Sh\u00ebn Konstandini dhe Sh\u00ebn Elena<\/p>\n
Nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb persekutimi kund\u00ebr krisht\u00ebrimit dhe Kish\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb, i shpallur nga perandori Dioklecian dhe ndihm\u00ebsit e tij Galer e Maksim ishte n\u00eb zhvillim e sip\u00ebr n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb Perandoris\u00eb Romake, n\u00eb Franc\u00eb, Britani dhe Spanj\u00eb, mbi t\u00eb cilat sundonte Konstanc Klori, t\u00eb krishter\u00ebt jetonin n\u00eb qet\u00ebsi.<\/p>\n
Me vdekjen e Konstanc Klorit (306 pas Krishtit) hipi n\u00eb fron biri i tij Konstandin, i njohur n\u00eb histori me emrin “Konstandini i Madh” dhe n\u00eb historin\u00eb e Kish\u00ebs “Sh\u00ebn Konstandini”. Ky qe njeriu i zgjedhur nga providenca hyjnore p\u00ebr t’u dh\u00ebn\u00eb fund nj\u00eb her\u00eb e mir\u00eb persekutimeve kund\u00ebr Kish\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb, t’i siguronte asaj nj\u00eb paqe t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe t’i jepte ndihm\u00ebn e duhur p\u00ebr t\u00eb kryer misionin e saj t\u00eb shenjt\u00eb n\u00eb shoq\u00ebri.<\/p>\n
Q\u00eb kur erdhi n\u00eb fuqi, Konstandini i Madh ndoqi shembullin e babait t\u00eb tij. Ndaj t\u00eb krishter\u00ebve dhe Kish\u00ebs ka treguar toleranc\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, megjithat\u00eb nuk ishte formalisht i krishter\u00eb, sepse ai u pag\u00ebzua pak koh\u00eb para se t\u00eb vdiste. Ajo q\u00eb i diktonte atij k\u00ebt\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb favorsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebt, ishte bindja e thell\u00eb se krisht\u00ebrimi p\u00ebrb\u00ebnte n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nj\u00eb force q\u00eb s’mund t\u00eb shtypej e t\u00eb zhdukej dhe se vet\u00ebm mbi themelet e tij do t\u00eb mund t\u00eb rilindej e t\u00eb shp\u00ebtohej Perandoria Romake, e cila ndodhej n\u00eb agoni.<\/p>\n
Rasti p\u00ebr ta v\u00ebn\u00eb n\u00eb jet\u00eb k\u00ebt\u00eb bindje iu dha menj\u00ebher\u00eb sapo u shpall perandor nga ushtria. Mbi Italin\u00eb dhe Afrik\u00ebn sundonte Maksenci, nj\u00eb persekutor i madh i t\u00eb krishter\u00ebve, Konstandini i shpalli luft\u00eb. Po, nj\u00eb dit\u00eb para nisjes s\u00eb betej\u00ebs, ai pa n\u00eb qiell nj\u00eb kryq prej yjesh me mbishkrimin p\u00ebrreth “Me k\u00ebt\u00eb do t\u00eb fitosh”. Nat\u00ebn pastaj iu shfaq n\u00eb vegim Zoti Krisht, i cili i tha t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb flamur me shenj\u00ebn e Kryqit q\u00eb kishte par\u00eb n\u00eb qiell dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht t\u00eb pajiste t\u00eb gjith\u00eb flamujt e ushtris\u00eb si dhe p\u00ebrkrenaret me shenj\u00ebn e Kryqit dhe kishte p\u00ebr t\u00eb dal\u00eb fitues. Konstandini veproi sipas porosis\u00eb dhe e mundi Maksencin, i cili n\u00eb ikje e sip\u00ebr u mbyt n\u00eb lumin Tiber. Dhe k\u00ebshtu Konstandini mbeti perandor i vet\u00ebm i pjes\u00ebs per\u00ebndimore t\u00eb perandoris\u00eb.<\/p>\n
Bashk\u00eb me kunatin e vet Licin, i cili ishte perandor n\u00eb pjes\u00ebn lindore t\u00eb perandoris\u00eb, shpalli n\u00eb vitin 313 Ediktin e Milanos, me an\u00ebn e t\u00eb cilit u jepej liri e plot\u00eb t\u00eb gjitha feve, pra edhe krisht\u00ebrimit, duke u dh\u00ebn\u00eb fund persekutimeve. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht u ktheheshin t\u00eb krishter\u00ebve t\u00eb gjitha pasurit\u00eb e konfiskuara dhe anulloheshin t\u00eb gjitha masat q\u00eb qen\u00eb marr\u00eb kund\u00ebr tyre.<\/p>\n
Mir\u00ebpo Licini nuk e respektoi p\u00ebr shum\u00eb koh\u00eb Ediktin e Milanos. Ai kaloi nga ana e pagan\u00ebve dhe nisi p\u00ebrs\u00ebri persekutimet kund\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebve n\u00eb pjes\u00ebn e perandoris\u00eb ku sundonte, gj\u00eb q\u00eb e detyroi Konstandinin t’i shpallte luft\u00eb. Beteja k\u00ebsaj radhe b\u00ebhej midis krisht\u00ebrimit dhe paganizmit. Fitorja qe nga ana e t\u00eb krishter\u00ebve. Licini u mund e u zu rob dhe Konstandini arriti t\u00eb mb\u00ebtet perandor i vet\u00ebm i Perandoris\u00eb s\u00eb madhe Romake (viti 316). Konstandini nuk e shpalli krisht\u00ebrimin si fe kryesore t\u00eb perandoris\u00eb s\u00eb, po mori t\u00eb gjitha masat e mundshme p\u00ebr forcimin dhe p\u00ebrparimin e tij. K\u00ebshtu, p\u00ebr shembull, inkurajoi kalimin n\u00eb krisht\u00ebrim, zgjodhi dhe em\u00ebroi n\u00eb funksionet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb shtetit njer\u00ebz t\u00eb krishter\u00eb, nderoi n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb klerin, nd\u00ebrtoi me shpenzimet e shtetit e t\u00eb vetat kisha n\u00eb viset e ndryshme t\u00eb perandoris\u00eb, u ktheu t\u00eb krishter\u00ebve pasurit\u00eb e konfiskuara apo t\u00eb grabitura gjat\u00eb persekutimeve, caktoi t\u00eb diel\u00ebn si dit\u00eb pushimi p\u00ebr t\u00ebr\u00eb perandorin\u00eb, shpalli ligje t\u00eb ndryshme p\u00ebr mbrojtjen e t\u00eb krishter\u00ebve dhe t\u00eb Kish\u00ebs etj. etj.<\/p>\n
Ndaj paganizmit Konstandini u soll me shum\u00eb takt e urt\u00ebsi. Ai nuk p\u00ebrdori masa t\u00eb r\u00ebnda e shtr\u00ebnguese p\u00ebr ta shtypur me an\u00ebn e forc\u00ebs, po ndaloi vet\u00ebm kultin e hyjnive imorale dhe t\u00eb sakrifikimit t\u00eb kafsh\u00ebve n\u00eb publik. Me k\u00ebto masa ai ndihmoi n\u00eb spiritualizimin e paganizmit dhe parap\u00ebrgatitjen e pagan\u00ebve p\u00ebr t\u00eb kaluar n\u00eb krisht\u00ebrim.<\/p>\n
Q\u00eb t\u00eb shk\u00ebputej krejt prej paganizmit q\u00eb i kishte rr\u00ebnj\u00ebt n\u00eb Rom\u00eb, ai transferoi kryeqytetin e perandoris\u00eb n\u00eb Bizant, t\u00eb cilin e stolisi me kisha dhe pallate madh\u00ebshtore dhe e quajti me emrin e vet Konstandinupolis – qytet i Konstandinit.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb gjitha veprimet e tij p\u00ebr Krisht\u00ebrimin, Konstandini ka qen\u00eb nxitur dhe ndihmuar nga n\u00ebna e tij shpres\u00ebtare Elena. Ajo vet\u00eb ka ngritur shum\u00eb kisha madh\u00ebshtore n\u00eb Vendet e Shenjta t\u00eb Palestin\u00ebs. Asaj i detyrohet dhe gjetja e Kryqit t\u00eb nderuar mbi t\u00eb cilin ka qen\u00eb kryq\u00ebzuar Shp\u00ebtimtari, sepse me porosi t\u00eb saj u b\u00ebn\u00eb g\u00ebrmime n\u00eb Golgota, ku u gjet\u00ebn tre kryqe. Si u v\u00ebrtetua me an\u00ebn e nj\u00eb \u00e7udie se cili ishte Kryqi i Zotit, ai u soll n\u00eb kish\u00eb, ku \u00ebsht\u00eb ruajtur me shenjt\u00ebrim t\u00eb madh.<\/p>\n
Kisha, duke patur parasysh ato q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb Konstandini i Madh dhe n\u00ebna e tij, perandoresha Elena p\u00ebr Krisht\u00ebrimin, i ka renditur n\u00eb radh\u00ebt e shenjtor\u00ebve dhe i p\u00ebrkujton me nderim e lavdi, m\u00eb 21 maj.<\/p>\n
Petro Papandile<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Hagjiografi e Sh\u00ebn Konstandinit t\u00eb Madh dhe n\u00ebn\u00ebs s\u00eb tij Sh\u00ebn Elen\u00ebs, q\u00eb kremtohen m\u00eb 21 maj. P\u00ebrshkruan jet\u00ebn e Konstandinit, vegimin e kryqit para betej\u00ebs me Maksencin, Ediktin e Milanos (313), themelimin e Konstandinupolit dhe gjetjen e Kryqit t\u00eb Shenjt\u00eb nga Elena n\u00eb Golgota.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"5 (8)","viti":"1993","muaji":"Maj","muaji_numer":"5","dita":"21","faqet":"[6]","fjale_kyce":"[\"Sh\u00ebn Konstandini\", \"Sh\u00ebn Elena\", \"Edikti i Milanos\", \"313\", \"Maksenci\", \"Licini\", \"Konstandinupolis\", \"Bizant\", \"Kryqi i Shenjt\u00eb\", \"Golgota\", \"21 maj\", \"Dioklecian\"]","permbledhje":"Hagjiografi e Sh\u00ebn Konstandinit t\u00eb Madh dhe n\u00ebn\u00ebs s\u00eb tij Sh\u00ebn Elen\u00ebs, q\u00eb kremtohen m\u00eb 21 maj. P\u00ebrshkruan jet\u00ebn e Konstandinit, vegimin e kryqit para betej\u00ebs me Maksencin, Ediktin e Milanos (313), themelimin e Konstandinupolit dhe gjetjen e Kryqit t\u00eb Shenjt\u00eb nga Elena n\u00eb Golgota.","autori":"Petro Papandile","kategoria":"Hagjiografi","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[9274],"ngjallja_autori":[9332],"ngjallja_viti":[9285],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-82644","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-hagjiografi","ngjallja_autori-petro-papandile","ngjallja_viti-9285"],"acf":[],"yoast_head":"\n