N\u00eb gazet\u00ebn “Dita” t\u00eb dat\u00ebs 20 gusht 1995, n\u00ebn titullin “Janullatos kund\u00ebr Nolit”, me n\u00ebnshkrimin e Dr. Avram Qytez\u00ebs, botohet nj\u00eb artikull ku s\u00ebrish nxjerr kok\u00ebn refreni tashm\u00eb i bajat i k\u00ebtyre viteve t\u00eb fundit i disa kalemxhinjve t\u00eb paskrupullt, t\u00eb cil\u00ebt t\u00eb fshehur pas pseudonimesh dhe shoqatash-fantazma k\u00ebrkojn\u00eb t\u00eb pengojn\u00eb rimb\u00ebk\u00ebmbjen e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale Shqiptare. Pasi nuk u eci n\u00eb rrug\u00ebn e tyre t\u00eb shpifjeve p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb t\u00eb bardh\u00ebn t\u00eb zez\u00eb, p\u00ebr mosnjohjen e sukseseve q\u00eb ka arritur KOASH-i, fal\u00eb drejtimit t\u00eb Kryepiskopit Anastas, si\u00e7 jan\u00eb pranimi n\u00eb K\u00ebshillin Bot\u00ebror t\u00eb Kishave, ngritja dhe rim\u00ebk\u00ebmbja n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb rekord t\u00eb objekteve t\u00eb kultit orthodhoks t\u00eb shkat\u00ebrruara nga diktatura, \u00e7elja e seminarit t\u00eb par\u00eb fetar n\u00eb Durr\u00ebs, p\u00ebrgatitja e rreth 70 klerik\u00ebve t\u00eb rinj shqiptar\u00eb, q\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb me p\u00ebrkushtim ndaj Zotit kudo n\u00eb Shqip\u00ebri, nxjerrja e gazet\u00ebs “Ngjallja” dhe nj\u00eb s\u00ebr\u00eb botimesh me p\u00ebrmbajtje fetare etj. etj., n\u00eb artikullin n\u00eb fjal\u00eb autori mundohet q\u00eb, gjoja n\u00eb mbrojtje t\u00eb figur\u00ebs s\u00eb Nolit edhe nj\u00eb her\u00eb t\u00eb shkreh\u00eb baterit\u00eb e shkarkuara kund\u00ebr KOASH-it dhe drejtuesit kryesor t\u00eb saj.<\/p>\n
Por ajo \u00e7ka e shqet\u00ebson zotin “Qyteza” dhe shok\u00ebt e tij nuk \u00ebsht\u00eb aq mbrojtja e figur\u00ebs dhe e vepr\u00ebs s\u00eb Nolit, se sa atakim i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb i \u00e7do arritjeje t\u00eb orthodhoksis\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, t\u00eb cilat atyre ju verbojn\u00eb syt\u00eb.<\/p>\n
Shkrimit t\u00eb Qytez\u00ebs i ngjitet si bisht nga mbrapa edhe nj\u00eb koment, q\u00eb i ngjan atij t\u00eb nj\u00eb nx\u00ebn\u00ebsi t\u00eb dob\u00ebt. Nga ky koment del qart\u00eb se artikull-shkruesin nuk e shqet\u00ebson shum\u00eb fakti i ngritjes s\u00eb komisionit p\u00ebr shqyrtimin e p\u00ebrkthimeve liturgjike, sesa largimi i Janullatosit si kryetar i KOASH-it dhe d\u00ebmtimi i orthodhoksis\u00eb s\u00eb brisht\u00eb shqiptare. Nuk \u00ebsht\u00eb hera e par\u00eb q\u00eb p\u00ebrball\u00eb figur\u00ebs plot reputacion mbar\u00ebkomb\u00ebtar t\u00eb Kryepiskopit Anastas ngrihet vreri i figurave t\u00eb diskredituara, apo i sharlatan\u00ebve plangprish\u00ebs dhe karierist\u00eb, si Arian Koja, q\u00eb mendojn\u00eb se me studime gjysmake t\u00eb dyshimta dhe me injoranc\u00ebn e tyre mund t\u00eb marrin mbi supe p\u00ebrgjegj\u00ebsira jetike p\u00ebr fatin e kish\u00ebs son\u00eb orthodhokse, kur dihet se edhe dor\u00ebzimi i tyre si dhjakon\u00eb varet nga nomet dhe ligjet q\u00eb rregullojn\u00eb jet\u00ebn e \u00e7do kishe orthodhokse. Vet\u00eb Presidenti Berisha n\u00eb intervist\u00ebn e tij me gazetar\u00ebt para pak koh\u00ebsh pohoi nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr \u00e7do vend demokratik, at\u00eb t\u00eb mosp\u00ebrzierjes s\u00eb shtetit n\u00eb normat dhe kanunet e kish\u00ebs dhe t\u00eb feve n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n
Por le t\u00eb kthehemi tek artikulli i “Qytez\u00ebs”. Ai mundohet t\u00eb argumentoj\u00eb se Imzot Noli p\u00ebrktheu p\u00ebr 6 vjet 6 vepra themelore liturgjike, q\u00eb i p\u00ebrpunoi p\u00ebr gati 40 vjet n\u00eb p\u00ebrshtatje me koh\u00ebn. Natyrisht q\u00eb dihen tashm\u00eb vlerat e tij si p\u00ebrkthyes, pa qen\u00eb nevoja t\u00eb na i kujtojn\u00eb. Dim\u00eb se Noli \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb b\u00ebri Shekspirin, Servantesin, Ibsenin, Kajamin etj., t\u00eb ligj\u00ebrojn\u00eb dhe t\u00eb flasin shqip. Dim\u00eb vlerat e k\u00ebtyre veprave bot\u00ebrore t\u00eb p\u00ebrkthyera prej tij, sikurse dim\u00eb edhe vler\u00ebsimet e larta t\u00eb personaliteteve bot\u00ebrore si Bernard Shou, Nobert Jokli, Jan Sibelius etj. rreth tyre.<\/p>\n
Imzot Noli, duke p\u00ebrkthyer sh\u00ebrbes\u00ebn fetare n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vep\u00ebr me shum\u00eb vler\u00eb t\u00eb cil\u00ebn asnj\u00eb nuk mund ta hedh\u00eb posht\u00eb, por dihet po ashtu, se p\u00ebr shkak t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive ekonomike nuk pati mund\u00ebsi q\u00eb t\u00eb shqip\u00ebront\u00eb krejt sh\u00ebrbes\u00ebn sipas dit\u00ebve t\u00eb caktuara t\u00eb \u00e7do muaji, k\u00ebshtu q\u00eb p\u00ebr praktik\u00ebn e p\u00ebrditshme t\u00eb kish\u00ebs duhet t\u00eb plot\u00ebsohet edhe kjo nevoj\u00eb, detyr\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb cil\u00ebn po e kryen me kompetenc\u00eb t\u00eb plot\u00eb komisioni i ngritur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim nga ana e KOASH-it. Pra k\u00ebtu nuk mund t\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbehur vepr\u00ebn dhe figur\u00ebn e Nolit ashtu sikund\u00ebr pretendohet nga armiqt\u00eb e kish\u00ebs son\u00eb.<\/p>\n
Gjithashtu, nga t\u00eb gjith\u00eb dihet se p\u00ebrkthimet dhe rip\u00ebrkthimet e nj\u00eb vepre nuk i zbehin vlerat e vepr\u00ebs, por shpesh e p\u00ebrsosin dhe e pasurojn\u00eb at\u00eb. Dihet p.sh., se Hygoi, Tolstoi, Eminesku, Bernsi etj. jan\u00eb p\u00ebrkthyer p\u00ebrsosm\u00ebrisht n\u00eb shqip jo vet\u00ebm nga Vedat Kokona, Lasgush Poradeci, Mitrush Kuteli, por edhe nga Ismail Kadare, Drit\u00ebro Agolli, si edhe nga m\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb, si Aurel Plasari etj. Dhe p\u00ebrkthimet e dyta p\u00eblqehen po aq sa t\u00eb parat n\u00eb mos m\u00eb shum\u00eb. Kjo nuk p\u00ebrjashton edhe p\u00ebrkthimet fetare t\u00eb Nolit. Jo vet\u00ebm teologu i vjet\u00ebr Beduli, por edhe nj\u00eb p\u00ebrkthyes i ri i talentuar mund t’i futet me pasion nj\u00eb pune t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n
Argumenti i dyt\u00eb q\u00eb sjell “Qyteza” \u00ebsht\u00eb se Noli futi n\u00eb p\u00ebrkthimet e veta fjal\u00eb latine n\u00eb vend t\u00eb atyre greke, si shmangie apo sakrilegj ndaj kish\u00ebs greke. Nuk besojm\u00eb q\u00eb Noli t\u00eb jet\u00eb nisur v\u00ebrtet nga ky q\u00ebllim. Ai e zot\u00ebronte mir\u00eb gjuh\u00ebn greke, si t\u00eb vjetr\u00ebn dhe t\u00eb ren\u00eb. Ai e dinte se gjuha greke ishte gjuha e bukur e Omerit, Eskilit, Aristotelit, gjuh\u00eb nga e cila u frym\u00ebzuan edhe poet\u00ebt latin\u00eb si Virgjili, Katuli, Ovidi, etj. Si njeri me kultur\u00eb, Noli nuk mund t\u00eb mos e ndante gjuh\u00ebn greke nga ajo e shoven\u00ebve t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Dihet se terminologjia greke dhe latine dominojn\u00eb jo vet\u00ebm n\u00eb gjuh\u00ebn e fes\u00eb, por edhe n\u00eb at\u00eb t\u00eb artit, t\u00eb shkenc\u00ebs etj., duke u kthyer k\u00ebshtu n\u00eb gjuh\u00eb t\u00eb p\u00ebrbotshme. Si njoh\u00ebs i mjaft gjuh\u00ebve t\u00eb huaja, ai mund t\u00eb ket\u00eb futur, si\u00e7 vepronte edhe n\u00eb vjershat dhe p\u00ebr-kthimet letrare, mjaft fjal\u00eb t\u00eb vetat, neologjizma e barbarizma.<\/p>\n
Argumenti i tret\u00eb i “Qytez\u00ebs” \u00ebsht\u00eb se p\u00ebrkthimet e Nolit i sh\u00ebrbyen Kish\u00ebs Orthodhokse shqiptare p\u00ebr afro nj\u00eb shekull. Kjo vler\u00eb nuk mund t\u00eb mohohet, prandaj delegacioni i KOASH-it, me n\u00eb krye Kryepiskopin, gjat\u00eb vizit\u00ebs s\u00eb fundit n\u00eb SHBA, shkuan edhe n\u00eb varrin e Nolit, duke nderuar kujtimin e tij.<\/p>\n
P\u00ebrpara Nolit pati edhe t\u00eb tjer\u00eb q\u00eb u mor\u00ebn me p\u00ebrkthime fetare edhe pse nuk qen\u00eb klerik\u00eb, si Kristoforidhi, Xhuvani etj. Pas 1967-s diktatura komuniste, jo vet\u00ebm q\u00eb nuk lejoi p\u00ebrkthimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb veprave fetare dhe pasurimin e pun\u00ebs s\u00eb Nolit, por inkuizicioni i kuq dogji dhe veprat e p\u00ebrkthyera prej tij, krahas persekutimit, vrasjes dhe burgosjes t\u00eb klerik\u00ebve orthodhoks\u00eb. Demokracia e gjeti k\u00ebshtu Kish\u00ebn Orthodhokse, jo vet\u00ebm pa Kryepiskop, pa klerik\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb, por edhe pa literatur\u00ebn e domosdoshme fetare.<\/p>\n
Sot, kur Kisha jon\u00eb po rip\u00ebrt\u00ebrihet, ka nevoj\u00eb t\u00eb ngutshme jo vet\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb pasurim t\u00eb literatur\u00ebs s\u00eb saj, por edhe p\u00ebr rishikimin e veprave t\u00eb p\u00ebrkthyera m\u00eb par\u00eb, aq m\u00eb tep\u00ebr kur po p\u00ebrgatiten teolog\u00ebt e p\u00ebrkthyesit e rinj t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb, t\u00eb pajisur me kultur\u00ebn e duhur fetare.<\/p>\n
P\u00ebrfundimisht, mund t\u00eb themi se nj\u00eb pun\u00eb e till\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aspak nj\u00eb mohim i vepr\u00ebs s\u00eb Nolit, por lart\u00ebsim e \u00e7uarje m\u00eb p\u00ebrpara e pun\u00ebs s\u00eb nisur prej Tij.<\/p>\n
Nga Lidhja e Intelektual\u00ebve t\u00eb KOASH-it, Kor\u00e7\u00eb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
P\u00ebrgjigje polemike e Lidhjes s\u00eb Intelektual\u00ebve t\u00eb KOASH-it n\u00eb Kor\u00e7\u00eb ndaj artikullit t\u00eb Dr. Avram Qytez\u00ebs n\u00eb gazet\u00ebn ‘Dita’ (20 gusht 1995). Argumentohet se ngritja e komisionit p\u00ebr shqyrtimin e p\u00ebrkthimeve liturgjike nuk \u00ebsht\u00eb mohim por \u00e7uarje p\u00ebrpara e vepr\u00ebs s\u00eb Imzot Fan Nolit.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Intelektual\u00ebt orthodhoks\u00eb t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs i shkruajn\u00eb \"Ngjalljes\"","numri":"10 (37)","viti":"1995","muaji":"Tetor","muaji_numer":"10","dita":"","faqet":"[3, 4]","fjale_kyce":"[\"Imzot Noli\", \"Avram Qyteza\", \"Janullatos\", \"KOASH\", \"p\u00ebrkthime liturgjike\", \"Arian Koja\", \"Berisha\", \"komision p\u00ebrkthimi\", \"Kor\u00e7\u00eb\"]","permbledhje":"P\u00ebrgjigje polemike e Lidhjes s\u00eb Intelektual\u00ebve t\u00eb KOASH-it n\u00eb Kor\u00e7\u00eb ndaj artikullit t\u00eb Dr. Avram Qytez\u00ebs n\u00eb gazet\u00ebn 'Dita' (20 gusht 1995). Argumentohet se ngritja e komisionit p\u00ebr shqyrtimin e p\u00ebrkthimeve liturgjike nuk \u00ebsht\u00eb mohim por \u00e7uarje p\u00ebrpara e vepr\u00ebs s\u00eb Imzot Fan Nolit.","autori":"Lidhja e Intelektual\u00ebve t\u00eb KOASH-it, Kor\u00e7\u00eb","kategoria":"Polemik\u00eb \/ Mbrojtje e KOASH-it","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9868],"ngjallja_autori":[9869],"ngjallja_viti":[9667],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-83460","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-polemike-mbrojtje-e-koash-it","ngjallja_autori-lidhja-e-intelektualeve-te-koash-it-korce","ngjallja_viti-9667","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n