{"id":87545,"date":"2026-06-01T03:25:45","date_gmt":"2026-06-01T01:25:45","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/"},"modified":"2026-06-01T03:25:45","modified_gmt":"2026-06-01T01:25:45","slug":"interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/","title":{"rendered":"Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle"},"content":{"rendered":"<p>Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutshe Welle<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00ebpozit\u00ebpushteti, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebpozit\u00eb sh\u00ebrbimi dhe sakrifice<\/p>\n<p>A. Dodi: Gjat\u00eb gjith\u00eb periu- dh\u00ebs kur Ju keni qen\u00eb duke kryer nj\u00eb pun\u00eb rind\u00ebrtimi n\u00eb Shqip\u00ebri, disa kritik\u00eb kan\u00eb shtruar pyetjen se pse n\u00eb krye t\u00eb Kish\u00ebs Shqipta- re Autoqefale t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb grek. Kjo lidhet me nj\u00eb droj\u00eb, se Kisha Ortodokse Shqiptare mund t\u00eb hu- mbas\u00eb karakterin e saj autoqefal? Kritik\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrmendur koh\u00ebt e fundit fakte t\u00eb tilla si mitropoliti i rretheve jugore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb s\u00ebrish nj\u00eb grek. Tani gre- k\u00ebt po p\u00ebrpiqen t\u00eb v\u00ebn\u00eb njer\u00ebzit e tyre n\u00eb krye t\u00eb Kish\u00ebs dhe po e greqizojn\u00eb plot\u00ebsisht Kish\u00ebn shqiptare. Cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjija Juaj?<\/p>\n<p>Kryepiskopi: Kur un\u00eb erdha n\u00eb Shqip\u00ebri, erdha n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend si Eksark i Patriarkan\u00ebs Ekumenike p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se \u00e7far\u00eb ka mbetur&#8230; Pastaj ishin shqiptar\u00ebt ortodoks\u00eb ata q\u00eb m\u00eb k\u00ebrkuan t\u00eb q\u00ebndroj n\u00eb Shqi- p\u00ebri. Un\u00eb nuk q\u00ebndrova Vet\u00eb. Kur erdhi koha q\u00eb un\u00eb t\u00eb kthehesha n\u00eb Greqi, sepse tashm\u00eb un\u00eb isha pro- fesor i rregullt i Universitetit t\u00eb Athin\u00ebs dhe mitropolit, kisha nj\u00eb pu- n\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb dhe kandidoja p\u00ebr Akademin\u00eb e Athin\u00ebs, at\u00ebher\u00eb<\/p>\n<p>besimtar\u00ebt shqiptar\u00eb m\u00eb than\u00eb: \u201cDo t\u00eb ikni tani, kur Ju i dini ballet dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb tona?\u201d K\u00ebshtu q\u00eb u ndodha para nj\u00eb dileme; riuk ishte di\u00e7ka q\u00eb e zgjodha vet\u00eb. Dhe p\u00ebr- gjigjja ime ishte: e para, n\u00ebse Ju v\u00ebrtet e doni k\u00ebt\u00eb gj\u00eb? Pyeta vet\u00ebm ortodoks\u00ebt, nuk pyeta, t\u00eb themi my- sliman\u00ebt dhe ateist\u00ebt: n\u00ebse juve ju p\u00eblqen kjo zgjidhje, dhe n\u00ebse Pa- triarkana Ekumenike e pranon v\u00ebr- tet k\u00ebt\u00eb, dhe n\u00ebse qeveria e pranon, at\u00ebher\u00eb k\u00ebto jan\u00eb tri predispo- zita q\u00eb do t\u00eb m\u00eb drejtojn\u00eb mua p\u00ebr vendimin tim. Dhe pastaj, nj\u00eb p\u00ebrfa- q\u00ebsi zyrtare e Kish\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb shkoi n\u00eb Patriarkan\u00eb dhe i k\u00ebrkuan q\u00eb i d\u00ebrguari i saj t\u00eb q\u00ebndronte dhe t\u2019i organizonte. Ky ishte fillimi.<\/p>\n<p>Nuk ishte nj\u00eb situat\u00eb ku njeriu shkon t\u00eb marr\u00eb pushtet. Nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb pushteti, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb sh\u00ebrbimi dhe sakrifice &#8211; kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gj\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar. Ti nuk vjen k\u00ebtu, n\u00eb Athin\u00eb, (intervista<\/p>\n<p>me Fortlumturin\u00eb e Tij, Anastas Janullatos u zhvillua n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij n\u00eb Athin\u00eb A.D.), ku ke t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb, financiare e k\u00ebshtu me radh\u00eb dhe t\u00eb jesh i pushtetsh\u00ebm, i fuqish\u00ebm; ti vjen n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nga asgj\u00ebja. Asgj\u00ebja ose ajo q\u00eb un\u00eb p\u00ebrshkrova m\u00eb par\u00eb. Dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja, se pse orto- doks\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb &#8211; kur po disku- tohej kushtetuta n\u00eb vitin 1994, e cila p\u00ebrmbante nj\u00eb paragraf jofavori- zues p\u00ebr kryepeshkopin ortodoks, ishin vet\u00eb ata q\u00eb mblodh\u00ebn mij\u00ebra \u201cJo\u201d, nuk m\u00eb kujtohet numri i sa- kt\u00eb, &#8211; q\u00eb k\u00ebrkuan q\u00eb ne nuk duhet t\u00eb votojm\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kushtetut\u00eb.<\/p>\n<p>Kriza shum\u00eb her\u00eb nuk vjen nga komuniteti ortodoks. Kur ju flisni p\u00ebr autoqefalin\u00eb, meqen\u00ebse kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb greke, le t\u00eb shohim se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb ajo- fjala \u00ebsht\u00eb \u201cautosefalos\u201d, e drejtuar edhe ndaj atyre q\u00eb nuk jan\u00eb ortodoks\u00eb. Ne nuk mund t\u00eb pranojm\u00eb, q\u00eb deputet\u00eb<\/p>\n<p>q\u00eb jan\u00eb mysliman\u00eb ose ateist\u00eb t\u2019i tregojn\u00eb rrug\u00ebn dhe t\u2019i japin k\u00ebshilla Kish\u00ebs Ortodokse. Kisha Ortodokse e Shqip\u00ebris\u00eb, ka shum\u00eb njer\u00ebz, shum\u00eb patriot\u00eb, shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb- sish\u00ebm dhe shum\u00eb serioz\u00eb. Ata ka- n\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb vendosin.<\/p>\n<p>Gjith\u00eb kjo kritik\u00eb q\u00eb that\u00eb ju vjen nga disa z\u00ebra, tipike p\u00ebr z\u00ebrat radikal\u00eb, q\u00eb shikojn\u00eb rreziqe dhe shikojn\u00eb armiq. Cila \u00ebsht\u00eb ekzak- t\u00ebsisht kritika? Kam lexuar disa artikuj jo shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb, n\u00eb ta thuhej, nuk d\u00ebshiroj t\u00eb p\u00ebrmend emra, n\u00eb artikull thuhej se ka kaq shum\u00eb prift\u00ebrinj grek\u00eb. Sa prift\u00ebrinj grek\u00eb ka tani n\u00eb Shqip\u00ebri? Tre. Jan\u00eb k\u00ebta shum\u00eb? Tre. Pyet sa ka n\u00eb Ki- sh\u00ebn Romano- Katolike, sa murgj dhe sa murgesha ka atje. N\u00eb Ki- sh\u00ebn Ortodokse &#8211; jo, jasht\u00eb. Sa shu- m\u00eb mij\u00ebra jan\u00eb nga komuniteti mysliman? Ka nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr t\u00eb th\u00ebn\u00eb g\u00ebnjeshtra, g\u00ebnjeshtra t\u00eb ku- lluara. Po pyes s\u00ebrish, sa prift\u00ebrinj jan\u00eb? Dhe kur flasim p\u00ebr kish\u00ebn, Kisha nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kryepe- shkopi: kisha jan\u00eb peshkop\u00ebt, prift\u00eb- rinjt\u00eb -136 prift\u00ebrinj shqiptar\u00eb, q\u00eb erdh\u00ebn prej asgj\u00ebs\u00eb. Kryepeshkopi (vijon n\u00eb faqen 8)<\/p>\n<p>(vijon nga faqja 7) i edukoi, u p\u00ebrpoq t\u2019i mb\u00ebshtes\u00eb ata p\u00ebr familjet e tyre gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb shkollimit dhe tani ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ndihmues, p\u00ebr t\u2019u ofruar atyre nj\u00eb jet\u00eb me dinjitet. At\u00ebher\u00eb ku \u00ebsht\u00eb sakt\u00ebsisht problemi?&#8230; K\u00ebshtu q\u00eb un\u00eb nuk i kuptoj frik\u00ebrat.<\/p>\n<p>Le t\u00eb jemi pak m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe provokativ\u00eb. Natyrisht ka njer\u00ebz q\u00eb shohin s\u00ebrish n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e vjet\u00ebr, me dyshim q\u00eb kryepeshkopi \u00ebsht\u00eb nj\u00eb i huaj. Un\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk i kam b\u00ebr\u00eb bisht t\u00eb them &#8211; \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb, q\u00eb un\u00eb nuk kam lindur n\u00eb Shqip\u00ebri. Nganj\u00ebher\u00eb, me humor un\u00eb them se nuk \u00ebsht\u00eb faji im se ku kam lindur, ishte ndoshta \u201cfaji\u201d i prind\u00ebrve t\u00eb mi, edhe n\u00ebse prind\u00ebrit e mi, si\u00e7 mund ta dini, vijn\u00eb nga Pre- veza. Megjithat\u00eb, ku q\u00ebndron ekzak- t\u00ebsisht problemi? Un\u00eb nuk jam n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb koloni. T\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb k\u00ebtu e din\u00eb se n\u00eb koh\u00eb kritike un\u00eb e kam ngritur i vet\u00ebm z\u00ebrin tim kund\u00ebr shum\u00eb prej k\u00ebtyre gabimeve q\u00eb ata d\u00ebgjonin k\u00ebtu. Njer\u00ebzit q\u00eb i din\u00eb pun\u00ebt nga brenda, e kuptojn\u00eb shu- m\u00eb qart\u00eb, se nuk ka kontribut m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se i Kish\u00ebs Ortho- dhokse dhe i k\u00ebtij kryepeshkopi. Un\u00eb jam i vet\u00ebm. Vizioni im \u00ebsht\u00eb sakt\u00ebsisht t\u00eb shoh brezin e ri t\u00eb ma- rr\u00eb udh\u00ebheqjen &#8211; kjo \u00ebsht\u00eb perspek- tiva. M\u00eb thuaj, sa njer\u00ebz nga Shqi- p\u00ebria jan\u00eb graduar si peshkop\u00eb n\u00eb Kish\u00ebn Romano-Katolike apo tek protestant\u00ebt &#8211; a mund t\u2019i gjesh. Mua nuk m\u00eb p\u00eblqen t\u00eb flas p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, un\u00eb kam nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb dhe respekt t\u00eb the- ll\u00eb p\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrit dhe motrat e mia atje, por e p\u00ebrmend k\u00ebt\u00eb p\u00ebr t\u00eb ve- ndosur vet\u00ebm kontaktin &#8211; nuk kemi di\u00e7ka specifike te Kisha Ortodokse&#8230;<\/p>\n<p>Ka njer\u00ebz q\u00eb nuk mund t\u2019i kup- tojn\u00eb motivet se pse ndodhet k\u00ebtu kryepeshkopi. E vetmja mund\u00ebsi q\u00eb disa po p\u00ebrpiqen t\u00eb thon\u00eb tani \u00ebsht\u00eb: n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kuptosh kryepeshkopin Anastas ju duhet t\u00eb studioni q\u00ebndrimin e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs. N\u00ebn\u00eb Tereza e la Ballkanin dhe shkoi n\u00eb Indi, p\u00ebr cilatdo arsye qo- ft\u00eb. Ajo ishte nj\u00eb person i besimit dhe i dashuris\u00eb. Kryepeshkopi la vendin e tij dhe mund\u00ebsit\u00eb e bukura q\u00eb kishte n\u00eb Greqi dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb<\/p>\n<p>ndar\u00eb me ne v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, dhimbjen, problemet. Natyrisht, p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb nuk besojn\u00eb te Zoti dhe nuk besojn\u00eb te dashuria, \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb kuptojn\u00eb, ata p\u00ebrpiqen t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ana- liz\u00ebn e t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj me ideologji t\u00eb analiz\u00ebs marksiste.<\/p>\n<p>A Dodi: Ndoshta nj\u00eb shpjegim p\u00ebr kritikat mund ta gjejm\u00eb n\u00eb histori, me projektimin e nj\u00eb t\u00eb kaluare historike n\u00eb situat\u00ebn e tashme&#8230;<\/p>\n<p>Kryepiskopi: Ka gjithashtu nj\u00eb shpjegim tjet\u00ebr: q\u00eb ata nuk jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb lumtur me zhvillimin e Kish\u00ebs Ortodokse dhe lidershipin q\u00eb ajo ka tani n\u00eb jet\u00ebn sociale. Shu- m\u00eb nga ata q\u00eb menduan se Kisha Ortodokse ka vdekur dhe le t\u00eb ecim n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Por Kisha Ortodokse \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontribut i madh p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb. Sepse tani n\u00eb Shqip\u00ebri ju nuk keni t\u00eb b\u00ebni me nj\u00eb komb tipik mysli- man: ne jemi nj\u00eb shoq\u00ebri multife- tare dhe kjo madje e ndihmon Shqi- p\u00ebrin\u00eb drejt BashkimitEvropian. I gjith\u00eb ky zhvillim ka qen\u00eb nj\u00eb zhvi- llim shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201990 shum\u00eb nje- r\u00ebz kuptohet q\u00eb menduan, q\u00eb p\u00ebr t\u00eb pasur nj\u00eb identitet, le t\u00eb kemi nj\u00eb identitet t\u00eb ndrysh\u00ebm nga ai i fqinj\u00eb- ve tan\u00eb. Por ishte naive: Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb Arabin\u00eb Saudite apo n\u00eb Afrik\u00eb, \u00ebsht\u00eb n\u00eb Ballkan. Dhe Kisha Ortodokse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ur\u00eb me fqinj\u00ebt, nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim dhe \u00ebsht\u00eb bekim. Kur ne shkojm\u00eb p\u00ebr she- mbull n\u00eb Rumani, dhe ata shohin p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb gjuha shqipe flitet n\u00eb Rumani dhe n\u00eb Rusi nga peshkopi grek, i cili flet shqip kur shkon atje t\u00eb kremtoj\u00eb me patriar- kun dhe me njer\u00ebzit e tjer\u00eb. \u00c7do njeri i di, dhe ortodoks\u00ebt i din\u00eb shu- m\u00eb mir\u00eb k\u00ebto detaje.<\/p>\n<p>A. Dodi: Sa e fort\u00eb nga pik\u00eb- pamja islamike \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb?<\/p>\n<p>Kryepiskopi: Ne nuk kemi sta- tistika. Ju e dini q\u00eb statistikat e fundit zyrtare jan\u00eb t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bo- t\u00ebrore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb n\u00eb buri- met italiane jepen k\u00ebto shifra: 68% mysliman\u00eb sunit\u00eb e bektashinj, 22% ortodoks\u00eb dhe 10-11% romano-ka- tolik\u00eb. Por k\u00ebto shifra jan\u00eb shum\u00eb relative. Esht\u00eb interesante q\u00eb n\u00eb<\/p>\n<p>kujtimet e Stalinit ka nj\u00eb diskutim midis Stalinit dhe Hoxh\u00ebs: Stalini e pyeti Hoxh\u00ebn se sa ortodoks\u00eb jetoj- n\u00eb n\u00eb vendin tuaj dhe p\u00ebrgjigjja e tij ishte \u201crreth 30%\u201d. Ata nuk kan\u00eb qen\u00eb kaq t\u00eb sakt\u00eb me shifra &#8211; dhe sot ka njer\u00ebz q\u00eb nuk jan\u00eb kaq t\u00eb sakt\u00eb me shifra. Por \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb, q\u00eb pas periudh\u00ebs s\u00eb komunizmit jo \u00e7do njeri u b\u00eb nj\u00eb person fetar, q\u00eb ka shum\u00eb njer\u00ebz tani q\u00eb thon\u00eb \u201cfaleminderit, ne nuk u p\u00ebrkasim komuniteteve fetare\u201d&#8230;<\/p>\n<p>A.Dodi: E kam fjal\u00ebn n\u00eb q\u00eb- ndrimin e tyre, jo vet\u00ebm n\u00eb shifra, sa mysliman\u00eb t\u00eb fort\u00eb jan\u00eb shqiptar\u00ebt n\u00eb v\u00ebshtrimin tuaj?<\/p>\n<p>Kryepiskopi: Besoj se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhet pyetur komuniteti mysliman. Por ajo q\u00eb dua t\u00eb them \u00ebsht\u00eb se gjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtyre viteve, ju fol\u00ebt p\u00ebr kontributin tim, q\u00eb nga fillimi, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb shum\u00eb kritike un\u00eb insis- tova p\u00ebr v\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb midis udh\u00ebhe- q\u00ebsve t\u00eb ndrysh\u00ebm fetar\u00eb. Gjat\u00eb periudh\u00ebs q\u00eb kemi patur gjith\u00eb k\u00ebto shqet\u00ebsime n\u00eb Bosnj\u00eb- Hercegovi- n\u00eb, Shqip\u00ebria p\u00ebrjetonte kushte ek- selente, marr\u00ebdh\u00ebnie ekselente. Q\u00eb prej fillimit ne nis\u00ebm t\u00eb kemi jo vet\u00ebm toleranc\u00eb &#8211; toleranc\u00eb tinge- lion disi arrogante, \u00e7dometh\u00ebn\u00eb toleranc\u00eb, t\u00eb tolerosh t\u00eb tjer\u00ebt &#8211; pse<\/p>\n<p>duhet t\u00eb flas un\u00eb p\u00ebr toleranc\u00eb, ne fol\u00ebm p\u00ebr bashk\u00ebpunim, p\u00ebr v\u00eblla- z\u00ebrim dhe ky \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb kontribut i madh p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb shqip- tare dhe natyrisht shum\u00eb njer\u00ebz tho- n\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb i vetmi vend n\u00eb Ballkan q\u00eb kemi k\u00ebto marr\u00ebdh\u00ebnie.<\/p>\n<p>A.Dodi: Cilat jan\u00eb hapat n\u00eb vitet e ardhsh\u00ebm p\u00ebr Kish\u00ebn Ortodokse Shqiptare, p\u00ebr sa i p\u00ebr- ket hierarkis\u00eb dhe p\u00ebr sa u p\u00ebr- ket zhvillimeve t\u00eb ardhshme?<\/p>\n<p>Kryepiskopi: Si\u00e7 ju thash\u00eb, ka vet\u00ebm pak koh\u00eb q\u00eb votuam p\u00ebr nj\u00eb kushtetut\u00eb t\u00eb re dhe ne duhet ta im- plementojm\u00eb k\u00ebt\u00eb kushtetut\u00eb, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb m\u00eb shum\u00eb pjes\u00ebma- rrje t\u00eb njer\u00ebzve. Dhe midis t\u00eb tjerash ju e dini se k\u00ebta njer\u00ebz jan\u00eb shtetas shqiptar\u00eb. Natyrisht n\u00eb Veri ne kemi komunitetin malazez, n\u00eb Jug kemi komunitetin grek, n\u00eb Lindje kemi gjithashtu nj\u00eb komunitet tjet\u00ebr sllav &#8211; ne jemi nj\u00eb mozaik, me njer\u00ebz t\u00eb ndrysh\u00ebm. Sllogani im ishte prej fillimit: nj\u00eb pyll nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i bukur kur ke vet\u00ebm nj\u00eb tip pem\u00ebsh, \u00e7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb q\u00eb pylli t\u00eb jet\u00eb i sh\u00ebndetsh\u00ebm dhe kjo \u00ebsht\u00eb ekzakt\u00ebsisht ajo q\u00eb po p\u00ebrpiqemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto q\u00eb ju tregova, jan\u00eb programe me perspektiv\u00eb: p\u00ebr shembull instituti p\u00ebr trajnimin profesional \u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt shum\u00eb i r\u00ebnd\u00eb- sish\u00ebm q\u00eb duhet t\u00eb zhvillojm\u00eb, t\u00eb gjith\u00eb element\u00ebt e tjer\u00eb p\u00ebr sh\u00eb- ndetin, duhet t\u2019i zhvillojm\u00eb m\u00eb tej. Ka shum\u00eb komunitete n\u00eb fshatra, ne nuk punojm\u00eb vet\u00ebm n\u00eb Tiran\u00eb, ne punojm\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, n\u00eb fshatrat e varf\u00ebr q\u00eb nuk i viziton askush, as deputet\u00ebt nuk shkojn\u00eb. Un\u00eb jam personi q\u00eb ka vizituar ndoshta m\u00eb shum\u00eb fshatra n\u00eb Shqip\u00ebri dhe ne kemi projekte t\u00eb ndryshme p\u00ebr zhvillimin e jet\u00ebs atje. N\u00ebse ne b\u00ebjm\u00eb rrug\u00eb, b\u00ebjm\u00eb ura dhe b\u00ebjm\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr energjin\u00eb, pse? N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb shprehim k\u00ebt\u00eb respekt p\u00ebr dinjitetin e k\u00ebtyre njer\u00ebzve dhe ne e shprehim dashu- rin\u00eb ton\u00eb jo me shprehje e veprime t\u00eb p\u00ebrgjithshme, por me plane konkrete.<\/p>\n<p>Intervistoi Auron Dodi<\/p>\n<p>Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutshe Welle<br \/>\nNuk \u00ebsht\u00eb nj\u00ebpozit\u00ebpushteti, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebpozit\u00eb sh\u00ebrbimi dhe sakrifice<br \/>\nA. Dodi: Gjat\u00eb gjith\u00eb periu-<br \/>\ndh\u00ebs kur Ju keni qen\u00eb duke kryer<br \/>\nnj\u00eb pun\u00eb rind\u00ebrtimi n\u00eb Shqip\u00ebri,<br \/>\ndisa kritik\u00eb kan\u00eb shtruar pyetjen<br \/>\nse pse n\u00eb krye t\u00eb Kish\u00ebs Shqipta-<br \/>\nre Autoqefale t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb grek. Kjo<br \/>\nlidhet me nj\u00eb droj\u00eb, se Kisha Or\u00ad<br \/>\ntodokse Shqiptare mund t\u00eb hu-<br \/>\nmbas\u00eb karakterin e saj autoqefal?<br \/>\nKritik\u00ebt kan\u00eb p\u00ebrmendur koh\u00ebt<br \/>\ne fundit fakte t\u00eb tilla si mitropoliti<br \/>\ni rretheve jugore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<br \/>\n\u00ebsht\u00eb s\u00ebrish nj\u00eb grek. Tani gre-<br \/>\nk\u00ebt po p\u00ebrpiqen t\u00eb v\u00ebn\u00eb njer\u00ebzit<br \/>\ne tyre n\u00eb krye t\u00eb Kish\u00ebs dhe po e<br \/>\ngreqizojn\u00eb plot\u00ebsisht Kish\u00ebn shqip\u00ad<br \/>\ntare. Cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjija Juaj?<br \/>\nKryepiskopi: Kur un\u00eb erdha n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri, erdha n\u00eb k\u00ebt\u00eb vend si<br \/>\nEksark i Patriarkan\u00ebs Ekumenike<br \/>\np\u00ebr t\u00eb par\u00eb se \u00e7far\u00eb ka mbetur&#8230;<br \/>\nPastaj ishin shqiptar\u00ebt ortodoks\u00eb ata<br \/>\nq\u00eb m\u00eb k\u00ebrkuan t\u00eb q\u00ebndroj n\u00eb Shqi-<br \/>\np\u00ebri. Un\u00eb nuk q\u00ebndrova Vet\u00eb. Kur<br \/>\nerdhi koha q\u00eb un\u00eb t\u00eb kthehesha n\u00eb<br \/>\nGreqi, sepse tashm\u00eb un\u00eb isha pro-<br \/>\nfesor i rregullt i Universitetit t\u00eb<br \/>\nAthin\u00ebs dhe mitropolit, kisha nj\u00eb pu-<br \/>\nn\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb dhe kandidoja<br \/>\np\u00ebr Akademin\u00eb e Athin\u00ebs, at\u00ebher\u00eb<br \/>\nbesimtar\u00ebt shqiptar\u00eb m\u00eb than\u00eb: \u201cDo<br \/>\nt\u00eb ikni tani, kur Ju i dini ballet dhe<br \/>\nv\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb tona?\u201d K\u00ebshtu q\u00eb u<br \/>\nndodha para nj\u00eb dileme; riuk ishte<br \/>\ndi\u00e7ka q\u00eb e zgjodha vet\u00eb. Dhe p\u00ebr-<br \/>\ngjigjja ime ishte: e para, n\u00ebse Ju<br \/>\nv\u00ebrtet e doni k\u00ebt\u00eb gj\u00eb? Pyeta vet\u00ebm<br \/>\nortodoks\u00ebt, nuk pyeta, t\u00eb themi my-<br \/>\nsliman\u00ebt dhe ateist\u00ebt: n\u00ebse juve ju<br \/>\np\u00eblqen kjo zgjidhje, dhe n\u00ebse Pa-<br \/>\ntriarkana Ekumenike e pranon v\u00ebr-<br \/>\ntet k\u00ebt\u00eb, dhe n\u00ebse qeveria e pra\u00ad<br \/>\nnon, at\u00ebher\u00eb k\u00ebto jan\u00eb tri predispo-<br \/>\nzita q\u00eb do t\u00eb m\u00eb drejtojn\u00eb mua p\u00ebr<br \/>\nvendimin tim. Dhe pastaj, nj\u00eb p\u00ebrfa-<br \/>\nq\u00ebsi zyrtare e Kish\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<br \/>\nshkoi n\u00eb Patriarkan\u00eb dhe i k\u00ebrkuan<br \/>\nq\u00eb i d\u00ebrguari i saj t\u00eb q\u00ebndronte dhe<br \/>\nt\u2019i organizonte. Ky ishte fillimi.<br \/>\nNuk ishte nj\u00eb situat\u00eb ku njeriu<br \/>\nshkon t\u00eb marr\u00eb pushtet. Nuk \u00ebsht\u00eb<br \/>\nnj\u00eb pozit\u00eb pushteti, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pozit\u00eb<br \/>\nsh\u00ebrbimi dhe sakrifice &#8211; kjo \u00ebsht\u00eb<br \/>\nnj\u00eb gj\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar. Ti<br \/>\nnuk vjen k\u00ebtu, n\u00eb Athin\u00eb, (intervista<br \/>\nKisha Ortodokse e Shqip\u00ebris\u00eb, ka shum\u00eb njer\u00ebz, shum\u00eb<br \/>\npatriot\u00eb, shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm dhe shum\u00eb serioz\u00eb. Ata kan\u00eb<br \/>\nmund\u00ebsi t\u00eb vendosin.<br \/>\ns___________________________________________________________><br \/>\nme Fortlumturin\u00eb e Tij, Anastas<br \/>\nJanullatos u zhvillua n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e<br \/>\ntij n\u00eb Athin\u00eb A.D.), ku ke t\u00eb gjitha<br \/>\nmund\u00ebsit\u00eb, financiare e k\u00ebshtu me<br \/>\nradh\u00eb dhe t\u00eb jesh i pushtetsh\u00ebm, i<br \/>\nfuqish\u00ebm; ti vjen n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr<br \/>\nt\u00eb nd\u00ebrtuar nga asgj\u00ebja. Asgj\u00ebja<br \/>\nose ajo q\u00eb un\u00eb p\u00ebrshkrova m\u00eb par\u00eb.<br \/>\nDhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja, se pse orto-<br \/>\ndoks\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb &#8211; kur po disku-<br \/>\ntohej kushtetuta n\u00eb vitin 1994, e cila<br \/>\np\u00ebrmbante nj\u00eb paragraf jofavori-<br \/>\nzues p\u00ebr kryepeshkopin ortodoks,<br \/>\nishin vet\u00eb ata q\u00eb mblodh\u00ebn mij\u00ebra<br \/>\n\u201cJo\u201d, nuk m\u00eb kujtohet numri i sa-<br \/>\nkt\u00eb, &#8211; q\u00eb k\u00ebrkuan q\u00eb ne nuk duhet<br \/>\nt\u00eb votojm\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kushtetut\u00eb.<br \/>\nKriza shum\u00eb her\u00eb nuk vjen nga<br \/>\nkomuniteti ortodoks. Kur ju flisni<br \/>\np\u00ebr autoqefalin\u00eb, meqen\u00ebse kjo<br \/>\n\u00ebsht\u00eb nj\u00eb fjal\u00eb greke, le t\u00eb shohim<br \/>\nse \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb ajo- fjala \u00ebsht\u00eb<br \/>\n\u201cautosefalos\u201d, e drejtuar edhe ndaj<br \/>\natyre q\u00eb nuk jan\u00eb ortodoks\u00eb. Ne<br \/>\nnuk mund t\u00eb pranojm\u00eb, q\u00eb deputet\u00eb<br \/>\nq\u00eb jan\u00eb mysliman\u00eb ose ateist\u00eb t\u2019i<br \/>\ntregojn\u00eb rrug\u00ebn dhe t\u2019i japin k\u00ebshilla<br \/>\nKish\u00ebs Ortodokse. Kisha Ortodo\u00ad<br \/>\nkse e Shqip\u00ebris\u00eb, ka shum\u00eb njer\u00ebz,<br \/>\nshum\u00eb patriot\u00eb, shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00eb-<br \/>\nsish\u00ebm dhe shum\u00eb serioz\u00eb. Ata ka-<br \/>\nn\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb vendosin.<br \/>\nGjith\u00eb kjo kritik\u00eb q\u00eb that\u00eb ju vjen<br \/>\nnga disa z\u00ebra, tipike p\u00ebr z\u00ebrat<br \/>\nradikal\u00eb, q\u00eb shikojn\u00eb rreziqe dhe<br \/>\nshikojn\u00eb armiq. Cila \u00ebsht\u00eb ekzak-<br \/>\nt\u00ebsisht kritika? Kam lexuar disa<br \/>\nartikuj jo shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb, n\u00eb<br \/>\nta thuhej, nuk d\u00ebshiroj t\u00eb p\u00ebrmend<br \/>\nemra, n\u00eb artikull thuhej se ka kaq<br \/>\nshum\u00eb prift\u00ebrinj grek\u00eb. Sa prift\u00ebrinj<br \/>\ngrek\u00eb ka tani n\u00eb Shqip\u00ebri? Tre. Jan\u00eb<br \/>\nk\u00ebta shum\u00eb? Tre. Pyet sa ka n\u00eb Ki-<br \/>\nsh\u00ebn Romano- Katolike, sa murgj<br \/>\ndhe sa murgesha ka atje. N\u00eb Ki-<br \/>\nsh\u00ebn Ortodokse &#8211; jo, jasht\u00eb. Sa shu-<br \/>\nm\u00eb mij\u00ebra jan\u00eb nga komuniteti<br \/>\nmysliman? Ka nj\u00eb tendenc\u00eb p\u00ebr t\u00eb<br \/>\nth\u00ebn\u00eb g\u00ebnjeshtra, g\u00ebnjeshtra t\u00eb ku-<br \/>\nlluara. Po pyes s\u00ebrish, sa prift\u00ebrinj<br \/>\njan\u00eb? Dhe kur flasim p\u00ebr kish\u00ebn,<br \/>\nKisha nuk \u00ebsht\u00eb vet\u00ebm kryepe-<br \/>\nshkopi: kisha jan\u00eb peshkop\u00ebt, prift\u00eb-<br \/>\nrinjt\u00eb -136 prift\u00ebrinj shqiptar\u00eb, q\u00eb<br \/>\nerdh\u00ebn prej asgj\u00ebs\u00eb. Kryepeshkopi<br \/>\n(vijon n\u00eb faqen 8)<\/p>\n<p>Nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00ebpozit\u00ebpushteti, \u00ebsht\u00eb nj\u00ebpozit\u00eb sh\u00ebrbimi dhe sakrifice<br \/>\n(vijon nga faqja 7)<br \/>\ni edukoi, u p\u00ebrpoq t\u2019i mb\u00ebshtes\u00eb ata<br \/>\np\u00ebr familjet e tyre gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb<br \/>\nshkollimit dhe tani ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb<br \/>\nndihmues, p\u00ebr t\u2019u ofruar atyre nj\u00eb<br \/>\njet\u00eb me dinjitet. At\u00ebher\u00eb ku \u00ebsht\u00eb<br \/>\nsakt\u00ebsisht problemi?&#8230; K\u00ebshtu q\u00eb<br \/>\nun\u00eb nuk i kuptoj frik\u00ebrat.<br \/>\nLe t\u00eb jemi pak m\u00eb t\u00eb sakt\u00eb dhe<br \/>\nprovokativ\u00eb. Natyrisht ka njer\u00ebz<br \/>\nq\u00eb shohin s\u00ebrish n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e<br \/>\nvjet\u00ebr, me dyshim q\u00eb kryepeshkopi<br \/>\n\u00ebsht\u00eb nj\u00eb i huaj. Un\u00eb asnj\u00ebher\u00eb nuk<br \/>\ni kam b\u00ebr\u00eb bisht t\u00eb them &#8211; \u00ebsht\u00eb e<br \/>\nqart\u00eb, q\u00eb un\u00eb nuk kam lindur n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri. Nganj\u00ebher\u00eb, me humor<br \/>\nun\u00eb them se nuk \u00ebsht\u00eb faji im se<br \/>\nku kam lindur, ishte ndoshta \u201cfaji\u201d<br \/>\ni prind\u00ebrve t\u00eb mi, edhe n\u00ebse prind\u00ebrit<br \/>\ne mi, si\u00e7 mund ta dini, vijn\u00eb nga Pre-<br \/>\nveza. Megjithat\u00eb, ku q\u00ebndron ekzak-<br \/>\nt\u00ebsisht problemi? Un\u00eb nuk jam n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri p\u00ebr t\u00eb krijuar nj\u00eb koloni.<br \/>\nT\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit q\u00eb kan\u00eb qen\u00eb k\u00ebtu<br \/>\ne din\u00eb se n\u00eb koh\u00eb kritike un\u00eb e kam<br \/>\nngritur i vet\u00ebm z\u00ebrin tim kund\u00ebr<br \/>\nshum\u00eb prej k\u00ebtyre gabimeve q\u00eb ata<br \/>\nd\u00ebgjonin k\u00ebtu. Njer\u00ebzit q\u00eb i din\u00eb<br \/>\npun\u00ebt nga brenda, e kuptojn\u00eb shu-<br \/>\nm\u00eb qart\u00eb, se nuk ka kontribut m\u00eb<br \/>\nt\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm se i Kish\u00ebs Ortho-<br \/>\ndhokse dhe i k\u00ebtij kryepeshkopi.<br \/>\nUn\u00eb jam i vet\u00ebm. Vizioni im \u00ebsht\u00eb<br \/>\nsakt\u00ebsisht t\u00eb shoh brezin e ri t\u00eb ma-<br \/>\nrr\u00eb udh\u00ebheqjen &#8211; kjo \u00ebsht\u00eb perspek-<br \/>\ntiva. M\u00eb thuaj, sa njer\u00ebz nga Shqi-<br \/>\np\u00ebria jan\u00eb graduar si peshkop\u00eb n\u00eb<br \/>\nKish\u00ebn Romano-Katolike apo tek<br \/>\nprotestant\u00ebt &#8211; a mund t\u2019i gjesh. Mua<br \/>\nnuk m\u00eb p\u00eblqen t\u00eb flas p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, un\u00eb<br \/>\nkam nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb dhe respekt t\u00eb the-<br \/>\nll\u00eb p\u00ebr v\u00ebllez\u00ebrit dhe motrat e mia<br \/>\natje, por e p\u00ebrmend k\u00ebt\u00eb p\u00ebr t\u00eb ve-<br \/>\nndosur vet\u00ebm kontaktin &#8211; nuk kemi<br \/>\ndi\u00e7ka specifike te Kisha Ortodokse&#8230;<br \/>\nKa njer\u00ebz q\u00eb nuk mund t\u2019i kup-<br \/>\ntojn\u00eb motivet se pse ndodhet k\u00ebtu<br \/>\nkryepeshkopi. E vetmja mund\u00ebsi q\u00eb<br \/>\ndisa po p\u00ebrpiqen t\u00eb thon\u00eb tani<br \/>\n\u00ebsht\u00eb: n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kuptosh<br \/>\nkryepeshkopin Anastas ju duhet t\u00eb<br \/>\nstudioni q\u00ebndrimin e N\u00ebn\u00eb Terez\u00ebs.<br \/>\nN\u00ebn\u00eb Tereza e la Ballkanin dhe<br \/>\nshkoi n\u00eb Indi, p\u00ebr cilatdo arsye qo-<br \/>\nft\u00eb. Ajo ishte nj\u00eb person i besimit<br \/>\ndhe i dashuris\u00eb. Kryepeshkopi la<br \/>\nvendin e tij dhe mund\u00ebsit\u00eb e bukura<br \/>\nq\u00eb kishte n\u00eb Greqi dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb<br \/>\nbot\u00ebn dhe erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri, p\u00ebr t\u00eb<br \/>\nndar\u00eb me ne v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, dhimbjen,<br \/>\nproblemet. Natyrisht, p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb<br \/>\nnuk besojn\u00eb te Zoti dhe nuk besojn\u00eb<br \/>\nte dashuria, \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb<br \/>\nkuptojn\u00eb, ata p\u00ebrpiqen t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ana-<br \/>\nliz\u00ebn e t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj me ideologji<br \/>\nt\u00eb analiz\u00ebs marksiste.<br \/>\nA  Dodi: Ndoshta nj\u00eb shpjegim<br \/>\np\u00ebr kritikat mund ta gjejm\u00eb n\u00eb<br \/>\nhistori, me projektimin e nj\u00eb t\u00eb<br \/>\nkaluare historike n\u00eb situat\u00ebn e<br \/>\ntashme&#8230;<br \/>\n&#8230;Kryepeshkopi la vendin e tij dhe mund\u00ebsit\u00eb e bukura q\u00eb<br \/>\nkishte n\u00eb Greqi dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri,<br \/>\np\u00ebr t\u00eb ndar\u00eb me ne v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb, dhimbjen, problemet. Na\u00ad<br \/>\ntyrisht, p\u00ebr njer\u00ebz q\u00eb nuk besojn\u00eb te Zoti dhe nuk besojn\u00eb te<br \/>\ndashuria, \u00ebsht\u00eb e pamundur t\u00eb kuptojn\u00eb, ata p\u00ebrpiqen t\u00eb b\u00ebjn\u00eb<br \/>\nanaliz\u00ebn e t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebsaj me ideologji t\u00eb analiz\u00ebs marksiste.<br \/>\nKryepiskopi: Ka gjithashtu nj\u00eb<br \/>\nshpjegim tjet\u00ebr: q\u00eb ata nuk jan\u00eb<br \/>\nshum\u00eb t\u00eb lumtur me zhvillimin e<br \/>\nKish\u00ebs Ortodokse dhe lidershipin<br \/>\nq\u00eb ajo ka tani n\u00eb jet\u00ebn sociale. Shu-<br \/>\nm\u00eb nga ata q\u00eb menduan se Kisha<br \/>\nOrtodokse ka vdekur dhe le t\u00eb ecim<br \/>\nn\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim. Por Kisha Ortodo\u00ad<br \/>\nkse \u00ebsht\u00eb e gjall\u00eb dhe ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb<br \/>\nkontribut i madh p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb.<br \/>\nSepse tani n\u00eb Shqip\u00ebri ju nuk keni<br \/>\nt\u00eb b\u00ebni me nj\u00eb komb tipik mysli-<br \/>\nman: ne jemi nj\u00eb shoq\u00ebri multife-<br \/>\ntare dhe kjo madje e ndihmon Shqi-<br \/>\np\u00ebrin\u00eb drejt BashkimitEvropian. I<br \/>\ngjith\u00eb ky zhvillim ka qen\u00eb nj\u00eb zhvi-<br \/>\nllim shum\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm.<br \/>\nN\u00eb fillim t\u00eb viteve \u201990 shum\u00eb nje-<br \/>\nr\u00ebz kuptohet q\u00eb menduan, q\u00eb p\u00ebr<br \/>\nt\u00eb pasur nj\u00eb identitet, le t\u00eb kemi nj\u00eb<br \/>\nidentitet t\u00eb ndrysh\u00ebm nga ai i fqinj\u00eb-<br \/>\nve tan\u00eb. Por ishte naive: Shqip\u00ebria<br \/>\nnuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb Arabin\u00eb Saudite apo<br \/>\nn\u00eb Afrik\u00eb, \u00ebsht\u00eb n\u00eb Ballkan. Dhe<br \/>\nKisha Ortodokse \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ur\u00eb me<br \/>\nfqinj\u00ebt, nuk \u00ebsht\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim dhe<br \/>\n\u00ebsht\u00eb bekim. Kur ne shkojm\u00eb p\u00ebr she-<br \/>\nmbull n\u00eb Rumani, dhe ata shohin<br \/>\np\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb q\u00eb gjuha shqipe<br \/>\nflitet n\u00eb Rumani dhe n\u00eb Rusi nga<br \/>\npeshkopi grek, i cili flet shqip kur<br \/>\nshkon atje t\u00eb kremtoj\u00eb me patriar-<br \/>\nkun dhe me njer\u00ebzit e tjer\u00eb. \u00c7do<br \/>\nnjeri i di, dhe ortodoks\u00ebt i din\u00eb shu-<br \/>\nm\u00eb mir\u00eb k\u00ebto detaje.<br \/>\nA. Dodi: Sa e fort\u00eb nga pik\u00eb-<br \/>\npamja islamike \u00ebsht\u00eb Shqip\u00ebria<br \/>\nn\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb?<br \/>\nKryepiskopi: Ne nuk kemi sta-<br \/>\ntistika. Ju e dini q\u00eb statistikat e fundit<br \/>\nzyrtare jan\u00eb t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bo-<br \/>\nt\u00ebrore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb n\u00eb buri-<br \/>\nmet italiane jepen k\u00ebto shifra: 68%<br \/>\nmysliman\u00eb sunit\u00eb e bektashinj, 22%<br \/>\nortodoks\u00eb dhe 10-11%  romano-ka-<br \/>\ntolik\u00eb. Por k\u00ebto shifra jan\u00eb shum\u00eb<br \/>\nrelative. Esht\u00eb interesante q\u00eb n\u00eb<br \/>\nkujtimet e Stalinit ka nj\u00eb diskutim<br \/>\nmidis Stalinit dhe Hoxh\u00ebs: Stalini e<br \/>\npyeti Hoxh\u00ebn se sa ortodoks\u00eb jetoj-<br \/>\nn\u00eb n\u00eb vendin tuaj dhe p\u00ebrgjigjja e<br \/>\ntij ishte \u201crreth 30%\u201d. Ata nuk kan\u00eb<br \/>\nqen\u00eb kaq t\u00eb sakt\u00eb me shifra &#8211; dhe<br \/>\nsot ka njer\u00ebz q\u00eb nuk jan\u00eb kaq t\u00eb<br \/>\nsakt\u00eb me shifra. Por \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb,<br \/>\nq\u00eb pas periudh\u00ebs s\u00eb komunizmit jo<br \/>\n\u00e7do njeri u b\u00eb nj\u00eb person fetar, q\u00eb<br \/>\nka shum\u00eb njer\u00ebz tani q\u00eb thon\u00eb<br \/>\n\u201cfaleminderit, ne nuk u p\u00ebrkasim<br \/>\nkomuniteteve fetare\u201d&#8230;<br \/>\nA.Dodi: E kam fjal\u00ebn n\u00eb q\u00eb-<br \/>\nndrimin e tyre, jo vet\u00ebm n\u00eb shi\u00ad<br \/>\nfra, sa mysliman\u00eb t\u00eb fort\u00eb jan\u00eb<br \/>\nshqiptar\u00ebt n\u00eb v\u00ebshtrimin tuaj?<br \/>\nKryepiskopi: Besoj se p\u00ebr k\u00ebt\u00eb<br \/>\nduhet pyetur komuniteti mysliman.<br \/>\nPor ajo q\u00eb dua t\u00eb them \u00ebsht\u00eb se<br \/>\ngjat\u00eb gjith\u00eb k\u00ebtyre viteve, ju fol\u00ebt<br \/>\np\u00ebr kontributin tim, q\u00eb nga fillimi,<br \/>\nn\u00eb nj\u00eb koh\u00eb shum\u00eb kritike un\u00eb insis-<br \/>\ntova p\u00ebr v\u00ebllaz\u00ebrin\u00eb midis udh\u00ebhe-<br \/>\nq\u00ebsve t\u00eb ndrysh\u00ebm fetar\u00eb. Gjat\u00eb<br \/>\nperiudh\u00ebs q\u00eb kemi patur gjith\u00eb k\u00ebto<br \/>\nshqet\u00ebsime n\u00eb Bosnj\u00eb- Hercegovi-<br \/>\nn\u00eb, Shqip\u00ebria p\u00ebrjetonte kushte ek-<br \/>\nselente, marr\u00ebdh\u00ebnie ekselente. Q\u00eb<br \/>\nprej fillimit ne nis\u00ebm t\u00eb kemi jo<br \/>\nvet\u00ebm toleranc\u00eb &#8211; toleranc\u00eb tinge-<br \/>\nlion disi arrogante, \u00e7dometh\u00ebn\u00eb<br \/>\ntoleranc\u00eb, t\u00eb tolerosh t\u00eb tjer\u00ebt &#8211; pse<br \/>\nduhet t\u00eb flas un\u00eb p\u00ebr toleranc\u00eb, ne<br \/>\nfol\u00ebm p\u00ebr bashk\u00ebpunim, p\u00ebr v\u00eblla-<br \/>\nz\u00ebrim dhe ky \u00ebsht\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nj\u00eb<br \/>\nkontribut i madh p\u00ebr shoq\u00ebrin\u00eb shqip-<br \/>\ntare dhe natyrisht shum\u00eb njer\u00ebz tho-<br \/>\nn\u00eb se ky \u00ebsht\u00eb i vetmi vend n\u00eb Ball\u00ad<br \/>\nkan q\u00eb kemi k\u00ebto marr\u00ebdh\u00ebnie.<br \/>\nA.Dodi: Cilat jan\u00eb hapat n\u00eb<br \/>\nvitet e ardhsh\u00ebm p\u00ebr Kish\u00ebn Or\u00ad<br \/>\ntodokse Shqiptare, p\u00ebr sa i p\u00ebr-<br \/>\nket hierarkis\u00eb dhe p\u00ebr sa u p\u00ebr-<br \/>\nket zhvillimeve t\u00eb ardhshme?<br \/>\nKryepiskopi: Si\u00e7 ju thash\u00eb, ka<br \/>\nvet\u00ebm pak koh\u00eb q\u00eb votuam p\u00ebr nj\u00eb<br \/>\nkushtetut\u00eb t\u00eb re dhe ne duhet ta im-<br \/>\nplementojm\u00eb k\u00ebt\u00eb kushtetut\u00eb, gj\u00eb<br \/>\nq\u00eb do t\u00eb thot\u00eb m\u00eb shum\u00eb pjes\u00ebma-<br \/>\nrrje t\u00eb njer\u00ebzve. Dhe midis t\u00eb tjerash<br \/>\nju e dini se k\u00ebta njer\u00ebz jan\u00eb shtetas<br \/>\nshqiptar\u00eb. Natyrisht n\u00eb Veri ne kemi<br \/>\nkomunitetin malazez, n\u00eb Jug kemi<br \/>\nkomunitetin grek, n\u00eb Lindje kemi<br \/>\ngjithashtu nj\u00eb komunitet tjet\u00ebr sllav<br \/>\n&#8211; ne jemi nj\u00eb mozaik, me njer\u00ebz t\u00eb<br \/>\nndrysh\u00ebm. Sllogani im ishte prej<br \/>\nfillimit: nj\u00eb pyll nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb i bukur<br \/>\nkur ke vet\u00ebm nj\u00eb tip pem\u00ebsh, \u00e7\u00ebshtja<br \/>\n\u00ebsht\u00eb q\u00eb pylli t\u00eb jet\u00eb i sh\u00ebndetsh\u00ebm<br \/>\ndhe kjo \u00ebsht\u00eb ekzakt\u00ebsisht ajo q\u00eb<br \/>\npo p\u00ebrpiqemi t\u00eb b\u00ebjm\u00eb. T\u00eb gjitha<br \/>\nk\u00ebto q\u00eb ju tregova, jan\u00eb programe<br \/>\nme perspektiv\u00eb: p\u00ebr shembull<br \/>\ninstituti p\u00ebr trajnimin profesional<br \/>\n\u00ebsht\u00eb nj\u00eb projekt shum\u00eb i r\u00ebnd\u00eb-<br \/>\nsish\u00ebm q\u00eb duhet t\u00eb zhvillojm\u00eb, t\u00eb<br \/>\ngjith\u00eb element\u00ebt e tjer\u00eb p\u00ebr sh\u00eb-<br \/>\nndetin, duhet t\u2019i zhvillojm\u00eb m\u00eb tej.<br \/>\nKa shum\u00eb komunitete n\u00eb fshatra,<br \/>\nne nuk punojm\u00eb vet\u00ebm n\u00eb Tiran\u00eb,<br \/>\nne punojm\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb,<br \/>\nn\u00eb fshatrat e varf\u00ebr q\u00eb nuk i viziton<br \/>\naskush, as deputet\u00ebt nuk shkojn\u00eb.<br \/>\nUn\u00eb jam personi q\u00eb ka vizituar<br \/>\nndoshta m\u00eb shum\u00eb fshatra n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri dhe ne kemi projekte t\u00eb<br \/>\nndryshme p\u00ebr zhvillimin e jet\u00ebs atje.<br \/>\nN\u00ebse ne b\u00ebjm\u00eb rrug\u00eb, b\u00ebjm\u00eb ura<br \/>\ndhe b\u00ebjm\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr energjin\u00eb,<br \/>\npse? N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb shprehim<br \/>\nk\u00ebt\u00eb respekt p\u00ebr dinjitetin e k\u00ebtyre<br \/>\nnjer\u00ebzve dhe ne e shprehim dashu-<br \/>\nrin\u00eb ton\u00eb jo me shprehje e veprime<br \/>\nt\u00eb p\u00ebrgjithshme, por me plane<br \/>\nkonkrete.<br \/>\nIntervistoi Auron Dodi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Qershor 2007.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"6 (173)","viti":"2007","muaji":"Qershor","muaji_numer":"6","dita":"","faqet":"[7, 8]","fjale_kyce":"[\"Intervist\u00eb\", \"Kryepiskopit\", \"Anastas\", \"dh\u00ebn\u00eb\", \"radios\"]","permbledhje":"Material nga Qershor 2007.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11325],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-87545","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11325","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87545\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"23 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/\",\"name\":\"Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T01:25:45+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87545","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"23 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/","name":"Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T01:25:45+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/interviste-e-kryepiskopit-anastas-dhene-radios-deutsche-welle\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Intervist\u00eb e Kryepiskopit Anastas dh\u00ebn\u00eb radios Deutsche Welle"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=87545"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=87545"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=87545"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=87545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}