Para s\u00eb gjithash do d\u00ebshiroja q\u00eb n\u00eb em\u00ebr t\u00eb t\u00eb gjith\u00eb besimtar\u00ebve t\u00eb kish\u00ebs son\u00eb, t\u00eb p\u00ebrsh\u00ebndes p\u00ebrzem\u00ebrsisht t\u00eb gjith\u00eb ju dhe t’ju siguroj se Kisha jon\u00eb q\u00eb po has thinjet (facing the challenges) e nj\u00eb ambienti pluralist n\u00eb Shqip\u00ebri, dhe me p\u00ebrvoj\u00ebn e martiris\u00eb s\u00eb saposhkuar, do t\u00eb kontribuoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb mir\u00ebkuptim t\u00eb vazhduesh\u00ebm dhe p\u00ebr dialog nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve t\u00eb besimeve t\u00eb ndryshme fetare dhe do t\u00eb b\u00ebj\u00eb \u00e7do p\u00ebrpjekje t\u00eb mundshme p\u00ebr nj\u00eb bashkekzistenc\u00eb paq\u00ebsore t\u00eb komuniteteve t\u00eb ndryshme fetare n\u00eb Ballkan dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Kisha Orthodhokse e Shqip\u00ebris\u00eb gjithmon\u00eb ka qen\u00eb dhe do t\u00eb vazhdoj\u00eb t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb faktor uniteti, paqeje dhe pajthni duke ofruar motivet dhe fuqin\u00eb shpirt\u00ebrore t\u00eb nevojshme p\u00ebr realizimin dhe zhvillimin e tyre. Duke vazhduar tradit\u00ebn e vjet\u00ebr t\u00eb toleranc\u00ebs fetare dhe t\u00eb respektit reciprok t\u00eb komuniteteve t\u00eb ndryshme fetare, brenda Shqip\u00ebris\u00eb, Kisha kultivon ndjenja respekti dhe dashurie edhe ndaj atyre t\u00eb cil\u00ebt ende jan\u00eb indiferent\u00eb ose negativ\u00eb ndaj fes\u00eb.<\/p>\n
Do d\u00ebshiroja t\u00eb shprehja falenderimin ton\u00eb t\u00eb thell\u00eb T\u00ebr\u00ebshenjt\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij Patrikut Ekumenik Vartholomeu dhe Rabinit Artur Schneier, p\u00ebr ftes\u00ebn n\u00eb k\u00ebt\u00eb Konferenc\u00eb p\u00ebr Paqen dhe Toleranc\u00ebn.<\/p>\n
Hir\u00ebsi, pjes\u00ebmarr\u00ebs t\u00eb nderuar, t\u00eb dashur motra dhe v\u00ebllez\u00ebr:<\/p>\n
Si Primat i Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, e cila ka p\u00ebsuar p\u00ebr 46 vjet vuajtjen m\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb persekutimit m\u00eb t\u00eb eg\u00ebr ateist, do t\u00eb d\u00ebshiroja t\u00eb shpreh falenderimin ton\u00eb t\u00eb thell\u00eb.<\/p>\n
Respekti p\u00ebr lirin\u00eb e \u00e7do personi, pavar\u00ebsisht nga \u00e7far\u00eb ai apo ajo beson apo nuk beson \u00ebsht\u00eb karakteristika e ethosit dhe e qytet\u00ebrimit orthodhoks. \u00c7do q\u00ebnie njer\u00ebzore \u00ebsht\u00eb e shenjt\u00eb, sepse \u00e7donj\u00ebra \u00ebsht\u00eb krijuar sipas imazhit t\u00eb Per\u00ebndis\u00eb.<\/p>\n
Duke qen\u00eb gjeografikisht shum\u00eb af\u00ebr tragjedis\u00eb s\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebs dhe duke vuajtur me ata q\u00eb vuajn\u00eb, ne e ndjejm\u00eb se sa i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm – pozitiv apo negativ – mund t\u00eb jet\u00eb roli i fes\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb si edhe n\u00eb zonat e tjera respektive. Teorikisht, roli i mundsh\u00ebm i feve n\u00eb konfliktin e Ballkanit ose t\u00eb Azis\u00eb Q\u00ebndrore mund t\u00eb jet\u00eb: S\u00eb pari, aktiv, duke mb\u00ebshtetur shpirt\u00ebrisht p\u00ebrplasjen e njer\u00ebzve p\u00ebr at\u00eb q\u00eb besojn\u00eb se \u00ebsht\u00eb e drejt\u00eb ose e favorshme p\u00ebr kombin e tyre dhe t\u00eb ardhmen e tij. S\u00eb dyti, asnj\u00eban\u00ebs, duke evituar identifikimin me luft\u00ebn dhe me synimet komb\u00ebtare. S\u00eb treti, kritik, brenda komunitetit fetar, me q\u00ebllim q\u00eb mizorit\u00eb dhe pretendimet e padrejta t\u00eb kufizohen. S\u00eb kat\u00ebrti, nj\u00eb rol pajtimi, nj\u00eb bashk\u00ebpunim kurajoz me njer\u00ebz t\u00eb tjer\u00eb me vullnet t\u00eb mir\u00eb nga komunitetet e tjera fetare p\u00ebr tu b\u00ebr\u00eb promotor\u00eb t\u00eb paqes dhe mir\u00ebkuptimit reciprok.<\/p>\n
P\u00ebr ne, \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se kjo e fundit \u00ebsht\u00eb detyra e udh\u00ebheq\u00ebsve fetar\u00eb. Sigurisht, ne duhet t\u00eb vuajm\u00eb me njer\u00ebzit tan\u00eb, por gjithashtu duhet t\u00eb marrim pjes\u00eb n\u00eb vuajtjet e t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb pafajsh\u00ebm pavar\u00ebsisht nga besimi i tyre fetar apo origjina komb\u00ebtare. “Lum ata q\u00eb b\u00ebjn\u00eb paqe, sepse ata do t\u00eb quhen bij Per\u00ebndie” (Matth. 5.9). Paqja dhe drejt\u00ebsia shkojn\u00eb s\u00eb bashku, por drejt\u00ebsia, megjithat\u00eb, nuk do t\u00eb mbizot\u00ebroj\u00eb me fuqin\u00eb e arm\u00ebve, por me nj\u00eb dialog serioz dhe t\u00eb sinqert\u00eb. Nga ana tjet\u00ebr, \u00ebsht\u00eb imperative p\u00ebr komunitetet fetare q\u00eb jan\u00eb jasht\u00eb zon\u00ebs s\u00eb konfliktit t\u00eb leht\u00ebsojn\u00eb k\u00ebt\u00eb frym\u00eb t\u00eb dialogut dhe t\u00eb mir\u00ebkuptimit reciprok. Ata q\u00eb jan\u00eb jasht\u00eb nuk mund t\u00eb rrin\u00eb spektator\u00eb; ata duhet t\u00eb ndihmojn\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet iniciativave paq\u00ebsore.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb prespektiv\u00eb, n\u00eb fillim t\u00eb vitit t\u00eb kaluar, si nj\u00eb akt simbolik, grumbullimi i par\u00eb i parave q\u00eb ne organizuam n\u00eb Kish\u00ebn ton\u00eb, ishte nj\u00eb grumbullim p\u00ebr motrat dhe v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb, pavar\u00ebsisht nga besimi i tyre fetar. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, ne propozuam q\u00eb nj\u00eb delegation i t\u00eb gjith\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve fetar\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb – Mysliman\u00eb Suni, Bektashinj, Katolik\u00eb dhe Orthodhoks\u00eb – t\u00eb vizitonin Bosnj\u00ebn, si shprehje simbolike t\u00eb d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb tyre p\u00ebr bashkekzistenc\u00eb paq\u00ebsore. P\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme, iniciativa jon\u00eb ende nuk \u00ebsht\u00eb realizuar. Ne e p\u00ebrs\u00ebrisim me theks k\u00ebt\u00eb propozim sot sepse ne besojm\u00eb q\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsit fetar nuk duhet t\u00eb rrin\u00eb pasiv\u00eb n\u00eb mes t\u00eb k\u00ebsaj tragjedie. Ne duhet t\u00eb japim nj\u00eb shenj\u00eb – qoft\u00eb edhe t\u00eb vog\u00ebl – nj\u00eb mesazh t\u00eb pajtimit. Esht\u00eb e qart\u00eb se n\u00eb Ballkan dhe n\u00eb shum\u00eb pjes\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb bot\u00ebs kemi nj\u00eb pluralitet fetar. Esht\u00eb pozitive q\u00eb n\u00eb Ballkan t\u00eb gjitha k\u00ebto jan\u00eb tradita monoteiste duke patur shum\u00eb parime t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, mbas nj\u00eb periudhe t\u00eb gjat\u00eb t\u00eb propagand\u00ebs ateiste, ka shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb akoma jan\u00eb negative ose asnj\u00eban\u00ebs ndaj \u00e7do p\u00ebrkat\u00ebsie fetare. N\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn ne kemi p\u00ebrjetuar: S\u00eb pari, p\u00ebrpjekjen p\u00ebr mbizot\u00ebrim t\u00eb nj\u00eb feje mbi t\u00eb tjerat. S\u00eb dyti, betej\u00ebn e hapur apo t\u00eb fsheht\u00eb nd\u00ebrmjet komuniteteve t\u00eb ndrysh\u00ebm me d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr pushtet e influenc\u00eb. S\u00eb treti, lufta p\u00ebr zhdukjen e t\u00eb gjitha besimeve. K\u00ebto lloj raportesh nuk jan\u00eb m\u00eb p\u00ebrkat\u00ebse apo t\u00eb mundshme. Ne besojm\u00eb gjithashtu se ato tradh\u00ebtuan frym\u00ebn e v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb fes\u00eb. Mund\u00ebsia e vetme p\u00ebr nj\u00eb t\u00eb ardhme paq\u00ebsore n\u00eb Ballkan \u00ebsht\u00eb t\u00eb pranosh pluralitetin ekzistues, si nj\u00eb t\u00eb respektosh sinqerisht lirin\u00eb e nd\u00ebrgjegjes s\u00eb \u00e7do njeriu dhe lirin\u00eb fetare t\u00eb \u00e7do minoriteti n\u00eb \u00e7do vend.<\/p>\n
Shum\u00eb her\u00eb ne shohim artikuj t\u00eb ndrysh\u00ebm rreth nj\u00eb “Harku myshman” n\u00eb Ballkan, apo nj\u00eb “Harku orthodhoks” ose “Shigjeta katolike”. Ne e hedhim posht\u00eb k\u00ebt\u00eb terminologji polemike, sepse kjo nuk ka gj\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me Ungjillin. Ne preferojm\u00eb t\u00eb flasim p\u00ebr domosdoshm\u00ebrin\u00eb e bashkekzistenc\u00ebs paq\u00ebsore dhe t\u00eb punojm\u00eb p\u00ebr bashk\u00ebpunim t\u00eb sinqert\u00eb dhe krijues dhe p\u00ebr zhvillim t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. P\u00ebrpjekja jon\u00eb duhet t\u00eb jet\u00eb jo vet\u00ebm tolerance e thjesht\u00eb fetare, por nj\u00eb mir\u00ebkuptim dhe respekt reciprok, nj\u00eb dialog konstruktiv, nj\u00eb bashk\u00ebpunim krijues p\u00ebr q\u00ebllimet e p\u00ebrbashk\u00ebta njer\u00ebzore t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb son\u00eb, si\u00e7 jan\u00eb drejt\u00ebsia, paqja dhe integriteti i Krijes\u00ebs. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, dashuri autentike \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjja p\u00ebr kriz\u00ebn e tanishme.<\/p>\n
Ne duhet t\u00eb punojm\u00eb me entuziaz\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim, jo si nj\u00eb metod\u00eb diplomatike, por q\u00eb t\u00eb jemi konsistent\u00eb me frym\u00ebzimin m\u00eb t\u00eb thell\u00eb t\u00eb besimit ton\u00eb dhe t\u00eb jemi v\u00ebrtet\u00ebsisht t\u00eb bindur ndaj Zotit. “Ai q\u00eb do Zotin nuk mund t\u00eb mos doj\u00eb \u00e7do njeri si veten e tij”. (Sh\u00ebn Maksim Konfesori). Pranimi i t\u00eb tjer\u00ebve ashtu si\u00e7 jan\u00eb, me respekt t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr lirin\u00eb e tyre dhe ve\u00e7an\u00ebrisht p\u00ebr lirin\u00eb e nd\u00ebrgjegjes, \u00ebsht\u00eb ajo q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb leht\u00eb p\u00ebr njer\u00ebz me besim autentik t\u00eb bisedojn\u00eb dhe t\u00eb komunikojn\u00eb me an\u00ebtar\u00ebt e komuniteteve fetare apo t\u00eb ideologjive t\u00eb tjera, t\u00eb respektojn\u00eb pa rezerva t\u00eb drejtat e tyre njer\u00ebzore dhe t\u00eb jen\u00eb t\u00eb gatsh\u00ebm t\u00eb bashk\u00ebpunojn\u00eb me ata n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr t\u00eb siguruar pranimin dhe mbrojtjen universale t\u00eb k\u00ebtyre t\u00eb drejtave, bashkekzistenc\u00ebn paq\u00ebsore; dhe p\u00ebrpjekje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt krijuese drejt nj\u00eb koinonia (shoq\u00ebri) universale t\u00eb dashuris\u00eb.<\/p>\n
Ne i jemi mir\u00ebnjoh\u00ebs Patrikan\u00ebs Ekumenike dhe Fondacionit “Thinja e Nd\u00ebrgjegjes” p\u00ebr iniciativ\u00ebn q\u00eb kan\u00eb marr\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim me largpam\u00ebsi t\u00eb men\u00e7ur dhe shpres\u00eb. “Per\u00ebndia paste m\u00ebshir\u00eb p\u00ebr ne” si\u00e7 k\u00ebndon psalti, “dhe na bekoft\u00eb; fytyr\u00ebn e tij ndri\u00e7oft\u00eb mbi ne q\u00eb rruga jote t\u00eb njihet mbi dhe dhe shp\u00ebtimi yt mbi gjith\u00eb njer\u00ebzit” (Psalmi 67).<\/p>\n
Ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr z\u00ebra profetike n\u00eb \u00e7do vend, t\u00eb cil\u00ebt do t\u00eb p\u00ebrkrahin k\u00ebt\u00eb vizion t\u00eb paqes dhe t\u00eb dashuris\u00eb me urt\u00ebsi dhe kurajo.<\/p>\n
8 Shkurt, 1994<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Fjalimi i Kryepiskopit Anastas drejtuar Konferenc\u00ebs p\u00ebr Paqen dhe Toleranc\u00ebn n\u00eb Stamboll (8 Shkurt 1994). Ai fal\u00ebnderon Patrikun Ekumenik dhe Rabbi Schneier, dhe ndan vizionin e Kish\u00ebs Orthodhokse t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr dialog, bashkekzistenc\u00eb paq\u00ebsore, respekt p\u00ebr lirin\u00eb e nd\u00ebrgjegjes dhe rolin pajtues t\u00eb fes\u00eb n\u00eb Ballkan, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me tragjedin\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"3 (18)","viti":"1994","muaji":"Mars","muaji_numer":"3","dita":"","faqet":"[1, 2]","fjale_kyce":"[\"Kryepiskop Anastas\", \"Patrik Vartholomeu\", \"Rabbi Schneier\", \"toleranc\u00eb\", \"dialog nd\u00ebrfetar\", \"Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb\", \"Shqip\u00ebri\", \"pluraliz\u00ebm fetar\", \"Ballkan\", \"paqe\"]","permbledhje":"Fjalimi i Kryepiskopit Anastas drejtuar Konferenc\u00ebs p\u00ebr Paqen dhe Toleranc\u00ebn n\u00eb Stamboll (8 Shkurt 1994). Ai fal\u00ebnderon Patrikun Ekumenik dhe Rabbi Schneier, dhe ndan vizionin e Kish\u00ebs Orthodhokse t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr dialog, bashkekzistenc\u00eb paq\u00ebsore, respekt p\u00ebr lirin\u00eb e nd\u00ebrgjegjes dhe rolin pajtues t\u00eb fes\u00eb n\u00eb Ballkan, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb lidhje me tragjedin\u00eb n\u00eb Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00eb.","autori":"Kryepiskop Anastas","kategoria":"Fjalime \/ Mesazhe kishtare","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[9458],"ngjallja_autori":[9459],"ngjallja_viti":[9436],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-82835","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-fjalime-mesazhe-kishtare","ngjallja_autori-kryepiskop-anastas","ngjallja_viti-9436"],"acf":[],"yoast_head":"\n