Lukiani, Presviter i Antiokis\u00eb (15 tetor)<\/p>\n
N\u00eb mosh\u00ebn 12-vje\u00e7are humbi prind\u00ebrit, q\u00eb ishin zyrtar\u00eb. Pas k\u00ebsaj ai e dha l\u00ebmosh\u00eb pasurin\u00eb e tyre dhe emigroi nga Samosta e Eufratit t\u00eb veriut, m\u00eb n\u00eb jug, n\u00eb Edes\u00ebn e Siris\u00eb, ku u arsimua dhe u pag\u00ebzua. U b\u00eb murg, pasi q\u00eb f\u00ebmij\u00eb ushtrohej me rrept\u00ebsi dhe lutej me lot\u00eb, ishte serioz, gjum\u00ebpak\u00eb dhe kreshmues deri n\u00eb tepri. Tashm\u00eb hante nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jav\u00eb, si dhe n\u00eb festat. Arriti kulmet e teologjis\u00eb, ndaj e hirotonis\u00ebn prift t\u00eb Antiokis\u00eb, ku jepte m\u00ebsim n\u00eb shkoll\u00ebn q\u00eb themeloi. Si zot\u00ebrues i hebraishtes b\u00ebri me zell shpjegimin e Dhiat\u00ebs s\u00eb Vjet\u00ebr, duke larguar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tep\u00ebr orthodhokse spekullimet e heretik\u00ebve. N\u00eb rrug\u00eb e shikonin vet\u00ebm ata q\u00eb donte ai. Maksimiani (286 – 305) urdh\u00ebroi dhe u arrestua sapo nj\u00eb prift heretik i tregoi vendin e tij t\u00eb fsheht\u00eb. Pasi e \u00e7uan tek mbreti n\u00eb Nikodim\u00eb (n\u00eb veriper\u00ebndim t\u00eb Azis\u00eb s\u00eb Vog\u00ebl), bindi n\u00eb Kapadoki mohues t\u00eb Krishtit q\u00eb t\u00eb nd\u00ebrronin mendje dhe t\u00eb martirizoheshin. P\u00ebr pendimin e “t\u00eb r\u00ebn\u00ebve” (dometh\u00ebn\u00eb e atyre q\u00eb ishin konvertuar n\u00eb idhulltar\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrndjekjeve), punoi gjith\u00eb jet\u00ebn me sukses, duke vepruar me fjal\u00eb dhe letra – pothuajse 3000. Duke ditur se pamja dhe goj\u00ebtaria e tij t\u00eb b\u00ebnin p\u00ebr vete, perandori komunikoi me t\u00eb nga larg, n\u00ebp\u00ebrmjet nj\u00eb t\u00eb treti! Meqen\u00ebse i dol\u00ebn huq premtimet, filluan torturat. Shenjtorit ia shtremb\u00ebrruan k\u00ebmb\u00ebt n\u00eb “drurin” e tortur\u00ebs dhe i ngul\u00ebn n\u00eb shpin\u00eb tjegulla maj\u00ebmprehta. Megjith\u00ebse q\u00ebndroi 14 dit\u00eb i pangr\u00ebn\u00eb n\u00eb burg, nuk shijoi sakrifikimet e idhujve. K\u00ebshtu dit\u00ebn e Theofanis\u00eb, ashtu si\u00e7 e kishin braktisur si gati p\u00ebr t\u00eb vdekur, meshoi duke p\u00ebrdorur gjoksin e tij si Tryez\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb! E mbanin nx\u00ebn\u00ebsit e tij. M\u00eb pas u duk\u00ebn gardian\u00ebt. Thirri tri her\u00eb “Jam i krishter\u00eb” dhe dha shpirt- sipas disa t\u00eb tjer\u00ebve merrte ende frym\u00eb kur e hodh\u00ebn n\u00eb det. Mbas 14 dit\u00ebve u shfaq dhe lajm\u00ebroi nj\u00eb bind\u00ebsin e tij, k\u00ebshtu q\u00eb ai bashk\u00eb me t\u00eb tjer\u00eb nxituan n\u00eb breg t\u00eb detit, n\u00eb vendin ku i kishte th\u00ebn\u00eb. Atje nj\u00eb delfin shum\u00eb i lodhur solli trupin e tij t\u00eb paprishur, q\u00eb mbante er\u00eb miro dhe menj\u00ebher\u00eb ngordhi. Dora e djatht\u00eb u gjend m\u00eb von\u00eb e zgjidhur nga guri q\u00eb i kishin lidhur. N\u00eb varrin e tij sh\u00ebn Elena (21 maj) nd\u00ebrtoi nj\u00eb kish\u00eb. E himnizoi bashk\u00ebvend\u00ebsi i tij Krisostomi i hyjsh\u00ebm (13 n\u00ebntor). Lukian do t\u00eb thot\u00eb i ndritsh\u00ebm.<\/p>\n
Theodhota dhe Sokrati, martir\u00eb (21 tetor)<\/p>\n
U martirizuan n\u00eb koh\u00ebn e perandorit Sevir (222-225 pas Krishtit). Theodhota, e cila ishte bij\u00eb e nj\u00eb familjeje t\u00eb shquar aristokrate t\u00eb Pontit (Azia e Vog\u00ebl), u t\u00ebrhoq n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7uar p\u00ebr t’u ushtruar (asketuar), sepse d\u00ebshironte nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb lart\u00eb shpirt\u00ebrore. Por, u mor vesh se ajo ishte e krishter\u00eb dhe u kap nga sundimtari i Kapadokis\u00eb. Nuk u t\u00ebrhoq p\u00ebr asnj\u00eb \u00e7ast nga besimi i saj, ndaj p\u00ebsoi tortura. At\u00eb e var\u00ebn, ia \u00e7an\u00eb mishrat dhe e fut\u00ebn n\u00eb furr\u00eb t\u00eb ndezur, por mbeti e pac\u00ebnuar nga flak\u00ebt me ndihm\u00ebn e Per\u00ebndis\u00eb. At\u00ebher\u00eb tirani e \u00e7oi n\u00eb Bizant e m\u00eb pas n\u00eb Ankara. Atje prifti Sokrat, i cili ishte i respektuar nga t\u00eb krishter\u00ebt p\u00ebr besimin dhe pun\u00ebn e tij t\u00eb zjarrt\u00eb, u fut i vendosur n\u00eb nj\u00eb panair t\u00eb madh pagan dhe rr\u00ebzoi altarin me flijimet! E pagoi guximin e tij t\u00eb befasish\u00ebm me prerjen e kok\u00ebs. Fund t\u00eb nj\u00ebllojt\u00eb pati edhe shenjtorja, meq\u00eb nuk u bind, q\u00eb t’u b\u00ebnte fli idhujve dhe t\u00eb respektonte per\u00ebndit\u00eb pagane. Ndoshta \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb me martiren Theodhota, q\u00eb kremtohet m\u00eb 17 shtator.<\/p>\n
D\u00ebshmori i Madh Dhimitri (26 tetor)<\/p>\n
Lindi n\u00eb Selanik n\u00eb nj\u00eb familje besimtar\u00ebsh aristokrat\u00eb, rreth vitit 280. Pavar\u00ebsisht se ishte zyrtar mjaft i lart\u00eb, i ngarkuar me administrimin e Greqis\u00eb, dhe tep\u00ebr i ri, ruante virgj\u00ebrin\u00eb e plot\u00eb, prandaj u nderua q\u00eb shpejt si shembull i murgjve. Past\u00ebrtia e frym\u00ebs dhe e trupit e b\u00ebri njoh\u00ebs t\u00eb mistereve dhe m\u00ebsonj\u00ebs t\u00eb teologjis\u00eb. Drejtonte kryesisht nj\u00eb rreth t\u00eb rinjsh, midis t\u00eb cil\u00ebve ishte dhe bashk\u00ebqytetari i tij Nestori, me mosh\u00eb shum\u00eb t\u00eb re, adoleshent (27 tetor). U arrestua nd\u00ebrsa jepte m\u00ebsim n\u00eb nj\u00eb bodrum. N\u00eb loj\u00ebrat p\u00ebr nder t\u00eb perandorit Maksimian (286 – 305), i cili ishte vet\u00eb i pranish\u00ebm, mori pjes\u00eb gjiganti i guximsh\u00ebm Lieu i pamposhtur, mburrja e mbretit. Nestori vendos q\u00eb ta p\u00ebrul\u00eb krenarin\u00eb e t\u00eb dy idhulltar\u00ebve t\u00eb shquar. Ndaj, arrin t\u00eb hyj\u00eb n\u00eb burg dhe k\u00ebrkon urat\u00ebn dhe nd\u00ebrmjetimet e shenjtit, i cili b\u00ebn mbi t\u00eb sh\u00ebnj\u00ebn e kryqit dhe i parathot\u00eb fitoren dhe martirizimin. M\u00eb kot e k\u00ebshillon n\u00eb stadium Maksimiani q\u00eb t’i vij\u00eb keq p\u00ebr rinin\u00eb e tij. Sulet duke thirrur: “Per\u00ebndi e Dhimitrit m\u00eb ndihmo” dhe e ngul shpat\u00ebn thell\u00eb n\u00eb zemr\u00ebn e barbarit. Ngjarja e pabesueshme u konsiderua si fitore e krishterimit kund\u00ebr idhulltaris\u00eb dhe monarku i eg\u00ebrsuar urdh\u00ebroi dhe e vran\u00eb Dhimitrin duke e shpuar at\u00eb me shtiza, m\u00eb pas dhe Nestorin me prerje koke. T\u00eb krishter\u00ebt e varros\u00ebn mbrojt\u00ebsin e Selanikut t\u00eb respektuar nga populli n\u00eb vendin e martirizimit, atje ku sot ndodhet kisha e lasht\u00eb dhe e shk\u00eblqyer e tij. Varri nxirrte miro ashtu si gjaku dhe unaza e tij b\u00ebnin mrekullira t\u00eb shumta. Sot festohet dhe transferimi n\u00eb Konstandinopoj\u00eb (1149) i ikon\u00ebs – mbules\u00eb e varrit. Mirovliti (= miroburonj\u00ebsi) mbrojti qytetin e tij nga invazione t\u00eb ndryshme gjat\u00eb koh\u00ebrave, dhe \u00e7lirimi p\u00ebrfundimtar i tij prej turqve u arrit dit\u00ebn e kujtimit t\u00eb tij (26.10.1912). T\u00eb pakt\u00ebn q\u00eb nga shekulli i 12 – t\u00eb, n\u00eb \u00e7do tetor ngrihej nj\u00eb qytet shtes\u00eb, ku kryheshin “Dhimitriat”, Panair tregtar, ekspozit\u00eb e prodhimeve vendase dhe t\u00eb huajve, takime t\u00eb dijetar\u00ebve dhe artist\u00ebve – pararend\u00ebse t\u00eb aktiviteteve t\u00eb sotme t\u00eb “Ekspozit\u00ebs s\u00eb Selanikut”. Emri Dhimit\u00ebr rrjedh nga Dhimitra, d.m.th. n\u00ebna e tok\u00ebs.<\/p>\n
At Justini<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tre sh\u00ebnime sinaksariale p\u00ebr shenjtor\u00eb t\u00eb muajit tetor: Lukiani presviter i Antiokis\u00eb (15 tetor), Theodhota dhe Sokrati martir\u00eb (21 tetor), dhe D\u00ebshmori i Madh Dhimitri i Selanikut (26 tetor).<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Lukiani Presviter i Antiokis\u00eb; Theodhota dhe Sokrati martir\u00eb; D\u00ebshmori i Madh Dhimitri","numri":"10 (129)","viti":"2003","muaji":"Tetor","muaji_numer":"10","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Lukiani i Antiokis\u00eb\", \"Theodhota\", \"Sokrati\", \"D\u00ebshmor Dhimitri\", \"Selanik\", \"Nestori\", \"Maksimiani\", \"sinaksar\", \"martirizim\", \"Mirovlit\"]","permbledhje":"Tre sh\u00ebnime sinaksariale p\u00ebr shenjtor\u00eb t\u00eb muajit tetor: Lukiani presviter i Antiokis\u00eb (15 tetor), Theodhota dhe Sokrati martir\u00eb (21 tetor), dhe D\u00ebshmori i Madh Dhimitri i Selanikut (26 tetor).","autori":"At Justini","kategoria":"Sinaksar \/ Jet\u00eb shenjtor\u00ebsh","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9851],"ngjallja_autori":[9811],"ngjallja_viti":[10935],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86286","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-sinaksar-jete-shenjtoresh","ngjallja_autori-at-justini","ngjallja_viti-10935","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n