(vijon ngafaqja 1) jasht\u00ebzakonshme n\u00eb shek. IV, n\u00eb koh\u00ebn e art\u00eb t\u00eb teologjis\u00eb s\u00eb et\u00ebrve t\u00eb m\u00ebdhenj. Sipas saj, \u00ebsht\u00eb e do- mosdoshme t\u00eb paraqes\u00ebsh personin e Krishtit, meq\u00eb Biri \u00ebsht\u00eb Fja- la e Per\u00ebndis\u00eb e mish\u00ebruar dhe hyj- nizoi natyr\u00ebn njer\u00ebzore, duke e ma- rr\u00eb at\u00eb. Esht\u00eb mir\u00eb gjithashtu t\u00eb paraqes\u00ebsh Virgj\u00ebresh\u00ebn Mari dhe shenjtor\u00ebt, sepse ata marrin pjes\u00eb n\u00eb hyjnizim, duke qen\u00eb pjes\u00eb t\u00eb trupit t\u00eb Krishtit, pra Kish\u00ebs. Dhe pik\u00ebrisht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb motiv besimi n\u00eb Krishtin, si edhe raportet me T\u00eb, nuk mund t\u00eb b\u00ebhen pa paraqitjen ikonografike: trupi i Krishtit \u00ebsht\u00eb i duksh\u00ebm dhe real, jo imagjinar dhe i parafytyruar.<\/p>\n
N\u00eb shekujt VIII-IX u shfaq\u00ebn ikonoklast\u00ebt (ikonathyesit) e \u00e7do lloji, q\u00eb mbronin k\u00ebndv\u00ebshtrimet judaike, myslimane dhe t\u00eb nj\u00eb vargu herezish. P\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb kohe, t\u00eb dy kampet kund\u00ebr- shtare paraqit\u00ebn pozicionet e tyre. Pik\u00ebrisht p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar k\u00ebt\u00eb problem, u mblodh Sinodi VII Ekume- nik (Nikea 787), meq\u00eb Kisha aku- zohej \u201cnga judenjt\u00eb, nga sara\u00e7en\u00ebt, nga pagan\u00ebt, nga maniket\u00eb\u201d dhe nga heretik\u00eb t\u00eb tjer\u00eb (Aktet e Si- nodit VII Ekumenik). Ky Sinod vendosi q\u00eb imazhet e veneruara dhe t\u00eb shenjta t\u00eb Krishtit, Per\u00ebndi- lind\u00ebses dhe ato t\u00eb engj\u00ebjve e shenj- tor\u00ebve – t\u00eb b\u00ebra me ngjyra, mozaik\u00eb dhe \u00e7do material tjet\u00ebr t\u00eb p\u00ebrshtat- sh\u00ebm – duhet t\u00eb venerohen \u201cn\u00eb m\u00eb- nyr\u00eb gati t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb me shenj\u00ebn e<\/p>\n
Kryqit, i denj\u00eb p\u00ebr nderim, dhe gja- ll\u00ebrues\u201d. P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyre, afirmohet q\u00eb nderimi ndaj ikonave t\u00eb shenjta \u201ckalon tek origjinali\u201d dhe kush Intel me p\u00ebrul\u00ebsi para ikon\u00ebs \u201cp\u00ebru- let p\u00ebrpara hipostaz\u00ebs s\u00eb atij q\u00eb \u00ebsht\u00eb shkruar n\u00eb t\u00eb\u201d. Dhe Sinodi p\u00ebrfundoi: \u201cJa tradita e Kish\u00ebs uni-<\/p>\n
versale q\u00eb ka marr\u00eb Ungjillin nga nj\u00eb cep i tok\u00ebs tek tjetri \u201d (Aktet e Sinodit VII Ekumenk).<\/p>\n
Ikonat e shenjta t\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb i p\u00ebrkasin artit t\u00eb shenjt\u00eb dhe pik- tur\u00ebs bizantine. Megjithat\u00eb, nuk ja- pin nj\u00eb imazh t\u00eb thjesht\u00eb religjioz, nj\u00eb paraqitje natyraliste, tema e s\u00eb cil\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb personazh apo nj\u00eb histori fetare. Ato konsiderohen nga besimtar\u00ebt, dhe v\u00ebrtet jan\u00eb, si \u201cen\u00eb t\u00eb shenjta\u201d liturgjike t\u00eb paz\u00eb- vend\u00ebsueshme, q\u00eb shenjt\u00ebrojn\u00eb njeriun dhe q\u00eb e b\u00ebjn\u00eb t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb raport t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me hirin dhe hipostaz\u00ebn e personit t\u00eb para- qitur, sepse deri edhe material \u00ebsht\u00eb e shenjt\u00ebruar n\u00eb gjirin e Ki-<\/p>\n
sh\u00ebs. Sh\u00ebn Theodhori, igumeni i manastrit t\u00eb Studhiut, thot\u00eb: \u201cEsht\u00eb hipostaza e personit t\u00eb rafiguruar q\u00eb prezantohet dhe jo natyra e tij\u201d. Ikonat zbulojn\u00eb k\u00ebt\u00eb realitet, t\u00eb paarritsh\u00ebm p\u00ebr syt\u00eb. Ato na tre- gojn\u00eb dhe na m\u00ebsojn\u00eb jo si t\u00eb shi- kojm\u00eb Zotin ton\u00eb, Per\u00ebndin\u00eb, n\u00eb<\/p>\n
mizerjen ku gjendemi, por si t\u00eb b\u00ebhemi pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb pasuris\u00eb s\u00eb Tij.<\/p>\n
Ndaj, \u00ebsht\u00eb krejt e pamundur t\u00eb p\u00ebrqas\u00ebsh ikonat e shenjta me idhujt, si p\u00ebrpiqen t\u00eb b\u00ebjn\u00eb kund\u00ebr- shtar\u00ebt e tyre t\u00eb \u00e7do kohe. Arsyet kryesore p\u00ebr k\u00ebt\u00eb jan\u00eb si m\u00eb po- sht\u00eb:<\/p>\n
1-Ikonat e shenjtor\u00ebve t\u00eb Ki- sh\u00ebs p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb persona histori- k\u00eb dhe fakte reale, t\u00eb lidhura perso- nalisht dhe thelb\u00ebsisht, me nj\u00eb raport t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb shenjt\u00ebrie dhe pjes\u00ebmarrjeje, me t\u00eb vetmin dhe t\u00eb v\u00ebrtetin Per\u00ebndi.<\/p>\n
2-Ikonat e shenjtor\u00ebve jan\u00eb objekt venerimi, nd\u00ebrsa kulti \u00ebsht\u00eb i destinuar vet\u00ebm p\u00ebr Per\u00ebndin\u00eb<\/p>\n
Triadik, q\u00eb u zbulua nga Biri dhe Fjala e Per\u00ebndis\u00eb, q\u00eb u mish\u00ebrua me an\u00ebn e Shpirtit t\u00eb Shenjt\u00eb dhe Virgj\u00ebresh\u00ebs Mari.<\/p>\n
Sh\u00ebn Tarasi, Patriku i Konstan- dinopoj\u00ebs, kryetar i Sinodit, sjell at\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shenjtor\u00ebt martir\u00eb p\u00ebrgjigjeshin kur akuzoheshin q\u00eb nuk pranonin t\u00eb nderonin idhujt dhe se kishin idhujt e tyre, pra ikonat: \u201cNe nuk paraqesim demon\u00eb, por Fjal\u00ebn e mish\u00ebruar t\u00eb Per\u00ebndi- s\u00eb dhe shenjtor\u00ebt e Tij, por pa i hyjnizuar ikonat e tyre\u201d (Aktet e Sinodit VII Ekumenik).<\/p>\n
Si rrjedhim, arsyet q\u00eb, konform teologjis\u00eb s\u00eb et\u00ebrve, k\u00ebrkojn\u00eb vene- rimin e ikonave t\u00eb shenjta jan\u00eb k\u00eb- to: \u201csyt\u00eb e shikuesve jan\u00eb edhe ata t\u00eb shenjt\u00ebruar nga ikonat e shenjta dhe, n\u00ebp\u00ebrmjet tyre, shpirti \u00e7ohet t\u00eb njoh\u00eb Per\u00ebndin\u00eb\u201d (Synodikon i Orthodhoksis\u00eb). K\u00ebshtu shprehet nevoja nga ana e besimtar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrqendruar mendimin dhe shpirtin tek ata t\u00eb cil\u00ebve u drejtohet lutja e tyre, e p\u00ebrgj\u00ebrimeve t\u00eb tyre, por edhe i lavdithurjes dhe fal\u00eb- nderimit, pra mbi shenjtor\u00ebt e para- qitur. Vlera e madhe didaktike e ikonave tregohet edhe nga vendi q\u00eb ato z\u00ebn\u00eb n\u00eb kisha dhe n\u00eb kultin hyjnor. Fal\u00ebk\u00ebtyre \u201clibravefol\u00ebs\u201d, sipas Sh\u00ebn Grigorit t\u00eb Nis\u00ebs, \u00e7do i krishter\u00eb njeh \u00e7mimin q\u00eb Per\u00ebndia dhe Kisha u japin atyre q\u00eb n\u00eb tok\u00eb i mbet\u00ebn besnik\u00eb vullnetit t\u00eb Tij dhe u treguan t\u00eb denj\u00eb p\u00ebr vdekjen n\u00eb kryq dhe vepr\u00ebn shp\u00ebtuese t\u00eb P\u00ebr\u00ebndis\u00eb q\u00eb u b\u00eb njeri.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Artikull i vijuar nga faqja 1 ne faqen 2; i nderthurur me artikullin e Institutit ne OCR\/docx.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"3 (146)","viti":"2005","muaji":"Mars","muaji_numer":"3","dita":"","faqet":"[1, 2]","fjale_kyce":"[\"Nderimi\", \"ikonave\"]","permbledhje":"Artikull i vijuar nga faqja 1 ne faqen 2; i nderthurur me artikullin e Institutit ne OCR\/docx.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11311],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86652","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11311","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n