RESTAURIMI
\nIMANASTIRIT<\/p>\n
T\u00cb CEPOS<\/p>\n
DHE SHPELLAT<\/p>\n
E ASKET\u00cbVE<\/p>\n
PRAN\u00cbTIJ<\/p>\n
Manastiri i Cepos, ndodhet n\u00eb af\u00ebrsi t\u00eb fshatit Kardhiq, n\u00eb nj\u00eb pllaj\u00eb nga duket nje pamje e gjere e lugin\u00ebs s\u00eb Drinos. N\u00eb gjendjen e sotme nga manastiri ka mbetur ve- t\u00ebm kisha dhe nj\u00eb konak. Nd\u00ebrtimet e tjera p\u00ebrreth jan\u00eb t\u00eb reja, t\u00eb b\u00ebra nga regjimi i m\u00ebparsh\u00ebm p\u00ebr nevo- jat e ushtris\u00eb, e cila e p\u00ebrdorte k\u00ebt\u00eb manastir deri von\u00eb.<\/p>\n
Kisha<\/p>\n
Kisha \u00ebsht\u00eb tipit bazilikal, me kupol\u00eb. P\u00ebrb\u00ebhet nga naosi dhe ambienti i altarit. Nuk ka narteks, as hajat. N\u00eb an\u00ebn per\u00ebndimore ru- hen gjurm\u00eb murature, t\u00eb cilat mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb t\u00eb narteksit ose haja- tit. Naosi \u00ebsht\u00eb trenef\u00ebsh, i mbulu- ar me nj\u00eb sistem harqesh e kalo- tash sferike. Kolonat e brendshme lidhen nd\u00ebrmjet tyre, si dhe me mu- ret perimetrale me harqe, duke kri- juar b\u00ebrthama kat\u00ebrk\u00ebnd\u00ebshe, t\u00eb cilat mbulohen me kalota sferike, me baz\u00eb elipsi. N\u00eb b\u00ebrtham\u00ebn qe- ndrore jan\u00eb nd\u00ebrtuar dhe dy harqe suplementare, q\u00eb e kthejn\u00eb b\u00ebrtha- m\u00ebn kat\u00ebrk\u00ebnd\u00ebshe k\u00ebnddrejt\u00eb n\u00eb katror, mbi t\u00eb cil\u00ebn ngrihet kupola mbi nj\u00eb tambur t\u00eb lart\u00eb. Ambienti i altarit ka t\u00eb nj\u00ebjtin nd\u00ebrtim kon- struktiv si naosi. N\u00eb an\u00ebn lindore dalin jasht\u00eb tri apsida: e bem\u00ebs, pro- tesit dhe diakonikonit.<\/p>\n
Hyrja e kish\u00ebs n\u00eb an\u00ebn jugore mbrohet nga nj\u00eb portik. Dy kolona n\u00eb ball\u00eb, t\u00eb lidhura me harqe nd\u00ebr- mjet tyre dhe me muret e kish\u00ebs, formojn\u00eb nj\u00eb b\u00ebrtham\u00eb katrore, e cila mbulohet me kalot\u00eb sferike.<\/p>\n
Teknika e nd\u00ebrtimit \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebj- t\u00eb me nd\u00ebrtimet e tjera monumentale t\u00eb zon\u00ebs. Muratura \u00ebsht\u00eb nd\u00ebr- tuar me gur\u00eb t\u00eb lidhur me lla\u00e7 g\u00ebl- qereje, po k\u00ebshtu dhe konstruksi- oni i mbules\u00ebs. \u00c7atia ka qen\u00eb e mbu- luar me rasa guri. Muret p\u00ebrfundo- jn\u00eb me nj\u00eb korniz\u00eb t\u00eb fuqishme n\u00eb form\u00eb dh\u00ebmb\u00ebsh sharre me tri ra- dh\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i vetmi element deko- rativ q\u00eb thyen planin e rrafsh\u00ebt t\u00eb muratur\u00ebs e tregon p\u00ebr p\u00ebrkujde- sjen dekorative t\u00eb mjeshtrave.<\/p>\n
Ndryshim n\u00eb p\u00ebrpunimin deko- rativ t\u00eb pamjeve t\u00eb jashtme paraqet pamja lindore. Tri apsidat e dala p\u00ebr- mbajn\u00eb harkada t\u00eb vazhdueshme t\u00eb verb\u00ebta, t\u00eb cilat p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb element t\u00eb fuqish\u00ebm dekorativ.<\/p>\n
N\u00eb gjendjen e sotme interieri i kish\u00ebs \u00ebsht\u00eb i zhveshur nga piktura murale dhe nga t\u00eb gjitha elementet e tjera, si ikonostasi, froni episkopal, amvoni, prosqinitar\u00ebt, ikonat dhe ndenj\u00ebset p\u00ebr besimtar\u00ebt.<\/p>\n
Kisha nuk p\u00ebrmban mbishkrim p\u00ebr datimin e sakt\u00eb t\u00eb saj. Por sipas tipareve tipologjike, ajo duhet t\u00eb jet\u00eb nd\u00ebrtuar gjat\u00eb shekullit t\u00eb 18-t\u00eb.<\/p>\n
Konaku<\/p>\n
Konaku \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar n\u00eb an\u00ebn lindore t\u00eb kish\u00ebs. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrte- s\u00eb me zhvillim gjat\u00ebsor dykat\u00ebshe dhe me nga dy mjedise n\u00eb \u00e7do kat. Gjurm\u00eb murature n\u00eb an\u00ebn jugore d\u00ebshmojn\u00eb p\u00ebr vazhdimin e nd\u00ebr- tes\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb.<\/p>\n
Kompozimi planimetrik i konakut \u00ebsht\u00eb i zakonsh\u00ebm p\u00ebr nd\u00ebrtimet monastike: N\u00eb pamjen ballore zhvillohej nj\u00eb hajat i hapur, ku dalin dyert dhe dritaret e dhoma-<\/p>\n
ve t\u00eb katit. N\u00eb katin p\u00ebrdhe hajati mb\u00ebshtetet mbi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb galerish t\u00eb vazhdueshme dhe t\u00eb mbuluara me qemere cilindrike.<\/p>\n
Muratura \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrtuar me gur\u00eb t\u00eb pap\u00ebrpunuar, \u00e7atia esht\u00eb e mbuluar me tjegulla bizantine, nd\u00ebr- sa dyshemeja e katit \u00ebsht\u00eb prej druri.<\/p>\n
Punimet restauruese<\/p>\n
Me porosi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb Krye- piskopit Anastas, B\u00ebrthama e Tra- sh\u00ebgimis\u00eb Kulturore p\u00ebrgatiti pro- jektin e nd\u00ebrhyrjeve restauruese n\u00eb k\u00ebt\u00eb manastir. N\u00eb qershor t\u00eb k\u00ebtij viti u dha fondi per punimet e nd\u00ebr- hyrjet restauruese n\u00eb manastir.<\/p>\n
Nd\u00ebrhyrjet n\u00eb monument jan\u00eb t\u00eb karakterit konsolidues si dhe plot\u00ebsime t\u00eb pjes\u00ebve q\u00eb mungojn\u00eb.<\/p>\n
Rikthimi i q\u00ebndrueshm\u00ebris\u00eb s\u00eb konstruksionit po realizohet me m\u00eb- nyrat tradicionale dhe t\u00eb zbatuara gjer\u00ebsisht n\u00eb monumentet e tjera t\u00eb t\u00eb njejtit karakter, si\u00e7 jan\u00eb fuga- timet dhe injektimet.<\/p>\n
Gjithashtu rind\u00ebrtimi i pjes\u00ebve munguese po b\u00ebhet me materiale dhe teknik\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb me ato ekzi- stuese.<\/p>\n
Shpellat e asket\u00ebve<\/p>\n
N\u00eb bised\u00eb me pun\u00ebtor\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt jan\u00eb dhe banor\u00eb t\u00eb zon\u00ebs si dhe nga nj\u00eb informacion i marr\u00eb nga Mitro- polia e Gjirokastr\u00ebs, m\u00ebsuam se n\u00eb malin shk\u00ebmbor q\u00eb ndodhet n\u00eb pje- s\u00ebn jug-per\u00ebndimore t\u00eb manastirit ndodhet nj\u00eb grup shpellash t\u00eb as- ket\u00ebve, t\u00eb cilat i vizituam.<\/p>\n
Shpellat ishin t\u00eb -vendosura n\u00eb nj\u00eb faqe t\u00eb pjerr\u00ebt shk\u00ebmbore me pamje nga veriu. Nj\u00eb mur i nd\u00ebrtuar me shum\u00eb kujdes nga mjeshtrat ishte \u201cfasada\u201d mbrojt\u00ebse e k\u00ebtyre shpellave. Aty-k\u00ebtu n\u00eb k\u00ebt\u00eb fasad\u00eb dukeshin dritare dhe fr\u00ebngji, t\u00eb cilat i krijojn\u00eb mund\u00ebsi komunikimi mje- diseve t\u00eb mbrendshme. Me v\u00ebshti- r\u00ebsi u ngjit\u00ebm deri te guva kryeso- re (kisha), e cila ishte m\u00eb e madhja. N\u00eb paretet shk\u00ebmbore t\u00eb saj dukeshin akoma gjurm\u00ebt e shtresave t\u00eb piktur\u00ebs murale. T\u00eb b\u00ebnte p\u00ebrshty- pje harmonizimi i p\u00ebrkryer i murit me shk\u00ebmbin. Me nj\u00eb kalim shum\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb dhe t\u00eb rreziksh\u00ebm arri- hej n\u00eb dy guvat e tjera. Ky kalim mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara nj\u00eb shka- llare e gurt\u00eb, si\u00e7 tregojn\u00eb edhe gjur- m\u00ebt, por q\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebmtuar m\u00eb von\u00eb nga koha. Guvat e vogla, t\u00eb cilat me- ndohet t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb qelat e asket\u00eb- ve, kishin p\u00ebrpara tyre nj\u00eb pamje t\u00eb gjer\u00eb nga ku dukeshin qart\u00eb edhe konturet e manastirit. N\u00eb nj\u00eb moment qet\u00ebsie, kur ndodheshe bre- nda n\u00eb guv\u00eb, p\u00ebrjetoje pothuajse plot\u00ebsisht natyr\u00ebn e jet\u00ebs asketike.<\/p>\n
U larguam nga shpellat me me- ndimin dhe d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u2019u kthyer s\u00ebrish, p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb plo- t\u00eb historik dhe arkitektonik t\u00eb tyre. Jeta asketike n\u00eb k\u00ebto shpella mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb gjeneza e fillimit t\u00eb jet\u00ebs n\u00eb manastir.<\/p>\n
Ark.Rest. G. (Joan) Stratob\u00ebrdha<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Dhjetor 2005.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"12 (155)","viti":"2005","muaji":"Dhjetor","muaji_numer":"12","dita":"","faqet":"[7]","fjale_kyce":"[\"RESTAURIMI\", \"MANASTIRIT\", \"CEPOS\", \"SHPELLAT\", \"ASKET\u00cbVE\"]","permbledhje":"Material nga Dhjetor 2005.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11311],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86917","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11311","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n