Krijimi i Patrikan\u00ebs Ekumenike t\u00eb Konstandinopoj\u00ebs ka si dat\u00eb vi- tin 38 pas Krishtit, viti n\u00eb t\u00eb cilin u themelua Kisha e Krishter\u00eb n\u00eb Bizantin antik nga Apostull Andrea, v\u00ebllai i Petrit, korifeut.<\/p>\n
Pas themelimit t\u00eb Konstandino- poj\u00ebs, Rom\u00ebs s\u00eb re, q\u00eb u p\u00ebrurua zyrtarisht si kryeqyteti i ri i perando- ris\u00eb, m\u00eb 11 maj 330, Patrikana mo- ri rolin e nj\u00eb udh\u00ebheqjeje shpir- t\u00ebrore dhe promovimi t\u00eb qytet\u00ebri- mit. Shum\u00eb popuj ndjen\u00eb p\u00ebr she- kuj t\u00eb t\u00ebr\u00eb ndikimin pozitiv t\u00eb Pa- trikan\u00ebs Ekumenike dhe fal\u00eb pun\u00ebs ungjill\u00ebzuese \u201cu ringjall\u00ebn m\u00eb<\/p>\n
Krishtin\u201d. N\u00ebn drejtimin shpirt\u00ebror t\u00eb Kish\u00ebs s\u00eb Konstandinopoj\u00ebs u formuluan Kanonet e Shenjta t\u00eb Kish\u00ebs dhe u mbrojt besimi nga herezit\u00eb e ndryshme q\u00eb e c\u00ebnonin.<\/p>\n
Selia, e saj p\u00ebr shekuj me radh\u00eb, ishte pran\u00eb Katedrales s\u00eb Sh\u00ebn So- fis\u00eb, por pas r\u00ebnies s\u00eb Konstandi- nopoj\u00ebs n\u00eb dor\u00eb t\u00eb turqve u zhve- ndos n\u00eb lagje t\u00eb ndryshme t\u00eb qyte- tit, p\u00ebr t\u2019u stabilizuar p\u00ebrfundi- misht prej vitit 1601 n\u00eb lagjen e vjet\u00ebr t\u00eb Fanar-it.<\/p>\n
Patrikana Ekumenike e Konsta- ndinopoj\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pes\u00eb Pa- trikanat e vjetra t\u00eb Kish\u00eb s\u00eb panda-<\/p>\n
r\u00eb: Roma, Konstandinopoja, Alek- sandria, Antiokia dhe Jerusalem!. Pas skizm\u00ebs s\u00eb vitit 1054, Konstandinopoja zuri vendin e par\u00eb mes kat\u00ebr patrikanave lindore, duke u b\u00ebr\u00eb qendra shpirt\u00ebrore e t\u00eb gjith\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse. Patriarku i Konstandinopoj\u00ebs ka titullin \u201cAr- qiepiskop i Konstandinopoj\u00ebs – Rom\u00ebs s\u00eb re dhe Patriark Ekume- nik\u201d. N\u00eb pozicionin e tij si \u201ci par\u00eb midis t\u00eb barabart\u00ebve\u201d t\u00eb Orthodho- ksis\u00eb, Patriarku Ekumenik nd\u00ebr- merr nisma t\u00eb ndryshme t\u00eb karak- terit mbarorthodhoks, koordinon marr\u00ebdh\u00ebniet midis kishve lokale dhe raportet e gjith\u00eb Orthodhok- sis\u00eb me besimet e tjera. Ai th\u00ebrret Sinodet dhe Asamblet\u00eb panortho-<\/p>\n
dhokse dhe i drejton ato, shenjt\u00ebron miron p\u00ebr kishat e tjera lokale, u jep autonomin\u00eb dhe autoqefalin\u00eb ki- shave lokale q\u00eb plot\u00ebsojn\u00eb kushtet, ka juridiksion mbi diaspor\u00ebn etj.<\/p>\n
Ekumeniciteti i Patrikan\u00ebs s\u00eb Konstandinopoj\u00ebs \u00ebsht\u00eb p\u00ebrcak- tuar nga dy Sinode Ekumenike: i Dyti (Konstandinopoj\u00eb, 381) dhe i Kat\u00ebrti (Kalqedoni, 451). T\u00eb drej- tat e primatit t\u00eb Patriarkut t\u00eb Kon- standinopoj\u00ebs u theksuan n\u00eb m\u00eb- nyr\u00eb solemne edhe n\u00eb Sinodin e Trullos (Konstandinopoj\u00eb, 691).<\/p>\n
Nd\u00ebr shekuj Patrikana Ekumenike ka promovuar dhe zhvilluar nj\u00eb vep\u00ebr shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme misionare, q\u00eb nga kthimi n\u00eb kri- shterim i popujve sllav\u00eb n\u00eb shekujt IX dhe X e deri n\u00eb iniciativat misionare n\u00eb Azi dhe n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n
Pas r\u00ebnies s\u00eb Perandoris\u00eb Oto- mane Patrikana Ekumenike u njoh n\u00eb plan nd\u00ebrkomb\u00ebtar dhe nd\u00ebr- kristian jo vet\u00ebm si nj\u00eb institucion panorthodhoks, por edhe si nj\u00eb institucion pankristian.<\/p>\n
Patrikana Ekumenike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga qendrat m\u00eb aktive t\u00eb l\u00ebvizjes s\u00eb sotme ekumenike. K\u00ebshtu p.sh. q\u00eb n\u00eb letr\u00ebn e vitit 1920 t\u00eb Patriarkut Ekumenik drejtuar t\u00eb gjitha ki- shave t\u00eb krishtera, u b\u00ebhej thirrje drejtuesve t\u00eb tyre \u201cp\u00ebr t\u00eb arritur nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt midis tyre\u201d. N\u00eb dhjet\u00ebvje\u00e7ar\u00ebt e fundit Patrikana Ekumenike \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb pro- motore edhe e dialogjeve teologji- ke me t\u00eb gjitha kishat e tjera t\u00eb krishtera. Patrikana e Konstandinopo- j\u00ebs zhvillon edhe nj\u00eb veprimtari t\u00eb spikatur n\u00eb mb\u00ebshtetje t\u00eb l\u00ebvizjeve ekologjiste (Patriku Vartholomeos quhet edhe \u2018Patriku i gjelb\u00ebr\u2019) dhe p\u00ebr paqen, duke promovuar va- zhdimisht nisma p\u00ebr t\u00eb sensibili- zuar besimtar\u00ebt, popujt, qeverit\u00eb dhe gjith\u00eb bot\u00ebn p\u00ebr k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje themelore.<\/p>\n
Juridiksioni i Patrikan\u00ebs Ekumenike p\u00ebrfshin sot pes\u00eb dioqeza n\u00eb Turqi. N\u00eb Greqi ka n\u00eb juridiksion ishujt e Dodekanezit, Kret\u00ebn, Malin e Shenjt\u00eb etj. Gjithashtu, pas emigracionit t\u00eb shum\u00eb t\u00eb krishte- r\u00ebve orthodhoks\u00eb, ka dioqeza n\u00eb Evrop\u00ebn Per\u00ebndimore, n\u00eb Ameri- k\u00eb, n\u00eb Oqeani dhe n\u00eb Azi.<\/p>\n
Korresp. i \u201cNgjalljes\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Shkurt 2005.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"2 (145)","viti":"2005","muaji":"Shkurt","muaji_numer":"2","dita":"","faqet":"[11]","fjale_kyce":"[\"Historik\", \"shkurter\", \"Patrikanes\", \"Ekumenike\", \"Konstandinopojes\"]","permbledhje":"Material nga Shkurt 2005.","autori":"","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[11311],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86646","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_viti-11311","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n