Dor\u00eb e shtrir\u00eb n\u00eb ndihm\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb<\/p>\n
Mbas viteve 90 filloi periudha e rifitimit t\u00eb liris\u00eb fetare n\u00eb Shqip\u00ebri. Kur hedhim syt\u00eb mbrapa n\u00eb k\u00ebta shtat\u00eb vjet\u00ebt e fundit, kujtimi i dit\u00ebve t\u00eb g\u00ebzuara t\u00eb fillimit dhe konsolidimi aktual i Kish\u00ebs son\u00eb, mund t\u00eb na i heq\u00eb ose zbeh\u00eb nga mendja v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb dhe problemet e kap\u00ebrcyera gjat\u00eb viteve t\u00eb para.<\/p>\n
V\u00ebshtir\u00ebsia vinte, kryesisht si nj\u00eb trash\u00ebgimi e r\u00ebnd\u00eb e gjysm\u00eb shekullit ateiz\u00ebm dhe dhun\u00eb, q\u00eb kishte tjet\u00ebrsuar psikologjin\u00eb e njer\u00ebzve. Dy breza njeri pas tjetrit, t\u00eb rritur, i pari me terrorin fillestar dhe me ngushtimin e vazhduesh\u00ebm t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs qytetare dhe fetare, nd\u00ebrsa i dyti me ndalimin e plot\u00eb t\u00eb \u00e7do t\u00eb drejte, kishin prur\u00eb n\u00eb prakun e viteve 90 nj\u00eb gjenerat\u00eb, pothuajse pa asnj\u00eb ngacmim n\u00eb drejtim t\u00eb idealeve njer\u00ebzore, e aq m\u00eb pak t\u00eb a tyre fetare.<\/p>\n
Pa p\u00ebrmbysjen e diktatur\u00ebs, materializmi mbizot\u00ebrues, do t\u00eb vazhdonte t\u00eb thithte \u00e7do impuls t\u00eb past\u00ebr rinor, p\u00ebr ta p\u00ebrlyer n\u00eb balt\u00ebn e nj\u00eb jete, q\u00eb mbante hapur vul\u00ebn e Anti-Krishtit.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, kthesa erdhi e madhe, e pakrahasueshme me at\u00eb q\u00eb pritej! P\u00ebr shkak t\u00eb shk\u00ebndis\u00eb q\u00eb gjallesa-njeri mban thell\u00eb n\u00eb shpirt, tok me d\u00ebshir\u00ebn e paepur p\u00ebr liri, njer\u00ebzit u shkul\u00ebn n\u00eb mas\u00eb nga ishin dhe mbush\u00ebn kishat e sheshet p\u00ebrreth tyre, nd\u00ebrsa kleri q\u00eb kishte mbetur n\u00eb jet\u00eb meshoi me mall\u00ebngjim mes turmave entuziaste. T\u00eb gjith\u00eb kishin braktisur brenda nj\u00eb nate frik\u00ebn dhe g\u00ebnjeshtrat materialiste, kishin hedhur tej, sidomos bezdin\u00eb e fund jav\u00ebs-angari e p\u00ebrjetshme. M\u00eb n\u00eb fund ishte kthyer e Diela n\u00eb Shqip\u00ebri, me dinjitetin njer\u00ebzor dhe t\u00eb gjith\u00eb ishin p\u00ebrfshir\u00eb, me vet\u00ebdije ose vetvetiu nga nj\u00eb ngaz\u00ebllim i madh para Diellit t\u00eb Jet\u00ebs: Krishtit t\u00eb Ringjallur!<\/p>\n
Por, a duhej t\u00eb mjaftohej me kaq? Vet\u00ebm me prirjen e vetvetishme t\u00eb njer\u00ebzve? Apo duhej vepruar p\u00ebr ta rim\u00ebk\u00ebmbur t\u00ebr\u00ebsisht kish\u00ebn, me rind\u00ebrtime tempujsh, ringritje kleri dhe edukim shpirt\u00ebror t\u00eb brezit t\u00eb ri? P\u00ebr t\u00eb qen\u00eb v\u00ebrtet t\u00eb krishter\u00eb, duhej menduar p\u00ebr themelin e s\u00eb nes\u00ebrmes dhe jo vet\u00ebm t\u00eb rihdhej filli me at\u00eb q\u00eb mbijetoi kaq e d\u00ebmtuar.<\/p>\n
Kjo ishte detyr\u00eb, jo vet\u00ebm ndaj kish\u00ebs, por edhe ndaj Shqip\u00ebris\u00eb, e cila ka te Krisht\u00ebrimi shtyll\u00ebn kryesore dhe m\u00eb t\u00eb vyer t\u00eb saj.<\/p>\n
G\u00ebrmadhat ishin anemban\u00eb, varf\u00ebria sundonte, nismat individuale krejt t\u00eb pamjaftueshme. Ardhja n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb e nj\u00eb misionari t\u00eb sprovuar si Imzot Anastasi, personalitet i njohur n\u00eb bot\u00eb n\u00eb sfer\u00ebn e shkenc\u00ebs dhe t\u00eb l\u00ebvizjes Ekumenike, u prit me g\u00ebzim sepse problemet e rim\u00ebk\u00ebmbjes kishin filluar t\u00eb nxirrnin krye.<\/p>\n
Selia e tij fillestare u b\u00eb nj\u00eb kish\u00eb e paliruar mir\u00eb nga mbeturinat e klubit sportiv, q\u00eb diktatura i kishte ngjeshur sip\u00ebr gjat\u00eb nj\u00eb \u00e7erek shekulli; stafi i tij – dhjet\u00eb prift\u00ebrinj pleq, nj\u00eb teolog i vet\u00ebm, veterani Dh. Beduli dhe nj\u00eb grusht njer\u00ebzish t\u00eb gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb punuar, por pa njohuri… Pra, nj\u00eb baz\u00eb shum\u00eb e varf\u00ebr. Por, motoja e tij e p\u00ebrhershme ishte: “Nuk do t\u00eb na braktis\u00eb Per\u00ebndia!”<\/p>\n
Gjat\u00eb eksarhatit t\u00eb tij, pun\u00ebt pat\u00ebn nj\u00eb nisje t\u00eb gjithanshme. Seminari Theologjik filloi pun\u00ebn mes nj\u00ebmij\u00eb pengesash, por edhe meremetimi apo ringritja e kishave n\u00eb qytetet kryesore, haste n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi e ndalesa. Megjithat\u00eb, shoq\u00ebria jon\u00eb e hyr\u00eb rishtas n\u00eb demokraci (pra, ende e pa familjarizuar me mund\u00ebsit\u00eb edhe t\u00eb shp\u00ebrdorimit t\u00eb saj) e \u00e7moi, me ndonj\u00eb p\u00ebrjashtim t\u00eb rrall\u00eb, kontributin e tij, si ndihm\u00eb e vlefshme p\u00ebr normalizimin e jet\u00ebs s\u00eb vendit. N\u00eb fakt, p\u00ebrk\u00ebdo q\u00eb mendon drejt, p\u00ebrparimi vjen m\u00eb i q\u00ebndruesh\u00ebm kur b\u00ebhet me nj\u00eb ecje ballore n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb sektor\u00ebt, q\u00eb siguron drejtpeshimin e duhur t\u00eb interesave e k\u00ebrkesave t\u00eb t\u00eb gjitha an\u00ebve dhe shmang pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb edhe t\u00eb kategoris\u00eb m\u00eb margjinale. Nd\u00ebrkaq, nj\u00eb kontribut t\u00eb konsideruesh\u00ebm po jepte Kisha jon\u00eb edhe n\u00eb p\u00ebrballimin e varf\u00ebris\u00eb n\u00eb pikat m\u00eb emergjente.<\/p>\n
Ishte fron\u00ebzimi i Fortlumturis\u00eb s\u00eb tij Anastasit si Kryepiskop, q\u00eb i dha shkas disa personave, q\u00eb s’kishin asnj\u00eb lidhje me kish\u00ebn, madje, m\u00eb t\u00eb shumtit as me Orthodhoksin\u00eb, t\u00eb ngrejn\u00eb \u00e7\u00ebshtje rreth ligjshm\u00ebris\u00eb s\u00eb k\u00ebsaj zgjedhjeje dhe t\u00eb b\u00ebjn\u00eb zhurm\u00eb p\u00ebr shkelje ndaj kish\u00ebs dhe tradh\u00ebti ndaj atdheut. Fushata e tyre p\u00ebrdori nj\u00eb gjuh\u00eb kaq t\u00eb padenj\u00eb, sa opinioni serioz, megjith\u00ebse mbeti p\u00ebr ca koh\u00eb i pap\u00ebrcaktuar (edhe p\u00ebr shkak t\u00eb nj\u00ebanshm\u00ebris\u00eb s\u00eb mediave), u bind m\u00eb n\u00eb fund, se e t\u00ebr\u00eb kjo ishte thjesht keqdashje dhe me q\u00ebllime p\u00ebr t\u00eb destabilizuar.<\/p>\n
Sot, pavar\u00ebsisht nga rezultatet shum\u00eb t\u00eb qarta t\u00eb pun\u00ebs s\u00eb Kryepiskopit n\u00eb krye t\u00eb kish\u00ebs (mij\u00ebra kilometra anemban\u00eb vendit p\u00ebr t\u00eb predikuar Ungjillin e p\u00ebr t\u00eb inaguruar kisha t\u00eb reja, 100 prift\u00ebrinj e dhiak\u00eb t\u00eb rinj t\u00eb hirotonisur prej dor\u00ebs s\u00eb tij, botimet e shumta q\u00eb i shtohen atyre t\u00eb paraluft\u00ebs me nj\u00eb tirazh t\u00eb madh, pjes\u00ebmarrja e KOASH n\u00eb kongrese e konferenca nd\u00ebrkomb\u00ebtare, me nj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsim t\u00eb denj\u00eb e me nivel, mij\u00ebra ton ushqime e ndihma p\u00ebr t\u00eb varf\u00ebrit), njer\u00ebzve t\u00eb till\u00eb, q\u00eb pa qen\u00eb njoh\u00ebs t\u00eb \u00e7\u00ebshtjeve kishtare, e q\u00eb u shpreh\u00ebn kundra gjith\u00eb asaj q\u00eb b\u00ebnte kisha, u duhen dh\u00ebn\u00eb disa sqarime:<\/p>\n
Kisha e Krishtit \u00ebsht\u00eb n\u00eb themelin e saj dhe mbi t\u00eb gjitha Apostolike, d.m.th e bazuar mbi misionin, mbi p\u00ebrhapjen (“Shkoni dhe l\u00eb\u00e7itni Ungjillin n\u00eb gjith\u00eb popujt”, MK 16,15) dhe prandaj, t\u00eb ngul\u00ebsh k\u00ebmb\u00eb q\u00eb t’ia heq\u00ebsh k\u00ebt\u00eb tipar themelor, do t\u00eb thot\u00eb ta pengosh, ta ndalosh, p\u00ebr pasoj\u00eb ta p\u00ebrndjek\u00ebsh, ashtu si deri dje. Nuk \u00ebsht\u00eb e rastit, q\u00eb politikan\u00eb kund\u00ebrshtar\u00eb t\u00eb kish\u00ebs (n\u00eb thelb ithtar\u00eb t\u00eb mbylljes) u shpreh\u00ebn at\u00ebher\u00eb publikisht: “Fundja, le t\u00eb rrij\u00eb e mbyllur p\u00ebr ca vjet Kisha Orthodhokse, meq\u00eb s’ka episkop”, pa u shqet\u00ebsuar t\u00eb na thon\u00eb sesa vjet, dhe sesi do t\u00eb dal\u00eb pastaj episkopi nga nj\u00eb kish\u00eb e mbyllur?!<\/p>\n
Esht\u00eb pik\u00ebrisht logjika e p\u00ebrmbysur e k\u00ebsaj deklarate, q\u00eb i v\u00eb gishtin thelbit t\u00eb problemit: se Kisha kishte nevoj\u00eb patjet\u00ebr p\u00ebr nj\u00eb bari shpirt\u00ebror e me autoritet, q\u00eb ta konsolidonte nga \u00e7do nd\u00ebrhyrje e jashtme, por edhe q\u00eb t\u00eb ngrinte klerin vendas, dhe hierarkin\u00eb shqiptare q\u00eb mungonte. Por, ky veprim nuk mund t\u00eb arrihej n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb t\u00eb mbyllur ose l\u00ebnguese, por n\u00eb nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb komunitetit, brenda t\u00eb cil\u00ebs rishtar\u00ebt b\u00ebhen barinj shpirt\u00ebror\u00eb me njohje t\u00eb plot\u00eb t\u00eb problemeve t\u00eb tij. Kritikat e at\u00ebhershme p\u00ebrq\u00ebndroheshin edhe tek aspekti ligjor i \u00e7\u00ebshtjes, vet\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mos i dh\u00ebn\u00eb zgjidhje, pra p\u00ebr t\u00eb penguar daljen e kish\u00ebs nga v\u00ebshtir\u00ebsia: nd\u00ebrlikime me nene e statute, sikur t\u00eb mos jetonin me realitetin shqiptar.<\/p>\n
Pra nga sa tham\u00eb m\u00eb lart, zgjedhja q\u00eb u b\u00eb m\u00eb 1992, e p\u00ebrq\u00ebndruar tek nj\u00eb person i vet\u00ebm, Kryepiskopi Anastas si rilidh\u00ebs i fillit, e nj\u00ebherazi si p\u00ebrt\u00ebrit\u00ebs i nj\u00eb kleri shqiptar deri tek episkop\u00ebt e ardhsh\u00ebm, del m\u00eb e mira dhe m\u00eb e matura n\u00eb ato kushte. Ajo i b\u00ebnte ball\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs Apostolike dhe asaj historike t\u00eb nj\u00eb kishe Autoqefale, dhe rezultatet e deritashme flasin vet\u00eb.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, si\u00e7 tham\u00eb n\u00eb fillim, edhe kjo zgjidhje e matur, u prit eg\u00ebr nga ithtar\u00ebt e mbylljes s\u00eb plot\u00eb, t\u00eb pasuar nga ata q\u00eb, nga frika, ishin tep\u00ebr t\u00eb matur edhe kundrejt zgjidhjeve t\u00eb matura. T\u00eb dy pal\u00ebve mund t’u thuhet, se KOASH ka qen\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb kriza gjat\u00eb k\u00ebtij shekulli, ku politika lozte rolin kryesor. Por, kjo nuk do t\u00eb thot\u00eb se ajo duhet t\u00eb trajtohet vet\u00ebm me syrin politik dhe prandaj t\u00eb merret “n\u00ebn tutel\u00eb” nga politikan\u00ebt. Kjo p\u00ebr t\u00eb vetmen arsye, se besimtari i njeh vetes vet\u00ebm nj\u00eb mjet p\u00ebr t\u00eb mbrojtur kish\u00ebn e vet, “Vullnetin e mir\u00eb”, nd\u00ebrsa politikan\u00ebt shpesh p\u00ebrdorin edhe prapamendimet (”vullnetin e keq”), q\u00eb \u00e7ojn\u00eb edhe n\u00eb ndrrim drejtimi n\u00eb k\u00ebt\u00eb tutel\u00eb. Ndaj k\u00ebtij q\u00ebndrimi jo serioz t\u00eb autoritetit tok\u00ebsor “q\u00eb shkon e vjen” masat e besimtar\u00ebve parap\u00eblqejn\u00eb autoritetin epatundur t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb, dhe prandaj k\u00ebrkojn\u00eb prova t\u00eb v\u00ebrteta p\u00ebr t\u00eb besuar vullnetin e mir\u00eb t\u00eb tutorit.<\/p>\n
Duke e mbyllur shkrimin do t\u00eb b\u00ebnim nj\u00eb parafrazim t\u00eb fjal\u00ebs s\u00eb Zotit n\u00eb paravolin e samaritanit: Kush \u00ebsht\u00eb i af\u00ebrmi i kish\u00ebs: njeriu i saj, q\u00eb shkon rrug\u00ebs dhe as kthen syt\u00eb nga kisha n\u00eb koh\u00eb shtr\u00ebngimi, q\u00eb t\u00eb “jet\u00eb brenda”; ai tjetri q\u00eb flet e p\u00ebrflet, por s’l\u00ebviz as gishtin p\u00ebr ta ndihmuar apo i huaji q\u00eb i vjen af\u00ebr, i mbyll plag\u00ebt dhe e ndihmon p\u00ebr tu ngritur e p\u00ebr t\u00eb ecur?<\/p>\n
T\u00eb jesh patriot nuk \u00ebsht\u00eb t\u00eb q\u00ebndrosh i ngulur n\u00eb rrethana t\u00eb tejkaluara, duke e d\u00ebmtuar k\u00ebshtu atdheun, por t\u00eb shfryt\u00ebzosh t\u00eb gjitha mund\u00ebsit\u00eb q\u00eb ofron nj\u00eb bot\u00eb e hapur dhe nj\u00eb shoq\u00ebri e hapur, p\u00ebr t\u00eb hequr d\u00ebmet q\u00eb iu shkaktuan atij pa kursim dhe p\u00ebr ta ndihmuar at\u00eb n\u00eb sektor\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb duhet falenderuar Kryepiskopi Anastas p\u00ebr pun\u00ebn e tij t\u00eb madhe, jo vet\u00ebm si rim\u00ebk\u00ebmb\u00ebs i Kish\u00ebs son\u00eb Orthodhokse por edhe si ndihm\u00ebs n\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbjen e Shqip\u00ebris\u00eb moderne, demokratike dhe Europiane.<\/p>\n
Lek\u00eb Tasi<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Analiz\u00eb mbi sfidat e rifitimit t\u00eb liris\u00eb fetare pas 1990, kontekstin e fron\u00ebzimit dhe kund\u00ebrshtimet politike. Lek\u00eb Tasi argumenton se zgjedhja e Kryepiskopit Anastas ishte zgjidhja m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr ringritjen e KOASH.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"59","viti":"1997","muaji":"Gusht","muaji_numer":"8","dita":"2","faqet":"[2, 3]","fjale_kyce":"[\"liria fetare\", \"ateiz\u00ebm\", \"Kryepiskop Anastas\", \"Seminari Theologjik\", \"autoqefali\", \"demokraci\", \"rim\u00ebk\u00ebmbje\", \"Kisha Apostolike\", \"kler shqiptar\", \"patriotiz\u00ebm\"]","permbledhje":"Analiz\u00eb mbi sfidat e rifitimit t\u00eb liris\u00eb fetare pas 1990, kontekstin e fron\u00ebzimit dhe kund\u00ebrshtimet politike. Lek\u00eb Tasi argumenton se zgjedhja e Kryepiskopit Anastas ishte zgjidhja m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr ringritjen e KOASH.","autori":"Lek\u00eb Tasi","kategoria":"Opinion \/ Analiz\u00eb","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[10353],"ngjallja_autori":[9529],"ngjallja_viti":[10219],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-84156","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-opinion-analize","ngjallja_autori-leke-tasi","ngjallja_viti-10219","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n