Nga kremtimet e Jav\u00ebs s\u00eb Madhe t\u00eb Pashk\u00ebs<\/p>\n
Tropari i Kasianis\u00eb<\/p>\n
T\u00eb Mart\u00ebn e Madhe pasdite kryhet n\u00eb Kish\u00eb sh\u00ebrbesa e m\u00ebngjesit e s\u00eb M\u00ebrkur\u00ebs s\u00eb Madhe. Nd\u00ebrmjet himneve dhe tropar\u00ebve t\u00eb bukur e pendimnxit\u00ebs, q\u00eb psallen n\u00eb k\u00ebt\u00eb sh\u00ebrbes\u00eb, psalet dhe tropari i Kasianis\u00eb. Ky tropar \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i njohur nd\u00ebr besimmtar\u00ebt tan\u00eb orthodhoks\u00eb p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen e tij t\u00eb lart\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb grua, e cila – sipas tregimit ungjillor – kish r\u00ebn\u00eb n\u00eb shum\u00eb m\u00ebkate dhe q\u00eb, pak dit\u00eb para varrimit t\u00eb Shp\u00ebtimtarit, kish marr\u00eb vendimin e madh t\u00eb braktis\u00eb jet\u00ebn prej prostitute, t\u00eb paraqitet para Diellit t\u00eb drejt\u00ebsis\u00eb, t\u00eb qaj\u00eb hidhur, t\u00eb rr\u00ebfej\u00eb dhimbjet, q\u00eb t\u00eb leht\u00ebsohej shpirti i saj i r\u00ebnduar, t\u00eb ndjehej e t\u00eb pastrohej, q\u00eb t\u00eb fillonte nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb re, t\u00eb b\u00ebhej njeri i ri. Deshi me zem\u00ebr t\u00eb flakt\u00eb dhe me vullnet t\u00eb fort\u00eb t\u00eb gropos\u00eb n\u00eb varrin e harres\u00ebs barr\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb m\u00ebkateve. U zgjua at\u00eb dit\u00eb t\u00eb bukur me k\u00ebt\u00eb vendim t\u00eb prer\u00eb n\u00eb t\u00eb cilin e kishin nxitur qortimet e nd\u00ebrgjegjes dhe rruga pa krye q\u00eb kish ndjekur. Dhe, kjo grua, e zhytur n\u00eb m\u00ebkate dhe e d\u00ebshp\u00ebruar p\u00ebr veprat e saj t\u00eb dobta, k\u00ebrkonte liman shp\u00ebtimi. Dhe e gjeti. E gjeti pran\u00eb Shp\u00ebtimtarit, pak dit\u00eb para varrimit. Dhe i sjell miro e lot\u00eb pendimi. Dhe duke vajtuar, varros njeriun e saj t\u00eb vjet\u00ebr. Hedh n\u00eb harres\u00eb mashtruesin e par\u00eb dhe shfryt\u00ebzuesin e jet\u00ebs fundit. Nd\u00ebrron rrug\u00eb. Shp\u00ebton.<\/p>\n
Zoti ka rrugica q\u00eb bashkojn\u00eb rrug\u00ebn e s\u00eb lig\u00ebs me rrug\u00ebn e s\u00eb mir\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, q\u00eb ta ket\u00eb m\u00eb leht\u00eb kushdo q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb nd\u00ebrroj\u00eb jet\u00eb. K\u00ebto rrugica jan\u00eb rrugicat e pendimit. I ka hapur njeridashja e Zotit, q\u00eb t\u00eb shp\u00ebtojn\u00eb pasardh\u00ebsit e t\u00eb par\u00ebkrijuarve t\u00eb Tij. Jan\u00eb rrugicat q\u00eb shp\u00ebtuan dhe gruan m\u00ebkatare.<\/p>\n
Kjo \u00ebsht\u00eb shkurtimisht tema e troparit t\u00eb Kasianis\u00eb.<\/p>\n
Dhe tani disa t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr Kasianin\u00eb, autoren dhe kompozitoren e k\u00ebtij tropari.<\/p>\n
Kasiania, e njohur dhe me emrat Kasia, Ikasia dhe Taisia, \u00ebsht\u00eb e vetmja fem\u00ebr poete dhe kompozitore e periudh\u00ebs bizantine. Koha e lindjes s\u00eb saj dhe e nd\u00ebrrimit t\u00eb jet\u00ebs nuk dihet me sakt\u00ebsi. Dihet sa ka jetuar gjat\u00eb shekullit t\u00eb IX-t\u00eb. N\u00eb Sinaksar\u00ebt p\u00ebrmendet si “nj\u00eb vajz\u00eb jetime nga Bizanti, prej nj\u00eb familjeje fisnik\u00ebsh, e bukur dhe e ditur, nj\u00eb askete osh\u00ebnare dhe monake shpres\u00ebtare”. Dihet gjithashtu me siguri se kish nd\u00ebrtuar n\u00eb rrethet e Konstandinopoj\u00ebs nj\u00eb manastir, ku kaloi koh\u00ebn m\u00eb t\u00eb shumt\u00eb t\u00eb jet\u00ebs duke u ushtruar shpirt\u00ebrisht dhe duke shkruar shum\u00eb himne, poezi, hirmose e t\u00eb tjera. Vdiq n\u00eb mosh\u00eb t\u00eb madhe. Kisha e p\u00ebrkujton si osh\u00ebnare m\u00eb 7 shtator.<\/p>\n
Nd\u00ebr himnet, poezit\u00eb, hirmos\u00ebt, epigramat e shkrimet e tjera t\u00eb saj, dy shquhen si nga m\u00eb t\u00eb spikaturat: tropari i shum\u00ebnjohur i Kasianis\u00eb, t\u00eb cilin po e japim m\u00eb posht\u00eb t\u00eb plot\u00eb t\u00eb p\u00ebrkthyer shqip dhe tropari “kur mbret\u00ebronte mbi tok\u00eb Augusti…”, q\u00eb psallet n\u00eb sh\u00ebrbes\u00ebn e mbr\u00ebmjes t\u00eb Krishtlindjes, t\u00eb cilin bizantinologu i shquar gjerman Krumbacher e karakterizon krejt origjinale dhe ku b\u00ebhet nj\u00eb paraleliz\u00ebm tep\u00ebr i goditur midis pushtetit romak t\u00eb koh\u00ebs dhe mbret\u00ebris\u00eb q\u00eb do t\u00eb themelonte Krishti i lindur.<\/p>\n
Krumbacheri, duke folur p\u00ebr Kasianin\u00eb n\u00eb vepr\u00ebn e tij mbi let\u00ebrsin\u00eb bizantine, thot\u00eb se: “n\u00eb himnet e saj ajo tregon liri t\u00eb madhe dhe nj\u00eb ndjenj\u00eb t\u00eb thell\u00eb, se t\u00eb gjith\u00eb himnet e saj shquhen nga origjinaliteti i ideve dhe nga nj\u00eb shprehje e fuqishme”.<\/p>\n
Shtojm\u00eb se, lidhur me Kasianin\u00eb, dy kronikan\u00eb bizantin\u00eb, i pari Jorgji M\u00ebkatari (vdekur rreth v. 914 pas Kr.) dhe i dyti Simeon Magjistri (fundi i sh. X) flasin p\u00ebr nj\u00eb incident q\u00eb paska ndodhur midis Kasianis\u00eb dhe perandorit t\u00eb Bizantit Teofil (829-842), incident i cili \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur si subjekt nga mjaft shkrimtar\u00eb e tregimtar\u00eb p\u00ebr t\u00eb shkruar romane e tregime nga m\u00eb fantastiket. Po p\u00ebr k\u00ebt\u00eb do t\u00eb merremi nj\u00eb her\u00eb tjet\u00ebr.<\/p>\n
O Zot, gruaja q\u00eb ra n\u00eb shum\u00eb m\u00ebkate,
\nduke njohur Hyjnin\u00eb t\u00ebnde,
\nmerr detyr\u00ebn e mirasjell\u00ebses e duke vajtuar,
\nt\u00eb sjell miro para varrimit. Dhe thot\u00eb:
\nE mjera un\u00eb, se jetoj n\u00eb nj\u00eb nat\u00eb t\u00eb err\u00ebt e t\u00eb pah\u00ebn\u00eb,
\nn\u00eb dashuri m\u00ebkati q\u00eb si zekth m\u00eb shtyn n\u00eb ndyr\u00ebsi.
\nPo Ti q\u00eb ngre lart ujin e detit dhe e kthen n\u00eb re,
\nPrano burimet e lot\u00ebve t\u00eb mi.
\nP\u00ebrkulu para rr\u00ebnkimeve t\u00eb zemr\u00ebs time,
\nTi q\u00eb p\u00ebrkule
\nqiejt me zbritjen t\u00ebnde t\u00eb patreguar.
\nDo t\u00eb puth k\u00ebmb\u00ebt e tua t\u00eb kulluara dhe do t’i fshij
\nme g\u00ebrshetat e kok\u00ebs time.
\nTrok\u00ebllim\u00ebn e k\u00ebtyre, kur e d\u00ebgjoi n\u00eb mbr\u00ebmje
\nEva n\u00eb parajs\u00eb t’i osh\u00ebtij\u00eb n\u00eb vesh,
\nnga frika u fsheh.
\nM\u00ebkatet e mi t\u00eb shumt\u00eb, por edhe thell\u00ebsin\u00eb e pafund
\nt\u00eb gjykimeve t\u00eb tu,
\nkush do t’i gjurmoj\u00eb o Shp\u00ebtimtari im shpirtsh\u00ebrbyes?
\nMos e hiq v\u00ebshtrimin t\u00ebnd prej meje sh\u00ebrb\u00ebtores t\u00ebnde,
\nTi q\u00eb ke m\u00ebshir\u00eb t\u00eb pamatur.<\/p>\n
Dh. B.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Studim mbi Troparin e Kasianis\u00eb, q\u00eb k\u00ebndohet t\u00eb M\u00ebrkur\u00ebn e Madhe. P\u00ebrshkruan historin\u00eb e m\u00ebkatares pendimtare dhe jet\u00ebn e Kasianis\u00eb, vajz\u00ebs fisnike bizantine, e vetmja fem\u00ebr poete dhe kompozitore e periudh\u00ebs bizantine.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Nga kremtimet e Jav\u00ebs s\u00eb Madhe t\u00eb Pashk\u00ebs","numri":"4 (31)","viti":"1995","muaji":"Prill","muaji_numer":"4","dita":"","faqet":"[10]","fjale_kyce":"[\"Kasiania\", \"tropar\", \"e Marta e Madhe\", \"M\u00ebkatarja\", \"mironj\u00ebsja\", \"shek. IX\", \"Bizant\", \"Konstandinopoj\u00eb\", \"Krumbacher\", \"Teofili\"]","permbledhje":"Studim mbi Troparin e Kasianis\u00eb, q\u00eb k\u00ebndohet t\u00eb M\u00ebrkur\u00ebn e Madhe. P\u00ebrshkruan historin\u00eb e m\u00ebkatares pendimtare dhe jet\u00ebn e Kasianis\u00eb, vajz\u00ebs fisnike bizantine, e vetmja fem\u00ebr poete dhe kompozitore e periudh\u00ebs bizantine.","autori":"Dh. B.","kategoria":"Liturgji \/ Himnografi","kryeredaktor":"Thoma Dhima"},"ngjallja_kategoria":[9737],"ngjallja_autori":[9345],"ngjallja_viti":[9667],"ngjallja_kryeredaktor":[9473],"class_list":["post-83270","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-liturgji-himnografi","ngjallja_autori-dh-b","ngjallja_viti-9667","ngjallja_kryeredaktor-thoma-dhima"],"acf":[],"yoast_head":"\n