Fan S.Noli, (1882-1965) \u00ebsht\u00eb dhe do t\u00eb mbetet p\u00ebrjet\u00eb t\u00eb jet\u00ebve, nj\u00eb figur\u00eb e shquar n\u00eb bot\u00ebn shqiptare, si nj\u00eb fetar, njeri i ditur, poet, shkri- mtar dhe burr\u00eb shteti. Ai \u00ebsht\u00eb the- meluesi i t\u00eb par\u00ebs Kish\u00eb Orthodhokse Shqiptare n\u00eb SHBA, m\u00eb 1908. Ai ka p\u00ebrkthyer dhe \u00ebsht\u00eb autor i mbi 42 librave liturgjik\u00eb, historik\u00eb dhe letrar\u00eb, n\u00eb t\u00eb dyja gjuh\u00ebt, n\u00eb shqip e anglisht dhe konsiderohet, nj\u00eb nga njer\u00ebzit m\u00eb t\u00eb ndritur t\u00eb Rilindjes Komb\u00ebtare Shqiptare. P\u00ebrkthimi i Testament! t t\u00eb Ri, nga greqishtja n\u00eb anglishten e sotme, \u00ebsht\u00eb cil\u00ebsuar si nj\u00eb nga kryeveprat e tij, e pasuar nga nj\u00eb num\u00ebr i madh p\u00ebrkthimesh t\u00eb liturgjis\u00eb dhe muzi- k\u00ebs kishtare t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse, n\u00eb t\u00eb dyja gjuh\u00ebt, shqip dhe anglisht. Zot\u00ebrues, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb<\/p>\n
p\u00ebrkryer, i 12 gjuh\u00ebve t\u00eb huaja, t\u00eb pasqyruara n\u00eb nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh albumesh, n\u00eb p\u00ebrkthi- min e drama ve dhe po- emave origjinale. Ai b\u00eb- ri t\u00eb flasin shqip veprat e Longfellow-t, Ibsen- it, Servantes-it dhe Omar Khajam-it. Noli i madh ka marr\u00eb nde- rimin dhe vler\u00ebsimin nga Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb, p\u00ebr p\u00ebrkthimet e William Shekspirit, n\u00eb shqip.<\/p>\n
M\u00eb 1912, aidrejtoi Federat\u00ebn Panshqip- tare t\u00eb Amerik\u00ebs \u201cVa-<\/p>\n
tra\u201d, si themelues i saj me Faik Konic\u00ebn dhe atdhetar\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. M\u00eb 1920, ai p\u00ebrfaq\u00ebson atdheun e tij, Shqip\u00ebrin\u00eb, n\u00eb Gjenev\u00eb, ku ga- rantoi futjen e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Ko- mbet e Bashkuara, njohjen e shtetit t\u00eb par\u00eb modem shqiptar dhe shpall- jen e pavar\u00ebsis\u00eb. N\u00eb vitin 1924, ai ishte Kryeminist\u00ebr i Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Vepra e tij kritike \u201cBethoveni e Revolucioni Francez\u201d, \u00ebsht\u00eb vle- r\u00ebsuar nga njer\u00ebz t\u00eb d\u00ebgjuar, si; George Bernard Show, kompozitor, Jan Sibilius dhe autori Thomas Man etj. Nd\u00ebrsa studionte n\u00eb Konserva- torin e New England, p\u00ebr muzik\u00eb, ai kompozon Rapsodin\u00eb Shqiptare, Uvertur\u00ebn Bizantine dhe nj\u00eb num\u00ebr t\u00eb madh poemash, t\u00eb gjitha t\u00eb p\u00ebr- kthyera e t\u00eb p\u00ebrshtatura n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe. Dy librat e tij historik\u00eb rreth Gjergj Kastriot Sk\u00ebnderbeut, He- roit ton\u00eb Komb\u00ebtar, konsiderohen studime klasike me shum\u00eb vlera.<\/p>\n
I lindur n\u00eb Ibrik Tepe (Qyteza),<\/p>\n
nj\u00eb qytez\u00eb e p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga komunite- ti shqiptar n\u00eb Turqin\u00eb evropiane, jeta e tij shpaloset si nj\u00eb epos ekze- mplar, e cila ndriti p\u00ebr m\u00eb se nj\u00eb she- kull me suksese n\u00eb t\u00eb gjitha drej- timet dhe n\u00eb sh\u00ebrbimin q\u00eb ai i b\u00ebri popullit t\u00eb tij. I diplomuar n\u00eb Univer- sitetin e Harvardit, m\u00eb 1912, m\u00eb von\u00eb ai mori doktorata n\u00eb histori dhe n\u00eb muzik\u00eb nga Konservatori i New England. Shum\u00eb i thjesht\u00eb dhe popullor n\u00eb jet\u00ebn e tij, i flakt\u00eb dhe i debatush\u00ebm n\u00eb oratori, ai ishte truri dhe p\u00ebrkushtimi p\u00ebr t\u2019i sh\u00ebrby- er popullit t\u00eb tij, n\u00eb shum\u00eb drejtime. N\u00eb shum\u00eb m\u00ebnyra enigmatik, ai n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb jo vet\u00ebm ishte nj\u00eb patriot dhe atdhetar i devotsh\u00ebm, por ai ishte nj\u00eb njeri me horizont t\u00eb gjer\u00eb dhe shum\u00eb i respektuar nga nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt p\u00ebr bindjet e tij.<\/p>\n
Gjithmon\u00eb i qeshur e me nj\u00eb sens humori, jeta dhe vepra e tij edhe sot e k\u00ebsaj dite \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rezonanc\u00eb p\u00ebr shqiptar\u00ebt q\u00eb ata t\u00eb jen\u00eb t\u00eb ba- shkuar e t\u00eb punojn\u00eb p\u00ebr kombin e tyre. Duke qen\u00eb nj\u00eb njeri modest, p\u00ebrparimtar, atdhetar, dashamir\u00ebs, ai karakterizohej nga nj\u00eb karizm\u00eb, q\u00eb t\u00ebrhoqi v\u00ebmendjen dhe interesi- min e diplomat\u00ebve t\u00eb huaj dhe nje- r\u00ebzve t\u00eb ditur t\u00eb bot\u00ebs. Noli diti t\u00eb shfryt\u00ebzoj\u00eb k\u00ebt\u00eb interesim duke e v\u00ebn\u00eb n\u00eb dobi t\u00eb atdheut e t\u00eb shqipta- r\u00ebve, duke qen\u00eb nj\u00eb p\u00ebr\u00e7ues i flakt\u00eb i atdhetarizm\u00ebs, duke luajtur nj\u00eb rol model p\u00ebr popullin e tij shqiptar n\u00eb SHBA, por edhe jasht\u00eb saj.<\/p>\n
Jeta dhe vepra e tij e ndritur ru- het n\u00eb kujtes\u00ebn dhe memorjen e ko- mbit t\u00eb tij shqiptar dhe do jetoj\u00eb n\u00eb brezat q\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb.<\/p>\n
I p\u00ebrjetsh\u00ebm qoft\u00eb kujtimi i tij!<\/p>\n
Fjala e mbajtur me k\u00ebt\u00eb rast
\nnga shum\u00eb i p\u00ebrndershmi
\nAt Arthur Liolin<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Prill 2005.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"4 (147)","viti":"2005","muaji":"Prill","muaji_numer":"4","dita":"","faqet":"[12]","fjale_kyce":"[\"Fjala\", \"mbajtur\", \"k\u00c3\u00abt\u00c3\u00ab\", \"rast\", \"shum\u00c3\u00ab\"]","permbledhje":"Material nga Prill 2005.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11311],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86700","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11311","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n