{"id":87513,"date":"2026-06-01T03:25:08","date_gmt":"2026-06-01T01:25:08","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/"},"modified":"2026-06-01T03:25:08","modified_gmt":"2026-06-01T01:25:08","slug":"himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/","title":{"rendered":"Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit"},"content":{"rendered":"<p>Himnologjia<br \/>\ndhe Muzika<\/p>\n<p>Bizantine,<br \/>\nbrenda<br \/>\nadhurimit<\/p>\n<p>\u201cPer\u00ebndi \u00ebsht\u00eb Zoti dhe u shfaq nd\u00ebr ne&#8230;\u201d, \u00ebsht\u00eb ky tropar, i cili pa- raprin n\u00eb Sh\u00ebrbes\u00ebn e M\u00ebngjesores dhe me t\u00eb cilin nis dita e re. Jo pa q\u00ebllim Kisha e ka vendosur n\u00eb nisje te saj. Ajo d\u00ebshiron q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb b\u00ebj\u00eb te ditur mesazhin kryesor, q\u00eb Per\u00ebndia b\u00ebhet njeri, merr mish dhe b\u00ebhet si ne.<\/p>\n<p>Jo pa q\u00ebllim e nisim k\u00ebshtu k\u00ebt\u00eb shkrim, duke dashur brenda Kish\u00ebs, t\u00eb b\u00ebjm\u00eb t\u00eb ditur q\u00eb n\u00eb fillim se, si himnologjia ashtu dhe muzika bizantine n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, kan\u00eb si q\u00ebllim t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb misionin apo- stolik t\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb p\u00ebrhapjen e laj- mit t\u00eb mir\u00eb, q\u00eb Per\u00ebndia u b\u00eb njeri.<\/p>\n<p>Himnologjia kishtare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shprehje e dogm\u00ebs s\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb letrare krijuese. Ajo \u00ebsht\u00eb shkenca q\u00eb merret me lindjen, zhvillimin dhe me interpretimin e thell\u00eb t\u00eb himneve t\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n<p>Muzika bizantine \u00ebsht\u00eb e lidhur ngusht\u00eb me himnologjin\u00eb. Muzika bizantine kishtare ka si tradit\u00eb t\u00eb psalet e pashoq\u00ebruar nga veglat muzikore, jo vet\u00ebm sepse ajo p\u00ebr- b\u00ebhet nga tone t\u00eb ndryshme, por dhe se Per\u00ebndis\u00eb i ofrohet gjithmo- n\u00eb m\u00eb e mira: At\u00ebher\u00eb kush \u00ebsht\u00eb vegla m\u00eb e p\u00ebrkryer q\u00eb ekziston, p\u00ebrve\u00e7 z\u00ebrit t\u00eb njeriut, q\u00eb vet\u00eb Mjeshtri i madh e ka krijuar?<\/p>\n<p>Q\u00eb njer\u00ebzit i k\u00ebndonin Per\u00eb- ndis\u00eb, q\u00eb e lavd\u00ebronin At\u00eb m\u00eb k\u00ebn- g\u00eb, kjo ka nj\u00eb zanafill\u00eb shum\u00eb t\u00eb hershme. Mund t\u00eb gjejm\u00eb shum\u00eb referime si nga Dhiata e Vjet\u00ebr ashtu dhe nga Dhiata e re.<\/p>\n<p>Himnologjia e krishter\u00eb ndahet n\u00eb kat\u00ebr stade zhvillimi.<\/p>\n<p>Periudha e par\u00eb, (shek I-IV) himnologjia protokristiane. Kjope- riudh\u00eb karakterizohet nga nj\u00eb d\u00eb- shir\u00eb p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00ebn e krijim- taris\u00eb s\u00eb himnologjis\u00eb kishtare. Bij- t\u00eb e Kish\u00ebs p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb z\u00ebrin poetik dhe t\u00eb shprehurit q\u00eb i p\u00ebr- shtatet n\u00eb jet\u00ebn e tyre liturgjikale. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb marrin form\u00eb tro- paret e para.<\/p>\n<p>Periudha e dyt\u00eb (shek. V-VII), sheh si kulm t\u00eb zhvillimit t\u00eb saj<\/p>\n<p>kryevepr\u00ebn poetike, Shkurtoren, n\u00eb personin e Romano Melodit.<\/p>\n<p>Periudha e tret\u00eb (shek.VIII- XI) e d\u00ebrgon himnografin\u00eb n\u00eb nj\u00eb tje- t\u00ebr pik\u00eb t\u00eb lart\u00eb, e cila karakterizohet nga krijimi dogmatik i Kanoneve.<\/p>\n<p>Periudha e kat\u00ebrt, (shek.XII e deri sot). N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb himnologjia fillon t\u00eb per\u00ebndoj\u00eb, sepse sh\u00ebr- besat dhe librat liturgjik\u00eb pothuajse i p\u00ebrkasin periudh\u00ebs s\u00eb kaluar, por vazhdon krijimi i himneve t\u00eb reja, sepse caktohen festa e sh\u00ebrbesa t\u00eb reja.<\/p>\n<p>D\u00ebshiroj q\u00eb k\u00ebtu t\u00eb ndaloj pak m\u00eb gjer\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e par\u00eb, n\u00eb at\u00eb protokristiane.<\/p>\n<p>Fillimet e himnografis\u00eb s\u00eb kri- shter\u00eb, duhet t\u00eb lidhen historikisht me kryerjen e misterit t\u00eb Fal\u00ebnde- rimit Hyjnor. D\u00ebshmia e dy ungji- llor\u00ebve, Matheut dhe Markut, q\u00eb<\/p>\n<p>pas tradit\u00ebs s\u00eb misterit t\u00eb Fal\u00ebnde- rimit hyjnor me nx\u00ebn\u00ebsit \u201cdhepast k\u00ebnduan himnin, dol\u00ebn jasht\u00eb tek Mali i Ullinjve\u201d v\u00ebrteton se at\u00eb mbr\u00ebmje u ruajt prej Zotit e nx\u00ebn\u00eb- sve, tradita e popujve t\u00eb Lindjes, q\u00eb pas nj\u00eb darke familjare ose festive t\u00eb fal\u00ebnderonin Per\u00ebndin\u00eb me an\u00eb t\u00eb k\u00ebng\u00ebs, t\u00eb t\u00eb psalurit.<\/p>\n<p>N\u00eb periudh\u00ebn apostolike, Kisha e institucionalizoi k\u00ebt\u00eb veprim t\u00eb Zotit dhe e vendosi si adhurim kishtar. K\u00ebshtu fillon t\u00eb zhvillohet shk\u00eb- ndija e par\u00eb e himnografis\u00eb s\u00eb krishte- r\u00eb me qend\u00ebr misterin e jet\u00ebs e t\u00eb ba- shkimitt\u00eb Kish\u00ebs, Fal\u00ebnderimin Hyjnor.<\/p>\n<p>Himnet protokristiane duhen quajtur nj\u00eb lloj i ri krijimi &#8211; t\u00eb pak- t\u00ebn p\u00ebr sa i p\u00ebrket p\u00ebrmbajtjes &#8211; n\u00eb krahasim me at\u00eb judaik q\u00eb para- ekzistonte, pra i p\u00ebrgjigjet nxitjes profetike t\u00eb Davidit \u201ck\u00ebndojini Zotit k\u00ebng\u00eb t\u00eb re\u201d.<\/p>\n<p>Duhet par\u00eb dhe ndryshimi nga ana gjuh\u00ebsore dhe ajo metrike n\u00eb krahasim me at\u00eb q\u00eb ekzistonte; pra himni i ri i p\u00ebrgjigjej gjuh\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht shpreh fjal\u00ebn un- gjillore, dogm\u00ebn dhe karakterin e Kish\u00ebs, me qart\u00ebsi dhe sakt\u00ebsi, pa kufizimet e ashpra metrike t\u00eb poe- zis\u00eb tradicionale.<\/p>\n<p>Himnet protokristiane ishin personale e lokale. Ka shum\u00eb mund\u00ebsi q\u00eb nuk u shkruajt\u00ebn fare, por u m\u00eb- suan gojarisht n\u00ebp\u00ebrmjet adhurimit, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk kemi t\u00eb ruajtur shum\u00eb shkrime t\u00eb asaj periudhe. Fraza e apostull Pavlit \u201csecili prej<\/p>\n<p>jush psalm ka\u201d (1 Kor. 14,26), e forcon mendimin q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb peri- udh\u00eb kjo ishte hir, talent i disa per- sonave. Besohet se me shfaqjen e gnostik\u00ebve e herezive t\u00eb tjera judai- ke, kisha \u201cu detyrua\u201d q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor- te librin e Psaltirit n\u00eb.adhurimin e saj, duke krijuar nj\u00eb siguri p\u00ebrball\u00eb p\u00ebr- hapjes s\u00eb himneve heretike, t\u00eb cilat nga nj\u00ebra an\u00eb shtremb\u00ebronin dog- m\u00ebn dhe nga ana tjet\u00ebr mashtronin &#8211; me muzik\u00ebn e tyre provokuese &#8211; naiv\u00ebt dhe t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt rreth besimit.<\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb fat p\u00ebr historin\u00eb e him- nografis\u00eb protokristiane fakti q\u00eb shu- m\u00eb himne t\u00eb asaj periudhe u shkru- an dhe n\u00eb Dhiat\u00ebn e Re. Shum\u00eb nga ato jan\u00eb vendosur n\u00eb adhurim dhe thuhen dhe sot, disa me t\u00eb psa- lur, disa si tekste uratash prift\u00ebrore. Po p\u00ebrmendim tekstet e njohura t\u00eb shk\u00ebputura nga ungjillor Llukai: l)k\u00ebnga e Elisabet\u00ebs( Lk.1,42) 2)k\u00ebnga e Hyjlind\u00ebses (Lk. 1,46-55) 3)k\u00ebnga e Zaharis\u00eb (Lk. 1.68-79) 4)himni dhoksologjik i engj\u00ebjve n\u00eb lindjen e Zotit (Lk.2,14) dhe 5)k\u00ebng\u00ebn e Simeonit (Lk.2,29-32). Sigurisht q\u00eb ekzistojn\u00eb dhe shum\u00eb himne t\u00eb tjera si nga letrat e ap. Pavlit si p.sh. Rom. 11,33-36, 16,20, 1 Kor. 8,6, 11 Kor. 13,13, 11 Tim. 4,22, Tit. 3,15 dhe nga zbulesa e Joanit 4,8. 19,1. 3,4. 6,22-21.<\/p>\n<p>Vijon<\/p>\n<p>Harallamb TERZIU, pedagog<br \/>\ni Muzik\u00ebs Bizantine, n\u00eb<br \/>\nAkademin\u00eb Teologjike<\/p>\n<p>Himnologjia<br \/>\ndhe Muzika<br \/>\nBizantine,<br \/>\nbrenda<br \/>\nadhurimit<br \/>\n\u201cPer\u00ebndi \u00ebsht\u00eb Zoti dhe u shfaq<br \/>\nnd\u00ebr ne&#8230;\u201d, \u00ebsht\u00eb ky tropar, i cili pa-<br \/>\nraprin n\u00eb Sh\u00ebrbes\u00ebn e M\u00ebngjesores<br \/>\ndhe me t\u00eb cilin nis dita e re. Jo pa<br \/>\nq\u00ebllim Kisha e ka vendosur n\u00eb nisje<br \/>\nte saj. Ajo d\u00ebshiron q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb<br \/>\nb\u00ebj\u00eb te ditur mesazhin kryesor, q\u00eb<br \/>\nPer\u00ebndia b\u00ebhet njeri, merr mish dhe<br \/>\nb\u00ebhet si ne.<br \/>\nJo pa q\u00ebllim e nisim k\u00ebshtu k\u00ebt\u00eb<br \/>\nshkrim, duke dashur brenda Kish\u00ebs,<br \/>\nt\u00eb b\u00ebjm\u00eb t\u00eb ditur q\u00eb n\u00eb fillim se, si<br \/>\nhimnologjia ashtu dhe muzika bi\u00ad<br \/>\nzantine n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast, kan\u00eb si q\u00ebllim<br \/>\nt\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb misionin apo-<br \/>\nstolik t\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb p\u00ebrhapjen e laj-<br \/>\nmit t\u00eb mir\u00eb, q\u00eb Per\u00ebndia u b\u00eb njeri.<br \/>\nHimnologjia kishtare \u00ebsht\u00eb nj\u00eb<br \/>\nshprehje e dogm\u00ebs s\u00eb Kish\u00ebs n\u00eb<br \/>\nm\u00ebnyr\u00eb letrare krijuese. Ajo \u00ebsht\u00eb<br \/>\nshkenca q\u00eb merret me lindjen,<br \/>\nzhvillimin dhe me interpretimin e<br \/>\nthell\u00eb t\u00eb himneve t\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb.<br \/>\nMuzika bizantine \u00ebsht\u00eb e lidhur<br \/>\nngusht\u00eb me himnologjin\u00eb. Muzika<br \/>\nbizantine kishtare ka si tradit\u00eb t\u00eb<br \/>\npsalet e pashoq\u00ebruar nga veglat<br \/>\nmuzikore, jo vet\u00ebm sepse ajo p\u00ebr-<br \/>\nb\u00ebhet nga tone t\u00eb ndryshme, por<br \/>\ndhe se Per\u00ebndis\u00eb i ofrohet gjithmo-<br \/>\nn\u00eb m\u00eb e mira: At\u00ebher\u00eb kush \u00ebsht\u00eb<br \/>\nvegla m\u00eb e p\u00ebrkryer q\u00eb ekziston,<br \/>\np\u00ebrve\u00e7 z\u00ebrit t\u00eb njeriut, q\u00eb vet\u00eb<br \/>\nMjeshtri i madh e ka krijuar?<br \/>\nQ\u00eb njer\u00ebzit i k\u00ebndonin Per\u00eb-<br \/>\nndis\u00eb, q\u00eb e lavd\u00ebronin At\u00eb m\u00eb k\u00ebn-<br \/>\ng\u00eb, kjo ka nj\u00eb zanafill\u00eb shum\u00eb t\u00eb<br \/>\nhershme. Mund t\u00eb gjejm\u00eb shum\u00eb<br \/>\nreferime si nga Dhiata e Vjet\u00ebr<br \/>\nashtu dhe nga Dhiata e re.<br \/>\nHimnologjia e krishter\u00eb ndahet<br \/>\nn\u00eb kat\u00ebr stade zhvillimi.<br \/>\n1) Periudha e par\u00eb, (shek I-IV)<br \/>\nhimnologjia protokristiane. Kjope-<br \/>\nriudh\u00eb karakterizohet nga nj\u00eb d\u00eb-<br \/>\nshir\u00eb p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00ebn e krijim-<br \/>\ntaris\u00eb s\u00eb himnologjis\u00eb kishtare. Bij-<br \/>\nt\u00eb e Kish\u00ebs p\u00ebrpiqen t\u00eb gjejn\u00eb z\u00ebrin<br \/>\npoetik dhe t\u00eb shprehurit q\u00eb i p\u00ebr-<br \/>\nshtatet n\u00eb jet\u00ebn e tyre liturgjikale.<br \/>\nN\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb marrin form\u00eb tro-<br \/>\nparet e para.<br \/>\n2) Periudha e dyt\u00eb (shek. V-VII),<br \/>\nsheh si kulm t\u00eb zhvillimit t\u00eb saj<br \/>\nkryevepr\u00ebn poetike, Shkurtoren, n\u00eb<br \/>\npersonin e Romano Melodit.<br \/>\n3) Periudha e tret\u00eb (shek.VIII-<br \/>\nXI) e d\u00ebrgon himnografin\u00eb n\u00eb nj\u00eb tje-<br \/>\nt\u00ebr pik\u00eb t\u00eb lart\u00eb, e cila karakterizohet<br \/>\nnga krijimi dogmatik i Kanoneve.<br \/>\n4) Periudha e kat\u00ebrt, (shek.XII e<br \/>\nderi sot). N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb himno\u00ad<br \/>\nlogjia fillon t\u00eb per\u00ebndoj\u00eb, sepse sh\u00ebr-<br \/>\nbesat dhe librat liturgjik\u00eb pothuajse<br \/>\ni p\u00ebrkasin periudh\u00ebs s\u00eb kaluar, por<br \/>\nvazhdon krijimi i himneve t\u00eb reja, se\u00ad<br \/>\npse caktohen festa e sh\u00ebrbesa t\u00eb reja.<br \/>\nD\u00ebshiroj q\u00eb k\u00ebtu t\u00eb ndaloj pak<br \/>\nm\u00eb gjer\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e par\u00eb, n\u00eb<br \/>\nat\u00eb protokristiane.<br \/>\nFillimet e himnografis\u00eb s\u00eb kri-<br \/>\nshter\u00eb, duhet t\u00eb lidhen historikisht<br \/>\nme kryerjen e misterit t\u00eb Fal\u00ebnde-<br \/>\nrimit Hyjnor. D\u00ebshmia e dy ungji-<br \/>\nllor\u00ebve, Matheut dhe Markut, q\u00eb<\/p>\n<p>pas tradit\u00ebs s\u00eb misterit t\u00eb Fal\u00ebnde-<br \/>\nrimit hyjnor me nx\u00ebn\u00ebsit \u201cdhepast<br \/>\nk\u00ebnduan himnin, dol\u00ebn jasht\u00eb tek<br \/>\nMali i Ullinjve\u201d v\u00ebrteton se at\u00eb<br \/>\nmbr\u00ebmje u ruajt prej Zotit e nx\u00ebn\u00eb-<br \/>\nsve, tradita e popujve t\u00eb Lindjes, q\u00eb<br \/>\npas nj\u00eb darke familjare ose festive<br \/>\nt\u00eb fal\u00ebnderonin Per\u00ebndin\u00eb me an\u00eb<br \/>\nt\u00eb k\u00ebng\u00ebs, t\u00eb t\u00eb psalurit.<br \/>\nN\u00eb periudh\u00ebn apostolike, Kisha<br \/>\ne institucionalizoi k\u00ebt\u00eb veprim t\u00eb<br \/>\nZotit dhe e vendosi si adhurim kish\u00ad<br \/>\ntar. K\u00ebshtu fillon t\u00eb zhvillohet shk\u00eb-<br \/>\nndija e par\u00eb e himnografis\u00eb s\u00eb krishte-<br \/>\nr\u00eb me qend\u00ebr misterin e jet\u00ebs e t\u00eb ba-<br \/>\nshkimitt\u00eb Kish\u00ebs, Fal\u00ebnderimin Hyjnor.<br \/>\nHimnet protokristiane duhen<br \/>\nquajtur nj\u00eb lloj i ri krijimi &#8211; t\u00eb pak-<br \/>\nt\u00ebn p\u00ebr sa i p\u00ebrket p\u00ebrmbajtjes &#8211; n\u00eb<br \/>\nkrahasim me at\u00eb judaik q\u00eb para-<br \/>\nekzistonte, pra i p\u00ebrgjigjet nxitjes<br \/>\nprofetike t\u00eb Davidit \u201ck\u00ebndojini<br \/>\nZotit k\u00ebng\u00eb t\u00eb re\u201d.<br \/>\nDuhet par\u00eb dhe ndryshimi nga<br \/>\nana gjuh\u00ebsore dhe ajo metrike n\u00eb<br \/>\nkrahasim me at\u00eb q\u00eb ekzistonte; pra<br \/>\nhimni i ri i p\u00ebrgjigjej gjuh\u00ebs s\u00eb koh\u00ebs<br \/>\ndhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht shpreh fjal\u00ebn un-<br \/>\ngjillore, dogm\u00ebn dhe karakterin e<br \/>\nKish\u00ebs, me qart\u00ebsi dhe sakt\u00ebsi, pa<br \/>\nkufizimet e ashpra metrike t\u00eb poe-<br \/>\nzis\u00eb tradicionale.<br \/>\nHimnet protokristiane ishin per\u00ad<br \/>\nsonale e lokale. Ka shum\u00eb mund\u00ebsi<br \/>\nq\u00eb nuk u shkruajt\u00ebn fare, por u m\u00eb-<br \/>\nsuan gojarisht n\u00ebp\u00ebrmjet adhurimit,<br \/>\np\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye nuk kemi t\u00eb ruajtur<br \/>\nshum\u00eb shkrime t\u00eb asaj periudhe.<br \/>\nFraza e apostull Pavlit \u201csecili prej<\/p>\n<p>jush psalm ka\u201d (1 Kor. 14,26), e<br \/>\nforcon mendimin q\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb peri-<br \/>\nudh\u00eb kjo ishte hir, talent i disa per-<br \/>\nsonave. Besohet se me shfaqjen e<br \/>\ngnostik\u00ebve e herezive t\u00eb tjera judai-<br \/>\nke, kisha \u201cu detyrua\u201d q\u00eb t\u00eb p\u00ebrdor-<br \/>\nte librin e Psaltirit n\u00eb.adhurimin e saj,<br \/>\nduke krijuar nj\u00eb siguri p\u00ebrball\u00eb p\u00ebr-<br \/>\nhapjes s\u00eb himneve heretike, t\u00eb cilat<br \/>\nnga nj\u00ebra an\u00eb shtremb\u00ebronin dog-<br \/>\nm\u00ebn dhe nga ana tjet\u00ebr mashtronin<br \/>\n&#8211; me muzik\u00ebn e tyre provokuese &#8211;<br \/>\nnaiv\u00ebt dhe t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt rreth besimit.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb fat p\u00ebr historin\u00eb e him-<br \/>\nnografis\u00eb protokristiane fakti q\u00eb shu-<br \/>\nm\u00eb himne t\u00eb asaj periudhe u shkru-<br \/>\nan dhe n\u00eb Dhiat\u00ebn e Re. Shum\u00eb<br \/>\nnga ato jan\u00eb vendosur n\u00eb adhurim<br \/>\ndhe thuhen dhe sot, disa me t\u00eb psa-<br \/>\nlur, disa si tekste uratash prift\u00ebrore.<br \/>\nPo p\u00ebrmendim tekstet e njohura t\u00eb<br \/>\nshk\u00ebputura nga ungjillor Llukai:<br \/>\nl)k\u00ebnga e Elisabet\u00ebs( Lk.1,42)<br \/>\n2)k\u00ebnga e Hyjlind\u00ebses (Lk. 1,46-55)<br \/>\n3)k\u00ebnga e Zaharis\u00eb (Lk. 1.68-79)<br \/>\n4)himni dhoksologjik i engj\u00ebjve n\u00eb<br \/>\nlindjen e Zotit (Lk.2,14) dhe<br \/>\n5)k\u00ebng\u00ebn e Simeonit (Lk.2,29-32).<br \/>\nSigurisht q\u00eb ekzistojn\u00eb dhe shum\u00eb<br \/>\nhimne t\u00eb tjera si nga letrat e ap.<br \/>\nPavlit si p.sh. Rom. 11,33-36,<br \/>\n16,20, 1 Kor. 8,6, 11 Kor. 13,13, 11<br \/>\nTim. 4,22, Tit. 3,15 dhe nga zbulesa<br \/>\ne Joanit 4,8. 19,1. 3,4. 6,22-21.<br \/>\nVijon<br \/>\nHarallamb TERZIU, pedagog<br \/>\ni Muzik\u00ebs Bizantine, n\u00eb<br \/>\nAkademin\u00eb Teologjike<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Maj 2007.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"5 (172)","viti":"2007","muaji":"Maj","muaji_numer":"5","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Himnologjia\", \"Muzika\", \"Bizantine\", \"brenda\", \"adhurimit\"]","permbledhje":"Material nga Maj 2007.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11325],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-87513","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11325","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87513\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/\",\"name\":\"Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T01:25:08+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87513","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/","name":"Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T01:25:08+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/himnologjia-dhe-muzika-bizantine-brenda-adhurimit\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Himnologjia dhe Muzika Bizantine, brenda adhurimit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/87513","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=87513"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=87513"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=87513"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=87513"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=87513"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}