T\u00eb enjten, 13 shkurt 2003, u zhvillua nj\u00eb tjet\u00ebr takim i Kryepiskopit Anastas me t\u00eb rinj dhe intelektual\u00eb t\u00eb kryeqytetit. N\u00eb Kish\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit, t\u00eb mbushur plot e p\u00ebrplot, Fortlumturia e Tij mbajti tem\u00ebn “T\u00eb drejtat e njeriut dhe Orthodhoksia”. N\u00eb fillim, Kryepiskopi iu drejtua auditorit, duke kujtuar se karakteri i temave t\u00eb mbajtura nuk \u00ebsht\u00eb predikues, por i konceptuar si leksione p\u00ebr tema t\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsie m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb. Edhe tema e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut preokupon shum\u00eb njer\u00ebzimin e sotsh\u00ebm, por rreth saj ka dhe mjaft paqart\u00ebsi. Gjithashtu, element\u00ebt q\u00eb e p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb at\u00eb, si t\u00eb dinjitetit, liris\u00eb dhe barazis\u00eb mes njer\u00ebzve e kan\u00eb rr\u00ebnj\u00ebn n\u00eb pik\u00ebpamjet e krishtera, P\u00ebr ne \u00e7do njeri \u00ebsht\u00eb i respektuar dhe nuk mund t’i c\u00ebnohet liria dhe barazia, sepse t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb mbrujtur sipas ikon\u00ebs hyjnore.<\/p>\n
M\u00eb pas Kryepiskopi Anastas, vazhdoi:<\/p>\n
“Trajtimi konsekuent i tem\u00ebs “T\u00eb drejtat e njeriut” ose “t\u00eb drejtat njer\u00ebzore” (Human Rights) mbart n\u00eb vetvete nj\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb p\u00ebrgjithshme rreth njeriut. Pyetja “\u00c7’\u00ebsht\u00eb njeriu?” z\u00eb nj\u00eb vend qendror n\u00eb k\u00ebrkimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm fetar dhe n\u00eb ve\u00e7anti n\u00eb mendimin e krishter\u00eb. Esht\u00eb m\u00eb se e dukshme se nd\u00ebrgjegjja dhe besimi fetar, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb direkte apo indirekte, luajn\u00eb nj\u00eb rol vendimtar n\u00eb formimin e pik\u00ebpamjeve rreth t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, si dhe n\u00eb pranimin e tyre t\u00eb vullnetsh\u00ebm. Terminologjia p\u00ebrkat\u00ebse dhe deklaratat nd\u00ebrkomb\u00ebtare natyrisht jan\u00eb m\u00eb t\u00eb reja. Por, p\u00ebr thelbin e \u00e7\u00ebshtjes si mendimi teologjik orthodhoks, ashtu dhe historia e Kish\u00ebs, ofrojn\u00eb nj\u00eb material t\u00eb \u00e7muar.<\/p>\n
Duke studiuar deklaratat p\u00ebrkat\u00ebse, konventat nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe dokumentet e tjera q\u00eb iu referohen t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, konstatohet nj\u00ebfar\u00eb paq\u00ebndrueshm\u00ebrie n\u00eb p\u00ebrmbajtjen e nocionit “t\u00eb drejtat njer\u00ebzore”. Akumulimi i vazhduesh\u00ebm i p\u00ebrcaktimeve t\u00eb reja e shton paqart\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n
Shkalla e p\u00ebrputhjes s\u00eb nd\u00ebrgjegjes orthodhokse nuk \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjitha ato t\u00eb drejta q\u00eb jan\u00eb cil\u00ebsuar her\u00eb pas here si “t\u00eb drejtat e njeriut”. P\u00ebr b\u00ebrtham\u00ebn baz\u00eb t\u00eb tyre – lirin\u00eb, barazin\u00eb, dinjitetin e njeriut – sigurisht ekziston nj\u00eb akord spontan dhe pohim absolut. Pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe i pranon si konsekuenca t\u00eb q\u00ebndrimit t\u00eb saj t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm p\u00ebr njeriun. Por, p\u00ebr shum\u00eb nga k\u00ebto nuk men* q\u00ebndrim, duke ia l\u00ebn\u00eb t\u00eb hapura thjesht preokupimit njer\u00ebzor.<\/p>\n
Por, kur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr p\u00ebrputhje ose rezerva t\u00eb nd\u00ebrgjegjes orthodhokse, nuk duhet harruar se perspektiva e deklaratave dhe ajo e fes\u00eb, paraqesin dallime p\u00ebr nga pik\u00ebnisja. Deklaratat p\u00ebrkat\u00ebse k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb rregullojn\u00eb jet\u00ebn e njeriut si qenie civile, n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn e pushtetit t\u00eb Qezarit; u referohen marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb individit me shtetin. Nd\u00ebrsa p\u00ebr Kish\u00ebn Orthodhokse th\u00ebnia “jepini Qezarit \u00e7’\u00ebsht\u00eb e Qezarit dhe Per\u00ebndis\u00eb \u00e7’jan\u00eb t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb” (Matt. 22:21), cakton kufij t\u00eb qart\u00eb diferencimi t\u00eb sfer\u00ebs fetare dhe asaj shtet\u00ebrore. Besimi i krishter\u00eb fillon nga Per\u00ebndia dhe rikthehet tek Ai. Orthodhoksia nuk sanksionoi dhe as adoptoi nj\u00eb sistem social-politik (si tentoi p.sh. Islami); nuk i absolutizoi institucionet natyrale. Ajo ka k\u00ebrkuar dhe k\u00ebrkon \u00e7do her\u00eb q\u00eb t’i p\u00ebrfshij\u00eb ato n\u00eb kuadrin e jet\u00ebs m\u00eb Krishtin dhe Shpirtin e Shenjt\u00eb.<\/p>\n
Gjithashtu, ekziston nj\u00eb dallim i qart\u00eb p\u00ebr sa u p\u00ebrket mjeteve dhe thell\u00ebsis\u00eb s\u00eb asaj q\u00eb synohet: Deklaratat synojn\u00eb imponimin e tezave t\u00eb tyre me nj\u00eb form\u00eb shtr\u00ebngimi ligjor, politik. Mesazhi i krishter\u00eb i drejtohet mendimit dhe nd\u00ebrgjegjes me an\u00ebn e bindjes dhe besimit. Deklaratat theksojn\u00eb kryesisht respektimin e jasht\u00ebm. Nd\u00ebrsa Ungjilli k\u00ebmb\u00ebngul n\u00eb miratimin e brendsh\u00ebm, n\u00eb rilindjen dhe metamorfoz\u00ebn shpirt\u00ebrore. Rrjedhimisht, \u00e7do tentativ\u00eb p\u00ebr rishikimin e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut nga ana orthodhokse duhet t\u00eb ruaj\u00eb ndjesin\u00eb e qart\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre ndryshimeve t\u00eb perspektiv\u00ebs…<\/p>\n
Esht\u00eb e kuptueshme dhe e domosdoshme q\u00eb t\u00eb k\u00ebrkohet nj\u00eb baz\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebrputhjeje n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb pluraliste, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn jetojm\u00eb sot. Por, k\u00ebrkohet q\u00eb t\u00eb mbetet e gjall\u00eb nd\u00ebgjegjja se, n\u00eb \u00e7astin kur b\u00ebhen kompromise t\u00eb ndryshme p\u00ebr t\u00eb konkluduar n\u00eb nj\u00eb konsensus, di\u00e7ka humbet nga e v\u00ebrteta e p\u00ebrgjithshme dhe p\u00ebrfundimtare p\u00ebr misterin e njeriut. Ndaj, duke mbetur besnik\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrkushtuar kundrejt t\u00eb drejtave e njeriut, do t\u00eb duhet gjithashtu t\u00eb mbetemi t\u00eb hapur edhe n\u00eb hap\u00ebsir\u00ebn tjet\u00ebr, q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me t\u00eb drejtat njer\u00ebzore m\u00eb t\u00eb thella dhe m\u00eb thelb\u00ebsore, t\u00eb cilat asnj\u00eb deklarat\u00eb ligjore nuk mund t’i p\u00ebrfshij\u00eb. Edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb vazhdon aktualiteti i fes\u00eb…”.<\/p>\n
N\u00eb fund Kryepiskopi tha se kjo tem\u00eb \u00ebsht\u00eb mjaft e gjer\u00eb dhe ka edhe kapituj t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb nuk po i prekim, si tradita e Kish\u00ebs Orthodhokse n\u00eb shekuj apo rezervat nga pik\u00ebpamja fetare p\u00ebr deklaratat e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut etj. Pastaj ai k\u00ebrkoi q\u00eb t\u00eb b\u00ebheshin pyetje nga t\u00eb pranishmit, q\u00eb sqaruan m\u00eb tej disa aspekte t\u00eb tem\u00ebs.<\/p>\n
Gjithashtu, n\u00eb fund Kryepiskopi foli edhe rreth lajmit t\u00eb g\u00ebzuesh\u00ebm t\u00eb aprovimit t\u00eb vendit p\u00ebr rind\u00ebrtimin e Katedrales Orthodhokse, pran\u00eb qendr\u00ebs s\u00eb kryeqytetit. Ai e lidhi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje, me at\u00eb t\u00eb t\u00eb drejtave, duke folur p\u00ebr z\u00ebrat q\u00eb i kund\u00ebrvihen rivendosjes s\u00eb k\u00ebsaj t\u00eb drejte t\u00eb mohuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se tri dekada, si dhe nevoj\u00ebs q\u00eb si intelektual\u00ebt ashtu edhe t\u00eb rinjt\u00eb orthodhoks\u00eb ta thon\u00eb m\u00eb shum\u00eb fjal\u00ebn e tyre n\u00eb mbrojtje t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n
Veprimtaria u shoq\u00ebrua edhe nga kori i Radios “Ngjallja”, q\u00eb krijoi nj\u00eb atmosfer\u00eb mjaft t\u00eb ngroht\u00eb me k\u00ebng\u00ebt e himnet fetare q\u00eb k\u00ebndoi n\u00eb fillim dhe n\u00eb fund t\u00eb veprimtaris\u00eb.<\/p>\n
Korresp. \/ “Ngjallja”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
M\u00eb 13 shkurt 2003 n\u00eb Kish\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit Kryepiskopi Anastas mbajti leksionin “T\u00eb drejtat e njeriut dhe Orthodhoksia”. Trajtoi pik\u00ebpamjen orthodhokse mbi t\u00eb drejtat e njeriut, dallimin midis perspektiv\u00ebs fetare dhe asaj ligjore, dhe foli edhe p\u00ebr aprovimin e vendit p\u00ebr rind\u00ebrtimin e Katedrales.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Kjo ishte tema q\u00eb mbajti m\u00eb 13 shkurt, Prof. Dr. Anastasi, me t\u00eb rinj dhe intelektual\u00eb orthodhoks\u00eb","numri":"3 (123)","viti":"2003","muaji":"Mars","muaji_numer":"3","dita":"13","faqet":"[12]","fjale_kyce":"[\"t\u00eb drejtat e njeriut\", \"Orthodhoksia\", \"Kryepiskopi Anastas\", \"Human Rights\", \"Kisha e Ungjill\u00ebzimit\", \"Katedralja\", \"intelektual\u00eb\", \"t\u00eb rinj\", \"liria\", \"barazia\"]","permbledhje":"M\u00eb 13 shkurt 2003 n\u00eb Kish\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit Kryepiskopi Anastas mbajti leksionin \"T\u00eb drejtat e njeriut dhe Orthodhoksia\". Trajtoi pik\u00ebpamjen orthodhokse mbi t\u00eb drejtat e njeriut, dallimin midis perspektiv\u00ebs fetare dhe asaj ligjore, dhe foli edhe p\u00ebr aprovimin e vendit p\u00ebr rind\u00ebrtimin e Katedrales.","autori":"Korresp. \/ \"Ngjallja\"","kategoria":"Leksion\/Teologji","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[10976],"ngjallja_autori":[10977],"ngjallja_viti":[10935],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86146","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-leksion-teologji","ngjallja_autori-korresp-ngjallja","ngjallja_viti-10935","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n