\u201cRestaurimi e vler\u00ebsimi i k\u00ebtyre monumenteve t\u00eb shenjtap\u00ebrb\u00ebn detyrim… \u201d
\n– Parath\u00ebnia e librit “Kishat Pasbizantine…”, shkruar nga Fortlumturia e Tij, Prof. Dr. Anastasi –
\nN
\n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb modernne ruhen shum\u00eb
\nmonumente arkitektonike, krijime t\u00eb
\nbesimit t\u00eb krishter\u00eb orthodhoks n\u00ebp\u00ebr she\u00ad
\nkuj. Arti Bizantit ishte shtrir\u00eb deri n\u00eb skajet
\nveriper\u00ebndimore t\u00eb perandoris\u00eb dhe e
\nvazhdoi pranin\u00eb e tij krijuese gjat\u00eb
\nsundimit t\u00eb gjat\u00eb otoman. Monumentet pas\u00ad
\nbizantine, imponuese apo nd\u00ebrtesa t\u00eb thje-
\nshta, dallohen p\u00ebr specifik\u00ebn e tyre artisti-
\nke dhe thjesht\u00ebsin\u00eb harmonike. Fatmir\u00eb-
\nsisht, edhe gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb persekutimit
\nt\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm ateist, ato ngjallnin res-
\npekt dhe shum\u00eb prej tyre shp\u00ebtuan nga she-
\nmbja. Madje, interesimi i disa qarqeve ite-
\nlektual\u00ebsh p\u00ebr ruajtjen e k\u00ebsaj trash\u00ebgimie
\nshpirt\u00ebrore t\u00eb popullit, i \u00e7oi ata n\u00eb studime
\ndhe botime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme (shih revistat
\nMonumentet, Studime Historike, Buletin
\ni Universitetit Shtet\u00ebror t\u00eb Tiran\u00ebs). Por
\nmjerisht, ndryshimet e shumta dhe tra-
\nzirat politiko-shoq\u00ebrore gjat\u00eb gjasht\u00eb vi-
\nteve t\u00eb fundit dhe kriza e thell\u00eb ekonomike,
\nndikuan n\u00eb vyshkjen e interesit shtet\u00ebror
\np\u00ebr monumentet e kultur\u00ebs.
\nKisha e Shqip\u00ebris\u00eb, menj\u00ebher\u00eb pas
\npersekutimit shum\u00ebvje\u00e7ar fetar, synoi t\u00eb
\nrimerrte vendet e kultit q\u00eb ka krijuar dhe
\nka ruajtur n\u00eb shekuj dhe m\u00eb pas t\u00eb kryente
\nrestaurime sistematike. Deri n\u00eb vitin 1997,
\nme hirin e Per\u00ebndis\u00eb, me ndihmes\u00eb finan-
\nciare t\u00eb shum\u00eb miqve, t\u00eb njohur e t\u00eb panjo-
\nhur dhe me mundin plot zell t\u00eb bashk\u00ebpu-
\nn\u00ebtor\u00ebve t\u00eb zgjedhur, krahas ngritjes s\u00eb 67
\nkishave t\u00eb reja dhe meremetimit t\u00eb 100 t\u00eb
\ntjerave, u realizuan punime restauruese n\u00eb
\n63 nd\u00ebrtime kishtare, mjaft nga t\u00eb cilat ja-
\nn\u00eb pasbizantine, si\u00e7 jan\u00eb kishat e Metamor-
\nfoz\u00ebs dhe e Taksiark\u00ebve n\u00eb Gjirokast\u00ebr, e
\nSh\u00ebn Gjergjit n\u00eb Libofsh\u00eb, e Sh\u00ebn Spiridho-
\nnit n\u00eb Berat, e Sh\u00ebn Dhimitrit n\u00eb Fikas;
\nManastiret e Sh\u00ebn Kozmait n\u00eb Kolkondas,
\ni t\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebs n\u00eb Ardenic\u00eb etj.
\nN\u00eb k\u00ebto b\u00ebn pjes\u00eb edhe botimi i k\u00ebtij
\nstudimi t\u00eb shk\u00eblqyer \u201cKishat pasbizantine
\nn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e Jugut\u201d, t\u00eb arkitektit e re-
\nstauruesit t\u00eb shquar z. Pirro Thomo. Me
\nk\u00ebt\u00eb botim d\u00ebshirojm\u00eb q\u00eb, nga nj\u00ebra an\u00eb,
\nt\u00eb mbushim nj\u00eb vakum shkenncor dhe, nga
\nana tjet\u00ebr, t\u00eb shprehim obligimin dhe nevo-
\nj\u00ebn e ngutshme t\u00eb ruajtjes dhe evidentimit
\nt\u00eb k\u00ebtyre monumenteve. Sepse, sot armiku
\ni tyre i madh \u00ebsht\u00eb indiferentizmi, koha e
\nkushtet e ashpra atmosferike. Edhe pse
\nt\u00eb l\u00ebnduara, k\u00ebto monumente zbulojn\u00eb
\nbesimin e flakt\u00eb, fuqin\u00eb artistike e gja-
\nll\u00ebrin\u00eb shpirt\u00ebrore t\u00eb krijuesve t\u00eb tyre dhe
\ntregojn\u00eb ekzistenc\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb rajon t\u00eb ko-
\nmuniteteve orthodhokse dinamike.
\nKisha Orthodhokse Autoqefale e Shqi-
\np\u00ebris\u00eb, megjith\u00eb nevojat kolosale q\u00eb p\u00ebrba-
\nllon n\u00eb t\u00eb gjitha fushat p\u00ebr rim\u00ebk\u00ebmbjen e
\nsaj nga g\u00ebrmadhat, do vazhdoj\u00eb t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb
\nburime financiare, p\u00ebr t\u00eb ruajtur k\u00ebto d\u00eb-
\nshmi bind\u00ebse t\u00eb pranis\u00eb s\u00eb vazhdueshme
\nt\u00eb t\u00eb krishter\u00ebve orthodhoks\u00eb n\u00eb vend. Re\u00ad
\nstaurimi e vler\u00ebsimi i k\u00ebtyre monumente\u00ad
\nve t\u00eb shenjta p\u00ebrb\u00ebn nj\u00eb detyrin respekti
\nndaj trash\u00ebgimis\u00eb kulturore t\u00eb Evrop\u00ebs,
\npor edhe nj\u00eb detyr\u00eb ndaj brezit t\u00eb ri e atyre
\nq\u00eb do t\u00eb vijn\u00eb. Sepse \u00ebsht\u00eb fjala p\u00ebr objekte
\nrinovimi shpirt\u00ebror dhe frym\u00ebzimi artistik,
\np\u00ebr qendra kontributi t\u00eb gjer\u00eb shoq\u00ebror.
\n+ Anastasi
\nKryepiskop i Tiran\u00ebs dhe i gjith\u00eb
\nShqip\u00ebris\u00eb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Material nga Prill 1999.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Parath\u00ebnia e librit \u201cKishat Pasbizantine...\u201d","numri":"4 (79)","viti":"1999","muaji":"Prill","muaji_numer":"4","dita":"","faqet":"[12]","fjale_kyce":"[\"\u201cRestaurimi\", \"vler\u00ebsimi\", \"k\u00ebtyre\", \"monumenteve\", \"shenjta\"]","permbledhje":"Material nga Prill 1999.","autori":"+ Anastasi, Kryepiskop i Tiran\u00ebs dhe i gjith\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb","kategoria":"Artikull","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9653],"ngjallja_autori":[9360],"ngjallja_viti":[10583],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-84663","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-artikull","ngjallja_autori-anastasi-kryepiskop-i-tiranes-dhe-i-gjithe-shqiperise","ngjallja_viti-10583","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n