Burim t\u00eb Agjiologjis\u00eb, nga ku marrim informacionet m\u00eb kryesore p\u00ebr shenjtor\u00ebt dhe pozicionin e tyre n\u00eb Kish\u00eb, p\u00ebrb\u00ebn gjith\u00eb literature e krishter\u00eb, si dhe nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e asaj jo t\u00eb krishter\u00eb. Klasifikohen n\u00eb: burime filologjike dhe liturgjike (funksionale).<\/p>\n
Burime filologjike<\/p>\n
a) Nga literature e krishter\u00eb:
\n– Martirizimet e shenjtor\u00ebve, d.m.th p\u00ebrshkrimet e martirizimit t\u00eb tyre, q\u00eb zakonisht jan\u00eb t\u00eb shkruara nga d\u00ebshmitar\u00eb okular\u00eb.
\n– Jet\u00ebt e shenjtor\u00ebve t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ose edhe sipas grupimeve t\u00eb ndryshme.
\n– Homelit\u00eb lavd\u00ebruese t\u00eb Et\u00ebrve t\u00eb Shenjt\u00eb.
\n– Historit\u00eb e ndryshme “shp\u00ebtimtare”.
\n– Tregimet e ndryshme p\u00ebr mrekulli.
\n– Tregime p\u00ebr gjetje dhe transferime lipsanesh t\u00eb ndryshme.<\/p>\n
b. Nga literature jo e krishter\u00eb
\nVeprat e ndryshme t\u00eb Anthipat\u00ebve, ACTA PROCONSULARIA. K\u00ebto vepra jan\u00eb tekste zyrtare gjyq\u00ebsore t\u00eb shtetit romak. Jan\u00eb vendime t\u00eb administrator\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm p\u00ebr d\u00ebnimin me vdekje t\u00eb martir\u00ebve ose raporte drejtuar Perandorit ose autoriteteve drejtuese etj, p\u00ebr ekzekutimin, zbatimin e vendimeve dhe p\u00ebr rezultatet e tyre.<\/p>\n
Burimet liturgjike<\/p>\n
a) \u00c7’ka p\u00ebrmendet n\u00eb histori, p\u00ebrgjith\u00ebsisht me p\u00ebrcaktimin e nderimit t\u00eb shenjtor\u00ebve, p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb burimet liturgjike.<\/p>\n
b) Burime t\u00eb tilla p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb dhe libra t\u00eb ndrysh\u00ebm liturgjik\u00eb t\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb, si: Mujoret (Minea), Triodi dhe Pes\u00ebdhjetorja.<\/p>\n
K\u00ebtu duhet theksuar, se p\u00ebrve\u00e7 mujoreve dhe librave t\u00eb tjer\u00eb liturgjik\u00eb q\u00eb kemi n\u00eb p\u00ebrdorim, ekzistojn\u00eb edhe t\u00eb tjer\u00eb kanune, tropare apo sinaksar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt nuk i p\u00ebrdorim.<\/p>\n
K\u00ebto libra gjenden n\u00eb form\u00eb dor\u00ebshkrimesh n\u00eb bibliotekat komb\u00ebtare ose n\u00eb ato t\u00eb manastireve t\u00eb ndrysh\u00ebm.<\/p>\n
Vlera dhe r\u00ebnd\u00ebsia e burimeve t\u00eb agjiologjis\u00eb<\/p>\n
Nga burimet e agjiologjis\u00eb na interesojn\u00eb ve\u00e7an\u00ebrisht ato filologjike. Kjo sepse:<\/p>\n
a) V\u00ebrejm\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnien e Kish\u00ebs son\u00eb p\u00ebr shenjtor\u00ebt.<\/p>\n
Kisha Orthodhokse nuk ka hartuar nj\u00eb doktrin\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse n\u00eb lidhje me shenjtor\u00ebt n\u00eb libra t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse e mbart vet\u00eb t\u00eb gjall\u00eb at\u00eb n\u00eb tradit\u00ebn e saj. Kisha vet\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb jet\u00eb shenjt\u00ebrimi. Pra, kur p\u00ebrpiqemi t’i hedhim nj\u00eb sy m\u00ebsimdh\u00ebnies s\u00eb Kish\u00ebs son\u00eb n\u00eb lidhje me shenjtor\u00ebt, t\u00eb gjitha tekstet kan\u00eb ve\u00e7antin\u00eb e tyre, t\u00eb vjetrat dhe bashk\u00ebkohoret, ato q\u00eb e kan\u00eb burimin n\u00eb shkrimtar\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj e t\u00eb ditur dhe ato q\u00eb jan\u00eb shkruar nga shkrues t\u00eb thjesht\u00eb. T\u00eb gjitha b\u00ebjn\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb besim t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, q\u00eb n\u00eb rrjedh\u00ebn e shekujve u ruajt ashtu si\u00e7 u dha nga Jisu Krishti, Per\u00ebndi dhe udh\u00ebheq\u00ebs i besimit ton\u00eb.<\/p>\n
b) Burimet filologjike jan\u00eb tekste t\u00eb shkruara, t\u00eb cilat mund t’i studioj\u00eb cilido dhe t\u00eb verifikoj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn e element\u00ebve t\u00eb p\u00ebrmendur. Tekstet agjiologjike b\u00ebhen t\u00eb pranueshme n\u00eb agjiologji me origjinalitetin e tyre.<\/p>\n
Kisha jon\u00eb kurdoher\u00eb ka p\u00ebrkrahur dhe p\u00ebrkrah k\u00ebrkimin e s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe d\u00ebnon g\u00ebnjeshtr\u00ebn. Shenjtor\u00ebt dhe shkruesit e Kish\u00ebs son\u00eb Simeon p\u00ebrkthyesi dhe Nikodhim Agjioriti, studiuan librat me jet\u00ebt e shenjtor\u00ebve dhe i pastruan nga \u00e7do element heretik dhe jo t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n
P\u00ebrpjekja e tyre u b\u00eb e pranueshme nxeht\u00ebsisht, aq sa sot t\u00eb gjith\u00eb librat me jet\u00eb shenjtor\u00ebsh bazohen n\u00eb vepr\u00ebn e k\u00ebtyre dy shenjtor\u00ebve.<\/p>\n
S\u00eb fundi, sepse p\u00ebrmbajn\u00eb element\u00eb t\u00eb vlefsh\u00ebm p\u00ebr zakonet, jet\u00ebn, institucionet shoq\u00ebrore e ngjarjet e asaj epoke, q\u00eb nuk mund t’i gjejm\u00eb diku tjet\u00ebr. Me fjal\u00eb t\u00eb tjera, burimet e agjiologjis\u00eb b\u00ebhen dhe burime p\u00ebr shkencat e tjera, si p\u00ebr historin\u00eb, folklorin etj.<\/p>\n
(Marr\u00eb nga libri “Agjiologjia”)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Artikulli sqaron burimet e agjiologjis\u00eb (shkenc\u00ebs s\u00eb shenjtor\u00ebve), duke i klasifikuar n\u00eb burime filologjike dhe liturgjike. Shpjegon vler\u00ebn dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr m\u00ebsimdh\u00ebnien e Kish\u00ebs, p\u00ebr verifikimin e t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe p\u00ebr shkencat e tjera si historia dhe folklori. Marr\u00eb nga libri “Agjiologjia”.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"3 (123)","viti":"2003","muaji":"Mars","muaji_numer":"3","dita":"","faqet":"[4]","fjale_kyce":"[\"agjiologji\", \"shenjtor\u00eb\", \"burime filologjike\", \"burime liturgjike\", \"Acta Proconsularia\", \"Mujoret\", \"Triodi\", \"Pes\u00ebdhjetorja\", \"Simeon p\u00ebrkthyesi\", \"Nikodhim Agjioriti\"]","permbledhje":"Artikulli sqaron burimet e agjiologjis\u00eb (shkenc\u00ebs s\u00eb shenjtor\u00ebve), duke i klasifikuar n\u00eb burime filologjike dhe liturgjike. Shpjegon vler\u00ebn dhe r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr m\u00ebsimdh\u00ebnien e Kish\u00ebs, p\u00ebr verifikimin e t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs dhe p\u00ebr shkencat e tjera si historia dhe folklori. Marr\u00eb nga libri \"Agjiologjia\".","autori":"","kategoria":"Teologji\/Agjiologji","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[10968],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[10935],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-86128","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-teologji-agjiologji","ngjallja_viti-10935","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n