{"id":86995,"date":"2026-06-01T03:15:50","date_gmt":"2026-06-01T01:15:50","guid":{"rendered":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/"},"modified":"2026-06-01T03:15:50","modified_gmt":"2026-06-01T01:15:50","slug":"veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi","status":"publish","type":"ngjallja_article","link":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/","title":{"rendered":"Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi"},"content":{"rendered":"<p>Artikulli \u00ebsht\u00eb botuar n\u00eb gazet\u00ebn \u201cShekulli\u201d, m\u00eb 18 ianar 2006<br \/>\nVeprimtaria misionare<br \/>\nsi faktor zhvillimi<br \/>\nVeprimtarit\u00eb misionare zhvillo-<br \/>\nhen n\u00eb nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb kohore,<br \/>\nnj\u00eb artikull, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr i shkruar<br \/>\nnxitimthi, k\u00ebrkon pak koh\u00eb. Si \u00ebsht\u00eb<br \/>\ne mundur t\u00eb gjykohet n\u00eb pak or\u00eb<br \/>\nkontributi shum\u00ebvje\u00e7ar q\u00eb kryejn\u00eb<br \/>\nmisionet e ndryshme n\u00eb Shqip\u00ebri?<br \/>\n\u00c7udit\u00ebrisht, \u00ebsht\u00eb e mundur&#8230; De-<br \/>\ntyr\u00eb e gazetaris\u00eb \u00ebsht\u00eb zbulimi i<br \/>\nan\u00ebve t\u00eb err\u00ebta dhe t\u00eb padukshme,<br \/>\ndhe jo t\u00eb mbuloj\u00eb t\u00eb ndritshmet dhe<br \/>\nt\u00eb dukshmet. P\u00ebrpjekja p\u00ebr t\u00eb kri-<br \/>\njuar p\u00ebrshtypje t\u00eb cek\u00ebta, sidomos<br \/>\nkur \u00ebsht\u00eb e shoq\u00ebruar me mang\u00ebsi<br \/>\nkritike dhe munges\u00eb njohurish, p\u00ebr<br \/>\nsa i p\u00ebrket kuadrit historik dhe in-<br \/>\nstitucional t\u00eb \u00e7\u00ebshtjes n\u00eb shqyrtim,<br \/>\ne drejton pen\u00ebn gazetareske n\u00eb<br \/>\nngushtica t\u00eb rrezikshme. Nj\u00eb arti\u00ad<br \/>\nkull i koh\u00ebs s\u00eb fundit i z. Agron Tu\u00ad<br \/>\nfa, t\u00eb kujton mjaft mir\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn<br \/>\nksenofobike t\u00eb periudh\u00ebs komuni-<br \/>\nste dhe hedh akuza t\u00eb lehta kund\u00ebr<br \/>\n\u00e7do veprimtarie misionare n\u00eb Shqi-<br \/>\np\u00ebri. N\u00eb lidhje me to vendosa t\u00eb b\u00ebj<br \/>\nnj\u00eb kritik\u00eb dashamir\u00ebse, duke e<br \/>\nshqyrtuar \u00e7\u00ebshtjen n\u00eb fjal\u00eb nga<br \/>\nprizmi i cil\u00ebsis\u00eb sime shkencore.<br \/>\nN\u00eb artikullin e tij \u201cT\u00ebhuaj\u00ebsimi i<br \/>\nidentitetit fetar\u201d, botuar n\u00eb gazet\u00ebn<br \/>\n\u201cShekulli\u201d, m\u00eb 23 dhjetor 2005, au\u00ad<br \/>\ntori i sip\u00ebrp\u00ebrmendur shpreh shqe-<br \/>\nt\u00ebsimin p\u00ebr \u201ct\u00ebhuaj\u00ebsimin\u201d e ele-<br \/>\nmentit komb\u00ebtar t\u00eb feve n\u00eb Shqi-<br \/>\np\u00ebri. Dhe nd\u00ebrsa ky shqet\u00ebsim, p\u00ebr<br \/>\nsa i p\u00ebrket q\u00ebllimit mund t\u00eb konsi-<br \/>\nderohet n\u00eb vetvete si etnocentrik<br \/>\nose patriotik, m\u00ebnyra e t\u00eb shprehurit<br \/>\nargumentet mb\u00ebshtet\u00ebse dhe njo-<br \/>\nhuria e paasimiluar q\u00eb paraqitet, e<br \/>\n\u00e7ojn\u00eb k\u00ebt\u00eb shqet\u00ebsim n\u00eb nivelin e<br \/>\nksenofobis\u00eb emfatike.<br \/>\nArtikullshkruesi p\u00ebrpiqet t\u00eb<br \/>\nstrukturoj\u00eb tezat e veta me argu-<br \/>\nmente, qoft\u00eb t\u00eb dob\u00ebta n\u00eb thelb,<br \/>\nqoft\u00eb edhe t\u00eb pabazuara. N\u00eb dy pi\u00ad<br \/>\nka t\u00eb artikullit z.Tufa merret me<br \/>\nsharje t\u00eb pabazuara ndaj misionar\u00eb-<br \/>\nve q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, duke<br \/>\npretenduar se territori i saj \u00ebsht\u00eb<br \/>\nb\u00ebr\u00eb vend aventurash p\u00ebr \u201cmatra-<br \/>\npaz\u00eb, pederast\u00eb, anormal\u00eb\u201d e t\u00eb tje-<br \/>\nra pretendime q\u00eb shkaktojn\u00eb neve\u00ad<br \/>\nri. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, k\u00ebto karakteristi-<br \/>\nka ua atribuon t\u00eb gjith\u00eb mision-<br \/>\nar\u00ebve q\u00eb veprojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri,<br \/>\nnd\u00ebrsa t\u00eb dh\u00ebnat e koh\u00ebs s\u00eb fundit,<br \/>\nmbi t\u00eb cilat artikullshkruesi mb\u00eb-<br \/>\nshtetet dhe pretendon t\u00eb jet\u00eb i<br \/>\nfrym\u00ebzuar, d.m.th. intervistat e pri-<br \/>\nft\u00ebrinjve t\u00eb shquar shqiptar\u00eb roma-<br \/>\nno-katolik\u00eb, bien ndesh me prete-<br \/>\nndimet e zotit Tufa. Ato pretendime<br \/>\njan\u00eb kaq t\u00eb tejp\u00ebrgjith\u00ebsuara,<br \/>\njopersonale dhe t\u00eb pacaktuara, sa-<br \/>\nq\u00eb e drejtojn\u00eb lexuesin e kujdes-<br \/>\nsh\u00ebm n\u00eb konkluzionin se artikulli<br \/>\nanon n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pandershme ku-<br \/>\nnd\u00ebr \u00e7do misioni n\u00eb Shqip\u00ebri. Duket<br \/>\nse ai neglizhon arritjet gjer\u00ebsisht t\u00eb<br \/>\nnjohura t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb l\u00ebvizjeve<br \/>\nt\u00eb ndryshme misionare n\u00eb Shqip\u00ebri.<br \/>\nArtikulli iu referohet interesave ve-<br \/>\ntjake t\u00eb l\u00ebvizjes misionare n\u00eb Shqi-<br \/>\np\u00ebri dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht munges\u00ebs s\u00eb<br \/>\ninvestimeve ekonomike n\u00eb vend<br \/>\nnga ana e tyre. Shembuj t\u00eb zgjedhur<br \/>\nleht\u00eb dhe shpejt mund t\u2019i kund\u00ebr-<br \/>\nvihen pretendimeve t\u00eb m\u00ebsip\u00ebrme.<br \/>\nBesoj se \u00ebsht\u00eb e njohur se me kapi-<br \/>\ntalet e veprimtarive misionare u<br \/>\nngrit\u00ebn dhe po funksionojn\u00eb vepra<br \/>\nt\u00eb m\u00ebdha t\u00eb bamir\u00ebsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrba-<br \/>\nshk\u00ebt, si spitali i Zonj\u00ebs s\u00eb K\u00ebshillit<br \/>\nt\u00eb Mir\u00eb, Qendra Diagnostike e Un-<br \/>\ngjill\u00ebzimit, Universiteti Katolik etj.<br \/>\nMadje, \u00ebsht\u00eb ende e fresk\u00ebt n\u00eb<br \/>\nkujtes\u00ebn e popullit t\u00eb vuajtur koso-<br \/>\nvar ndihma humanitare, strehimi,<br \/>\nushqimi dhe leht\u00ebsimi i dhimbjes<br \/>\nnjer\u00ebzore, q\u00eb l\u00ebvizjet e ndryshme<br \/>\nmisionare, kryesisht ato orthodho-<br \/>\nkse dhe katolike, bashk\u00eb me orga-<br \/>\nnizata t\u00eb tjera joqeveritare, u ofruan<br \/>\nrefugjat\u00ebve. Pra, n\u00eb qoft\u00eb se z. Tu\u00ad<br \/>\nfa nuk e njeh veprimtarin\u00eb bamir\u00eb-<\/p>\n<p>se t\u00eb misioneve n\u00eb Shqip\u00ebri, nuk<br \/>\nduhet t\u00eb shkruaj\u00eb mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje,<br \/>\nnga ana tjet\u00ebr, n\u00ebse \u00ebsht\u00eb i infor-<br \/>\nmuar dhe q\u00ebndron n\u00eb heshtje, aq<br \/>\nm\u00eb keq, sepse dhunon parimet thel-<br \/>\nb\u00ebsore t\u00eb etik\u00ebs gazetareske. Auto\u00ad<br \/>\nri u p\u00ebrpoq, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb prete-<br \/>\nndoj\u00eb se veprimtaria misionare dhe<br \/>\nbamir\u00ebse n\u00eb Shqip\u00ebri, duke shfryt\u00eb-<\/p>\n<p>zuar \u201cindiferenc\u00ebn dhe munges\u00ebn<br \/>\ne sensibilizimit\u201d t\u00eb popullit dhe shte-<br \/>\ntit shqiptar, tenton t\u00ebhuaj\u00ebsimin e<br \/>\nelementit komb\u00ebtar t\u00eb feve n\u00eb Shqi-<br \/>\np\u00ebri. Aspektet e ndryshme t\u00eb k\u00ebsaj<br \/>\np\u00ebrpjekjeje, sipas z. Tufa, jan\u00eb \u201cpri-<br \/>\nshja e thelbit t\u00eb komunikimit me<br \/>\npredikim, krijimi i nj\u00eb raporti t\u00ebhu-<br \/>\naj\u00ebsimi t\u00eb besimtarit me nj\u00eb prift t\u00eb<br \/>\nhuaj, i cili p\u00ebrve\u00e7se nuk di shqip,<br \/>\nnuk njeh as bot\u00ebn e koklavitur t\u00eb<br \/>\nbesimtarit shqiptar\u201d. Duke iu refe-<br \/>\nruar mandej kryetar\u00ebve t\u00eb ndritur<br \/>\nfetar\u00eb t\u00eb fillimit t\u00eb shekullit XX,  ai<br \/>\nduket se beson se n\u00eb nj\u00eb tradit\u00eb t\u00eb<br \/>\nfort\u00eb religjioze me personalitete t\u00eb<br \/>\nforta, t\u00eb lashta dhe t\u00eb reja, prania<br \/>\ndhe dominimi institucional i klerit<br \/>\nt\u00eb huaj rrezikon t\u00eb nxis\u00eb pak\u00ebnaq\u00eb-<br \/>\nsi, inferioritete dhe reagime. Ndo-<br \/>\nshta ai nuk e di se Kostandin Kri-<br \/>\nstoforidhi, si dhe Kryepiskopi The-<br \/>\nofan Noli, studiuan p\u00ebr teologji n\u00eb<br \/>\nGreqi dhe n\u00eb gjuh\u00ebn greke. Studi-<br \/>\nmet e tyre, si edhe studimet latine<br \/>\nt\u00eb At\u00eb Gjergj Fisht\u00ebs mos i b\u00ebn\u00eb ata<br \/>\n\u201cm\u00eb pak shqiptar\u00eb\u201d? Madje, buri-<br \/>\nmet e shekullit XVIII dhe XIX  d\u00eb-<br \/>\nshmojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb konside-<br \/>\nruesh\u00ebm hierark\u00ebsh me prejardhje<br \/>\njasht\u00eb trojeve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sot-<br \/>\nme, q\u00eb sh\u00ebrbenin n\u00eb viset e Shqip\u00eb-<br \/>\n(vijon n\u00eb faqen 10)<\/p>\n<p>Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi<br \/>\n(vijon ngafaqja 9)<br \/>\nris\u00eb dhe anasjelltas, shum\u00eb hierark\u00eb<br \/>\nnga viset e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme, q\u00eb<br \/>\nsh\u00ebrbenin n\u00eb metropole ose pe-<br \/>\nshkopata joshqipfol\u00ebse, ose q\u00eb u<br \/>\nngjit\u00ebn edhe n\u00eb fronin patriarkal.<br \/>\nKjo bashk\u00ebjetes\u00eb ka ekzistuar q\u00eb<br \/>\nprej periudh\u00ebs mesjetare deri n\u00eb<br \/>\nat\u00eb modeme dhe u nd\u00ebrpre vet\u00ebm<br \/>\npas krijimit dhe vetizolimit t\u00eb shte-<br \/>\nteve komb\u00ebtare. Ajo (bashk\u00ebjetesa)<br \/>\nnuk shkaktoi asgj\u00ebsimin e elementit<br \/>\nkomb\u00ebtar n\u00eb komunitetet fetare n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri, ashtu edhe sikund\u00ebr ka-<br \/>\nrakteri \u201clatin\u201d i Vatikanit nuk humbi<br \/>\npas vendosjes s\u00eb nj\u00eb pape polak,<br \/>\nose pas pasimit t\u00eb tij nga nj\u00eb pap\u00eb<br \/>\ngjerman. Artikullshkruesi konstatoi<br \/>\npa fakte historike kthimin prapa<br \/>\nnga Kisha Autoqefale Shqiptare e<br \/>\nImzot Nolit n\u00eb kontrollin dominues<br \/>\nt\u00eb k\u00ebsaj kishe nga Hir\u00ebsia e Tij,<br \/>\nJanullatos dhe prift\u00ebria greke\u201d.<br \/>\nFillimisht ai q\u00eb merret me reporta-<br \/>\nzhin fetar, duhet ta dij\u00eb q\u00eb titulli i<br \/>\nnj\u00eb kryepiskopi t\u00eb nj\u00eb kishe autoqe\u00ad<br \/>\nfale \u00ebsht\u00eb \u201cFortlumturia e Tij\u201d dhe<br \/>\njo \u201cHir\u00ebsia e Tij\u201d; p\u00ebrderisa i fundit,<br \/>\ni referohet me emrin e tij dhe sipas<br \/>\nrastit, edhe me mbiemrin, por asnj\u00eb-<br \/>\nher\u00eb pa t\u00eb parin. E dyta, n\u00eb arti-<br \/>\nkullin e tij duket se z. Tufa paska<br \/>\nnjohuri, qoft\u00eb edhe sip\u00ebrfaq\u00ebsore,<br \/>\nmbi kontributin e Kryepiskopit<br \/>\nTheofan Noli p\u00ebr shpalljen e Auto-<br \/>\nqefalis\u00eb s\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse t\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebris\u00eb, por injoron kontributin<br \/>\ne Kryepiskopit Anastas n\u00eb ruajtjen<br \/>\ne autoqefalis\u00eb s\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs kish\u00eb.<br \/>\n\u00cbsht\u00eb e qart\u00eb se z. Tufa nuk e di q\u00eb,<br \/>\nsipas s\u00eb drejt\u00ebs kanonike t\u00eb Kish\u00ebs<br \/>\nOrthodhokse, termi \u201cautoqefali\u201d<br \/>\nn\u00ebnkupton pavar\u00ebsin\u00eb administra\u00ad<br \/>\ntive t\u00eb nj\u00eb kishe vendore dhe shpre-<br \/>\nhet me t\u00eb drejt\u00ebn e saj kanonike<br \/>\np\u00ebr t\u00eb zgjedhur dhe dor\u00ebzuar kreun<br \/>\ne saj administrativ, n\u00ebp\u00ebrmjet ve-<br \/>\nndimit t\u00eb Sinodit t\u00eb Shenjt\u00eb. Pra,<br \/>\nekzistenca e nj\u00eb kishe dhe nj\u00eb Sino-<br \/>\ndi t\u00eb Shenjt\u00eb, \u00ebsht\u00eb kusht i domos-<br \/>\ndosh\u00ebm p\u00ebr vlefshm\u00ebrin\u00eb e autoqe-<br \/>\nfalis\u00eb. Por, ndalimi m\u00eb 1967, i ushtri-<br \/>\nmit t\u00eb \u00e7do veprimtarie fetare n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri, shkat\u00ebrroi si strukturat<br \/>\nkishtare, ashtu edhe Sinodin e She-<br \/>\nnjt\u00eb, duke e shfuqizuar \u201cdefacto\u201d<br \/>\nAutoqefalin\u00eb e Kish\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebri-<br \/>\ns\u00eb. Q\u00eb asokohe asnj\u00eb vendim zyrtar<br \/>\n\u201cde jure\u201d nuk u mor p\u00ebr heqjen e<br \/>\nautoqefalis\u00eb. K\u00ebshtu, iniciativa e<br \/>\nringritjes s\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse<br \/>\nn\u00eb Shqip\u00ebri i mbetej Patriarkan\u00ebs<br \/>\nEkumenike. Ajo, q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtoj\u00eb<br \/>\nautoqefalin\u00eb, caktoi q\u00ebllimisht nj\u00eb<br \/>\neksarki, nga e cila me votat e liderit<br \/>\nt\u00eb popullit, u zgjodh kryepiskopi dhe<br \/>\nm\u00eb pas, me miratimin e Patriarka-<br \/>\nn\u00ebs Ekumenike, edhe mitropolit\u00ebt<br \/>\ndhe peshkop\u00ebt, pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb Si\u00ad<br \/>\nnodit t\u00eb Shenjt\u00eb. T\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb<br \/>\npik\u00eb historia kishtare e Shqip\u00ebris\u00eb<br \/>\ndo t\u2019i njoh\u00eb Kryepiskopit Anastas<br \/>\nnj\u00eb kontribut t\u00eb madh n\u00eb ruajten e<br \/>\nautoqefalis\u00eb.<br \/>\nP\u00ebrpjekja e zotit Tufa p\u00ebr t\u00eb<br \/>\nnd\u00ebrlidhur ringritjen e Kish\u00ebs s\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebris\u00eb me ngritjen e orthodho-<br \/>\nksis\u00eb n\u00eb Rusi, gjat\u00eb viteve t\u00eb pere-<\/p>\n<p>strojk\u00ebs, \u00ebsht\u00eb historikisht absurde<br \/>\ndhe institucionalisht e pabazuar. Hi\u00ad<br \/>\nstorikisht absurde, sepse gjat\u00eb vite\u00ad<br \/>\nve t\u00eb komunizmit n\u00eb Rusi, nd\u00ebrsa<br \/>\nautoritetet sovjetike e p\u00ebrjashtuan,<br \/>\ne n\u00ebnvler\u00ebsuan, e korruptuan dhe<br \/>\nua shan\u00eb besimtar\u00ebve kultin ortho-<br \/>\ndhoks, kurrsesi nuk e ndaluan at\u00eb<br \/>\nme ligj dhe as e shfuqizuan Patriar-<br \/>\nkan\u00ebn e Mosk\u00ebs dhe prift\u00ebrin\u00eb or\u00ad<br \/>\nthodhokse&#8230;. P\u00ebrkundrazi, fundi i<br \/>\nregjimit komunist n\u00eb Shqip\u00ebri e gjeti<br \/>\nKish\u00ebn Orthodhokse pa primat, pa<br \/>\nhierarki p\u00ebr funksionimin e Sinodit<br \/>\nt\u00eb Shenjt\u00eb, pa prift\u00ebrinj, pa kisha<br \/>\ndhe pa kuad\u00ebr t\u00eb funksionimit insti\u00ad<br \/>\ntutional. Ringritja e nj\u00eb kishe nga<br \/>\nrr\u00ebnojat e saj nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpje-<br \/>\nkje me v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb barabart\u00eb me<br \/>\ngazetarin\u00eb e nxituar. Fara fetare,<br \/>\nq\u00eb priste kalimin e monizmit, duhej<br \/>\nt\u00eb mbillej. Por mungonin krejt\u00ebsisht<br \/>\n\u201cmbjell\u00ebsit\u201d. N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrpjekje Ki\u00ad<br \/>\nsha Orthodhokse, n\u00ebn\u00eb e Patriarka-<br \/>\nn\u00ebs Ekumenike, e konsideroi t\u00eb ne-<br \/>\nvojshme t\u00eb kujdeset p\u00ebr ekzisten-<br \/>\nc\u00ebn e mbjell\u00ebsve q\u00eb do t\u00eb punonin<br \/>\ntok\u00ebn fetare, derisa Kisha e Shqip\u00eb-<br \/>\nris\u00eb t\u00eb ngrinte mbjell\u00ebsit e saj auto-<br \/>\nkton\u00eb. N\u00eb rastin e t\u00eb krishter\u00ebve<br \/>\nkatolik\u00eb, prift\u00ebria e re erdhi krye-<br \/>\nsisht nga Italia, nd\u00ebrsa n\u00eb rastin e<br \/>\northodhoks\u00ebve, nga Greqia, Ame-<br \/>\nrika, Evropa dhe Afrika. Nuk kam<br \/>\nparasysh cil\u00ebs \u201cprift\u00ebri greke\u201d i<br \/>\nreferohet z. Tufa. Pra, ai nuk e di<br \/>\nas me sakt\u00ebsi, as me p\u00ebraf\u00ebrsi nu-<br \/>\nmrin e sakt\u00eb t\u00eb klerik\u00ebve grek\u00eb, q\u00eb<br \/>\nq\u00ebndrojn\u00eb sot n\u00eb Shqip\u00ebri, duke<br \/>\nndihmuar qindra prift\u00ebrinj t\u00eb rinj<br \/>\nshqiptar\u00eb p\u00ebr t\u00eb arritur q\u00eb k\u00ebta t\u00eb<br \/>\nfundit t\u00eb marrin n\u00eb duart e tyre ko\u00ad<br \/>\nntrollin e plot\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Shqip\u00eb-<br \/>\nris\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb, policia<br \/>\ngjermane trajnoi policin\u00eb shqiptare<br \/>\np\u00ebr nj\u00eb s\u00ebr\u00eb vitesh pa e \u201cgjerma-<br \/>\nnizuar\u201d ose \u201c\u00e7shqiptarizuar\u201d at\u00eb.<br \/>\nS\u00eb fundi, n\u00ebse ky artikull q\u00ebllon<br \/>\nt\u00eb \u201c\u00e7rr\u00ebnjos\u00eb\u201d \u00e7do \u201cfar\u00eb\u201d misiona\u00ad<br \/>\nre t\u00eb huaj n\u00eb Shqip\u00ebri, at\u00ebher\u00eb kjo<br \/>\ngj\u00eb, jo vet\u00ebm na sjell n\u00eb kujtes\u00eb q\u00eb-<br \/>\nndrimin ksenofobik t\u00eb regjimit t\u00eb<br \/>\nm\u00ebparsh\u00ebm, por nuk mund t\u00eb har-<br \/>\nmonizohet edhe me p\u00ebrpjekjet e<br \/>\nShqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr integrimin e saj n\u00eb<br \/>\nstrukturat nd\u00ebrkomb\u00ebtare politiko-<br \/>\nushtarake. Dihet se shoq\u00ebria q\u00eb<br \/>\nvet\u00ebmohet hermetikisht p\u00ebr shum\u00eb<br \/>\nkoh\u00eb nga ndikimet e huaja, degra-<br \/>\ndon dhe vdes. P\u00ebr mendimin tim,<br \/>\nprania e misioneve t\u00eb huaja nuk<br \/>\np\u00ebrb\u00ebn asnj\u00eb rrezik t\u00ebhuaj\u00ebsimi,<br \/>\np\u00ebr sa koh\u00eb q\u00eb fara q\u00eb mbillet \u00ebsht\u00eb<br \/>\nendemike n\u00eb Shqip\u00ebri. Rreziku kon-<br \/>\nsiston n\u00eb rastin kur fara q\u00eb mbillet<br \/>\n\u00ebsht\u00eb e t\u00ebhuaj\u00ebsuar nga historia<br \/>\ndhe kultura shqiptare, ose n\u00eb rastin<br \/>\nkur p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb (sidoqoft\u00eb<br \/>\njo deri m\u00eb sot), prift\u00ebria shqiptare<br \/>\npengohet t\u00eb b\u00ebhet autonome. N\u00eb<br \/>\nt\u00eb dyja rastet roli i shtypit dhe gaze-<br \/>\ntaris\u00eb \u00ebsht\u00eb ndihmues, mjafton q\u00eb<br \/>\ngazetar\u00ebt t\u00eb ken\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn njohu-<br \/>\nrit\u00eb themeltare dhe informacione<br \/>\nmbi \u00e7\u00ebshtjet fetare dhe kishtare n\u00eb<br \/>\nShqip\u00ebri<br \/>\nDr. Konstandin Giakoumis<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Material nga Shkurt 2006.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"2 (157)","viti":"2006","muaji":"Shkurt","muaji_numer":"2","dita":"","faqet":"[9, 10]","fjale_kyce":"[\"Veprimtaria\", \"misionare\", \"faktor\", \"zhvillimi\"]","permbledhje":"Material nga Shkurt 2006.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11324],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86995","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11324","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_GB\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"website\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/86995\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"630\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:title\" content=\"Orthodox Autocephalous Church of Albania\" \/>\n<meta name=\"twitter:description\" content=\"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/\",\"name\":\"Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\"},\"datePublished\":\"2026-06-01T01:15:50+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"description\":\"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization\",\"name\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg\",\"width\":540,\"height\":540,\"caption\":\"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/","og_locale":"en_GB","og_type":"website","og_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","og_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","og_url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/86995","og_site_name":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/koash1991","og_image":[{"width":1200,"height":630,"url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","type":"image\/png"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_title":"Orthodox Autocephalous Church of Albania","twitter_description":"Life, faith and witness of the Orthodox Church in Albania.","twitter_image":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/themes\/orthodoxalbania-agent-6\/assets\/social-share-official-logo-v0528.png","twitter_misc":{"Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/","name":"Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi - Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","isPartOf":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website"},"datePublished":"2026-06-01T01:15:50+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/ngjallja\/veprimtaria-misionare-si-faktor-zhvillimi\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Veprimtaria misionare si faktor zhvillimi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#website","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","description":"Faqja Zyrtare e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb me lajmet edhe informacionet zyrtare p\u00ebr struktur\u00ebn edhe veprimtarin\u00eb e saj.","publisher":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#organization","name":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","contentUrl":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/albania.jpeg","width":540,"height":540,"caption":"Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb"},"image":{"@id":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/koash1991"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles\/86995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja-articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/types\/ngjallja_article"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=86995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"ngjallja_kategoria","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kategoria?post=86995"},{"taxonomy":"ngjallja_autori","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_autori?post=86995"},{"taxonomy":"ngjallja_viti","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_viti?post=86995"},{"taxonomy":"ngjallja_kryeredaktor","embeddable":true,"href":"https:\/\/orthodoxalbania.org\/2026\/wp-json\/wp\/v2\/ngjallja_kryeredaktor?post=86995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}