{"id":87679,"date":"2026-06-01T03:28:15","date_gmt":"2026-06-01T01:28:15","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/"},"modified":"2026-06-01T03:28:15","modified_gmt":"2026-06-01T01:28:15","slug":"kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/","title":{"rendered":"Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste &#8211; 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ"},"content":{"rendered":"<p>Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste<\/p>\n<p>&#8211; 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ &#8211;<\/p>\n<p>(vijon nga numri i kciluar)<\/p>\n<p>S<\/p>\n<p>uksesi i faz\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb fushat\u00ebs ateiste n\u00eb pranver\u00eb 1967, e cila u zhvillua kryesisht n\u00eb terren, nuk ishte kaq p\u00ebr merit\u00eb t\u00eb komunist\u00ebve sesa p\u00ebr shkak t\u00eb bashk\u00ebrendimit t\u00eb munguar t\u00eb p\u00ebrpjekjeve t\u00eb krer\u00ebve t\u00eb komuniteteve fetare p\u00ebr t\u00eb sensibilizuar besimtar\u00ebt dhe p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrba- lluar s\u00eb bashku gjendjen e krijuar. P\u00ebr fat t\u00eb keq, episkopi Theofan Noli, i vetmi personalitet shqip- tar q\u00eb mund t\u00eb merrte p\u00ebrsip\u00ebr nj\u00eb rol t\u00eb till\u00eb mba- r\u00ebkonfesional, kishte vdekur dy vjet m\u00eb par\u00eb, n\u00eb SHBA.<\/p>\n<p>Aleati kryesor i komunist\u00ebve n\u00eb luft\u00ebn kund\u00ebr fes\u00eb ishin ritmet e larta t\u00eb shtimit t\u00eb popullsis\u00eb pas vitit 1944. N\u00eb vitet 60 mbizot\u00ebrojn\u00eb moshat e reja, breza t\u00eb t\u00ebr\u00eb t\u00eb brumosur me ideologjin\u00eb markiste, nd\u00ebrsa largimi i brezave t\u00eb vjet\u00ebr, si pasoj\u00eb e mosh\u00ebs mesatare relativisht t\u00eb ul\u00ebt, fa- vorizonin gjithnj\u00eb e m\u00eb tep\u00ebr objektivin e ideolo- gjis\u00eb shtet\u00ebrore p\u00ebr supremaci t\u00eb plot\u00eb. Megji- that\u00eb, ata q\u00eb shprehnin me m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb e tyre ndaj fushat\u00ebs ateiste ishin t\u00eb shumt\u00eb, pavar\u00ebsisht se propaganda komuniste po i jepte asaj ngjyrime nacionaliste, duke tru- mpetuar se zhdukja e fes\u00eb synonte n\u00eb forcimin e unitetit komb\u00ebtar.<\/p>\n<p>Duhet theksuar se suprimimi i \u00e7do forme t\u00eb dukshme t\u00eb institucionit t\u00eb fes\u00eb, i zbatuar eksklu- zivisht n\u00eb gjirin e shoq\u00ebris\u00eb shqiptare, nuk u kon- siderua asnj\u00ebher\u00eb pun\u00eb e leht\u00eb. N\u00eb vendet e tje- ra komuniste t\u00eb bot\u00ebs partiak\u00ebt n\u00eb pushtet u p\u00ebr- poq\u00ebn padyshim t\u00eb kufizonin ndikimin e fes\u00eb n\u00eb popull, por pa u shkuar kurr\u00eb nd\u00ebr mend t\u00eb nd\u00ebr- merrnin iniciativa aventureske, si ato t\u00eb ko- leg\u00ebve shqiptar\u00eb. N\u00eb fakt ndjesin\u00eb e rrezikut t\u00eb<\/p>\n<p>nj\u00eb politike t\u00eb till\u00eb e shprehte edhe vet\u00eb frym\u00eb- zuesi dhe urdh\u00ebruesi i terrorit antifetar, Enver Hoxha. I pushtuar nga nj\u00eb ndjenj\u00eb e fort\u00eb pasigu- rie, k\u00ebrkonte nga protagonist\u00ebt e zellsh\u00ebm t\u00eb fushat\u00ebs ateiste, qofshin k\u00ebta edhe krer\u00eb t\u00eb komuniteteve fetare, t\u00eb tregonin vet\u00ebp\u00ebrmbajtje. Frika se situata mund t\u2019i shp\u00ebtonte nga kontrolli dhe t\u00eb kthehej n\u00eb bumerang kund\u00ebr tij kishte t\u00eb b\u00ebnte me pasojat e paparashikueshme q\u00eb mund t\u00eb shkaktonin reagimet e mundshme t\u00eb Greqis\u00eb, e interesuar si gjithmon\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e minori- tetit t\u00eb ,saj n\u00eb Shqip\u00ebri, por edhe t\u00eb Vatikanit, mbrojt\u00ebsit shekullor t\u00eb katolik\u00ebve t\u00eb Veriut, i cili mund t\u00eb sensibilizonte me autoritetin e tij jo<\/p>\n<p>vet\u00ebm Italin\u00eb, por edhe shtete t\u00eb tjera t\u00eb fuqish- me per\u00ebndimore. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, dekreti me t\u00eb cilin regjimi nxirrte jasht\u00eb ligjit komunitetet fetare u shpall m\u00eb 13 n\u00ebntor 1967, pra mjaft muaj pas p\u00ebrfundimit t\u00eb faz\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb fushat\u00ebs ateiste, nd\u00ebrsa krer\u00ebt e komuniteteve fetare vazhduan t\u00eb q\u00ebndronin n\u00eb postet e tyre deri m\u00eb 30 n\u00ebntor, periudh\u00eb kjo e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb bindur dikta- torin se rreziku i shp\u00ebrthimit t\u00eb ndonj\u00eb revoke t\u00eb \u00abarmikut t\u00eb brendsh\u00ebm\u00bb me nxitjen e \u00abarmikut t\u00eb jasht\u00ebm\u00bb ishte shmangur me sukses.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrkoh\u00eb filluan t\u00eb shfaqeshin simptomat e para t\u00eb d\u00ebshtimit t\u00eb fushat\u00ebs ateiste. Besimtar\u00ebt e v\u00ebrtet\u00eb kishin filluar dal\u00ebngadal\u00eb t\u00eb organizo- heshin n\u00eb grupe t\u00eb vogla p\u00ebr t\u00eb kryer n\u00eb fsheh- t\u00ebsi ritet fetare, nd\u00ebrsa klerik\u00ebt e thjesht\u00eb ushtro- nin me vet\u00ebmohim detyr\u00ebn e tyre. Komunist\u00ebt e kuptuan shum\u00eb shpejt se zhdukja e formave t\u00eb dukshme t\u00eb institucionit t\u00eb fes\u00eb ishte nj\u00eb arritje sip\u00ebrfaq\u00ebsore. Bindjet fetare jo vet\u00ebm nuk ishin zhdukur, por po merrnin p\u00ebrmasa shqet\u00ebsuese. Tanim\u00eb ata e kuptonin fare mir\u00eb se \u00e7do shfaqje apo veprimtari fetare, e ci 1 a deri m\u00eb 1967 konsi- derohej jokomuniste, por n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb e ligjshme, pas p\u00ebrfundimit t\u00eb fushat\u00ebs ateiste e ndalimit me ligj t\u00eb fes\u00eb ajo shnd\u00ebrrohej automati- kisht n\u00eb t\u00eb kund\u00ebrligjshme, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe antikomuniste. Pra, dashur padashur, ata po legalizonin t\u00eb pak\u00ebnaqurit e terrorit ateist si di- sident\u00eb t\u00eb regjimit, nd\u00ebrsa protagonist\u00ebt e luft\u00ebs p\u00ebr mbajtjen gjall\u00eb t\u00eb besimit fetar si komplotist\u00eb. Esht\u00eb pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sa u arrestuan p\u00ebr bindjet e tyre fetare u d\u00ebnuan p\u00ebr agjitacion-propagand\u00eb dhe veprimtari armiq\u00ebsore<\/p>\n<p>(vijon n\u00eb faqen 4)<\/p>\n<p>Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste<\/p>\n<p>(vijon nga faqja 3)<br \/>\n\u00abn\u00eb d\u00ebm t\u00eb popullit dhe t\u00eb atdheut\u00bb.<br \/>\nK\u00ebtij d\u00ebnimi nuk i shp\u00ebtuan jo ve-<br \/>\nt\u00ebm t\u00eb gjall\u00ebt, por edhe t\u00eb vdekurit.<br \/>\nM\u00eb 7 mars 1968, dit\u00ebn e M\u00ebsuesit,<br \/>\nEnver Hoxha k\u00ebrkoi censurimin e<br \/>\nveprave t\u00eb Rilind\u00ebsve si N. Frash\u00ebri,<br \/>\nN. Mjeda, A. Z. \u00c7ajupi p\u00ebrmbajtja<br \/>\ne t\u00eb cilave binte shpeshher\u00eb n\u00eb kun-<br \/>\nd\u00ebrshtim me ideologjin\u00eb marksiste.<\/p>\n<p>N\u00eb rastin e besimtar\u00ebve orthodho- ks\u00eb komunist\u00ebt u treguan edhe m\u00eb barbar\u00eb e m\u00eb t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm. Ide- ntifikimi i besimit t\u00eb tyre me \u00absho- vinizmin\u00bb grek, stigmatizimi i kul- tur\u00ebs s\u00eb tyre si shprehje e \u00abMegallo- ides\u00eb\u00bb dhe paragjykimi i pranis\u00eb s\u00eb tyre historike si antiatdhetare nuk e kishte burimin thjesht tek bindjet personale t\u00eb kreut t\u00eb PPSHs\u00eb\u00b7 sesa tek lidhjet e tyre tradicionale me Greqin\u00eb orthodhokse, e cila ishte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb an\u00ebtare e NATOS, por edhe vendi t\u00eb cilin p\u00ebrfaq\u00ebsuesit m\u00eb t\u00eb flakt\u00eb t\u00eb forcave antikomuniste shqi- ptare n\u00eb m\u00ebrgim e kishin zgjedhur si pik\u00ebnisje p\u00ebr operacionet q\u00eb nd\u00eb- rmerrnin her\u00eb pas here kund\u00ebr regjimit t\u00eb Tiran\u00ebs. P\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00ebhuajtjen e orthodhoks\u00ebve nga tru- ngu i tyre fetaro-kulturor vun\u00eb n\u00eb sh\u00ebnjest\u00ebr vendet e tyre t\u00eb shenjta, n\u00eb ve\u00e7anti manastiret shekullore, t\u00eb njohura si qendra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme pelegrinazhi. Brenda nj\u00eb periudhe t\u00eb shkurt\u00ebr ato u kthyen gati t\u00eb gji- tha n\u00eb pika ushtarake. Cilido q\u00eb te- ntonte t\u2019u afrohej p\u00ebr q\u00ebllime fetare mund t\u00eb shpallej fare leht\u00eb agjent i sh\u00ebrbimeve sekrete antishqiptare.<\/p>\n<p>Megjith\u00eb terrorin e ushtruar, po- litika antifetare e regjimit krijoi m\u00eb shum\u00eb probleme nga ato q\u00eb prete- ndonte t\u00eb zgjidhte. Rezultatet e saj nuk ishin ato t\u00eb d\u00ebshiruara. Dy vjet pas fushat\u00ebs ateiste t\u00eb 1967-\u00ebs, me rastin e 25-vjetorit t\u00eb \u00c7lirimit dhe ardhjes s\u00eb tyre n\u00eb pushtet, komu- nist\u00ebt shpall\u00ebn n\u00eb pranver\u00eb t\u00eb vitit 1969 fillimin e faz\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb fu- shat\u00ebs ateiste, e cila u quajt \u00abDisku- tim popullor kund\u00ebr zakoneve pra- panike dhe ideologjis\u00eb fetare\u00bb, ose edhe \u00abBallafaqim popullor\u00bb, sepse pjes\u00ebmarr\u00ebsit n\u00eb mbledhjet e orga- nizuara n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendin duhej t\u00eb jepnin llogari se \u00e7far\u00eb kishin b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb dy vjet\u00ebve p\u00ebr t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur besimin e t\u00eb par\u00ebve. Fushata n\u00eb fja- l\u00eb ishte shum\u00eb m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb se ajo<\/p>\n<p>e para. Publikisht deklarohej se pa- rashikonte zhdukjen nga nd\u00ebrgjegjja e qytetar\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb t\u00eb besimit tek Zoti. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb synonte t\u00eb zbuste reagimet e shum\u00eb prej tyre, t\u00eb cil\u00ebt gjat\u00eb koh\u00ebs q\u00eb shembe- shin objektet e kultit apo digjeshin n\u00eb turr\u00ebn e druve objekte t\u00eb \u00e7mua- ra fetare, kishin q\u00ebndruar pasiv\u00eb, por q\u00eb me kalimin e koh\u00ebs ishin pozici- onuar me m\u00ebnyra t\u00eb ndryshme n\u00eb favor t\u00eb liris\u00eb fetare.<\/p>\n<p>I ashtuquajturi \u00abDiskutim popullor\u00bb q\u00eb u zhvillua n\u00eb t\u00eb gjitha orga- nizatat e Frontit t\u00eb vendit ishte nj\u00eb shuplak\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr regjimin. P\u00ebr-<\/p>\n<p>masat reale t\u00eb k\u00ebtij d\u00ebshtimi nuk ishte n\u00eb gjendje t\u2019i mbulonte as vet\u00eb shtypi partiak. Vet\u00ebm me nd\u00ebrhyr- jen e komunist\u00ebve u arrit t\u00eb shp\u00eb- tohej \u00abnderi\u00bb i k\u00ebsaj fushate. Sipas shtypit t\u00eb koh\u00ebs, \u00abatje ku nuk u si- gurua si duhet udh\u00ebheqja e partis\u00eb, diskutimi popullor u zhvillua me t\u00eb meta cil\u00ebsore\u00bb. N\u00eb raste t\u00eb tjera u shty p\u00ebr m\u00eb von\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb t\u2019u linin t\u00eb pranishm\u00ebve \u00abkoh\u00eb p\u00ebr t\u2019u thelluar\u00bb. Epilogu i diskutimit popullor u n\u00ebnshkrua n\u00eb Tiran\u00eb, m\u00eb 7 n\u00ebntor 1969, n\u00eb Konferenc\u00ebn Ko- mb\u00ebtare t\u00eb Studimeve Shoq\u00ebrore, n\u00eb prani t\u00eb Enver Hoxh\u00ebs dhe drej- tuesve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs dhe t\u00eb shtetit.<\/p>\n<p>Periudha q\u00eb pasoi fushat\u00ebn ateiste konsiderohet si periudha e zgji- mit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb shqiptare. Rinia e viteve \u201970, e ndikuar padyshim nga kanalet televize Per\u00ebndimore, por edhe nga formimi i k\u00ebnaqsh\u00ebm n\u00eb nj\u00eb sistem arsimor cil\u00ebsor, q\u00eb edhe pse bazohej n\u00eb interpretimin e nj\u00eb- ansh\u00ebm t\u00eb gj\u00ebrave, kultivoi pada- shur aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb konceptuar t\u00eb<\/p>\n<p>kund\u00ebrt\u00ebn e pik\u00ebpamjeve t\u00eb servi- rura, hodhi posht\u00eb dogmatizmat po- litike dhe recetat etike t\u00eb regjimit. T\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn gj\u00eb b\u00ebn\u00eb n\u00eb at\u00eb periudh\u00eb edhe mjaft kuadro t\u00eb lart\u00eb t\u00eb PPSHs\u00eb, shumica e t\u00eb cil\u00ebve u d\u00ebnuan nga Enver Hoxha me vdekje. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kli- m\u00eb reagimesh antidiktatoriale n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb p\u00ebrdit- shme u p\u00ebrshtat\u00ebn edhe dhjet\u00ebra kle- rik\u00eb e mij\u00ebra besimtar\u00eb orthodho- ks\u00eb, veprimet e t\u00eb cil\u00ebve, p\u00ebr shkak t\u00eb terrorit t\u00eb ushtruar, ishin m\u00eb shu- m\u00eb spontane. Megjithat\u00eb, edhe pse nuk ishin t\u00eb mjaftueshme t\u00eb ruanin ekzistenc\u00ebn e Kish\u00ebs, autoqefalin\u00eb,<\/p>\n<p>stmkturat e saj administrative e orga- nizative, b\u00ebn\u00eb t\u00eb mundur ruajtjen e besimit orthodhoks dhe l\u00ebvrimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb traditave t\u00eb t\u00eb par\u00ebve n\u00eb dimensionin e tyre kulturor.<\/p>\n<p>Vdekja e diktatorit Enver Hoxha n\u00eb prill 1985, p\u00ebrkoi me nj\u00eb periu- dh\u00eb krize t\u00eb thell\u00eb ekonomike t\u00eb ve- ndeve socialiste t\u00eb Evrop\u00ebs Lindo- re. Pasardh\u00ebsit t\u00eb tij, Ramiz Alis\u00eb, iu desh t\u00eb p\u00ebrballej me akuzat e ashpra t\u00eb komunitetit nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare, n\u00eb lidhje me re- spektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, aspekti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm i t\u00eb cilit ishte liria e besimit. Hapat q\u00eb ai nd\u00ebrmo- ri n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim d\u00ebshmuan qart\u00eb se komunist\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt nuk ngurruan t\u00eb lidhnin marr\u00ebdh\u00ebnie diplomatike me superfuqit\u00eb, b\u00ebnin \u00e7\u2019ishte e mundur p\u00ebr t\u00eb penguar rehabilitimin institucionit t\u00eb fes\u00eb. Arsyeja dihej nga t\u00eb gjith\u00eb: Ishin vet\u00eb ata q\u00eb p\u00ebr gati \u00e7erek shekulli kishin barazuar ringjalljen institucionale t\u00eb besimit me largimin e tyre nga skena poli- tike. Prandaj dhe neni i projektku- shtetut\u00ebs t\u00eb n\u00ebntorit 1990 q\u00eb b\u00ebnte<\/p>\n<p>fjal\u00eb p\u00ebr fen\u00eb, nuk p\u00ebrmendte fare termin \u00abkomunitete fetare\u00bb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, komunist\u00ebt s\u2019mund t\u00eb vendosnin m\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb popullit. Objektet e kultit po hapeshin gjithandej me nism\u00ebn e vet\u00eb be- simtar\u00ebve. Orthodhoks\u00ebt e fshatit Dervician t\u00eb Gjirokastr\u00ebs, me priftin Mihal Dako, kryen p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb, m\u00eb 16 dhjetor 1990, mesh\u00eb hyjnore. N\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb kryeqendr\u00ebn historike t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb besimta- r\u00ebt arrit\u00ebn me sakrifica t\u00eb shumta t\u00eb merrnin nga shteti kish\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit. Meshat e 25 marsit,<\/p>\n<p>dit\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit t\u00eb Hyjlind\u00ebses, por sidomos Liturgjia Hyjnore q\u00eb u celebrua me madh\u00ebshti m\u00eb 31 mars, t\u00eb Diel\u00ebn e Dafinave, e cila p\u00ebrkoi me dit\u00ebn e zhvillimit t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb para t\u00eb lira pas nj\u00eb gjysm\u00ebshekulli diktature, paralajm\u00ebruan ringritjen kanonike t\u00eb Kish\u00ebs, e cila u konkre- tizua me ardhjen n\u00eb Shqip\u00ebri t\u00eb Krye- piskopit t\u00eb sot\u00ebm, Imzot Anastasit, m\u00eb 16korrik 1991, praniae t\u00eb cilit pas reagimeve e kund\u00ebrshtimeve t\u00eb shumta q\u00eb u d\u00ebgjuan nga goja e pa- rtiak\u00ebve femohues, sh\u00ebnoi fillimin e nj\u00eb epoke t\u00eb re.<\/p>\n<p>Tashm\u00eb orthodhoks\u00ebt e kishin shkundur nga supet barr\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb plog\u00ebshtis\u00eb shpirt\u00ebrore, q\u00eb i kishte pushtuarprej dekadash. Ishin t\u00eb hr\u00eb t\u00eb k\u00ebrkonin vetveten n\u00eb Per\u00ebndin\u00eb e mohuar. Ishin t\u00eb lir\u00eb t\u00eb k\u00ebrkonin \u00abpamjen dhe sh\u00ebmb\u00eblles\u00ebn\u00bb e Krijuesit, p\u00ebr t\u00eb ngjallur n\u00eb vijim shpresat e tyre t\u00eb varrosura n\u00eb la- birinthet e obskurantizmit ateist.<\/p>\n<p>Pirro Kondili<\/p>\n<p>FUND<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Nentor 2007.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"11 (178)","viti":"2007","muaji":"Nentor","muaji_numer":"11","dita":"","faqet":"[3, 4]","fjale_kyce":"[\"Kisha\", \"Orthodhokse\", \"Shqip\u00ebris\u00eb\", \"vitet\", \"diktatur\u00ebs\"]","permbledhje":"Material nga Nentor 2007.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11325],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-87679","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11325","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste - 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87679\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste - 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T01:28:15+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste &#8211; 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste - 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87679","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/","name":"Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste - 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T01:28:15+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/kisha-orthodhokse-e-shqiperise-ne-vitet-e-diktatures-komuniste-4-drite-ne-mbreterine-e-territ\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb vitet e diktatur\u00ebs komuniste &#8211; 4. Drit\u00eb n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e territ"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87679","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87679"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=87679"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=87679"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=87679"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=87679"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}