“…Misioni i k\u00ebtij libri \u00ebsht\u00eb t\u00eb tregoj\u00eb vlerat e pamohueshme<\/p>\n
t\u00eb Orthodhoksis\u00eb dhe krishterimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi…”<\/p>\n
Fjala e<\/p>\n
Prof. Dr. Paskal Milos<\/p>\n
Fortlumturia Juaj! T\u00eb nderuar miq!<\/p>\n
Sot Prof. Anastasi na ka mbledhur n\u00eb nj\u00eb rast disi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, ndryshe nga her\u00eb t\u00eb tjera. Jo p\u00ebr t\u00eb ndjer\u00eb elokuenc\u00ebn dep\u00ebrtuese dhe predikimin e tij mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebs, por p\u00ebr ta njohur at\u00eb shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se \u00e7far\u00eb kemi ditur si nj\u00eb filozof shum\u00ebdimensional dhe mbi t\u00eb gjitha si nj\u00eb teoricien e zhvillues origjinal i Orthodhok- sis\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e nd\u00ebrlikuar e komplekse bashk\u00eb- kohore. P\u00ebrkthimi n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe i studimeve t\u00eb tij p\u00ebr rolin dhe misionin e Orthodhoksis\u00eb me titullin shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs \u201cGlobalizmi dhe Orthodhoksia\u201d \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontribut i vyer i Ki- sh\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr pasurimin e literatures q\u00eb ng\u00ebrthen problemet e globalizmit, i par\u00eb nga nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim origjinal. Libri nuk \u00ebsht\u00eb thjesht nj\u00eb p\u00ebrmble- dhje studimesh t\u00eb nj\u00eb teologu epokal t\u00eb Ortho- dhoksis\u00eb, por edhe nj\u00eb d\u00ebshmi e nj\u00eb filozofi, akademiku dhe personaliteti me integritet t\u00eb shquar nd\u00ebrkomb\u00ebtar, q\u00eb d\u00ebshmon erudicionin dhe kultur\u00ebn e tij enciklopedike n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tep\u00ebr t\u00eb thjesht\u00eb dhe t\u00eb kuptueshme. Libri ka nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh idesh dhe tezash t\u00ebrheq\u00ebse dhe origjinale, por, n\u00eb pamund\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb q\u00eb- ndruar n\u00eb t\u00eb gjitha ato, po shfaqim disa me- ndime modeste p\u00ebr vlerat e \u00e7muara q\u00eb paraqesin disa prej tyre. Un\u00eb mendoj q\u00eb mesazhi kryesor q\u00eb sjell Fortlumturia e Tij n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr nuk \u00ebsht\u00eb shqet\u00ebsimi p\u00ebr fatin e Orthodhoksis\u00eb n\u00eb<\/p>\n
bot\u00ebn e sotme globale, q\u00eb si\u00e7 thot\u00eb vet\u00eb n\u00eb parath\u00ebnie e ka kthyer planetin ton\u00eb n\u00eb nj\u00eb qytet t\u00eb madh me shum\u00eb lagje t\u00eb varfra. P\u00ebrkundrazi misioni i k\u00ebtij libri \u00ebsht\u00eb t\u00eb tregoj\u00eb vlerat e pamohueshme t\u00eb Orthodhoksis\u00eb dhe t\u00eb Krishterimit n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi n\u00eb zhvillimin dhe p\u00ebrkryer- jen e shoq\u00ebris\u00eb njer\u00ebzore drejt nj\u00eb bashk\u00ebsie mbar\u00ebbot\u00ebore t\u00eb dashuris\u00eb sikurse me t\u00eb drejt\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe leitmotivi i k\u00ebtij libri shum\u00eb mbre- s\u00ebl\u00ebn\u00ebs. Fortlumturia e Tij ka nj\u00eb v\u00ebshtrim vizionar p\u00ebr bot\u00ebn dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e saj. Ai vler\u00ebson lart arritjet e shoq\u00ebris\u00eb moderne teknologjike, por ndjen thell\u00eb edhe shqet\u00ebsimet q\u00eb ajo ka sjell\u00eb dhe q\u00eb mund t\u00eb sjell\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen. N\u00eb k\u00ebto shqet\u00ebsime nuk ndihet vet\u00ebm shpirti i trazuar i nj\u00eb apostulli t\u00eb Orthodhoksis\u00eb, por edhe i nj\u00eb qytetari, filozofi dhe akademiku q\u00eb jeton koh\u00ebn e tij, q\u00eb \u00ebsht\u00eb i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr \u00e7ekuilibret q\u00eb sjell zhvillimi intensiv tekno- logjik dhe p\u00ebr detyrat urgjente q\u00eb ka shoq\u00ebria bashk\u00ebkohore p\u00ebr t\u2019u ruajtur nga fenomenet negative dhe shkat\u00ebrruese q\u00eb shoq\u00ebron zhvillimet e pakontrolluara. Me ndjenj\u00ebn e k\u00ebtij shqet\u00ebsimi Fortlumturia e Tij konstaton se me zhvillimin teknologjik rrezikohemi t\u00eb hyjm\u00eb n\u00eb nj\u00eb peri- peci t\u00eb tmerrshme vet\u00ebshkat\u00ebrrimi, sepse nuk e p\u00ebrdorim, por e shp\u00ebrdorojm\u00eb natyr\u00ebn. Njeriu modern, duke humbur vler\u00ebn e \u00e7do shenjt\u00ebrie ka kaluar tashm\u00eb n\u00eb ekstremin tjet\u00ebr; t\u00eb shikoj\u00eb natyr\u00ebn me nj\u00eb v\u00ebshtrim t\u00eb p\u00ebrlyer, pa respekt, shpesh me nj\u00eb ciniz\u00ebm agresiv dhe jo me da- shuri. Silletndaj saj si grabit\u00ebs dhe izolohetn\u00eb strofkat artificiale t\u00eb tij, por edhe hakmerret. Ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shqet\u00ebsim i natyrsh\u00ebm, q\u00eb p\u00ebrpu- thet me ndjenjat e shumic\u00ebs s\u00eb bashk\u00ebsis\u00eb nje- r\u00ebzore. Protokolli i Kiotos \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje e institucionalizuar e komunitetit nd\u00ebrkomb\u00eb- tar p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga fenomenet negative q\u00eb sjell p\u00ebr t\u00eb ardhmen e njer\u00ebzimit abuzimi me natyr\u00ebn dhe me burimet e saj. Por n\u00eb dallim nga qeverit\u00eb q\u00eb ruajtjen e ekuilibrit t\u00eb natyr\u00ebs e k\u00ebrkojn\u00eb n\u00eb zbatimin e disiplinave teknike dhe ekologjike, Orthodhoksia e shikon ruajtjen e tij n\u00eb raportet njeri-natyr\u00eb. \u201cRigjetja e dimen- sionit t\u00eb shenjt\u00ebris\u00eb s\u00eb natyr\u00ebs e harmonis\u00eb fillestare t\u00eb saj me natyr\u00ebn njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kontribut vendimtar n\u00eb arritjen e nj\u00eb shoq\u00ebrie t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb mbar\u00ebbot\u00ebrore\u201d, – konkludon n\u00eb nj\u00eb nga faqet e librit Fortlumturia e Tij. Por ne q\u00eb kemi lexuar vepr\u00ebn dhe p\u00ebr nj\u00eb lexues m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, q\u00eb ka r\u00ebn\u00eb n\u00eb kontakt me medimet dhe analizat q\u00eb u ka b\u00ebr\u00eb Fortlumturia e Tij t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nuk mund t\u00eb mos konstatojm\u00eb se ka nj\u00eb trajtim origjinal q\u00eb del jasht\u00eb di- mensioneve t\u00eb s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb<\/p>\n
drejtat e njeriut. Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb ka nj\u00eb vler\u00ebsim t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr konceptet baz\u00eb t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut me t\u00eb drejt\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare, ka ndry- shime thelb\u00ebsore nga pik\u00ebnisja dhe nga p\u00ebrmbaj- tja e k\u00ebtyre t\u00eb drejtave. N\u00ebse dokumentet nd\u00ebr- komb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb imponojm\u00eb p\u00ebrmes form\u00ebs s\u00eb shtr\u00ebngimit ligjor dhe politik, Orthodhoksia i kultivon dhe i ush- qen ato p\u00ebrmes nd\u00ebrgjegjes, bindjes dhe besi- mit. Politika shpeshher\u00eb abuzon me terminolo- gjin\u00eb e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut. P\u00ebr t\u00eb m\u00eb tep\u00ebr ka r\u00ebnd\u00ebsi shfaqja e jashtme sesa garantimi real i tyre. Madje ka ndodhur dhe ndodh q\u00eb ka edhe standarde t\u00eb dyfishta p\u00ebr zbatimin e k\u00ebtyre t\u00eb drejtave. K\u00ebmb\u00ebngulja shpeshher\u00eb p\u00ebr motive politike vet\u00ebm n\u00eb zbatimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut duke anashkaluar detyrimin q\u00eb ka vet njeriu ndaj ligjit dhe shoq\u00ebris\u00eb ka krijuar nj\u00eb disekuili- b\u00ebr q\u00eb \u00e7on n\u00eb abuzim dhe shtremb\u00ebrim t\u00eb ka- rakterit dhe t\u00eb synimeve themelore t\u00eb t\u00eb drejtave universale t\u00eb njeriut.<\/p>\n
Fortlumturia e Tij ka n\u00ebnvizuar dhe trajtuar me nj\u00eb profesionaliz\u00ebm t\u00eb admiruesh\u00ebm ku- nd\u00ebrth\u00ebnien midis t\u00eb drejtave dhe detyrave t\u00eb njeriut n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb bashk\u00ebkohore dhe si perso- nalitet i madh i Orthodhoksis\u00eb, Ai di t\u00eb vler\u00eb- soj\u00eb p\u00ebrqasjet filozofike edhe t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb qytet\u00ebrimeve t\u00eb tjera duke na sjell\u00eb aq thjesht dhe natyrsh\u00ebm n\u00eb funksion t\u00eb konkluzionit t\u00eb vet nj\u00eb nga m\u00ebsimet e shumta t\u00eb filozofit dhe shtetarit t\u00eb urt\u00eb Indian Mahap Magandi, q\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb nj\u00eb letre drejtuar drejtorit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb UNESKO-s shkru- ante: \u201cM\u00ebsova nga n\u00ebna ime e pashkolluar edhe pse e urt\u00eb, se t\u00eb gjitha t\u00eb drejtat q\u00eb jemi t\u00eb denj\u00eb p\u00ebr t\u2019i g\u00ebzuar dhe p\u00ebr t\u2019i ruajtur vijn\u00eb nga dety- rimet q\u00eb jan\u00eb zbatuar. K\u00ebshtu edhe vet\u00eb e drejta e jet\u00ebs na p\u00ebrket vet\u00ebm kur b\u00ebjm\u00eb detyr\u00ebn ton\u00eb si qytetar\u00eb t\u00eb bot\u00ebs\u201d.<\/p>\n
Libri \u201cGlobalizmi dhe Orthodhoksia\u201d nuk \u00ebsht\u00eb thjesht dhe vet\u00ebm nj\u00eb raport dualist apo pasqyr\u00eb e nj\u00eb shqet\u00ebsimi p\u00ebr fatet e Orthodho- ksis\u00eb n\u00eb bot\u00ebn e sotme. Fortlumturia e Tij shfa- qet n\u00eb k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr me dimensionet e nj\u00eb shken- c\u00ebtari vizionar q\u00eb e shqet\u00ebson realisht e ardhmja e njer\u00ebzimit n\u00eb k\u00ebt\u00eb epok\u00eb. Ai pohon an\u00ebt pozi- tive t\u00eb fenomenit, por \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i kujdes- sh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb entuziast dhe paralajm\u00ebron bindsh\u00ebm nevoj\u00ebn e kontrollit t\u00eb rrept\u00eb ndaj rrjedhojave negative q\u00eb ka sjell\u00eb dhe mund t\u00eb sjell\u00eb n\u00eb t\u00eb ardhmen globabalizmi. N\u00eb p\u00ebrballi- min e aspekteve negative t\u00eb k\u00ebtij fenomeni Ai i jep nj\u00eb rol shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm kultur\u00ebs shpirt\u00ebrore, rolit t\u00eb besimeve fetare, t\u00eb cilat Ai i konsideron si k\u00ebshtjella e identitetit p\u00ebr shum\u00eb popuj p\u00ebr ruajtjen e fizionomis\u00eb s\u00eb tyre dhe n\u00eb<\/p>\n
k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr nj\u00eb vend t\u00eb r\u00ebnd\u00eb- sish\u00ebm i jep Orthodhoksis\u00eb jo thjesht n\u00eb kuptimin e besimit fetar, por edhe t\u00eb komunitetit t\u00eb gjer\u00eb t\u00eb njer\u00ebzve, klerik\u00eb e pjes\u00ebtar\u00eb laik\u00eb t\u00eb kish\u00ebs. Thirrja e tij profetike drejt nj\u00eb shoq\u00ebrie mbar\u00ebbot\u00ebrore t\u00eb dashuris\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mesazh gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn thelbin filozofik t\u00eb t\u00eb gjitha besimeve fe- tare, universalitetin e tyre historik n\u00eb rrethana t\u00eb reja t\u00eb fillimit t\u00eb k\u00ebtij mij\u00ebvje\u00e7ari. Libri \u00ebsht\u00eb pasqyr\u00eb e nj\u00eb mendjeje t\u00eb ndritur, por edhe nj\u00eb p\u00ebrkushtim i sh\u00ebrb\u00ebtorit t\u00eb Zo- tit p\u00ebr njeriun e thjesht\u00eb. Ai mby- llet me mesazhe t\u00eb m\u00ebdha q\u00eb e kap\u00ebrcejn\u00eb koh\u00ebn ton\u00eb dhe q\u00eb jan\u00eb unikale p\u00ebr nga forca e ideve dhe p\u00ebr nga dashuria p\u00ebr njeriun…<\/p>\n
D\u00ebshiroj t\u2019i mbyll k\u00ebto vler\u00ebsi- me modeste t\u00eb miat duke p\u00ebrs\u00ebritur disa fjal\u00eb profetike q\u00eb ting\u00ebllojn\u00eb si nj\u00eb testament i shkruar me kaq pathos, dashuri e d\u00eblir\u00ebsi nga Fort- lumturia e Tij dhe q\u00eb pavar\u00ebsisht se u citua nga parafol\u00ebsi, un\u00eb me- ndoj se e ka vler\u00ebn t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet dy here dhe shum\u00eb her\u00eb t\u00eb tjera. Dhe k\u00ebto jan\u00eb v\u00ebrtet fjal\u00eb profetike t\u00eb nj\u00eb mendjeje q\u00eb vazhdon t\u00eb jet\u00eb vitale, q\u00eb ka prodhuar dhe prodhon me k\u00ebt\u00eb mendje vitale n\u00eb Shqip\u00ebri nj\u00eb dashuri t\u00eb pakufishme p\u00ebr njeriun dhe jep mesazhe t\u00eb pa- shlysheme p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb shqiptar\u00ebt, p\u00ebr nd\u00ebrtimin e nj\u00eb Shqip\u00ebrie demokratike, tolerante, drejt nj\u00eb Shqip\u00ebrie q\u00eb t\u00eb shikoj\u00eb drejt s\u00eb ardhmes dhe q\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb hapa t\u00eb shpejta p\u00ebr t\u2019u bashkuar me t\u00eb gji- th\u00eb bot\u00ebn demokratike anemban\u00eb, e \u00e7muar p\u00ebr t\u00eb gjitha vlerat e saj. Dhe k\u00ebto fjal\u00eb un\u00eb d\u00ebshiroj t\u2019i p\u00ebr- s\u00ebris edhe nj\u00eb her\u00eb tjet\u00ebr: \u201cKur e mendoj orthodhoksin\u00eb n\u00eb shekujt q\u00eb vijn\u00eb, e \u00ebnd\u00ebrroj t\u00eb hapur ndaj zhvillimit, ndaj kushteve t\u00eb reja t\u00eb krijuara nga shkenca, arti, tekno- logjia dhe orthodhoks\u00ebt e gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb kuptuar dhe p\u00ebrdorur kodet e komunikimit q\u00eb do t\u00eb krijohen. Vendi i orthodhoksis\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb hap\u00ebsir\u00eb jasht\u00eb historis\u00eb, por n\u00eb qendr\u00ebn e brumosjeve sociale, n\u00eb pararoj\u00eb t\u00eb progresit\u201d.<\/p>\n
Ju faleminderit!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fjal\u00eb n\u00eb promovimin e librit “Globalizmi dhe Orthodhoksia”.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"5 (148)","viti":"2005","muaji":"Maj","muaji_numer":"5","dita":"","faqet":"[4, 5]","fjale_kyce":"[\"Fjala\", \"Prof\", \"Paskal\", \"Milos\"]","permbledhje":"Fjal\u00eb n\u00eb promovimin e librit \"Globalizmi dhe Orthodhoksia\".","autori":"Prof. Dr. Paskal Milo","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[11322],"ngjallja_viti":[11311],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86705","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_autori-prof-dr-paskal-milo","ngjallja_viti-11311","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n