Ekologjia \u00ebsht\u00eb shkenca q\u00eb merret me studimin
\ne bim\u00ebve dhe t\u00eb kafsh\u00ebve n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me
\nmjedisin ku jetojn\u00eb. Termi ekologji u p\u00ebrdor p\u00ebr her\u00eb
\nt\u00eb par\u00eb nga biologu i njohur gjerman Ernest Haeckel,
\nn\u00eb vitin 1866, i cili e p\u00ebrcaktoi Ekologjin\u00eb si shke-
\nnc\u00ebn e marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb organizmave me mjedisin.
\nTermi ekologjik \u201cMjedis\u201d (Umwelt) e ka origjin\u00ebn nga
\nbiologu J. V. Uexkull m\u00eb 1921, n\u00eb studimin e tij
\n(Streifzuge durch die umwelten von Tieren und
\nMenschen), botuar n\u00eb Frankfurt.
\nSh\u00ebn Dionisi i Aleksandris\u00eb q\u00eb nga shek. 3-t\u00eb pas
\nKrishtit, d.m.th. p\u00ebrpara se t\u00eb shfaqej shkenca dhe
\ntermi \u201cEkologji\u201d, e quante mjedisin natyror \u201csht\u00ebpi\u201d,
\ne cila p\u00ebrb\u00ebhej nga qielli e toka. Sht\u00ebpia jon\u00eb, pra
\nmjedisi ku jetojm\u00eb, simbas Shkrimeve Biblike dhe
\nmendimit t\u00eb Et\u00ebrve t\u00eb Kish\u00ebs \u00ebsht\u00eb i krijuar nga
\nPer\u00ebndia.
\nShkaktari kryesori i katastrofave ekologjike
\n\u00ebsht\u00eb njeriu. Pra, njeriu shkat\u00ebrron mjedisin q\u00eb
\n\u00ebsht\u00eb krijes\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb. N\u00eb Bib\u00ebl, q\u00eb nga libri i
\npar\u00eb i Gjenez\u00ebs dhe deri n\u00eb t\u00eb fundit n\u00eb Apokalipsin,
\ntheksohet roli krijues i Per\u00ebndis\u00eb.
\nMjaft qart\u00eb theksohet edhe n\u00eb Simbolin e Besi-
\nmit, aty ku thuhet \u201cKrijuesin e qiellit dhe t\u00eb dheut,
\nsi dhe gjith\u00eb t\u00eb dukurave e t\u00eb padukurave.\u201d
\nN\u00eb psalmet e Davidit, sidomos n\u00eb psalmin 103, i
\ncili k\u00ebndohet gjat\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebs s\u00eb Mbr\u00ebmjes, nd\u00ebr t\u00eb
\ntjerat thuhet: \u201cSa madh\u00ebshtore jan\u00eb veprat e tua, o
\nZot, t\u00eb gjitha i ke b\u00ebr\u00eb me urt\u00ebsi\u201d.
\nPra, mjedisi n\u00eb t\u00eb cilin jetojm\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201cKopshti i
\nPer\u00ebndis\u00eb\u201d dhe \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrmbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb:
\n\u00ebsht\u00eb p\u00ebr neve sot dhe i till\u00eb do t\u00eb jet\u00eb edhe p\u00ebr brezat
\nq\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb. Por, vet\u00ebm me nj\u00eb kusht: n.q.s. ne e
\nruajm\u00eb t\u00eb till\u00eb. Gojarti i Shenjt\u00eb thoshte: \u201cDheu \u00ebsht\u00eb
\nsht\u00ebpia e p\u00ebrbashk\u00ebt, se prej dheut jemi krijuar, prej
\ndheut ushqehemi dhe n\u00eb dhe do t\u00eb futemi.\u201d
\nE pyet\u00ebn dikur Andonin e Madh, se si ishte e mu\u00ad
\nndur, q\u00eb duke qen\u00eb krejt\u00ebsisht i pashkolluar, t\u00eb ishte
\nkaq i urt\u00eb e i ditur, sa t\u00eb k\u00ebshillonte episkop\u00ebt e
\nmbret\u00ebrit. Ai iu p\u00ebrgjigj: \u201cKam, t\u00eb dashurit e mi,
\nnj\u00eb lib\u00ebr gjithnj\u00eb t\u00eb hapur p\u00ebrpara meje. Faqet e
\npara t\u00eb tij jan\u00eb toka me bim\u00ebt, pem\u00ebt dhe kafsh\u00ebt e
\npanum\u00ebrta. N\u00eb faqet q\u00eb vijojn\u00eb \u00ebsht\u00eb deti me
\nshumllojshm\u00ebrin\u00eb e peshqve. M\u00eb tutje \u00ebsht\u00eb qielli
\nme yjet e tij, si dhe zogjt\u00eb e shumt\u00eb. Pra, n\u00eb k\u00ebt\u00eb
\nlib\u00ebr munda t\u00eb njoh diturin\u00eb e pafund t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb.
\nVeprat e Tij flasin p\u00ebr k\u00ebt\u00eb\u201d.
\nDhiata e Vjet\u00ebr dhe Dhiata e Re p\u00ebrmbajn\u00eb
\nngjarje e profeci nd\u00ebshkimesh, t\u00eb cilat b\u00ebhen shkaqe
\np\u00ebr katastrofa ekologjike. Fenomenet katastrofike
\nq\u00eb p\u00ebrshkruhen n\u00ebp\u00ebr tekstet Biblike ndryshojn\u00eb
\nnga tekstet bashk\u00ebkohore t\u00eb shkat\u00ebrrimeve ekolo\u00ad
\ngjike. Dhe ky ndryshim q\u00ebndron tek shkaktari i
\nkatastrofave. Pra, sipas gjuh\u00ebs Biblike katastrofat
\njan\u00eb d\u00ebnim i Per\u00ebndis\u00eb nga mosplot\u00ebsimi i vullnetit
\nt\u00eb Tij nga njer\u00ebzit. Nd\u00ebrsa, sipas ekologjis\u00eb bashk\u00eb-
\nkohore akuzohet njeriu si shkaktari i katastrofave.
\nPra kemi dy pozicione, por, si p\u00ebrfundim mund t\u00eb
\nthemi, se: Njeriu me shkat\u00ebrrimin e natyr\u00ebs, shkak-
\nton d\u00ebnimin e tij, sepse edhe natyra e kund\u00ebrshton,
\nduke e nd\u00ebshkuar me an\u00ebn e katastrofave t\u00eb
\nndryshme, sepse njeriu ka c\u00ebnuar vullnetin e
\nShenjt\u00eb t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, p\u00ebr krijesat e Tij. Pra, n\u00eb \u00e7astin
\nkur njeriu rebelohet ndaj krijesave t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb,
\n\u00ebsht\u00eb rebeluar edhe ndaj vet\u00eb Krijuesit.
\nAndrea Llukani<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Korrik 1999.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"7 (82)","viti":"1999","muaji":"Korrik","muaji_numer":"7","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Ekologjia\", \"Biblike\"]","permbledhje":"Material nga Korrik 1999.","autori":"Andrea Llukani","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[10168],"ngjallja_viti":[10583],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-84731","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_autori-andrea-llukani","ngjallja_viti-10583","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n