Na shkruajn\u00eb lexuesit e “Ngjalljes”<\/p>\n
Ko\u00e7o Zhegu, historian<\/p>\n
Mes ndryshimeve rr\u00ebnj\u00ebsore q\u00eb po ndodhin, vihet re se besimi i krishter\u00eb dhe Kisha Orthodhokse Autoqefale e Shqip\u00ebris\u00eb po rigjall\u00ebrohet n\u00eb mbar\u00eb vendin ton\u00eb. Dhe, duhet th\u00ebn\u00eb me plot goj\u00ebn, se merita m\u00eb e madhe dhe e lavd\u00ebrueshme i takon ndihm\u00ebs Hyjnore t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb dhe n\u00ebp\u00ebrmjet Tij, Kryepiskopit Anastas dhe gjith\u00eb atyre q\u00eb punojn\u00eb me devotshm\u00ebri n\u00eb kryesin\u00eb e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Pengesat e m\u00ebdha dhe m\u00eb kryesoret, duket se u kaluan me men\u00e7uri dhe pa rrjedhoja, n\u00eb saj\u00eb t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebve t\u00eb krishter\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt, me besim t\u00eb sinqert\u00eb dhe t\u00eb madh p\u00ebrkrah\u00ebn dhe mb\u00ebshtet\u00ebn n\u00eb \u00e7do rast Kryepiskopin e zgjedhur prej tyre dhe kryesin\u00eb e Kish\u00ebs. N\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi mund t\u00eb thuhet se ky ishte nj\u00eb fillim i mbar\u00eb, por duhet patur parasysh se probleme t\u00eb shumta e me r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mbeten p\u00ebr t’u zgjidhur n\u00eb koh\u00ebn e ardhshme jo shum\u00eb t\u00eb larg\u00ebt.<\/p>\n
Meqen\u00ebse shkruesi i k\u00ebtyre rreshtave nuk pretendon se \u00ebsht\u00eb kompetent dhe nga ana tjet\u00ebr, as q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb brendi t\u00eb problemeve imediate apo n\u00eb perspektiv\u00eb, sa edhe t\u00eb mund\u00ebsive ekonomike dhe atyre organizative q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrballohen. Por, si besimtar, i nisur nga q\u00ebllimet e mira, e ndjen si detyr\u00eb q\u00eb t\u00eb shpreh\u00eb disa mendime, t\u00eb cilat mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vlefshme n\u00eb shtrimin drejt t\u00eb problemeve q\u00eb lidhen me vler\u00ebsimin, mbrojtjen dhe ruajtjen e pasuris\u00eb s\u00eb luajt\u00ebshme e t\u00eb paluajt\u00ebshme t\u00eb kishave e manastireve t\u00eb shenjta t\u00eb vendit ton\u00eb.<\/p>\n
Trash\u00ebgimia e pasuris\u00eb kishtare, megjith\u00ebse e p\u00ebrvet\u00ebsuar, e d\u00ebmtuar dhe n\u00eb shum\u00eb raste e shkat\u00ebrruar q\u00ebllimisht nga vet\u00eb pushtetasit komunist\u00eb, prap\u00ebseprap\u00eb, mund t\u00eb thuhet, p\u00ebr aq sa ka mbetur, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgimi me vlera t\u00eb m\u00ebdha fetare e komb\u00ebtare!<\/p>\n
Mjerisht, e gjith\u00eb kjo trash\u00ebgimi me vlera shpirt\u00ebrore, arkitektonike, artistike e historike, ende edhe sot nuk \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb pron\u00ebsin\u00eb e kish\u00ebs. N\u00eb k\u00ebto rrethana, ajo rrezikohet t\u00eb d\u00ebmtohet dhe t\u00eb zhduket pa l\u00ebn\u00eb gjurm\u00eb, sikurse edhe ka ndodhur n\u00eb disa raste, nga t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrmendet vjedhja e epitafit t\u00eb Gllavinic\u00ebs nga sallat e Muzeut Historik dhe vjedhja e shum\u00eb ikonave e objekteve t\u00eb shenjta nga kisha dhe muzeume t\u00eb tjer\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb rasti q\u00eb t\u00eb b\u00ebjm\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr vlerat shpirt\u00ebrore e monetare t\u00eb gjith\u00e7kaje q\u00eb \u00ebsht\u00eb zhdukur nga pasuria kishtare, sepse kjo do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb kapitull m\u00eb vehte n\u00eb historikun e kish\u00ebs son\u00eb p\u00ebr gjat\u00eb periudh\u00ebs 45-vje\u00e7are n\u00ebn pushtetin ateist komunist.<\/p>\n
Por, duhet n\u00ebnvizuar se gjith\u00eb pasuria kishtare q\u00eb ende nuk i \u00ebsht\u00eb kthyer kish\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik t\u00eb madh q\u00eb t\u00eb shkat\u00ebrrohet e t\u00eb humbet, p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb shum\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr.<\/p>\n
Esht\u00eb nevoj\u00eb e domosdoshme dhe e menj\u00ebhershme, q\u00eb t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet p\u00ebr ta kthyer t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebt\u00eb pasuri n\u00eb pron\u00ebsi t\u00eb kish\u00ebs, sikurse \u00ebsht\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn e qytet\u00ebruar. Kisha dhe besimtar\u00ebt e krishter\u00eb, si n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn edhe sot do t\u00eb din\u00eb ta ruajn\u00eb me p\u00ebrkushtim k\u00ebt\u00eb trash\u00ebgimi.<\/p>\n
Nga ana tjet\u00ebr, nga institucionet kishtare duhet t\u00eb merren t\u00eb gjitha masat e nevojshme, paraprakisht, p\u00ebr krijimin e mjediseve t\u00eb posa\u00e7me dhe t\u00eb personelit, i cili do t\u00eb merret me ruajtjen dhe administrimin e gjith\u00eb pasuris\u00eb kishtare. N\u00eb radh\u00eb t\u00eb dyt\u00eb, do t\u00eb ishte e nevojshme q\u00eb t\u00eb krijohej nj\u00eb atelje qendrore dhe m\u00eb pas simotra n\u00eb qendrat kryesore. Kjo atelje, fillimisht, do t\u00eb p\u00ebrgatiste personelin e specializuar p\u00ebr restaurimin dhe meremetimin e kishave dhe objekteve t\u00eb tjera.<\/p>\n
T\u00eb dh\u00ebnat historike tregojn\u00eb se n\u00eb koh\u00ebt e vjetra kishat dhe manastiret kan\u00eb qen\u00eb nd\u00ebrtuar e pikturuar nga mjeshtra vendas, k\u00ebshtu q\u00eb edhe n\u00eb kish\u00ebn ton\u00eb do t\u00eb ishte me interes q\u00eb t\u00eb vazhdohej n\u00eb gjurm\u00ebt e traditave t\u00eb t\u00eb par\u00ebve tan\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt me punimet n\u00eb nd\u00ebrtim, piktur\u00eb dhe n\u00eb gdhendje n\u00eb dru kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb njohur e t\u00eb preferuar edhe n\u00eb vendet fqinj\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Ateljeja q\u00ebndrore fillimisht do t\u00eb duhej t\u00eb kishte kat\u00ebr sektor\u00eb kryesore, si Sektori i ikonografis\u00eb, Sektori i piktur\u00ebs murale, Sektori i gdhendjes n\u00eb dru, Sektori i murator\u00ebve t\u00eb specializuar.<\/p>\n
P\u00ebr krijimin e tyre, fillimisht duhet t\u00eb ngrihen kurse dy-tre vje\u00e7are me t\u00eb rinj, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb marrin njohuri n\u00ebp\u00ebrmjet leksioneve e pun\u00ebs praktike, sipas specialitetit t\u00eb sektor\u00ebve p\u00ebrkat\u00ebs. Pjes\u00ebmarr\u00ebsit n\u00eb k\u00ebto kurse do t\u00eb ishin t\u00eb preferuar q\u00eb t\u00eb ken\u00eb mbaruar Liceun Artistik n\u00eb deg\u00ebt e piktur\u00ebs dhe punimit t\u00eb drurit etj.<\/p>\n
K\u00ebto ishin ve\u00e7 disa opinione personale, por p\u00ebr k\u00ebto probleme do t\u00eb ishte mir\u00eb t\u00eb b\u00ebhej nj\u00eb t\u00ebrheqje e gjer\u00eb e mendimeve t\u00eb specialist\u00ebve, t\u00eb debatohej rreth tyre, p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb zgjidhje sa m\u00eb efikase.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Editorial i historianit Ko\u00e7o Zhegu mbi mbrojtjen dhe restaurimin e trash\u00ebgimis\u00eb kishtare.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Disa mendime lidhur me problemet e mbrojtes dhe restaurimit t\u00eb pasuris\u00eb kishtare t\u00eb trash\u00ebguar nga e kaluara","numri":"6 (33)","viti":"1995","muaji":"Qershor","muaji_numer":"6","dita":"","faqet":"[10]","fjale_kyce":"[\"trash\u00ebgimi kishtare\", \"pasuri\", \"restaurim\", \"Kryepiskopi Anastas\", \"epitafi i Gllavinic\u00ebs\", \"Muzeu Historik\", \"atelje qendrore\", \"Lice Artistik\", \"ikonografi\"]","permbledhje":"Editorial i historianit Ko\u00e7o Zhegu mbi mbrojtjen dhe restaurimin e trash\u00ebgimis\u00eb kishtare.","autori":"Ko\u00e7o Zhegu, historian","kategoria":"Editorial \/ Trash\u00ebgimia kulturore","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[9788],"ngjallja_autori":[9789],"ngjallja_viti":[9667],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-83342","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-editorial-trashegimia-kulturore","ngjallja_autori-koco-zhegu-historian","ngjallja_viti-9667"],"acf":[],"yoast_head":"\n