Q\u00eb nga shekulli i II pas Krishtit, Kisha Orthodhokse e kuptoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e madhe t\u00eb edukimit t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb moshes parashkollore, prandaj, jo vet\u00ebm i pranoi ata n\u00eb gjirin e Saj, por p\u00ebrcaktoi edhe synime t\u00eb shum\u00ebllojshme pedagogjike.<\/p>\n
Disa nga k\u00ebto m\u00ebnyra edukimi “m\u00eb Krisht” jan\u00eb:<\/p>\n
a) Bekimi dhe ajazma: Kisha mendon se \u00e7do veprim pedagogjik dhe \u00e7do p\u00ebrpjekje do t\u00eb jet\u00eb e kot\u00eb pa bekimin dhe hirin e Per\u00ebndis\u00eb. T\u00eb gjitha librat, m\u00ebsimet dhe k\u00ebshillat pedagogjike do t\u00eb mbeteshin fjal\u00eb boshe pa Bekimin Qiellor. Prandaj, Kisha bekon dhe jep hirin e Per\u00ebndis\u00eb tek njeriu q\u00eb nga feminia e tij.<\/p>\n
Bekimin e par\u00eb femija e merr sapo lind, kur b\u00ebhen “Uratat p\u00ebr lehona”. Me urata dhe bekime merr foshnja dit\u00ebn e paraqitjes s\u00eb par\u00eb n\u00eb Kish\u00eb n\u00eb duart e prind\u00ebrve, dyzet\u00eb dit\u00eb pas lindjes. K\u00ebto dy bekime p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb p\u00ebrgatitjen e foshnjes p\u00ebr marijen Hirit, q\u00eb do t’i jepet me pag\u00ebzimin dhe Misteret tjera t\u00eb Shenjta.<\/p>\n
b) T\u00ebr\u00ebsia e Mistereve: Kisha Orthodhokse p\u00ebrcaktoi q\u00eb her\u00ebt ligjin e pag\u00ebzimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve dhe filloi t’i pranoj\u00eb ata si pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb barabart\u00eb t\u00eb saj. N\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, njeriu, q\u00eb nga feminia e tij, bashkohet me Trupin e Shenjt\u00eb t\u00eb Krishtit. B\u00ebhet pjes\u00eb e k\u00ebtij Trupi dhe fillon t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb jet\u00ebn p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb Hirit dhe Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Per\u00ebndis\u00eb.<\/p>\n
Ve\u00e7an\u00ebrisht me Misteret e Pag\u00ebzimit, t\u00eb Mirosjes dhe t\u00eb Kungimit t\u00eb Shenjt\u00eb femija fillon t\u00eb transformohet e t\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb njeri i ri. Ky transformim dhe hyjnizim nis t\u00eb veproj\u00eb q\u00eb n\u00eb fillimet e jet\u00ebs njer\u00ebzore.<\/p>\n
c) Ligji i jet\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb: Q\u00eb n\u00eb lasht\u00ebsi Kisha p\u00ebrcaktoi rrug\u00ebt e detyrat p\u00ebr edukimin e f\u00ebmij\u00ebve, si plot\u00ebsim t\u00eb jet\u00ebs, i cili ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me rolin e familjes s\u00eb krishter\u00eb: Asaj iu ngarkua rritja dhe edukimi i f\u00ebmij\u00ebve me besimin tek Zoti, duke e konsideruar si qeliz\u00eb t\u00eb gjall\u00eb t\u00eb Familjes s\u00eb madhe t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb. Kjo qeliz\u00eb lind an\u00ebtar\u00eb t\u00eb rinj n\u00eb Trupin e Krishtit.<\/p>\n
Et\u00ebrit e shenjt\u00eb, madje, e quajt\u00ebn familjen e krishter\u00eb “Kish\u00eb e vog\u00ebl” (Sh\u00ebn Joan Gojarti e Sh\u00ebn Agustini), e cila ka detyrimin t\u00eb kujdeset p\u00ebr edukimin e krishter\u00eb dhe mir\u00ebrritjen e f\u00ebmij\u00ebve. N\u00eb nj\u00eb dokument t\u00eb hersh\u00ebm (shek. IV pas Krishtit), prind\u00ebrve t\u00eb Krishter\u00eb u jepen udh\u00ebzime t\u00eb sakta p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar f\u00ebmij\u00ebt me fjal\u00ebn e Zotit. “Q\u00eb foshnja m\u00ebsohen me Shkrimet e Shenjta… dhe dor\u00ebzon tek ata \u00e7do gj\u00eb t\u00eb shenjt\u00eb.” (Urdhra Apostolike).<\/p>\n
Et\u00ebrit e nj\u00eb sinodi lokal (Gagra 362-370 pas Krishtit), ligj\u00ebrojn\u00eb sanksione t\u00eb rrepta p\u00ebr prind\u00ebrit q\u00eb braktisin edukimin e krishter\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs dhe nuk e drejtojn\u00eb “si\u00e7 duhet me besim tek Per\u00ebndia”. (Kanoni 15)<\/p>\n
E dh\u00ebna baz\u00eb n\u00eb struktur\u00ebn e Kish\u00ebs (dhe sigurisht, kushti themelor, p\u00ebr t\u00eb pranuar dhe ligj\u00ebruar pag\u00ebzimin e femij\u00ebve t\u00eb vegj\u00ebl), ishte dhe \u00ebsht\u00eb roli edukativ i familjes s\u00eb krishter\u00eb. Shikojm\u00eb se Kisha kuptoi q\u00eb shekuj m\u00eb par\u00eb psikologjin\u00eb bashk\u00ebkohore, kuptoi kontributin vendimtar t\u00eb prind\u00ebrve n\u00eb edukimin e femij\u00ebve.<\/p>\n
d) At\u00ebsia shpirt\u00ebrore: Kisha me hyrjen n\u00eb sh\u00ebrbesa t\u00eb pag\u00ebzimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb vegj\u00ebl, mori masa t\u00eb tjera p\u00ebr edukimin e f\u00ebmij\u00ebs. Nj\u00eb nga k\u00ebto \u00ebsht\u00eb ligji i at\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore, dometh\u00ebn\u00eb roli i Nunit.<\/p>\n
Nuni, si p\u00ebrfaq\u00ebsuesi i Kish\u00ebs, merr pjes\u00eb n\u00eb Katekizimin e femij\u00ebs parashkollor, i cili b\u00ebhet para pag\u00ebzimit, dhe garanton pranimin dhe pohimin e besimit orthodhoks nga ana e f\u00ebmij\u00ebs q\u00eb pag\u00ebzohet.<\/p>\n
K\u00ebshtu, nuni, si “at shpirt\u00ebror” merr p\u00ebrsip\u00ebr detyrimin e edukimit t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb f\u00ebmij\u00ebs s\u00eb tij shpirt\u00ebror t\u00eb zgjedhur.<\/p>\n
e) T\u00eb reja bashk\u00ebkohore: F\u00ebmij\u00ebt e mosh\u00ebs parashkollore dhe ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb mjedisin bashk\u00ebkohor shoq\u00ebror e kulturor zhvillohen me shpejt\u00ebsi dhe fitojn\u00eb njohuri t\u00eb shumta dhe t\u00eb gjera, q\u00eb, si\u00e7 tham\u00eb, p\u00ebrcaktojn\u00eb karakterin dhe gjith\u00eb ekzistenc\u00ebn e tij.<\/p>\n
Kish\u00ebs i duhet sot t\u00eb sanksionoj\u00eb metoda t\u00eb reja bashk\u00ebkohore t\u00eb edukimit fetar t\u00eb femij\u00ebve. Masa t\u00eb tilla mund t\u00eb jen\u00eb, nga njera an\u00eb botimi i librave t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb ndihm\u00ebs p\u00ebr k\u00ebt\u00eb edukim, nd\u00ebrsa nga ana tjet\u00ebr organizimi i grupeve enorike t\u00eb edukimit t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve (4-5 vje\u00e7 dhe 7-8 vje\u00e7) etj.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trajtes\u00eb teologjike-pedagogjike mbi kontributin e Kish\u00ebs Orthodhokse n\u00eb edukimin e f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb nga shekulli i II pas Krishtit. P\u00ebrshkruan m\u00ebnyrat e edukimit p\u00ebrmes bekimit, Mistereve, ligjit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb, at\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore (roli i Nunit) dhe propozon metoda t\u00eb reja bashk\u00ebkohore.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"11 (50)","viti":"1996","muaji":"Nentor","muaji_numer":"11","dita":"","faqet":"[9]","fjale_kyce":"[\"edukim f\u00ebmij\u00ebsh\", \"Kisha Orthodhokse\", \"pag\u00ebzim\", \"misteret\", \"at\u00ebsi shpirt\u00ebrore\", \"nuni\", \"familje e krishter\u00eb\", \"Sh\u00ebn Joan Gojarti\", \"Sh\u00ebn Agustini\", \"katekiz\u00ebm\", \"Urdhra Apostolike\"]","permbledhje":"Trajtes\u00eb teologjike-pedagogjike mbi kontributin e Kish\u00ebs Orthodhokse n\u00eb edukimin e f\u00ebmij\u00ebve q\u00eb nga shekulli i II pas Krishtit. P\u00ebrshkruan m\u00ebnyrat e edukimit p\u00ebrmes bekimit, Mistereve, ligjit t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb, at\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore (roli i Nunit) dhe propozon metoda t\u00eb reja bashk\u00ebkohore.","autori":"","kategoria":"Pedagogji \/ Doktrin\u00eb","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[10187],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[9923],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-83902","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-pedagogji-doktrine","ngjallja_viti-9923","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n