Lutja e Madhe<\/p>\n
Mbas bekimit t\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb thuhet Lutja e Madhe. Kjo lutje hap \u00e7do sh\u00ebrbes\u00eb liturgjike t\u00eb Kish\u00ebs Orthodhokse, si edhe t\u00eb gjitha misteret dhe sh\u00ebrbesat e ve\u00e7anta. Kjo \u00ebsht\u00eb lutja e Kish\u00ebs, q\u00eb p\u00ebrfshin gjith\u00e7ka q\u00eb b\u00ebhet p\u00ebr \u00e7do njeri dhe p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb. Ajo p\u00ebrb\u00ebhet nga lutje t\u00eb ndryshme, t\u00eb cilave populli i p\u00ebrgjigjet: M\u00ebshiro o Zot.<\/p>\n
Lutja e Madhe fillon me lutjet “me paqe” dhe “p\u00ebr paqen”. Pastaj, njer\u00ebzit vazhdojn\u00eb t\u00eb luten p\u00ebr shp\u00ebtimin e shpirtrave t\u00eb tyre, p\u00ebr q\u00ebndrimin e mir\u00eb t\u00eb Kishave t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb dhe p\u00ebr bashkimin e t\u00eb gjith\u00ebve; p\u00ebr ata q\u00eb hyjn\u00eb brenda n\u00eb Kish\u00eb me shprestari dhe frik\u00eb Per\u00ebndie; p\u00ebr episkop\u00ebt, prift\u00ebrinjt\u00eb, dhiakon\u00ebt dhe t\u00ebr\u00eb popullin n\u00eb Kish\u00eb; p\u00ebr kombin e institucionet e tij, gj\u00eb p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm; presidentin, autoritetet civile dhe forcat e armatosura; p\u00ebr qytetin e vendin; p\u00ebr mot t\u00eb mir\u00eb dhe begati t\u00eb pem\u00ebve; p\u00ebr udh\u00ebtar\u00ebt, t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt, vuajt\u00ebsit dhe rob\u00ebrit.<\/p>\n
S\u00eb fundi, mbasi i k\u00ebrkojn\u00eb Per\u00ebndis\u00eb shp\u00ebtimin nga \u00e7do rrezik e nevoj\u00eb, si dhe ndihm\u00eb p\u00ebr shp\u00ebtim, m\u00ebshir\u00eb dhe mbrojtje, populli kujton Hyjlind\u00ebsen dhe t\u00ebr\u00eb shenjtor\u00ebt, duke i parashtruar vetveten dhe nj\u00ebri-tjetrin dhe t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn e tyre Krishtit, Per\u00ebndis\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n
Lutja e Madhe mbaron me nj\u00eb doksologji drejtuar Trinis\u00eb t\u00eb Shenjt\u00eb, t\u00eb cil\u00ebs i p\u00ebrket t\u00ebr\u00eb lavdia, nderimi e adhurimi, tani e p\u00ebrher\u00eb e n\u00eb jet\u00eb t\u00eb jet\u00ebve. Lutja mbyllet p\u00ebrs\u00ebri me Amin nga populli.<\/p>\n
Antifonet<\/p>\n
Mbas Litanis\u00eb s\u00eb Madhe k\u00ebndohen vargje nga psalmet sipas rasteve t\u00eb ve\u00e7anta. K\u00ebto vargje nga psalmet jan\u00eb quajtur antifone, sepse ato k\u00ebndoheshin ndonj\u00ebher\u00eb, dhe ende k\u00ebndohen n\u00eb dy kore, secili, duke iu p\u00ebrgjigjur antifonisht tjetrit. N\u00eb \u00e7do Liturgji Hyjnore ka tre antifone.<\/p>\n
Historikisht, antifonet k\u00ebndoheshin nga populli, n\u00eb procesionin solemn drejt Kish\u00ebs, ku Liturgjia Hyjnore e dit\u00ebs do t\u00eb kremtohej. Sot, ndon\u00ebse antifonet jan\u00eb pjes\u00eb e sh\u00ebrbes\u00ebs, ato ende formojn\u00eb p\u00ebrgatitjen e g\u00ebzueshme p\u00ebr hyrjen n\u00eb adhurimin e Krishtit, n\u00ebp\u00ebrmjet Fjal\u00ebs s\u00eb Ungjillit dhe n\u00eb blatimin dhe marrjen e Kungimit Hyjnor.<\/p>\n
Normalisht, psalmet e k\u00ebnduara si antifone n\u00eb Liturgjin\u00eb Hyjnore t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb Zotit jan\u00eb psalmet 103 dhe 146. N\u00eb dit\u00eb festash p\u00ebrdoren psalme t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb kan\u00eb lidhje me kremtimin e ve\u00e7ant\u00eb. K\u00ebtyre vargjeve nga psalmet iu shtohen edhe refrene, t\u00eb cil\u00ebt ndryshojn\u00eb sipas festave t\u00eb ndryshme.<\/p>\n
Mbas antifonit t\u00eb dyt\u00eb k\u00ebndohet nj\u00eb himn i krijuar nga perandori Justinian, O i Vet\u00ebmlindur Bir. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb himn i besimit n\u00eb hyjnishm\u00ebrin\u00eb e Krishtit dhe n\u00eb mish\u00ebrimin, kryq\u00ebzimin dhe ngjalljen, si “nj\u00eb nga Sh\u00ebn Trinia”, p\u00ebr shp\u00ebtimin e njer\u00ebzve.<\/p>\n
Mbas dy antifoneve dhe k\u00ebndimit t\u00eb “O i Vet\u00ebmlinduri Bir”, q\u00eb i p\u00ebrkasin \u00e7do Liturgjie Hyjnore, k\u00ebndohet, gjithashtu edhe nj\u00eb antifon i tret\u00eb. N\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Kishave Orthodhokse, n\u00eb t\u00eb Diela t\u00eb zakonshme k\u00ebndohen si antifon i tret\u00eb Lumurimet nga Predikimi i Krishtit n\u00eb Mal (Mat. 5:3-12). Lumurimet k\u00ebndohen me refrene t\u00eb marra nga fjal\u00ebt q\u00eb Kusari i Mir\u00eb tha n\u00eb Kryq: Kujtona o Zot, kur t\u00eb vish n\u00eb Mbret\u00ebrin\u00eb T\u00ebnde (Lluka 23:42). N\u00eb festa t\u00eb ndryshme, vargje t\u00eb ve\u00e7anta psalmesh, s\u00eb bashku me k\u00ebndimin e P\u00ebrl\u00ebshores s\u00eb dit\u00ebs, formojn\u00eb antifonin e tret\u00eb t\u00eb Liturgjis\u00eb Hyjnore.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Shpjegim mbi Lutjen e Madhe (Litanis\u00eb s\u00eb Madhe) q\u00eb hap \u00e7do sh\u00ebrbes\u00eb orthodhokse dhe mbi antifonet e Liturgjis\u00eb Hyjnore, p\u00ebrfshir\u00eb himnin ‘O i Vet\u00ebmlinduri Bir’ t\u00eb Justinianit dhe Lumurimet.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"10 (61)","viti":"1997","muaji":"Tetor","muaji_numer":"10","dita":"","faqet":"[6]","fjale_kyce":"[\"Liturgjia Hyjnore\", \"Lutja e Madhe\", \"Litania\", \"antifone\", \"Psalmi 103\", \"Psalmi 146\", \"Justinian\", \"O i Vet\u00ebmlinduri Bir\", \"Lumurimet\", \"kish\u00eb\"]","permbledhje":"Shpjegim mbi Lutjen e Madhe (Litanis\u00eb s\u00eb Madhe) q\u00eb hap \u00e7do sh\u00ebrbes\u00eb orthodhokse dhe mbi antifonet e Liturgjis\u00eb Hyjnore, p\u00ebrfshir\u00eb himnin 'O i Vet\u00ebmlinduri Bir' t\u00eb Justinianit dhe Lumurimet.","autori":"","kategoria":"M\u00ebsim liturgjik","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9850],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[10219],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-84210","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-mesim-liturgjik","ngjallja_viti-10219","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n