Nga shenjtor\u00ebt e muajit<\/p>\n
Adami dhe Eva, njer\u00ebzit e par\u00eb.
\n(E diela e Paraet\u00ebrve).<\/p>\n
T\u00eb diel\u00ebn para Krishtlindjes, si dhe nj\u00eb t\u00eb diel m\u00eb par\u00eb, ne kremtojm\u00eb t\u00ebr\u00eb shenjtor\u00ebt para Krishtit. P\u00ebr Njer\u00ebzit e Par\u00eb shkruan Gjeneza (1.26 – 5.5). Gjat\u00eb dit\u00ebs s\u00eb gjasht\u00eb t\u00eb Krijimit, Zoti (nga mir\u00ebsia e pap\u00ebrshkruar, p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb lumurin\u00eb e Tij), krijon njeriun, si kuror\u00eb dhe mbret t\u00eb Krijes\u00ebs, si nj\u00eb entitet shpirt – trup, tok\u00ebsor dhe qiellor. Prandaj, Adami u v\u00eb emrat kafsh\u00ebve. Lexojm\u00eb: “Tha Per\u00ebndia: Le ta b\u00ebjm\u00eb njeriun sipas ikon\u00ebs dhe sipas sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00ebs son\u00eb, dhe le t\u00eb mbret\u00ebroj\u00eb”. Numri shum\u00ebs “Le ta b\u00ebjm\u00eb”, n\u00ebnkupton ndofta Trinin\u00eb e Shenjt\u00eb; fjal\u00ebt “sipas ikon\u00ebs” mund\u00ebsit\u00eb qielldh\u00ebn\u00ebse (liri, mendje, dashuri etj.), kultivimi i t\u00eb cilave, me ndihm\u00ebn nga lart do ta ngrinte, “sipas sh\u00ebmb\u00eblltyr\u00ebs”, n\u00eb hyjn\u00ebzim me hirin dhe jo sipas natyr\u00ebs. Nd\u00ebrsa p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb tjerat, thjesht “tha dhe u b\u00ebn\u00eb” (Psalmi 32, 9). Adamin (=prej dheu) e krijoi me dh\u00ebmbshuri, pasi mori “dhe nga toka, dhe fryu n\u00eb fytyr\u00ebn e tij frym\u00eb jete!” Pastaj njeriun e vendosi n\u00eb Parajs\u00ebn mahnit\u00ebse (= kopsht), p\u00ebr ta punuar dhe p\u00ebr ta ruajtur (pa u munduar). Ia ndaloi p\u00ebr vdekje t\u00eb shijonte vet\u00ebm nj\u00eb fryt, at\u00eb t\u00eb pem\u00ebs s\u00eb njohjes t\u00eb s\u00eb mir\u00ebs dhe s\u00eb s\u00eb keqes, ndofta p\u00ebr arsye pedagogjike, dometh\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb kujtuar se edhe pse sundimtar, ishte n\u00ebn Per\u00ebndin\u00eb, nuk ishte Per\u00ebndi! Dhe, p\u00ebr t\u00eb mos qen\u00eb pa ndihm\u00ebs, e vuri n\u00eb gjum\u00eb, i hoqi nj\u00eb brinj\u00eb dhe duke e plot\u00ebsuar u b\u00eb Eva. “Mashkull dhe fem\u00ebr i b\u00ebri ata”, t\u00eb barabart\u00eb, gj\u00eb e papranushme nga t\u00eb lasht\u00ebt. I pari baba i njeriut e pranoi si pjes\u00eb t\u00eb tij (izostaz) dhe paratha se burri do t\u00eb l\u00ebr\u00eb prind\u00ebrit p\u00ebr t’iu ngjitur bashk\u00ebshortes. Por djallit i erdhi zili p\u00ebr ta. K\u00ebshtu gjarp\u00ebri shpifi tek Eva kund\u00ebr Per\u00ebndis\u00eb: N\u00ebse do t\u00eb provonin nga fryti i shijsh\u00ebm nuk do t\u00eb vdisnin; p\u00ebrkundrazi do t’i ngjanin Atij! Ajo ra n\u00eb kurth dhe h\u00ebngri nga fryti, dhe i dha edhe t\u00eb shoqit. Tashm\u00eb ata e shohin lakuriq\u00ebsin\u00eb e tyre, q\u00eb nuk e dallonin m\u00eb par\u00eb, sepse qen\u00eb t\u00eb padjall\u00ebzuar. Prandaj u mb\u00ebshtoll\u00ebn me gjethe fiku. Kur d\u00ebgjojn\u00eb Zotin duke b\u00ebr\u00eb sh\u00ebtitjen e mbasdites, fshihen. Ai i pyet dhe ata justifikohen. P\u00ebrgjegj\u00ebsia n\u00eb form\u00eb zinxhiri hidhet tek gruaja dhe tek gjarp\u00ebri. Zoti i mallkon t\u00eb gjith\u00eb. M\u00eb konkretisht, ajo, do t\u00eb vuante, do t\u00eb lindte me dhimbje dhe do t’i n\u00ebnshtrohej burrit, i cili do t\u00eb lodhej p\u00ebr t’u ushqyer gjersa t\u00eb kthehej n\u00eb tok\u00eb… I vesh me “rroba l\u00ebkure”, nd\u00ebrkoh\u00eb u komunikon “Lajmin e par\u00eb t\u00eb mir\u00eb”: Se sperma (jo veza) e saj (Krishti) do t’i d\u00ebrrmoj\u00eb kok\u00ebn gjarp\u00ebrit, i cili do t’i d\u00ebmtoj\u00eb Atij thembr\u00ebn (do ta kryq\u00ebzoj\u00eb p\u00ebrkoh\u00ebsisht).<\/p>\n
Njeriu humbi p\u00ebrsosm\u00ebrin\u00eb e aft\u00ebsive t\u00eb tij dhe pavdek\u00ebsin\u00eb e mundshme, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb mos hante nga pema e dyt\u00eb, pema e jet\u00ebs, dhe k\u00ebshtu e keqja do t\u00eb b\u00ebhej e p\u00ebrjetshme. I Larti vendosi Keruvim\u00ebt si roje n\u00eb Parajs\u00eb me shpata t\u00eb flakta, pasi d\u00ebboi bashk\u00ebshort\u00ebt. D\u00ebbimi nga Parajsa p\u00ebrkujtohet t\u00eb Diel\u00ebn e t\u00eb Lidhurit t\u00eb Djathit. Vet\u00ebm at\u00ebhere erdh\u00ebn n\u00eb kontakt trupor (si kund\u00ebrpesh\u00eb e vdek\u00ebsis\u00eb) dhe lind\u00ebn f\u00ebmij\u00eb: Eva (= jet\u00eb), si\u00e7 e kishte quajtur Adami, lindi Kainin, Avelin, Sithin e t\u00eb tjer\u00eb. R\u00ebnia n\u00eb m\u00ebkat i dedikohej keqp\u00ebrdorimit t\u00eb dhurat\u00ebs shum\u00eb t\u00eb \u00e7muar t\u00eb liris\u00eb, p\u00ebrderisa \u00e7do e mir\u00eb e detyrueshme duket skllav\u00ebri! U krijua dizarmoni me Krijuesin, me veten e tyre dhe me mjedisin: Krijesa ngriti krye. Neve na lan\u00eb si trash\u00ebgimi “m\u00ebkatin e par\u00eb” (tendenc\u00ebn drejt m\u00ebkatit, fajin, vdekjen). Por, \u00e7ifti i njer\u00ebzve t\u00eb par\u00eb, edhe pse soll\u00ebn vdekjen, parathon\u00eb Adamin e Dyt\u00eb, Krishtin, dhe Ev\u00ebn e Dyt\u00eb, Kish\u00ebn, e cila u formua nga brinja e shpuar e Tij. Ata na rilind\u00ebn shpirt\u00ebrisht.<\/p>\n
Adami vdiq n\u00eb mosh\u00ebn 930 vje\u00e7e dhe sipas legjend\u00ebs u varros n\u00eb Golgotha, k\u00ebshtu q\u00eb gjaku i derdhur i t\u00eb Kryq\u00ebzuarit lau eshtrat e tij! Prandaj, shpesh n\u00ebn Kryq pasqyrohen kafka dhe eshtrat e Adamit.<\/p>\n
At Ju.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Reflektim hagjiografik p\u00ebr t\u00eb diel\u00ebn e Paraet\u00ebrve, ku kremtohen Adami dhe Eva. Tregon krijimin e njeriut sipas Gjenez\u00ebs, r\u00ebnien n\u00eb m\u00ebkat, d\u00ebbimin nga Parajsa, dhe lidhjen tipologjike me Krishtin (Adami i Dyt\u00eb) dhe Kish\u00ebn (Eva e Dyt\u00eb).<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"(E diela e Paraet\u00ebrve) - Nga shenjtor\u00ebt e muajit","numri":"12 (51)","viti":"1996","muaji":"Dhjetor","muaji_numer":"12","dita":"","faqet":"[8]","fjale_kyce":"[\"Adami\", \"Eva\", \"Parajsa\", \"Gjeneza\", \"Krijimi\", \"r\u00ebnia n\u00eb m\u00ebkat\", \"gjarp\u00ebri\", \"m\u00ebkati i par\u00eb\", \"Adami i Dyt\u00eb\", \"Krishti\", \"Golgotha\", \"Trinia e Shenjt\u00eb\"]","permbledhje":"Reflektim hagjiografik p\u00ebr t\u00eb diel\u00ebn e Paraet\u00ebrve, ku kremtohen Adami dhe Eva. Tregon krijimin e njeriut sipas Gjenez\u00ebs, r\u00ebnien n\u00eb m\u00ebkat, d\u00ebbimin nga Parajsa, dhe lidhjen tipologjike me Krishtin (Adami i Dyt\u00eb) dhe Kish\u00ebn (Eva e Dyt\u00eb).","autori":"At Ju.","kategoria":"Hagiografi \/ Histori biblike","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[10208],"ngjallja_autori":[9736],"ngjallja_viti":[9923],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-83927","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-hagiografi-histori-biblike","ngjallja_autori-at-ju","ngjallja_viti-9923","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n