb e mir\u00eb t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb adhurimin e Kish\u00ebs Or- thodhokse n\u00eb Shqip\u00ebri. Si\u00e7 del nga vet\u00eb p\u00ebrmbajtja e librave liturgjik\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyer, Noli ishte jo vet\u00ebm nj\u00eb njoh\u00ebs i p\u00ebrkryer i greqishtes s\u00eb vje- t\u00ebr, por edhe nj\u00eb njoh\u00ebs i shk\u00eblqyer i teoris\u00eb dhe praktik\u00ebs s\u00eb muzik\u00ebs bizantine, pasi n\u00eb p\u00ebrkthimin e t\u00eb ashtuquajturave prosomia-p\u00ebrshe- mb\u00ebllta, ai n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb mahnit- shme ruan ritmin, metrin dhe muzi- kalitetin e vargjeve poetike kishtare.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm luajti Seminari Komb\u00ebtar Orthodhoks \u201cApostull Pavli\u201d, i cili kishte si l\u00eb- nd\u00eb t\u00eb detyrueshme m\u00ebsimin e k\u00ebn-<\/p>\n<p>(vijon n\u00eb faqen 8)<\/p>\n<p>MUZIKA BIZANTINE N\u00cb SHQIP\u00cbRI<\/p>\n<p>(vijon nga faqja 7) g\u00ebs kishtare. K\u00ebtu nj\u00eb kontribut shu- m\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb teologu, shkrimtari, muzikanti, p\u00ebrshtat\u00ebsi n\u00eb shqip n\u00eb nota bizantine i disa tropareve dhe psalti i njohur z. Dhi- mit\u00ebr Beduli, i cili midis t\u00eb tjerave ka qen\u00eb dhe pedagog i muzik\u00ebs bizantine n\u00eb k\u00ebt\u00eb Seminar. Ai, m\u00eb 1934 ngriti zyrtarisht korin e Semi- narit. Ve\u00e7 k\u00ebtij kori ai ngriti kore t\u00eb ngjashme dhe n\u00eb qytete t\u00eb tjera si n\u00eb Pogradec (1936), Durr\u00ebs (1938)7 etj. Vlen p\u00ebr t\u00eb theksuar se pjes\u00ebta- r\u00ebt e k\u00ebtyre koreve u b\u00ebn\u00eb ura e vazh- dimit t\u00eb t\u00eb k\u00ebnduarit t\u00eb muzik\u00ebs bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Viti 1967 p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb moment tragjikjo vet\u00ebm p\u00ebr Kish\u00ebn Ortho- dhokse, por p\u00ebr t\u00eb gjitha komunite- tet fetare n\u00eb Shqip\u00ebri. Me mbylljen e kishave pati nj\u00eb nd\u00ebrprerje edhe t\u00eb praktikimit t\u00eb k\u00ebsaj muzike. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb bashk\u00eb me shkat\u00ebrri- min e kishave, u dogj\u00ebn edhe shum\u00eb libra, midis t\u00eb cil\u00ebve dhe libra t\u00eb mu- zik\u00ebs kishtare bizantine n\u00eb shqip.<\/p>\n<p>Me rihapjen e kishave dhe rior- ganizimin pas viteve 1990, si gjith- \u00e7ka tjet\u00ebr librat liturgjik\u00eb pothuaj- se ishin zhdukur krejt\u00ebsisht. Ata q\u00eb p\u00ebrpiqeshin t\u00eb ndihmonin n\u00eb t\u00eb psalur gjat\u00eb sh\u00ebrbesave t\u00eb shenj- ta, duke qen\u00eb n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb madhe u kishte mbetur vet\u00ebm jehona e t\u00eb psalur\u00ebs tradicionale dhe e k\u00ebndu- ara e tyre ngjasonte m\u00eb tep\u00ebr me<\/p>\n<p>k\u00ebng\u00ebt popullore sesa me tingullin e past\u00ebr t\u00eb muzik\u00ebs bizantine. Vet\u00ebm i ndjeri z. Dhimit\u00ebr Beduli kishte mbetur gjall\u00eb dhe q\u00eb e zot\u00eb- ronte muzik\u00ebn bizantine n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb sakt\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Me fron\u00ebzimin si Kryepiskop i Tiran\u00ebs, Durr\u00ebsit dhe i gjith\u00eb Shqi- p\u00ebris\u00eb t\u00eb Fortlumturis\u00eb s\u00eb Tij, Prof. Dr. Anastasit, n\u00eb vendin ton\u00eb filloi nj\u00eb epok\u00eb e re, ku iu dha nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb e madhe edhe rizgjimit e kultivimit t\u00eb tradit\u00ebs s\u00eb bukur t\u00eb mu- zik\u00ebs bizantine.<\/p>\n<p>Me hapjen e Akademis\u00eb Teolo- gjike n\u00eb vitin 1992 bashk\u00eb me peda- gog\u00ebt e teologjis\u00eb erdh\u00ebn nga Mali i Shenjt\u00eb at\u00eb Damaskinoi dhe at\u00eb Tihoni. Q\u00eb t\u00eb dy k\u00ebta praktikues t\u00eb shk\u00eblqyer t\u00eb muzik\u00ebs, p\u00ebr koh\u00ebn q\u00eb q\u00ebndruan n\u00eb Shqip\u00ebri, m\u00ebsonin stu- dent\u00ebt e Seminarit Teologjik dhe ngrit\u00ebn kore f\u00ebmij\u00ebsh n\u00eb qytetin e Durr\u00ebsit e t\u00eb Kavaj\u00ebs me form\u00ebn praktike t\u00eb veshit.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga synimet dhe d\u00ebshirat kryesore t\u00eb Kryepiskopit Anastas p\u00ebr ringritjen e Kish\u00ebs n\u00eb Shqip\u00ebri ishte edhe p\u00ebrgatitja e nj\u00eb stafi pe- dagogjik p\u00ebrAkademin\u00eb Teologjike, t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga shqiptar\u00eb. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr student\u00ebt me rezultatet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb Akademis\u00eb, u d\u00ebrguan p\u00ebr studime jasht\u00eb vendit. Midis tyre, u d\u00ebrguan edhe student\u00eb t\u00eb talen- tuar p\u00ebr t\u00eb studiuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb profesionale muzik\u00ebn kishtare bizantine.<\/p>\n<p>Ai q\u00eb m\u00eb pas, mund t\u00eb themi me siguri, hodhi themelet p\u00ebr m\u00ebsi- min e sakt\u00eb n\u00eb teori dhe praktik\u00eb t\u00eb muzik\u00ebs bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri \u00ebsht\u00eb Arkimandrit Justini. Ky mi-<\/p>\n<p>sionar nga Mali i Shenjt\u00eb, zot\u00ebrues i thell\u00eb i muzik\u00ebs bizantine, bir psalti dhe psalt q\u00eb prej f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb tij, ngriti shkoll\u00ebn e par\u00eb lokale n\u00eb Shqip\u00ebri, pran\u00eb katedrales s\u00eb Tira- n\u00ebs, p\u00ebr m\u00ebsimin teorik dhe praktik me nota t\u00eb muzik\u00ebs bizantine. Gji- thashtu, e vuri muzik\u00ebn bizantine si l\u00ebnd\u00eb t\u00eb detyruar n\u00eb programin m\u00ebsimor t\u00eb Akademis\u00eb Teologjike \u201cNgjallja e Krishtit\u201d. Ai ka p\u00ebrshta- tur n\u00eb shqip me nota bizantine tek- stet m\u00eb t\u00eb domosdoshme t\u00eb sh\u00ebr- besave fetare. Edhe melizmat (pje- s\u00ebt muzikore) q\u00eb po paraqesim sot p\u00ebrpara jush jan\u00eb p\u00ebrshtatur n\u00eb shqip prej tij. Me nj\u00eb projekt shum\u00eb serioz ka nxjerr\u00eb n\u00eb drit\u00eb t\u00eb p\u00ebr- kthyer p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb shqip nj\u00eb nga librat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm litur- gjik, Mujorin, p\u00ebr muajt Shtator- Tetor-N\u00ebntor dhe po punon p\u00ebr botimin e t\u00eb gjith\u00eb ciklit vjetor etj. Prej tij u organizua dhe kori i par\u00eb zyrtar i Kish\u00ebs Orthodhokse Auto- qefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb me emrin \u201cSh\u00ebn Joan Kukuzeli\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pun\u00eb t\u00eb admirueshme po b\u00ebjn\u00eb edhe pedagog\u00ebt e muzik\u00ebs bizantine n\u00eb Akademin\u00eb Teologjike, duke qen\u00eb n\u00eb faz\u00ebn p\u00ebrfundimtare t\u00eb korrektimit t\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore n\u00eb t\u00eb tet\u00eb tingujt e muzik\u00ebs dhe gjithashtu i Anastasimatarit t\u00eb plot\u00eb si n\u00eb ritmin e shpejt\u00eb t\u00eb t\u00eb psalurit, atij irmologjik, ashtu edhe n\u00eb at\u00eb m\u00eb t\u00eb ngadalt\u00eb stihirarik (varg\u00eb- zor), t\u00eb Dhoksastarit t\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb Triodhit e t\u00eb Pendikostarit etj.<\/p>\n<p>Pasuria e vyer e tradit\u00ebs son\u00eb tashm\u00eb ka rilul\u00ebzuar dhe po kultivo- het n\u00eb vendin ton\u00eb. Po ashtu, mund t\u00eb pohojm\u00eb me p\u00ebrgjegj\u00ebsi e mo-<\/p>\n<p>desti se edhe ne, brezi i ri, q\u00eb jemi diplomuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb, po vazh- dojm\u00eb me zell e k\u00ebmb\u00ebngulje n\u00eb zhvillimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb artit t\u00eb muzik\u00ebs bizantine n\u00eb vend, n\u00eb p\u00ebr- shtatjen e teksteve liturgjike me nota, n\u00eb kultivimin e m\u00ebsimin e saj, duke vazhduar k\u00ebshtu t\u00eb jet\u00eb pjes\u00eb e gjall\u00eb e nj\u00eb tradite shum\u00ebshekullore.<\/p>\n<p>Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb, n\u00ebn drejtimin plot frym\u00ebzim dhe vizion p\u00ebr t\u00eb ardhmen t\u00eb Kryepiskopit t\u00eb saj, Fortlumturis\u00eb s\u00eb Tij, Prof. Dr. Anastasit, bashk\u00eb me ringritjen e saj n\u00eb t\u00eb gjitha hall- kat, ka kontribuuar edhe n\u00eb ringjall- jen dhe zhvillimin e muzik\u00ebs kishta- re bizantine, si nj\u00eb element shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr ngritjen e shpir- trave t\u00eb besimtar\u00ebve drejt Per\u00ebndi- s\u00eb por, nj\u00ebkoh\u00ebsisht, edhe pjes\u00eb e \u00e7muar dhe e lasht\u00eb e kultur\u00ebs s\u00eb popullit ton\u00eb.<\/p>\n<p>Duke mbyllur fjal\u00ebn time n\u00eb k\u00ebt\u00eb kumtes\u00eb, dua t\u00eb fal\u00ebnderoj t\u00eb gjith\u00eb organizator\u00ebt e k\u00ebtij eveni- menti kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm p\u00ebr pro- movimin dhe nxjerrjen n\u00eb pah t\u00eb thesareve t\u00eb \u00e7muara, q\u00eb na stolisin dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht q\u00eb e rendisin at- dheun dhe popullin ton\u00eb n\u00eb list\u00ebn e atyre q\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb kontributin e tyre t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm si p\u00ebr zhvilli- min e kultur\u00ebs son\u00eb komb\u00ebtare, ashtu edhe t\u00eb asaj bot\u00ebrore.<\/p>\n<p>Dhjakon Spiro Kostoli<\/p>\n<p>Dh. Beduli \u201cMuzika Bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri\u201d.<\/p>\n<p>Shaban Sinani Kodik\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>R\u00ebmbeci A, \u00c7unga S, Dor\u00ebshkrime bizantine dhe pasbizantine n\u00eb Shqip\u00ebri, katalog i ekspozit\u00ebs, bot. FGK, Tiran\u00eb 2010; Sinani Sh., Kodik\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Psalti i par\u00eb<\/p>\n<p>\u0394\u03b9\u03b1\u03bc\u03b1\u03bd\u03c4\u03ae \u03a3. \u039c\u03b1\u03c5\u03c1\u03b1\u03b3\u03ac\u03bd\u03b7 \u00ab\u03a3\u03cd\u03bd\u03c4\u03bf\u03bc\u03b7 \u03b9\u03c3\u03c4\u03bf\u03c1\u03af\u03b1 \u0395\u03ba\u03ba\u03bb\u03b9\u03c3\u03b7\u03b1\u03c3\u03c4\u03b9\u03ba\u03ae\u03c2 \u0392\u03c5\u03b6\u03b1\u03bd\u03c4\u03b9\u03bd\u03ae\u03c2 \u039c\u03bf\u03c5\u03c3\u03b9\u03ba\u03ae\u03c2.<\/p>\n<p>\u201cKontributi i Imzot Nolit n\u00eb p\u00ebrkthimin e teksteve litugjike\u201d (\u201cNgjallja\u201d, mars, 1995)<\/p>\n<p>Kristofor Beduli \u201cMbi muzik\u00ebn dhe koret n\u00eb Kish\u00ebn ton\u00eb Orthodhokse\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Qershor 2010.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"6 (209)","viti":"2010","muaji":"Qershor","muaji_numer":"6","dita":"","faqet":"[7, 8]","fjale_kyce":"[\"Muzika\", \"bizantine\", \"Shqip\u00ebri\"]","permbledhje":"Material nga Qershor 2010.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11328],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-88642","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11328","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/88642\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/\",\"name\":\"Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T05:28:37+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/88642","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"11 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/","name":"Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T05:28:37+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/muzika-bizantine-ne-shqiperi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Muzika bizantine n\u00eb Shqip\u00ebri"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/88642","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=88642"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=88642"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=88642"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=88642"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=88642"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}