Me mallin dhe dashurin\u00eb p\u00ebr Atdhen\u00eb, vendosa t\u00eb vizitoj vendin tim, Shqip\u00ebrin\u00eb, megjith\u00ebse n\u00eb mosh\u00ebn 92-vje\u00e7are. Gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Shqip\u00ebri kisha shum\u00eb impresione, sepse tani do t\u00eb vizitoja nj\u00eb vend ku lindi demokracia. N\u00eb atdhe kam vajtur pes\u00eb her\u00eb q\u00eb nga viti 1920 q\u00eb jam larguar, dhe kjo ishte e gjashta her\u00eb. K\u00ebt\u00eb radh\u00eb ishte ndryshe, krejt ndryshe. K\u00ebt\u00eb e vura re q\u00eb n\u00eb takimet e para me bashk\u00ebatdhetar\u00ebt e mi t\u00eb vjet\u00ebr e t\u00eb rinj. M\u00eb b\u00ebn\u00eb p\u00ebrshtypje se njer\u00ebzit flisnin lirsh\u00ebm, hapur dhe pa ndrojtje p\u00ebr gj\u00ebrat q\u00eb mendonin, p\u00ebr politik\u00ebn, ekonomin\u00eb, p\u00ebr kishat dhe xhamit\u00eb, p\u00ebr pun\u00ebt e tyre t\u00eb p\u00ebrditshme, p\u00ebr privatizimin dhe t\u00eb tjera.<\/p>\n
K\u00ebto i pash\u00eb dhe vet\u00eb si n\u00eb Tiran\u00eb, Elbasan, Kor\u00e7\u00eb e n\u00eb disa fshatra. N\u00eb biseda q\u00eb pata me t\u00eb moshuar dhe djem t\u00eb rinj shikoja q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb d\u00ebshironin nj\u00eb Shqip\u00ebri demokratike me liri dhe p\u00ebrparim.<\/p>\n
Tani gjendja ka ndryshuar, njer\u00ebzit kan\u00eb filluar t\u00eb interesohen p\u00ebr pun\u00ebrat dhe t\u00eb punojn\u00eb. Por akoma jo t\u00eb gjith\u00eb. Nj\u00eb pjes\u00eb punojn\u00eb n\u00eb Itali, Greqi, Gjermani e gjetk\u00eb duke ndihmuar dhe p\u00ebrmir\u00ebsuar jet\u00ebn n\u00eb familjet e tyre. Kjo gj\u00eb as q\u00eb mund t\u00eb mendohej m\u00eb par\u00eb. Tani shqiptar\u00ebt nuk jan\u00eb t\u00eb mbyllur, por kan\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb m\u00ebsojn\u00eb dhe nga bota.<\/p>\n
Nga intelektual\u00eb dhe pun\u00ebtor\u00eb t\u00eb rinj m\u00ebsova se Shqip\u00ebria ka shum\u00eb parti (mbi 20), shum\u00eb mendime t\u00eb ndryshme, shum\u00eb gazeta, shum\u00eb politikan\u00eb me dhe pa eksperienc\u00eb. Si un\u00eb dhe ata mendonin se nuk ka \u00e7far\u00eb duhen kaq parti (gj\u00eb q\u00eb s’e ka as Amerika apo ndonj\u00eb shtet tjet\u00ebr) dhe kaq gazeta p\u00ebr nj\u00eb vend kaq t\u00eb vog\u00ebl. K\u00ebto gj\u00ebra do t\u00eb na shpinin n\u00eb llafe dhe pa u marr\u00eb me pun\u00ebt, ekonomin\u00eb apo nd\u00ebrtimin e vendit. Ata bashkoheshin me mendimet e mia se partit\u00eb jan\u00eb vet\u00eb Shqip\u00ebria, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn duhet t\u00eb punojm\u00eb dhe jo t\u00eb prishim e t\u00eb shkat\u00ebrrojm\u00eb. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb duhet ta ken\u00eb mir\u00eb parasysh edhe politikan\u00ebt n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
Fshatar\u00ebt punojn\u00eb tani n\u00eb tokat e tyre p\u00ebr veten dhe familjet e tyre dhe jo n\u00eb kooperativa si m\u00eb par\u00eb. Nuk duhet harruar se 65 % e popullsis\u00eb n\u00eb Atdhe jan\u00eb fshatar\u00eb. N\u00eb qytete ku \u00ebsht\u00eb edhe industria punohet m\u00eb pak, sepse ka mungesa n\u00eb materiale dhe fonde p\u00ebr investime. P\u00ebr k\u00ebto qeveritar\u00ebt duhet t\u00eb mendojn\u00eb dhe punojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb, ndryshe nuk mund t\u00eb ngrihet nj\u00eb demokraci e fort\u00eb.<\/p>\n
Nj\u00eb impresion t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb m\u00eb b\u00ebn\u00eb kishat dhe xhamit\u00eb q\u00eb po nd\u00ebrtoheshin dhe po riparoheshin me d\u00ebshir\u00eb e vullnet nga vet\u00eb populli. Tani Shqip\u00ebria nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb ateiste. Pata rastin t\u00eb shikoj dy xhamit\u00eb dhe kish\u00ebn katolike, po ashtu t\u00eb hyj dhe t\u00eb d\u00ebgjoj liturgjin\u00eb e shenjt\u00eb n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Ungjill\u00ebzimit n\u00eb Tiran\u00eb dhe n\u00eb kish\u00ebn e Mitropolis\u00eb n\u00eb Kor\u00e7\u00eb. Pash\u00eb si po nd\u00ebrtoheshin kisha e Sh\u00ebn Thanasit, e Sh\u00ebn Triadh\u00ebs, e Sh\u00ebn Ilis\u00eb n\u00eb Kor\u00e7\u00eb. U mall\u00ebngjeva… miqt\u00eb e mi k\u00ebto d\u00ebshira m’i plot\u00ebsuan duke dal\u00eb edhe n\u00eb fotografi n\u00eb t\u00eb gjitha k\u00ebto Vende t\u00eb Shenjta. Nuk do t\u00eb harroj edhe 15 gushtin, dit\u00ebn e Sh\u00ebn Maris\u00eb n\u00eb fshatin Boboshtic\u00eb t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs, edhe k\u00ebtu nuk munguan fotografit\u00eb. Ky fshat i bukur priti n\u00eb k\u00ebt\u00eb dit\u00eb gjith\u00eb orthodhoks\u00ebt kor\u00e7ar\u00eb. Ishte nj\u00eb g\u00ebzim i pap\u00ebrshkruar dhe nj\u00eb fest\u00eb e madhe, nd\u00ebrsa mua m’u kujtua biri i k\u00ebtij fshati At Arthur Liolin nj\u00ebkoh\u00ebsisht dhe miku im n\u00eb Boston.<\/p>\n
N\u00eb Tiran\u00eb n\u00eb kish\u00ebn e Sh\u00ebn Ungjill\u00ebzimit pata rastin t\u00eb takoj edhe an\u00ebtar\u00ebt e delegacionit Amerikan t\u00eb kryesuar nga At Arturi, por mbeta i habitur nga ndryshimet q\u00eb ka b\u00ebr\u00eb kisha shqiptare n\u00eb krahasim me nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb, e cila ishte si stall\u00eb.<\/p>\n
M\u00eb p\u00eblqyen shandan\u00ebt e bukur, ikonostasi dhe shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb tjera brenda kish\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Vangjelizmoit. Ndjeva nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe nj\u00eb krenari t\u00eb merituar kur liturgjia e shenjt\u00eb b\u00ebhej n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nga Kryepiskopi Anastas dhe nga ikonom Ilia Katri. Puna e Fort t\u00eb lumturit Imzot Anastas \u00ebsht\u00eb shum\u00eb e lavd\u00ebrueshme dhe e nderuar, besimtar\u00ebt e orthodhoks\u00eb g\u00ebzonin nj\u00eb dashuri, ngroht\u00ebsi dhe respekt t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr Kryepiskopin Anastas i cili \u00ebsht\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi kish\u00ebtar q\u00eb d\u00ebrgoi Per\u00ebndia p\u00ebr t\u00eb organizuar kish\u00ebn e rr\u00ebnuar Orthodhokse Autoqefale t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb mir\u00eb dhe m\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb.<\/p>\n
Nga besimtar\u00ebt orthodhoks\u00eb d\u00ebgjova t\u00eb flitej me entuziaz\u00ebm e dashuri p\u00ebr ikonom Ilia Katrin si laik dhe shqiptar i lindur n\u00eb Amerik\u00eb, q\u00eb e zot\u00ebron shk\u00eblqyer gjuh\u00ebn shqipe. Puna e tij gjat\u00eb pes\u00eb muajve n\u00eb Shqip\u00ebri (si n\u00eb Tiran\u00eb, Durr\u00ebs, Kavaj\u00eb, Elbasan, Vlor\u00eb, Kor\u00e7\u00eb, Gjirokast\u00ebr, Shkod\u00ebr dhe shum\u00eb fshatra) e b\u00ebri at\u00eb t\u00eb njohur dhe t\u00eb dashur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb orthodhoks\u00ebt e Atdheut t\u00eb tij.<\/p>\n
Nga bisedat q\u00eb pata me ikonom Ilia Katrin m\u00eb b\u00ebn\u00eb impresione gjall\u00ebria dhe d\u00ebshira e tij p\u00ebr t\u00eb ndihmuar n\u00eb pun\u00ebrat kish\u00ebtare, por sidomos e folura e tij si kur t\u00eb ket\u00eb lindur n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n
Ndjeva nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kur pash\u00eb me syt\u00eb e mi si duhen ndihmuar bashkatdhetar\u00ebt dhe v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri. Megjith\u00ebse jam i moshuar shpresoj ta shikoj p\u00ebrs\u00ebri vendin tim, t\u00eb ndihmoj edhe un\u00eb atdheun ton\u00eb, Shqip\u00ebrin\u00eb, ashtu si\u00e7 ka b\u00ebr\u00eb dhe djal\u00ebria e diaspor\u00ebs shqiptare n\u00eb Amerik\u00eb me n\u00eb krye ikonom Ilia Katri.<\/p>\n
K\u00ebshtu u largova nga Atdheu, plot mall e g\u00ebzim n\u00eb shpirt p\u00ebr t’u kthyer p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb vendin tim t\u00eb bekuar.<\/p>\n
Peter Minnar
\nBoston<\/p>\n
Sh\u00ebnim i redaksis\u00eb: Zoti Peter Minnar ka qen\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb t\u00eb Imzot Fan S. Nolit n\u00eb SHBA, dhe nj\u00eb nga personalitetet m\u00eb n\u00eb z\u00eb t\u00eb diaspor\u00ebs shqiptare atje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Reportazh personal i Peter Minnar, 92-vje\u00e7ar nga Bostoni, mbi vizit\u00ebn e tij t\u00eb gjasht\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb demokratike pas 1920. Ai p\u00ebrshkruan ndryshimet, jet\u00ebn fetare t\u00eb ringjallur, kishat e xhamit\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtim, takimet me bashk\u00ebatdhetar\u00ebt, liturgjin\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb dhe Kor\u00e7\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nga Kryepiskopi Anastas dhe ikonom Ilia Katri.<\/p>\n","protected":false},"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"nentitulli":"","numri":"2 (5)","viti":"1993","muaji":"Shkurt","muaji_numer":"2","dita":"","faqet":"[5]","fjale_kyce":"[\"Peter Minnar\", \"Boston\", \"diaspora\", \"Shqip\u00ebri\", \"Tiran\u00eb\", \"Kor\u00e7\u00eb\", \"demokraci\", \"Kryepiskopi Anastas\", \"ikonom Ilia Katri\", \"At Arthur Liolin\"]","permbledhje":"Reportazh personal i Peter Minnar, 92-vje\u00e7ar nga Bostoni, mbi vizit\u00ebn e tij t\u00eb gjasht\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb demokratike pas 1920. Ai p\u00ebrshkruan ndryshimet, jet\u00ebn fetare t\u00eb ringjallur, kishat e xhamit\u00eb n\u00eb nd\u00ebrtim, takimet me bashk\u00ebatdhetar\u00ebt, liturgjin\u00eb n\u00eb Tiran\u00eb dhe Kor\u00e7\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nga Kryepiskopi Anastas dhe ikonom Ilia Katri.","autori":"Peter Minnar, Boston","kategoria":"Reportazh \/ diaspora","kryeredaktor":""},"ngjallja_kategoria":[9318],"ngjallja_autori":[9319],"ngjallja_viti":[9285],"ngjallja_kryeredaktor":[],"class_list":["post-82590","ngjallja_article","type-ngjallja_article","status-publish","hentry","ngjallja_kategoria-reportazh-diaspora","ngjallja_autori-peter-minnar-boston","ngjallja_viti-9285"],"acf":[],"yoast_head":"\n