Ikonat t’i sh\u00ebrbejn\u00eb komunitetit q\u00eb i ka krijuar<\/p>\n
– Vazhdojn\u00eb veprimet autonomike t\u00eb institucioneve shtet\u00ebrore, q\u00eb bien ndesh me ligjin p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore –<\/p>\n
Duke u nisur nga shkrimet e di- t\u00ebve t\u00eb fundit per restaurimin dhe ekspozimin e 83 ikonave nga fondi i Muzeut t\u00eb Artit Mesjetar t\u00eb Kor- \u00e7\u00ebs, n\u00eb Selanik t\u00eb Greqis\u00eb, i rikthe- hemi nj\u00eb problem! q\u00eb, p\u00ebr fat t\u00eb keq, n\u00eb vijueshm\u00ebri na shfaqet me fytyra t\u00eb ndryshme: ai i pron\u00ebsis\u00eb s\u00eb ikonave t\u00eb magazinuara n\u00eb in- stitucionet ton a t\u00eb kultur\u00ebs.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb qart\u00ebsuar lexuesin, po kujtojm\u00eb historin\u00eb e ikonave, t\u00eb cilat pak koh\u00eb m\u00eb par\u00eb iu kaluan padrej- t\u00ebsisht nga nj\u00eb urdh\u00ebr absurd i Mi- nistris\u00eb s\u00eb Kultur\u00ebs p\u00ebr kalimin nj\u00eb numri ikonash nga fondi i Institutit t\u00eb Monumenteve t\u00eb Kultur\u00ebs, fo- ndit t\u00eb Muzeut Komb\u00ebtar.<\/p>\n
Ne na duhet t\u00eb sqarojm\u00eb se ikonat, p\u00ebr t\u00eb cilat b\u00ebhet fjal\u00eb, jan\u00eb t\u00ebrhequr nga Instituti i Monumenteve t\u00eb Kultur\u00ebs (si dhe nga insti- tucione t\u00eb tjera) nga kishat e shpa- llura monument kulture, por edhe nga kisha t\u00eb tjera, me q\u00ebllim mbroj- tjeje dhe ruajtjeje nga grabitjet dhe d\u00ebmtimet e ndryshme q\u00eb ato mund t\u00eb p\u00ebsonin n\u00eb kushtet e v\u00ebshtira dhe t\u00eb pasigurta q\u00eb ka kaluar vendi yn\u00eb, si dhe nga gjendja jo e p\u00ebrshtat- shme e shum\u00eb prej tyre. Nj\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr jan\u00eb t\u00ebrhequr nga institu- cionet e kultur\u00ebs edhe p\u00ebr q\u00ebllime studimi e restaurimi. N\u00eb \u00e7do rast, ky veprim \u00ebsht\u00eb konsideruar provizor, me q\u00ebllim q\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen, me krijimin e kushteve t\u00eb p\u00ebrshtat- shme, ato t\u00eb rikthehen n\u00eb objektet e kultit prej nga jan\u00eb marr\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb ligjin p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore, i cili \u00ebsht\u00eb miratuar n\u00eb vitin 2003, jan\u00eb t\u00eb qarta nenet dhe n\u00ebn- nenet, dhe se si veprohet n\u00eb raste specifike dhe t\u00eb zakonshme me objektet e trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb luajtshme dhe t\u00eb paluajtshme.<\/p>\n
N\u00eb rastin e ekspozimit dhe t\u00eb restaurimit t\u00eb objekteve t\u00eb trash\u00eb- gimis\u00eb kulturore ligji i p\u00ebrcakton sakt\u00ebsisht procedural p\u00ebr k\u00ebt\u00eb veprim dhe m\u00eb sakt\u00eb, neni 19, pika 3, thot\u00eb: \u201cL\u00ebvizja e objektit t\u00eb tra- sh\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb luajtshme, me vlera t\u00eb ve\u00e7anta, komb\u00ebtare dhe unikale p\u00ebr ruajtjen, restaurimin, studimin dhe ekspozimin jasht\u00eb territorit t\u00eb Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, b\u00ebhet me vendim t\u00eb K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave. Proce-<\/p>\n
durat e k\u00ebtyre l\u00ebvizjeve p\u00ebrcak- tohen me udh\u00ebzimet e K\u00ebshillit t\u00eb Ministrave, sipas konventave nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb ratifikuara nga Republika e Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim. N\u00eb \u00e7do rast leja e l\u00ebshuar regjistrohet n\u00eb Qendr\u00ebn Komb\u00ebtare t\u00eb Inventarizimit t\u00eb Pasurive Kulturore?’<\/p>\n
Pra, duke u mb\u00ebshtetur n\u00eb ne- nin e m\u00ebsip\u00ebrm, kemi t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb k\u00ebrkojm\u00eb se si jan\u00eb ekspozuar dhe restauruar ikonat e sip\u00ebrp\u00ebrme-<\/p>\n
ndura kur n\u00eb nj\u00eb nga gazetat e p\u00ebr- ditshme drejtori i muzeut thot\u00eb: \u201cUn\u00eb si drejtor, po ashtu edhe ve- t\u00eb stafi i muzeut, duke par\u00eb k\u00ebt\u00eb interesim, vendos\u00ebm q\u00eb ikonat e restauruara t\u00eb ekspozohen?’<\/p>\n
P\u00ebr nd\u00ebrhyrjen dhe restaurimin e ikonave duhet t\u00eb paraqiteshin paraprakisht projekte p\u00ebr konservi- min e tyre sipas nenit 17, pika 5 dhe 6 q\u00eb thot\u00eb: \u201cPunimet e restau- rimit, t\u00eb cilat kryhen nga organi- zmat jasht\u00eb sistemit t\u00eb institucioneve shtet\u00ebrore, t\u00eb ngarkuara p\u00ebr mbrojtjen, konservimin, restaurimin e studimin e tyre, mbik\u00ebqyr- jen detyrimisht ne k\u00ebto instituci- one. Projektet e restaurimit n\u00eb \u00e7do rast paraqiten dhe miratohen nga K\u00ebshilli Komb\u00ebtar i Restaurimeve?’<\/p>\n
N\u00eb shum\u00eb raste, duke u nisur edhe nga rasti i m\u00ebsip\u00ebrm, institu- cionet q\u00eb merren me trash\u00ebgimin\u00eb kulturore nuk njohin ligjin dhe ma- rrin vendime t\u00eb nxituara dhe jasht\u00eb kompetencave t\u00eb statusit t\u00eb tyre.<\/p>\n
Nj\u00eb aspekt tjet\u00ebr shum\u00eb i r\u00ebnd\u00eb- sish\u00ebm, i cili nuk \u00ebsht\u00eb marr\u00eb para- sysh, \u00ebsht\u00eb koordinimi i marr\u00ebdh\u00eb- nieve me pronarin legjitim t\u00eb objekteve t\u00eb trash\u00ebgimis\u00eb kulturore.<\/p>\n
N\u00eb rastin ton\u00eb, ikonat dhe objektet e tjera kishtare, si\u00e7 dihet, jan\u00eb<\/p>\n
pron\u00eb fizike dhe shpirt\u00ebrore e Ki- sh\u00ebs dhe e komunitetit orthodhoks, t\u00eb cilit i kan\u00eb sh\u00ebrbyer dhe i cili i ka porositur dhe financuar gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb s\u00eb nd\u00ebrtimit dhe dekorimit t\u00eb objekteve t\u00eb tyre t\u00eb kultit. N\u00eb ligjin p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrcaktuara qart\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet, t\u00eb cilat rregullojn\u00eb raportet e bashk\u00eb- punimit nd\u00ebrmjet institucioneve shtet\u00ebrore dhe pronarit t\u00eb objektit q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn fond p\u00ebr trash\u00ebgimin\u00eb kulturore. Neni 16, pika 1 thot\u00eb: \u201cInstitucionet e specializuara shte- t\u00ebrore n\u00eb marr\u00ebveshje me prona- r\u00ebt dhe zot\u00ebruesit e objekteve t\u00eb tra- sh\u00ebgimis\u00eb kulturore, krijojn\u00eb ku- shte p\u00ebr ekspozimin e k\u00ebtyre objekteve p\u00ebr publikun. \u201d Kurse, n\u00eb rastin e m\u00ebsip\u00ebrm, Kisha Orthodhokse<\/p>\n
nuk ka as t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb njoftim t\u00eb thjetht\u00eb p\u00ebr veprimet dhe l\u00ebvizjet q\u00eb jan\u00eb b\u00ebr\u00eb me 83 ikonat e restauruara dhe t\u00eb ekspozuara tashm\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb koh\u00ebn kur Kryeministri ak- tual i Shqip\u00ebris\u00eb premton, p\u00ebr kthimin e pronave dhe t\u00eb objekteve q\u00eb historikisht i p\u00ebrkasin komunite- teve fetare n\u00eb Shqip\u00ebri dhe q\u00eb ka filluar t\u00eb realizoj\u00eb kthimin e tyre, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu dhe objekte monumente kulture t\u00eb cilat i p\u00ebrka- sin trash\u00ebgimis\u00eb kulturore, ka edhe t\u00eb tilla institucione, t\u00eb cilat nuk dalin dot nga koraca e tyre shum\u00ebvje\u00e7a- re dhe q\u00eb vazhdojn\u00eb ta mbajn\u00eb ve- shin e shurdh\u00ebr si ndaj zhvillimeve t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve nd\u00ebrinstitucio- nale ashtu dhe ndaj ligjeve n\u00eb fuqi, t\u00eb cilat jan\u00eb t\u00eb detyruara t\u2019i zbatoj- n\u00eb. Duke mos diskutuar aft\u00ebsit\u00eb e tyre profesionale, dalim n\u00eb konklu- zionin q\u00eb institucionet shtet\u00ebrore nuk duhet t\u00eb p\u00ebrdoren si institucione private dhe t\u00eb pavarura, t\u00eb cilat vet\u00ebvendosin n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb gabuar p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb q\u00eb ato momentalisht zot\u00ebrojn\u00eb n\u00eb fondet e tyre, por duke bazuar ligjet t\u00eb cilat jan\u00eb rregu- llator\u00eb t\u00eb domosdosh\u00ebm, duhet t\u00eb krijojn\u00eb hap\u00ebsir\u00eb bashk\u00ebpunimi nd\u00ebrinstitucional n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb b\u00ebhet \u00e7ka \u00ebsht\u00eb m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr objektet tona q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb padiskutuesh\u00ebm t\u00eb trash\u00ebgimi- s\u00eb son\u00eb kulturore.<\/p>\n
Dhe n\u00eb p\u00ebrfundim arrijm\u00eb t\u00eb themi se nj\u00eb monument kulture konsiderohet i till\u00eb me t\u00eb gjith\u00eb inventarin e objekteve dhe t\u00eb dekoracioneve q\u00eb ai p\u00ebrmban. Pra, dhe ikonat jan\u00eb pjes\u00eb e pandashme e monumentit dhe largimi e p\u00ebrdori- mi i tyre n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ndashme nga objekti ku jan\u00eb marr\u00eb, do t\u00eb c\u00ebnonte r\u00ebnd\u00eb vlerat p\u00ebr t\u00eb cilat ato jan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb mbrojtje.<\/p>\n
Funksionimi i natyrsh\u00ebm i objekteve monument kulture \u00ebsht\u00eb ai fi- llestari p\u00ebr t\u00eb cilat ato jan\u00eb t\u00eb asa- mbluara t\u00eb funksionojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb till\u00eb q\u00eb t\u2019i sh\u00ebrbejn\u00eb komunitetit i cili i ka krijuar.<\/p>\n
P\u00ebr B\u00ebrtham\u00ebn e Trash\u00ebgimis\u00eb
\nKulturore<\/p>\n
Ark. Restaurator
\nGentian (Joan) Stratob\u00ebrdha<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Prill 2006.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"4 (159)","viti":"2006","muaji":"Prill","muaji_numer":"4","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Ikonat\", \"sh\u00ebrbejn\u00eb\", \"komunitetit\", \"krijuar\"]","permbledhje":"Material nga Prill 2006.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11324],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-87093","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11324","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n