{"id":87725,"date":"2026-06-01T03:29:05","date_gmt":"2026-06-01T01:29:05","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/"},"modified":"2026-06-01T03:29:05","modified_gmt":"2026-06-01T01:29:05","slug":"formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/","title":{"rendered":"Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve"},"content":{"rendered":"<p>(Vijon nga numrat e kaluar)<\/p>\n<p>Karisma. Teologjia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb karizm\u00eb, nj\u00eb dhurat\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb, dhurat\u00eb falas dhe e pamerituar, nj\u00eb dhurat\u00eb e hirit. Sh\u00ebn Thalasi i Li- bis\u00eb flet p\u00ebr \u201cd\u00ebshir\u00ebn e \u00e7do d\u00ebshi- re, hiri i teologjis\u00eb\u201d. Me fjal\u00eb t\u00eb tje-, ra, teologjia n\u00ebnkupton jo vet\u00ebm k\u00ebrkimet tona mbi qenien dhe jet\u00ebn e Per\u00eb; \/\u2018 2\u20ac, por m\u00eb tep\u00ebr aktin me t\u00eb cilin Per\u00ebndia u b\u00eb i duksh\u00ebm dhe u zbulua vet\u00eb (Jn.l, 18). Teologjia \u00ebsht\u00eb se nuk jemi ne q\u00eb e k\u00ebrkojm\u00eb dhe e studiojm\u00eb Per\u00ebndin\u00eb, por Ai na k\u00ebrkon dhe na ekzaminon. N\u00eb shkenc\u00ebn profane, njeriu njeh, por n\u00eb teologji ai \u00ebsht\u00eb i njohur nga Per\u00ebndia. K\u00ebshtu teologjia varet nga nj\u00eb iniciativ\u00eb hyjnore m\u00eb tep\u00ebr sesa njer\u00ebzore. Teologjia \u00ebsht\u00eb ur- t\u00ebsia-jo vet\u00ebm nj\u00eb k\u00ebrkim shkollor dhe nj\u00eb m\u00ebsim akademik-, por urt\u00ebsia. Dhe urt\u00ebsia e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb gjithmon\u00eb vet\u00eb Krishti, e v\u00ebrteta e gjall\u00eb dhe hipostatike, \u201cforca e Per\u00ebndis\u00eb dhe urt\u00ebsia e Per\u00ebndis\u00eb\u201d (1 Kor. 1, 24). Vet\u00eb Krishti \u00ebsht\u00eb teologjia. Ai \u00ebsht\u00eb teologu, dhe ne jemi teolog\u00eb n\u00eb baz\u00eb t\u00eb nj\u00eb karizme q\u00eb marrim prej Tij. Teologu i v\u00ebr- tet\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrher\u00eb nj\u00eb theodidaktos, nj\u00eb \u201ci m\u00ebsuar nga Zoti\u201d. Kjo pik\u00eb \u00ebsht\u00eb shprehur shum\u00eb mir\u00eb nga Origjeni. Teologjia, \u201cnjohja e gj\u00ebra- ve hyjnore\u201d, afirmon ai, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201cfrym\u00ebnxjerrje\u201d (atmis), nj\u00eb \u201czbra- zje\u201d (aporroia), nj\u00eb \u201crrezatim\u201d (apau- gasma) e Per\u00ebndis\u00eb. T\u00eb jesh denj\u00eb-<\/p>\n<p>suar p\u00ebr njohje shpirt\u00ebrore nuk vjen nga fuqit\u00eb tona. Didimi i Verb\u00ebr e p\u00ebrshkruan teologjin\u00eb si \u201cforc\u00ebn\u201d (dynamis), \u201clavdin\u00eb\u201d (doxa) dhe \u201cenergjin\u00eb\u201d (energia) t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. S\u00eb fundi teologjia parakupton besimin vetjak. Nj\u00eb shenjtor tho- shte: \u201cUn\u00eb besoj q\u00eb t\u00eb kuptoj\u201d, besimi k\u00ebrkon kuptimin dhe jo e kun- d\u00ebrta.<\/p>\n<p>Mister. Sh\u00ebn Vasili i Madh dhe sh\u00ebn Grigor Theologu p\u00ebrdorin shpesh shprehjen \u201cmister i teolo- gjis\u00eb\u201d. N\u00ebse duam t\u00eb kuptojm\u00eb se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb ta quash teologji n\u00eb nj\u00eb mister, \u00ebsht\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb kujtojm\u00eb kuptimin e v\u00ebrtet\u00eb fetar t\u00eb fjal\u00ebs \u201cmister\u201d. Nj\u00eb \u201cmister\u201d nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb problem i pazgji- dhur, nj\u00eb enigm\u00eb e fsheht\u00eb, por di\u00e7- ka e zbuluar n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, n\u00eb inteli- gjenc\u00ebn ton\u00eb; nj\u00eb realitet q\u00eb kurr\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb zbuluar plot\u00ebsisht, sepse shtrihet deri n\u00eb pafund\u00ebsin\u00eb e Per\u00eb- ndis\u00eb. Teologjia at\u00ebher\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mister, ashtu si\u00e7 e thot\u00eb edhe sh\u00ebn Thalasi, \u201cajo e kap\u00ebrcen mendjen ton\u00eb\u201d, duke u p\u00ebrpjekur t\u00eb shprehim n\u00eb nj\u00eb gjuh\u00eb njer\u00ebzore at\u00eb q\u00eb ndo- dhet larg, p\u00ebrtej kuptimit ton\u00eb nje- r\u00ebzor. Sipas klerikut Joan Maye- ndorff, teologjia \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb soditje e Per\u00ebndis\u00eb dhe shpre- hje e t\u00eb Pashprehshmes\u201d. P\u00ebr T.S.Eliot, \u201cnj\u00eb sulm i papritur n\u00eb t\u00eb paartikuluar\u00ebn\u201d. Sh\u00ebn Vasili sh\u00eb- non se \u201c\u00e7do afirmim teologjik varet<\/p>\n<p>nga kuptimi i fol\u00ebsit.f&#8230;] T\u00eb kup- tuarit ton\u00eb \u00ebsht\u00eb i dob\u00ebt dhe gjuha akoma edhe m\u00eb e pafuqishme.\u201d Sipas Kapadhokian\u00ebve, kur teologjia harron kufijt\u00eb e paevituesh\u00ebm t\u00eb kuptimit njer\u00ebzor, duke z\u00ebvend\u00eb- suar Fjal\u00ebn e pashprehur t\u00eb Per\u00eb- ndis\u00eb nga logjika njer\u00ebzore, ajo pu- shon s\u00eb qeni teologji dhe bie n\u00eb nivelin e teknologjis\u00eb. Prandaj teologjia jon\u00eb duhet t\u00eb shprehet gjithmon\u00eb \u201cn\u00eb enigm\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Katharsis. P\u00ebrderisa teologjia \u00ebsht\u00eb vizioni i Per\u00ebndis\u00eb dhe se jan\u00eb zemrat e pastra ato q\u00eb do t\u00eb shikoj- n\u00eb Per\u00ebndin\u00eb, teologjia e v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb e pamundur pa katharsisin, pa pastrimin. Edhe n\u00ebse teologjia mbetet gjithmon\u00eb nj\u00eb dhurat\u00eb e hirit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, kjo dhurat\u00eb falas k\u00ebr- kon nga njeriu nj\u00eb bashk\u00ebveprim aktiv, sinergji t\u00eb vullnetshme.: \u201cNe jemi bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00eb t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb\u201d (I Kor.3,9). N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuptim \u00e7do teologji \u00ebsht\u00eb theantropike\u201d. Ba- shk\u00ebpunimi yn\u00eb njer\u00ebzor q\u00ebndron n\u00eb hapjen e zemr\u00ebs ndaj dashuris\u00eb s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, duke e b\u00ebr\u00eb k\u00ebshtu t\u00eb mundur transformimin total t\u00eb qenies son\u00eb nga banimi i Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb. Teologjia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jete q\u00eb p\u00ebrmbledh gjith\u00e7ka. Nuk mund t\u00eb ket\u00eb teologji t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb pa nj\u00eb angazhim vetjak n\u00eb shenjt\u00ebri; teolog\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb jan\u00eb shenjtor\u00ebt.<\/p>\n<p>(Vijon)<\/p>\n<p>P\u00ebrktheu: Eleni Pani<\/p>\n<p>Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve<br \/>\n(Vijon nga numrat e kaluar)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Dhjetor 2007.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"12 (179)","viti":"2007","muaji":"Dhjetor","muaji_numer":"12","dita":"","faqet":"[10]","fjale_kyce":"[\"Formimi\", \"teologjik\", \"sipas\", \"Shkrimit\", \"Et\u00ebrve\"]","permbledhje":"Material nga Dhjetor 2007.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11325],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-87725","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11325","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87725\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/\",\"name\":\"Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T01:29:05+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87725","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/","name":"Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T01:29:05+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/formimi-teologjik-sipas-shkrimit-dhe-eterve\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Formimi teologjik sipas Shkrimit dhe Et\u00ebrve"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87725","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87725"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=87725"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=87725"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=87725"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=87725"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}