“N\u00eb sfondin e pasiguris\u00eb s\u00eb thell\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri – konfuzionit politik dhe \u00e7rregullimi n\u00eb shoq\u00ebri, v\u00ebshtir\u00ebsive t\u00eb m\u00ebdha ekonomike dhe k\u00ebrc\u00ebnimeve q\u00eb lufta q\u00eb ka shp\u00ebrthyer n\u00eb ish-Jugosllavi mund t\u00eb p\u00ebrhapet n\u00eb Kosov\u00eb, popullsia e s\u00eb cil\u00ebs p\u00ebrb\u00ebhet n\u00eb shumic\u00eb nga shqiptar\u00eb etnik\u00eb – Kisha Orthodhokse je (n\u00eb Shqip\u00ebri) – \u00ebsht\u00eb nj\u00eb shembull i habitsh\u00ebm dhe i g\u00ebzuesh\u00ebm sesi nj\u00eb komunitet kristian po kthehet p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb jet\u00eb”, – thuhet n\u00eb nj\u00eb raport t\u00eb nj\u00eb delegacioni t\u00eb K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Kishave q\u00eb vizitoi Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb muajin dhjetor.<\/p>\n
Gjat\u00eb nj\u00eb vizite n\u00eb Tiran\u00eb dhe n\u00eb disa qytete t\u00eb tjera Hurbert van Beek, sekretar ekzekutiv i K.B.K p\u00ebr kishat dhe marr\u00ebdh\u00ebniet ekumenike dhe Peter Lodberg, Sekretar evropian p\u00ebr ndihmat Kish\u00ebtare t\u00eb Danimark\u00ebs (Kopenhagen) dhe an\u00ebtar i Komitetit Q\u00ebndror t\u00eb K.B.K u takuan me Kryepiskopin Anastas dhe udh\u00ebheq\u00ebs t\u00eb tjer\u00eb Orthodhoks\u00eb, p\u00ebrfaq\u00ebsues musliman\u00eb dhe katolik\u00eb roman\u00eb, si dhe me zyrtar\u00eb t\u00eb Qeveris\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb statistikat q\u00eb citohen shpesh thuhet se 70% e shqiptar\u00ebve jan\u00eb musliman\u00eb, 20% ortodoks\u00eb dhe 10 % katolik\u00eb roman\u00eb. Por shum\u00eb v\u00ebzhgues i ven\u00eb n\u00eb dyshim k\u00ebto shifra duke n\u00ebnvizuar se ato jan\u00eb (t\u00eb vjetra) qysh m\u00eb 1938 dhe se regjimi i ashp\u00ebr (i vij\u00ebs s\u00eb ashp\u00ebr) komunist e shtypi eg\u00ebrsisht fen\u00eb dhe n\u00eb fakt e nxori jasht ligjit t\u00eb gjitha veprimtarit\u00eb fetare mbas vitit 1967, duke e deklaruar Shqip\u00ebrin\u00eb shtetin e par\u00eb ateist n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n
Mbas p\u00ebrmbysjes s\u00eb komunizmit, Qeveria e re krijoi nj\u00eb sekretariat p\u00ebr fen\u00eb. Jan\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr hartimin (aprovimin) e nj\u00eb ligji mbi fen\u00eb n\u00eb p\u00ebrshtatje me standartet e t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut t\u00eb njohura bot\u00ebrisht. Nj\u00eb projekt i par\u00eb u t\u00ebrhoq pas protestave t\u00eb b\u00ebra nga organizatat nd\u00ebrkomb\u00ebtare protestante evangjeliste p\u00ebr parimet q\u00eb p\u00ebrmbaheshin n\u00eb t\u00eb, me q\u00ebllim q\u00eb p\u00ebrve\u00e7 tri feve tradicionale t\u00eb vendit t\u00eb njihen nga Parlamenti edhe fe t\u00eb tjera (EPS 92.11.44, 11.65). Nj\u00eb projekt i dyt\u00eb, i cili p\u00ebrcakton se udh\u00ebheq\u00ebsit e komuniteteve fetare duhet t\u00eb jen\u00eb shqiptar\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb diskutim tani (po diskutohet). T\u00eb dy kishat, ajo katolike dhe orthodhokse t\u00eb l\u00ebna pa klerik\u00eb gjat\u00eb viteve t\u00eb regjimit komunist, aktualisht kryesohen nga shtetas t\u00eb huaj.<\/p>\n
Rreth pes\u00ebdhjet\u00eb kisha t\u00eb marra nga qeveria u p\u00ebrdor\u00ebn si palestra, kinema, bare (kafene) dhe restorante, tani jan\u00eb p\u00ebrt\u00ebritur (rikonstruktuar) dhe jan\u00eb hapur p\u00ebrs\u00ebri nga kisha ortodokse. Rikthimi i shum\u00eb pronave t\u00eb tjera t\u00eb kish\u00ebs vazhdon t\u00eb krijoj\u00eb mosmarr\u00ebveshje midis kish\u00ebs dhe shtetit. Pjes\u00ebmarrja e besimtar\u00ebve n\u00eb sh\u00ebrbesat fetare \u00ebsht\u00eb e madhe dhe n\u00eb rritje (vazhdimisht thuhet n\u00eb raportin e K.B.K). Shum\u00eb shqiptar\u00eb u rrit\u00ebn gjat\u00eb periudh\u00ebs kur feja ishte e ndaluar, por interesi p\u00ebr ngritjen e grupeve p\u00ebr studimin e katekizmit dhe Bibl\u00ebs midis t\u00eb rinjve dhe student\u00ebve \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i lart\u00eb. Koh\u00ebt e fundit Kryepiskopi ka filluar botimin e gazet\u00ebs “Ngjallja”.<\/p>\n
Kisha ka zgjedhur gjithashtu k\u00ebshillat e famullive t\u00eb rretheve e qarqeve, ka riorganizuar 4 dioqezat e saj dhe ka ngritur nj\u00eb k\u00ebshill klerik-laik t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga nj\u00eb prift dhe nj\u00eb person tjet\u00ebr (jo profesionist) nga \u00e7do dioqez\u00eb. Sekretari i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i k\u00ebtij k\u00ebshilli \u00ebsht\u00eb Aleko Dhima, nj\u00eb (jo specialist) zyrtar shqiptar, por raporti i K.B.K thekson se akoma nuk ka peshkop shqiptar, dhe do t\u00eb duhet ca koh\u00eb deri sa t\u00eb rikonstituohet peshkopata lokale (vendase). Vet Anastasi \u00ebsht\u00eb grek. Ai \u00ebsht\u00eb caktuar Eksark nga Patriarku Ekumenik n\u00eb shtator 1991 dhe ai u fron\u00ebzua si primat n\u00eb muajin gusht 1992 (EPS 92,08,85).<\/p>\n
Ish misionar n\u00eb Afrik\u00eb Anastasi u tha vizitor\u00ebve t\u00eb K.B.K se misioni i tij dhe p\u00ebrvoja ekumenike (ai ka qen\u00eb moderator i Komisionit t\u00eb K.B.K p\u00ebr misionin dhe Evangjelizmin Bot\u00ebror (nga 1983-1991) jan\u00eb veti t\u00eb mira p\u00ebr detyr\u00ebn e tanishme. Personeli i tij p\u00ebrfshin disa motra (murgesha), nj\u00ebra nga ato \u00ebsht\u00eb afrikane, e cila ka punuar me t\u00eb n\u00eb Afrik\u00eb.<\/p>\n
Mungesa e udh\u00ebheqjes shqiptare (prift\u00ebrinjt\u00eb) e ka b\u00ebr\u00eb p\u00ebrgatitjen e klerik\u00ebve nj\u00eb p\u00ebrpar\u00ebsi urgjente. Anastasi ka filluar (hapur) nj\u00eb Seminar n\u00eb nj\u00eb hotel bosh, t\u00eb shkat\u00ebrruar dhe pa ngrohje n\u00eb Durr\u00ebs. Megjith\u00eb munges\u00ebn e nj\u00eb biblioteke, t\u00eb materialeve, teksteve m\u00ebsimore dhe pajisjeve, seminarin e ndjekin 80 student\u00eb, shumica e tyre n\u00eb mosh\u00ebn 30 e 40 vje\u00e7are. Kurset (leksionet) jepen nga Kryepiskopi, nj\u00eb teolog shqiptar 80 vje\u00e7ar dhe prift\u00ebrinj e teolog\u00eb vizitor\u00eb nga Greqia e SHBA.<\/p>\n
Tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb prift\u00ebrinj dhe 17 dhjak\u00eb jan\u00eb shenjt\u00ebruar; ata udh\u00ebtojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr rrethe n\u00eb fundjave dhe vazhdojn\u00eb studimet e tyre gjat\u00eb jav\u00ebs.<\/p>\n
Kisha ka filluar disa veprimtari (diakonale) zyrtare dhe ndihme modeste por kuptimplote (t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme)”, sipas raportit t\u00eb KBK. Ajo ka shp\u00ebrndar\u00eb ushqime, veshmbathje dhe barna mjek\u00ebsore dhe ka d\u00ebrguar njer\u00ebz n\u00eb Greqi p\u00ebr vizita e kura mjek\u00ebsore q\u00eb mungojn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Gjat\u00eb p\u00ebrmbytjeve t\u00eb fundit Kisha i dha Qeveris\u00eb disa nga ndihmat e saj. Ndihma t\u00eb tjera po vijn\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00ebp\u00ebrmjet Kombeve t\u00eb Bashkuara, Kryqit t\u00eb Kuq, Komunitetit Europian dhe Deg\u00ebs Italiane t\u00eb agjensis\u00eb Katolike Nd\u00ebrkomb\u00ebtare Karitas. Transportimi, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb zonat malore t\u00eb vendit, mbetet nj\u00eb penges\u00eb serioze p\u00ebr shp\u00ebrndarjen e ndihmave. Ekipi i KBK sugjeroi nj\u00eb “tavolin\u00eb t\u00eb rrumbullakt\u00eb” ekumenike, ku t\u00eb takohen partner\u00ebt ekumenik\u00eb t\u00eb interesuar nga vendet e tjera k\u00ebt\u00eb vit p\u00ebr “rritur vizionin e pranis\u00eb ekumenike dhe t’ia b\u00ebj\u00eb m\u00eb t\u00eb qart\u00eb qeveris\u00eb dhe publikut (popullit) se Kisha \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb rrjeti m\u00eb t\u00eb gjer\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar.<\/p>\n
Pjes\u00ebmarrja ekumenike nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Kish\u00ebs Ortodokse t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb e cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb konferenc\u00ebn Bot\u00ebrore mbi Besimin dhe Rendin (rregullin) m\u00eb 1927 dhe 1937, mbaroi me luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore dhe me ardhjen e komunizmit. N\u00eb t\u00eb kund\u00ebrt thekson n\u00eb raport “ajo ndoshta do t\u00eb kishte qen\u00eb midis an\u00ebtar\u00ebve themelues t\u00eb KBK”. Kryepeshkopi i k\u00ebrkoi delegacionit (t\u00eb KBK) mbi mund\u00ebsin\u00eb e rivendosjes s\u00eb lidhjeve ekumenike nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb kish\u00ebs n\u00ebp\u00ebrmjet an\u00ebtar\u00ebsimit n\u00eb KBK.<\/p>\n
Disa prej nj\u00ebzet deri nj\u00ebzetepes\u00eb grupet e reja fetare aktive n\u00eb vend (an\u00ebtar\u00ebsia e t\u00eb cil\u00ebve vler\u00ebsohet rreth 5000) kan\u00eb treguar interes p\u00ebr t\u00eb biseduar e bashk\u00ebpunuar me Kish\u00ebn Ortodokse, i tha Anastasi delegacionit t\u00eb KBK. Shumica e k\u00ebtyre grupeve jan\u00eb evangjeliste, protestante – n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb Adventist\u00eb, Baptist\u00eb dhe Pentakoste – por ka gjithashtu dhe disa Budist\u00eb e Bahai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Raport i delegacionit t\u00eb K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Kishave (KBK) q\u00eb vizitoi Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb dhjetor 1992. P\u00ebrshkruhet ringjallja e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb kontekstin e konfuzionit politik dhe v\u00ebshtir\u00ebsive ekonomike. P\u00ebrmenden 50 kisha t\u00eb rikthyera, seminari n\u00eb Durr\u00ebs me 80 student\u00eb, 18 prift\u00ebrinj dhe 17 dhjak\u00eb t\u00eb shenjt\u00ebruar, dhe veprimtarit\u00eb humanitare t\u00eb Kish\u00ebs.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"Revista \"Sh\u00ebrbimi i Shtypit Ekumenik\" e Gjenev\u00ebs, shkruan","numri":"2 (5)","viti":"1993","muaji":"Shkurt","muaji_numer":"2","dita":"","faqet":"[6]","fjale_kyce":"[\"K\u00ebshilli Bot\u00ebror i Kishave\", \"KBK\", \"Gjenev\u00eb\", \"Hurbert van Beek\", \"Peter Lodberg\", \"Kryepiskopi Anastas\", \"seminari Durr\u00ebs\", \"Aleko Dhima\", \"Eksark\", \"Kosov\u00eb\"]","permbledhje":"Raport i delegacionit t\u00eb K\u00ebshillit Bot\u00ebror t\u00eb Kishave (KBK) q\u00eb vizitoi Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb dhjetor 1992. P\u00ebrshkruhet ringjallja e Kish\u00ebs Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb kontekstin e konfuzionit politik dhe v\u00ebshtir\u00ebsive ekonomike. P\u00ebrmenden 50 kisha t\u00eb rikthyera, seminari n\u00eb Durr\u00ebs me 80 student\u00eb, 18 prift\u00ebrinj dhe 17 dhjak\u00eb t\u00eb shenjt\u00ebruar, dhe veprimtarit\u00eb humanitare t\u00eb Kish\u00ebs.","autori":"","kategoria":"Reportazh nd\u00ebrkomb\u00ebtar \/ KBK","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[9321],"ngjallja_autori":[],"ngjallja_viti":[9285],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-82592","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-reportazh-nderkombetar-kbk","ngjallja_viti-9285"],"acf":[],"yoast_head":"\n